Quyết định 3320/QĐ-UBND năm 2025 phê duyệt Đề án “Quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa và xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2025-2030”

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA -------	CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ---------------
Số: 3320/QĐ-UBND	Thanh Hóa, ngày 20 tháng 10 năm 2025

 

QUYẾT ĐỊNH

PHÊ DUYỆT ĐỀ ÁN “QUẢN LÝ, CẢM HÓA, GIÁO DỤC, PHÒNG NGỪA VÀ XỬ LÝ THANH THIẾU NIÊN HƯ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HOÁ, GIAI ĐOẠN 2025 - 2030”

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 16/6/2025;

Căn cứ Luật Trẻ em ngày 05/4/2016;

Căn cứ Luật Thanh niên ngày 16/6/2020;

Căn cứ Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017;

Căn cứ Chỉ thị số 48-CT/TW ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới; Kết luận số 13-KL/TW ngày 16/8/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 48-CT/TW;

Căn cứ Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2015 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015 - 2030;

Căn cứ Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 21/12/2023 của Thủ tướng Chính phi về tăng cường công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông cho lứa tuổi học sinh trong tình hình mới;

Căn cứ Quyết định số 140/QĐ-TTg ngày 02/02/2024 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình phòng, chống ma t úy trong thanh, thiếu niên đến năm 2030;

Căn cứ Quyết định số 02/QĐ-UBND ngày 01/01/2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành chương trình công tác năm 2 025;

Theo đề nghị của Giám đốc Công an tỉnh tại Tờ trình số 231/TTr-CAT- PV01 ngày 05/7/2025.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Phê duyệt kèm theo Quyết định này Đề án “Quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa và xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá, giai đoạn 2025 - 2030”.

Điều 2. Giao Công an tỉnh chủ trì phối hợp với các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan tổ chức triển khai thực hiện Đề án này; thường xuyên tổng hợp tình hình, báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ về UBND tỉnh để chỉ đạo.

Điều 3. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.

Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh, Chủ tịch UBND các xã, phường các cơ quan, đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

 

Nơi nhận: - Như Điều 3 Quyết định; - Văn phòng Chính phủ (để b/c); - Ban Chỉ đạo 138 Chính phủ (để b/c); - Bộ Công an (để b/c); - Thường trực: Tỉnh ủy, HĐND tỉnh (để b/c); - Chủ tịch, các PCT UBND tỉnh (để b/c); - Ban Nội chính Tỉnh ủy; - Văn phòng Tỉnh ủy - Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh; - Lưu: VT, TDNC.

TM. ỦY BAN NHÂN DÂN CHỦ TỊCH Nguyễn Hoài Anh

 

ĐỀ ÁN

“QUẢN LÝ, CẢM HÓA, GIÁO DỤC, PHÒNG NGỪA VÀ XỬ LÝ THANH THIẾU NIÊN HƯ VI PHẠM PHÁP LUẬT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HOÁ, GIAI ĐOẠN 2025 - 2030”
(Ban hành kèm theo Quyết định số 3320/QĐ-UBND ngày 20/10/2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh)

Phần I

SỰ CẦN THIẾT PHẢI XÂY DỰNG ĐỀ ÁN

I. CƠ SỞ CHÍNH TRỊ, PHÁP LÝ

1. Các văn bản chỉ đạo của Trung ương, văn bản quy phạm pháp luật có liên quan

- Chỉ thị số 48-CT/TW ngày 22/10/2010 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới; Kết luận số 13-KL/TW ngày 16/8/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 48-CT/TW.

- Chỉ thị số 36-CT/TW ngày 16/8/2019 của Bộ Chính trị về tăng cường, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy; Kết luận số 132- KL/TW ngày 18/3/2025 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 36-CT/TW.

- Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2015 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015 - 2030.

- Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2021), Luật Trẻ em năm 2016, Luật Thanh niên năm 2020 và các văn bản pháp luật hướng dẫn thi hành.

