Kế hoạch 216/KH-UBND năm 2026 thực hiện Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026-2030” trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

KẾ HOẠCH

TRIỂN KHAI THỰC HIỆN ĐỀ ÁN “TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC HỆ THỐNG GIÁM ĐỊNH PHÁP Y, PHÁP Y TÂM THẦN VÀ BẮT BUỘC CHỮA BỆNH TÂM THẦN GIAI ĐOẠN 2026 - 2030” TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LẠNG SƠN

Căn cứ Quyết định số 118/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026 - 2030”; Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh như sau:

I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1. Mục đích

Cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026 - 2030” theo Quyết định số 118/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Lạng Sơn.

Tăng cường năng lực toàn diện hệ thống pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần trên địa bàn tỉnh về tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, cơ chế phối hợp liên ngành và ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Nâng cao chất lượng hoạt động giám định pháp y, pháp y tâm thần và điều trị bắt buộc chữa bệnh tâm thần bảo đảm khách quan, chính xác, kịp thời, đúng quy định pháp luật; đáp ứng yêu cầu hoạt động tố tụng, yêu cầu quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh.

2. Yêu cầu

Việc triển khai Kế hoạch phải bảo đảm thực hiện theo nguyên tắc 06 rõ: “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả” theo yêu cầu tại Quyết định số 118/QĐ-TTg. Bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan, đặc biệt là giữa ngành Y tế, Công an, Tư pháp và Khoa học và Công nghệ.

Các nhiệm vụ, giải pháp đề ra phải cụ thể, khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh miền núi, gắn với khả năng cân đối ngân sách địa phương; ưu tiên các nội dung cấp thiết như kiện toàn tổ chức, phát triển nhân lực và đầu tư trang thiết bị.

Bảo đảm lộ trình triển khai phù hợp, có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải; trong đó ưu tiên thực hiện các nhiệm vụ cấp bách trong giai đoạn đầu (2026 - 2027) và từng bước hoàn thiện trong giai đoạn tiếp theo đến năm 2030.

II. MỤC TIÊU

1. Mục tiêu tổng quát

Tăng cường năng lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần trên địa bàn tỉnh; đáp ứng yêu cầu hoạt động tố tụng, quản lý và điều trị người chấp hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần; bảo đảm khách quan, khoa học, đúng pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

2. Mục tiêu cụ thể và các chỉ tiêu cơ bản đến năm 2030

2.1. Hoàn thiện mô hình tổ chức hệ thống pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần

Kiện toàn tổ chức pháp y, pháp y tâm thần tỉnh theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với quy định pháp luật và điều kiện thực tế của địa phương; rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, bảo đảm đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ được giao.

2.2. Bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần

- Từng bước đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động giám định pháp y, pháp y tâm thần và điều trị bắt buộc chữa bệnh tâm thần theo hướng đồng bộ, đáp ứng yêu cầu chuyên môn, bảo đảm điều kiện an ninh, an toàn trong thực hiện nhiệm vụ.

- Bảo đảm 90% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh có triển khai điều trị tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần được bố trí khu vực điều trị có đủ trang thiết bị, phương tiện đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có triển khai thực hiện điều trị tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần được cơ quan công an hỗ trợ bảo đảm an ninh, an toàn khi thực hiện nhiệm vụ trong trường hợp cần thiết.

- Đến năm 2030, tổ chức pháp y, pháp y tâm thần tỉnh có tối thiểu 07 giám định viên pháp y; 100% viên chức làm công tác pháp y, pháp y tâm thần được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định.

- 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có triển khai thực hiện điều trị tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần bố trí bộ phận, nhân lực riêng cho việc tiếp nhận, quản lý và điều trị bắt buộc chữa bệnh tâm thần.

2.3. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần

- Tổ chức pháp y và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có triển khai thực hiện điều trị tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong công tác pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần. Phấn đấu đến năm 2030, 100% hồ sơ giám định pháp y được quản lý bằng phương thức điện tử.