- Luật Xử lý vi phạm hành chính; Nghị định số 144/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nan xã hội; phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình; Nghị định số 140/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng; Nghị định số 120/2021/NĐ-CP ngày 24/12/2021 của Chính phủ về chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn.

- Quyết định 623/QĐ-TTg ngày 14/4/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2016 - 2025 và định hướng đến năm 2030; Quyết dmh số 140/QĐ-TTg ngày 02/02/2024 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình phòng, chống ma túy trong thanh, thiếu niên đến năm 2030.

- Chỉ thị số 31/CT-TTg ngày 21/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông cho lứa tuổi học sinh trong tình hình mới.

- Quyết định số 311/QĐ-TTg ngày 05/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lố i sống văn hóa cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng trên không gian mạng giai đoạn 2022 - 2030”; Quyết định số 1895/QĐ-TTg ngày 11/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến cho thanh niên, thiếu niên, nhi đồng giai đoạn 2021 - 2030”.

2. Các văn bản chỉ đạo, triển khai thực hiện của tỉnh Thanh Hóa về công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến thanh thiếu niên

- Chỉ thị số 06-CT/TU ngày 01/9/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma tuý đối với thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên; Kế hoạch hành động số 37-KH/TU ngày 08/10/2021 của Tỉnh ủy Thanh Hóa về thực hiện Kết luận số 13-KL/TW ngày 16/8/2021 của Bộ Chính trị.

- Chương trình hành động số 19-CTr/TU ngày 12/9/2016 của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh về thực hiện kết luận số 05-KL/TW của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 48-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

- Kế hoạch số 08/KH-UBND của UBND tỉnh về thực hiện Quyết định số 1944/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch hành động số 37-KH/TU của Tỉnh ủy Thanh Hoá thực hiện Kết luận sô 13-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 48- CT/TW và Chiến lược quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2016 - 2025 và định hướng đến năm 2030.

- Kế hoạch số 94/KH-UBND ngày 09/4/2024 của UBND tỉnh về triển khai Chương trình phòng, chống ma túy trong thanh thiếu niên đến năm 2030.

- Quyết định số 02/QĐ-UBND ngày 01/01/2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành chương trình công tác năm 2025.

II. CƠ SỞ THỰC TIỄN

1. Tình hình, thực trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh

a) Tình hình chung về thanh thiếu niên

- Tính đến tháng 5/2025, trên địa bàn tỉnh có hơn 2 triệu người trong độ tuổi thanh thiếu niên (từ 14 đến 30 tuổi), trong đó có 1,2 triệu người trong độ tuổi đoàn viên, thanh niên (121.000 người là đoàn viên).

- Theo thống kê của Sở Y tế, tính đến cuối năm 2024, trên địa bàn tỉnh có 982.622 trẻ em dưới 16 tuổi (chiếm tỷ lệ 25,9% dân số toàn tỉnh), trong đó:

+ Có 13.851 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, chiếm tỷ lệ 1,4% tổng số trẻ em: Trong đó: 576 trẻ em mồ côi cả cha và mẹ là; 21 trẻ em bị bỏ rơi; 51 trẻ em không nơi nương tựa; 12.661 trẻ em khuyết tật; 53 trẻ em nhiễm HIV/AIDS; 146 trẻ em phải bỏ học kiếm sống chưa hoàn thành phố cập giáo dục THCS; 01 trẻ em bị tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần do bị bạo lực; 29 trẻ em bị xâm hại tình dục....