- Xây dựng cơ sở dữ liệu về công tác pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần; chia sẻ, kết nối giữa các cơ quan, đơn vị và đồng bộ với cơ sở dữ liệu dân cư và các cơ sở dữ liệu khác theo yêu cầu, bảo đảm thống nhất, khai thác, sử dụng hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

III. NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP

1. Hoàn thiện thể chế, quy định pháp luật, mô hình tổ chức pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với hệ thống tổ chức cơ quan nhà nước

Tham mưu ban hành cơ chế, chính sách cụ thể hóa các văn bản pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Giám định tư pháp năm 2025, Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và các quy định pháp luật liên quan trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần, bảo đảm có hiệu lực thi hành đồng thời với các luật.

Kiện toàn tổ chức pháp y tỉnh theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của tổ chức pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần, bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật liên quan và yêu cầu thực tiễn.

2. Bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực cho công tác pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần

Tiếp tục đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần theo lộ trình phù hợp với khả năng cân đối ngân sách địa phương và yêu cầu thực tiễn; bảo đảm đáp ứng yêu cầu chuyên môn, an ninh, an toàn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước cho đầu tư cơ sở vật chất, nâng cấp thiết bị, phương tiện kỹ thuật hiện đại, đồng bộ phục vụ giám định pháp у, pháp y tâm thần, quản lý và điều trị bắt buộc chữa bệnh tâm thần đáp ứng yêu cầu chuyên môn, đảm bảo an ninh, an toàn cho cán bộ y tế và các đối tượng liên quan trong các tổ chức pháp y, pháp y tâm thần và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có triển khai thực hiện điều trị tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần.

Tập trung, chủ động thực hiện kịp thời, linh hoạt, hiệu quả các cơ chế, chính sách đãi ngộ, thu hút nhân lực y tế cho tất cả các đối tượng theo quy định trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần với lộ trình phù hợp theo thực tế triển khai và khả năng ngân sách nhà nước đồng bộ với các cơ chế, chính sách và quy định pháp luật liên quan.

Ban hành chính sách ưu đãi đặc thù đối với người theo học, tham gia đào tạo, giảng dạy, cán bộ thường xuyên và trực tiếp làm chuyên môn lĩnh vực tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của tỉnh.

3. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số

Triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động pháp y, pháp y tâm thần và quản lý, điều trị bắt buộc chữa bệnh tâm thần; xây dựng, vận hành phần mềm quản lý hồ sơ bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin theo quy định của pháp luật.

Thực hiện số hóa hồ sơ giám định; từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần cấp tỉnh; bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ quan liên quan theo quy định.

Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn.

4. Đẩy mạnh công tác truyền thông

Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần bằng nhiều hình thức phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân về vai trò, vị trí, ý nghĩa của công tác pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần trong hoạt động tố tụng, quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Tổ chức hội nghị, hội thảo, tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ thực hiện nhiệm vụ pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần tại các cơ quan, đơn vị liên quan.

5. Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chú trọng công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm

Tăng cường nhận thức, nâng cao trách nhiệm, phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần. Kiên quyết chấn chỉnh, khắc phục tồn tại, hạn chế; chủ động phòng ngừa, phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần.

Tăng cường kiểm tra, giám sát công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần. Kịp thời phát hiện, xử lý những tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc nhằm nâng cao hiệu quả công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần; thường xuyên theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận kiểm tra, giám sát đối với giám định pháp у, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần.

Các cơ quan chuyên môn và cơ quan liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả Kế hoạch của UBND tỉnh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong chỉ đạo, quản lý, kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện; tổ chức sơ kết, tổng kết, đánh giá việc triển khai Kế hoạch thực hiện Đề án tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026 - 2030.

6. Thúc đẩy hợp tác, trao đổi chuyên môn trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần

Tích cực, chủ động tham gia các hội nghị, hội thảo, diễn đàn, mạng lưới với các tỉnh bạn để cập nhật, chia sẻ thông tin, kiến thức, kinh nghiệm về giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần.

Xây dựng các cơ chế, chính sách, các hình thức hợp tác với các cá nhân, tổ chức quốc tế để thu hút, huy động nguồn lực nhằm nâng cao chất lượng, năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần trên địa bàn tỉnh. Thúc đẩy, triển khai hiệu quả các thỏa thuận hợp tác giữa tỉnh Lạng Sơn và các cá nhân, tổ chức quốc tế trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần.