+ Có 108.797 trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, chiếm tỷ lệ 11,07% tổng số trẻ em, trong đó: 84.114 trẻ em sống trong gia đình nghèo, cận nghèo; 361 trẻ em bỏ học (chưa học xong chương trình THCS); 2.639 trẻ em sống trong gia đình có người mắc tệ nạn xã hội (cha, mẹ ly hôn, bạo lực gia đình, có người nhiễm HIV/AIDS); 2.698 trẻ em sống trong gia đình có người mắc tệ nạn xã hội (cha, mẹ, người nuôi dưỡng hoặc thành viên gia đình nghiện ma túy, cờ bạc, trộm cắp, mại dâm); 606 trẻ em sống trong gia đình có người vi phạm pháp luật (cha, mẹ, người nuôi dưỡng hoặc thành viên gia đình đang trong thời gian chấp hành xử lý vi phạm hành chính hoặc hình sự); 11.612 trẻ em sống trong gia đình cả cha và mẹ đi làm ăn xa (trẻ em phải sống xa cả cha và mẹ liên tục từ 6 tháng trở lên); 6.767 trẻ em mồ côi cha hoặc mẹ.

- Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo, trong giai đoạn từ năm 2022-2025, tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh có 951 học sinh, học viên, sinh viên vi phạm nội quy, quy định của pháp luật, trong đó 259 trường hợp vi phạm nội quy học đường, 623 trường hợp vi phạm TTATGT, 5 trường hợp xâm hại tài sản, 81 trường hợp liên quan bạo lực học đường, 2 trường hợp sử dụng, tàng trữ, mua bán ma túy, 01 trường hợp tham gia tệ nạn cờ bạc; căn cứ tính chất, mức độ vi phạm, ngoài việc xử lý theo quy định của pháp luật, nhà trường đã có các hình thức xử lý từ đình chỉ học, phê bình, nhắc nhở, hạ phân loại rèn luyện...; tuy nhiên, nhiều trường hợp bị nhà trường phê bình, nhắc nhở nhiều lần nhưng vẫn tái phạm.

- Trong giai đoạn 2022 - 2025, lực lượng Công an tỉnh đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương rà soát, xác định trên địa bàn, đưa vào diện quản lý, cảm hóa, giáo dục với 7.127 thanh thiếu niên hư (TTNH), là những trường hợp có nguy cơ vi phạm pháp luật. Trong đó:

(1) Năm 2022: Tổng rà soát đưa vào diện quản lý 4.631 TTNH

+ Về độ tuổi: Dưới 14 tuổi: 26 người (chiếm 0,56%); từ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi: 802 người (chiếm 17,31%); Từ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi: 941 người (chiếm 20,33%); từ 18 tuổi đến 30 tuổi: 2.862 người (Chiếm 61,8%).

+ Về giới tính: Nam: 4.471 người (chiếm 96,55%); Nữ: 160 người (chiếm 3,45%).

+ Về trình độ học vấn: Cao đẳng, đại học: 33 người (chiếm 0,71%); THPT: 2.060 người (chiếm 44,49%); THCS: 2.270 người (chiếm 49%); Tiểu học: 191 người (Chiếm 4,13%); Không biết chữ: 77 người (chiếm 1,67%).

+ Về nghề nghiệp: Lao động tự do: 2.723 người (chiếm 58,81%); không nghề nghiệp: 726 người (Chiếm 15,67%); học sinh, sinh viên: 1.029 người (chiếm 22,22%); công nhân, nông dân: 153 người (chiếm 3,3%).

+ Về tiền án, tiền sự, quá khứ vi phạm pháp luật: Chưa vi phạm: 3.307 người (chiếm 71,41%); có tiền án: 587 người (chiếm 12,68%); có tiền sự: 468 người (chiếm 10,1%); vi phạm pháp luật khác: 269 người (chiếm 5,81%).

+ Về hoàn cảnh gia đình: Hầu hết các trường hợp thanh thiếu niên hư đều có hoàn cảnh khó khăn, éo le, thiếu sự quan tâm, chăm sóc, quản lý, giám sát của người thân, đặc biệt là bố, mẹ (bố, mẹ đã mất, mồ côi; bố, mẹ ly thân, ly dị hoặc đi làm ăn xa, sống cùng ông bà già yếu; trong gia đình có người nghiện, quá khứ vi phạm pháp luật...); một số trường hợp khác do bố, mẹ, người thân bận công việc không quan tâm giáo dục con cái.

+ Về địa bàn: Tập trung chủ yếu tại các địa bàn TP Thanh Hóa; TP. Sầm Sơn; TX Nghi Sơn; TX. Bỉm Sơn; huyện Hoằng Hóa; Quảng Xương; Thọ Xuân, Triệu Sơn; Yên Định; Như Xuân; Thạch Thành; Cẩm Thủy.

(2) Năm 2023: Tổng số TTNH đưa vào là 1.083 tổng số đưa ra là 603.

(3) Năm 2024: Tổng số TTNH đưa vào là 1.118, tổng số đưa ra là 612.

(4) 4 tháng đầu năm 2025: Tổng số TTNH đưa vào là 295, tổng số đưa ra là 95. Tính đến tháng 5/2025, tổng số TTNH hiện đang quản lý trên địa bàn tỉnh là 5.817 trường hợp (tăng 26,6% so với năm 2022):

+ Về độ tuổi: Dưới 14 tuổi: 113 người (chiếm 1,94%); từ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi: 1210 người (chiếm 20,8%); Từ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi: 2.259 người (chiếm 38,83%); từ 18 tuổi đến 30 tuổi: 2.235 người (chiếm 38,43%).

+ Về giới tính: Nam: 5.630 người (chiếm 96,78%); Nữ: 187 người (chiếm 3,22%).

+ Về trình độ học vấn: Cao đẳng, đại học: 15 người (chiếm 0,26%); THPT: 2.539 người (chiếm 43,65%); THCS: 3.063 người (chiếm 52,66%); Tiểu học: 158 người (chiếm 2,72%); Không biết chữ: 42 người (chiếm 0,71%).

+ Về nghề nghiệp: Lao động tự do: 2.766 người (chiếm 47,55%); không nghề nghiệp: 792 người (chiếm 13,62%); học sinh, sinh viên: 2.137 người (chiếm 36,73%); công nhân, nông dân: 122 người (chiếm 2,1%).

+ Về tiền án, tiền sự, quá khứ vi phạm pháp luật: Chưa vi phạm: 5.015 người (chiếm 86,22%); có tiền án: 253 người (chiếm 4,35%); có tiền sự: 357 người (chiếm 6,1%); vi phạm pháp luật khác: 192 người (chiếm 3,3%).

b) Tình hình thanh thiếu niên vi phạm pháp luật

- Những năm qua, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, sự xuất hiện, phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, đặc biệt là mạng internet, mạng xã hội, các loại tệ nạn xã hội (cờ bạc, ma túy, mại dâm…), tình hình thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật có xu hướng ngày càng trẻ hóa và gia tăng, diễn biến phức tạp trong cả nước nói chung và địa bàn tỉnh nói riêng.

- Từ năm 2022 đến năm 2024, trung bình hằng năm trên địa bàn tỉnh có khoảng 2.000 thanh thiếu niên có hành vi phạm tội, bị xử lý hình sự, chiếm gần 50% tổng số đối tượng phạm tội của toàn tỉnh. Phân tích đặc điểm về độ tuổi, nhóm hành vi vi phạm cụ thể:

+ Về độ tuổi:

Năm	Tổng số đối tượng phạm tội	Số đối tượng phạm tội là thanh thiếu niên	Phân tích độ tuổi
			Từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi	Từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi	Từ đủ 18 đến 30 tuổi
2022	4.112	1.844 (chiếm 44,84%)	20  (chiếm 1,08%)	362  (chiếm 19,63%)	1.462  (chiếm 79,28%)
2023	4.525	2.069 (chiếm 45,72%)	23 (chiếm 1,1%)	416  (chiếm 20,13%)	1.630  (chiếm 78,77%)
2024	4.317	2.336 (chiếm 54,11%)	27 (chiếm 1,15%)	472 (chiếm 20,2%)	1.837 (chiếm 78,65%)