 (Cụ thể các nhiệm vụ, giải pháp tại Phụ lục kèm theo)

IV. KINH PHÍ THỰC HIỆN

1. Kinh phí thực hiện Kế hoạch được bảo đảm từ nguồn ngân sách nhà nước theo phân cấp ngân sách hiện hành, bố trí trong dự toán chi thường xuyên hằng năm của các cơ quan, đơn vị theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và phù hợp với khả năng cân đối ngân sách địa phương; đồng thời lồng ghép với các chương trình, đề án, kế hoạch, nhiệm vụ có liên quan đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

2. Các cơ quan, đơn vị căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động xây dựng dự toán kinh phí thực hiện các nhiệm vụ thuộc Kế hoạch, gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét, tổng hợp theo quy định.

3. Khuyến khích huy động các nguồn lực hợp pháp khác theo quy định của pháp luật để hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần trên địa bàn tỉnh.

V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Y tế

Là cơ quan đầu mối, chủ trì tham mưu UBND tỉnh tổ chức triển khai thực hiện Kế hoạch; hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nhiệm vụ của Đề án trên địa bàn tỉnh theo đúng yêu cầu tại Quyết định số 118/QĐ-TTg và bảo đảm nguyên tắc 06 rõ: “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”.

Chủ trì phối hợp với các sở, ban, ngành, cơ quan liên quan và UBND các huyện, thành phố xây dựng kế hoạch, lộ trình triển khai thực hiện hằng năm; rà soát, đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp nâng cao năng lực hệ thống pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh.

Chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật về giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần trên địa bàn tỉnh; tăng cường công tác quản lý nhà nước, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý các tồn tại, hạn chế và vi phạm trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

Chủ trì theo dõi, tổng hợp tình hình triển khai thực hiện kế hoạch; định kỳ sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Đề án; kịp thời tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Chủ động hướng dẫn các cơ quan, đơn vị gửi báo cáo kết quả thực hiện về Sở Y tế trước ngày 15 tháng 11 hằng năm để tổng hợp, định kỳ hằng năm báo cáo UBND tỉnh và Bộ Y tế trước ngày 01 tháng 12 theo quy định.

2. Sở Tài chính

Chủ trì, phối hợp với Sở Y tế và các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu cấp có thẩm quyền bố trí kinh phí thực hiện Kế hoạch theo phân cấp quản lý ngân sách nhà nước hiện hành; tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét bố trí trong dự toán ngân sách hằng năm phù hợp với khả năng cân đối ngân sách địa phương.

Hướng dẫn các cơ quan, đơn vị quản lý, sử dụng và thanh quyết toán kinh phí thực hiện Kế hoạch theo đúng quy định của pháp luật; phối hợp kiểm tra việc sử dụng kinh phí bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, đúng mục đích.

3. Các sở, ngành liên quan

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động phối hợp với Sở Y tế tổ chức triển khai thực hiện các nội dung của Kế hoạch; tăng cường phối hợp liên ngành trong hoạt động giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần theo quy định của pháp luật.

Sở Tư pháp: phối hợp tuyên truyền, phổ biến pháp luật; tham gia rà soát, góp ý hoàn thiện các quy định pháp luật, quy chế phối hợp liên ngành; phối hợp kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật về giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần trên địa bàn tỉnh.

Công an tỉnh: phối hợp trong hoạt động trưng cầu giám định, cung cấp thông tin, tài liệu liên quan phục vụ hoạt động giám định và tố tụng; phối hợp bảo đảm an ninh, an toàn trong quản lý, điều trị người chấp hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần theo quy định.

Sở Khoa học và Công nghệ: phối hợp triển khai ứng dụng khoa học công nghệ, công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần; hỗ trợ xây dựng, kết nối và chia sẻ cơ sở dữ liệu theo quy định.

Tòa án nhân dân tỉnh: phối hợp trong việc áp dụng, thi hành các quy định của pháp luật liên quan đến trưng cầu giám định, áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần; phối hợp trao đổi thông tin phục vụ hoạt động tố tụng theo quy định của pháp luật.

Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh: phối hợp kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần; phối hợp trao đổi thông tin, giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị kịp thời báo cáo UBND tỉnh (qua Sở Y tế) để xem xét, giải quyết theo thẩm quyền./.