+ Về hành vi phạm tội: Các đối tượng thanh thiếu niên bị bắt giữ, khởi tố trong những năm qua chủ yếu về hành vi phạm tội về trật tự xã hội (cố ý gây thương tích, giết người, gây rối trật tự công cộng, trộm cắp, cướp giật tài sản …) và tội phạm về ma túy (tổ chức sử dụng, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy…), cụ thể:

Năm	Số đối tượng phạm tội là thanh thiếu niên	Phân tích hành vi
		Tội phạm về trật tự xã hội	Tội phạm về ma túy	Tội phạm khác
2022	1.844	1.300 (chiếm 70,52%)	525 (chiếm 28,48%	19 (chiếm 1%)
2023	2.069	1.297 (chiếm 62,69%)	623 (chiếm 30,11%)	149 (chiếm 7,2%)
2024	2.336	1.447 (chiếm 61,97%)	732 (chiếm 31,3%)	157 (chiếm 6,73%)

- Tính chất, mức độ hành vi phạm tội và phạm pháp luật của thanh thiếu niên có xu hướng gia tăng, nổi lên là tình trạng các nhóm thanh, thiếu niên mang theo hung khí, vũ khí sẵn sàng gây gổ, đánh nhau, giải quyết mâu thuẫn hoặc nguy hiểm hơn nhiều đối tượng chủ động gây sự, trêu ghẹo người tham gia giao thông. Cá biệt, một số trường hợp có hành vi côn đồ, hung hãn, coi thường pháp luật, thực hiện các hành vi giết người, trong đó có cả người thân trong gia đình. Riêng trong những tháng đầu năm 2025, xảy ra hàng chục vụ các nhóm thanh thiếu niên đánh nhau, gây rối trật tự công cộng, đáng chú ý, 01 vụ trong quá trình các đối tượng thanh thiếu niên lùa đuổi nhau đã gây tai nạn giao thông làm chết 01 người; xảy ra 02 vụ, 02 đối tượng thanh thiếu niên giết người (giết bố đẻ, mẹ đẻ) xảy ra tại thành phố Thanh Hóa và huyện Nông Cống.

- Tính liên kết, có tổ chức của các thanh thiếu niên trong các vụ án, vụ việc vi phạm pháp luật có xu hướng ngày càng chặt chẽ; quá trình đấu tranh, xử lý củ a lực lượng Công an xác định, hiện nay đa phần các nhóm thanh thiếu niên hư đều sử dụng mạng xã hội, các nhóm kín để trao đổi, nhắn tin và có thể nhanh chóng kêu gọi, rủ rê, lôi kéo thêm nhiều đối tượng từ các địa bàn huyện, thị xã, thành phố khác tập hợp, tham gia vào các hành vi vi phạm pháp luật và phạm tội.

- Tỷ lệ tội phạm, vi phạm pháp luật về ma túy trong thanh thiếu niên có chiều hướng gia tăng. Tính đến tháng 4/2025, trong tổng số 2.493 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý có 832 thanh thiếu niên (chiếm 33,37%); trong 538 người sử dụng trái phép chất ma túy có 310 thanh thiếu niên (chiếm 57,62%).

- Bên cạnh đó, tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, điều khiển phương tiện vi phạm các quy định của pháp luật khi tham gia giao thông như: Không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người quy định, tháo biển số xe, phóng nhanh, vượt ẩu, lạng lách, đánh võng, không chấp hành hiệu lệnh khi tham gia giao thông; thậm chí có hành vi cố ý thách thức lực lượng chức năng đang thực thi công vụ… gây phức tạp về an ninh, trật tự, an toàn giao thông vẫn diễn ra ở nhiều nơi, tập trung chủ yếu ở các tuyến đường đô thị, các tuyến quốc lộ, đường ven biển…, nhiều thời điểm diễn biến phức tạp. Từ năm 2022 đến nay, lực lượng Công an tỉnh đã xử lý trên 7.000 trường hợp có những vi phạm như trên.

- Qua công tác xác minh, giải quyết các vụ việc của lực lượng Công an giai đoạn từ năm 2022 đến nay, lực lượng Công an xác định phần lớn các trường hợp thanh thiếu niên phạm tội đều có các biểu hiện “hư” từ trước, tuy nhiên chỉ có 1.186 đối tượng đã được rà soát, đưa vào diện quản lý TTNH (chiếm 18,98% tổng số thanh thiếu niên phạm tội).

2. Kết quả phòng ngừa, đấu tranh, xử lý vi phạm đối với thanh thiếu niên nguy cơ vi phạm pháp luật (thanh thiếu niên hư)

a) Công tác lãnh đạo, chỉ đạo

- Thực hiện chỉ đạo của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Bộ Công an... trong những năm qua, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành 20 văn bản, gồm: Nghị quyết, Kế hoạch, Chương trình hành động... để chỉ đạo công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, trong đó có tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến thanh thiếu niên để huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và quần chúng nhân dân cùng tham gia; đã tổ chức hàng trăm hội nghị triển khai, quán triệt, tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục, phòng n gừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật và tham gia vào tệ nạn xã hội, qua đó để mỗi gia đình, cán bộ, Nhân dân và đảng viên nâng cao nhận thức, hiểu rõ hơn về vai trò, trách nhiệm của bản thân trong tham gia vào công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên vi phạm pháp luật.

- Cấp ủy, chính quyền các cấp, đặc biệt là cấp xã đã tăng cường chỉ đạo gắn trách nhiệm cụ thể với các ngành, các cơ quan, tổ chức, đoàn thể trong công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, chỉ đạo xây dựng, nhân rộng nhiều mô hình hiệu quả về tuyên truyền, giáo dục, phòng, chống tội phạm trong thanh thiếu niên. Đồng thời, gắn với việc phát triển kinh tế, an sinh xã hội, tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên qua đó góp phần triệt tiêu những nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật.

b) Công tác phòng ngừa

- Các cơ quan, ban, ngành, UBND các cấp đã chủ động triển khai tuyên truyền sâu rộng từ cấp tỉnh đến từng thôn, bản, khu phố, đặc biệt đã tổ chức các chiến dịch tuyên truyền cảm hóa, giáo dục phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội đối với các đối tượng trong diện quản lý và thanh thiếu niên hư thông qua nhiều hình thức, nội dung phong phú, đa dạng, trực quan, sinh động như: Tổ chức 25.362 lượt tuyên truyền qua hệ thống trang, hội, nhóm trên mạng xã hội zalo, facebook, Cổng thông tin điện tử; 22.138 lượt qua Đài Phát thanh và truyền hình tỉnh; 568.436 lượt trên hệ thống loa truyền thanh; 43.625 lượt tiếp xúc, trao đổi trực tiếp tại các hội nghị, cuộc họp; 185.461 lượt qua pano, áp phích, tờ rơi…

- Công an tỉnh đã chủ động xây dựng 58 kế hoạch, chuyên đề công tác trên lĩnh vực phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên nói riêng; chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ rà so át, phát hiện, tham mưu cấp ủy, chính quyền đưa 7.127 trường hợp thanh thiếu niên nguy cơ vi phạm pháp luật vào diện quản lý TTNH, mở hồ sơ theo dõi, phối hợp gia đình, nhà trường, các ban, ngành, đoàn thể triển khai các biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục phù hợp. Đến nay, đã cảm hóa giáo dục thành công đối với 1.310 trường hợp TTNH. Ngoài ra, tiến hành đồng bộ các biện pháp nhằm phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên như: Tổ chức lực lượng tuần tra phòng ngừa, phát hiện, xử lý các trường hợp thanh thiếu niên có biểu hiện gây rối TTCC, vi phạm TTATGT. Tập trung tấn công, trấn áp quyết liệt tội phạm về ma túy, quản lý chặt chẽ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy (trong đó có thanh thiếu niên). Kiểm soát tốt tình hình hoạt động của các băng ổ nhóm tội phạm hình sự trên địa bàn và tổ chức đấu tr anh quyết liệt, không để các đối tượng dụ dỗ, lôi kéo thanh thiếu niên tham gia các hoạt động vi phạm pháp luật...

- Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo các đơn vị trường học thực hiện nghiêm túc có hiệu quả các chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch về công tác phòng, chống tội phạm. Tăng cường tuyên truyền sâu rộng để cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh về công tác phòng, chống tội phạm, mua bán người để nâng cao ý thức cảnh giác, tự phòng ngừa, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức cho học sinh, sinh viên, cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường; lồng ghép các hoạt động giáo dục phòng, chống ma túy, mại dâm, HIV/AIDS vào chương trình học, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn, không có tệ nạn xã hội.

- Tỉnh đoàn đã chỉ đạo đoàn thanh niên các cấp tổ chức nhiều đợt sinh hoạt chính trị, tuyên truyền phòng ngừa các loại tội phạm, vi phạm pháp luật, định hướng tư tưởng cho đoàn viên, thanh niên; phát động nhiều phong trào, hoạt động bổ ích, ý nghĩa thu hút được đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia. Đồng thời, phối hợp các đơn vị liên quan đẩy mạnh hoạt động tư vấn, hướng nghiệp, giới thiệu việc làm cho học sinh, sinh viên, đoàn viên, thanh niên, qua đó phát huy vai trò đồng hành với tuổi trẻ trong đào tạo nghề, học nghề, dựng nghề, khởi nghiệp, phát triển kinh tế.

- Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh (nay là Sở Y tế) đã phối hợp tổ chức 12 lớp tập huấn nâng cao năng lực về công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em cho trên 800 cán bộ, cộng tác viên làm công tác trẻ em; tổ chức 62 lớp tập huấn, trang bị kiến thức, kỹ năng cho trên 3.000 lượt người là cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em; tổ chức 15 hội thi tìm hiểu kiến thức pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội dưới hình thức sân khấu hóa, thu hút hơn 5.800 lượt học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên tham gia; in ấn, cấp phát trên 7.000 cuốn tài liệu tuyên truyền về bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tương tác lành mạnh, sáng tạo trên môi trường mạng, tài liệu tuyên truyền về bảo vệ, phòng ngừa trẻ em lao động trái quy định của pháp luật...

- Các cấp, các ngành thành viên chỉ đạo xây dựng nhiều mô hình trong phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên đạt hiệu quả như: Mô hình “Quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư có nguy cơ vi phạm pháp luật” tại các xã, phường, trên địa bàn TP. Thanh Hóa do lực lượng Công an chủ trì; mô hình “Khu dân cư không tội phạm và tệ nạn xã hội”; “Quản lý giáo dục con em trong gia đình không tội phạm và tệ nạn xã hội” do Mặt trận Tổ quốc tỉnh chủ trì; “Quản lý, giáo dục người thân và con em trong gia đình không tội phạm và mắc các tệ nạn xã hội”; “Câu lạc bộ thanh niên phòng, chống tội phạm, ma túy và tệ nạn xã hội, HIV/AIDS”, “Tuổi trẻ với pháp luật”, “ Đội thanh niên xung kích” của Đoàn Thanh niên...

- Các ngành, đoàn thể khác, trên cơ sở chức năng nhiệm vụ của mình đã phát huy tinh thần trách nhiệm trong chỉ đạo, triển khai tham gia công tác phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên nói riêng.

c) Công tác đấu tranh, xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên

- Từ năm 2022-2024, lực lượng Công an tỉnh đã bắt giữ, khởi tố đối với 6.249 thanh thiếu niên phạm tội, trong đó, 4.044 đối tượng phạm tội về trật tự xã hội; 1.880 đối tượng phạm tội về ma túy; 325 đối tượng phạm tội khác (chủ yếu liên quan đến kinh tế). Bên cạnh đó, áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa đi cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng đối với 250 trường hợp; đưa đi cơ sở cai nghiện bắt buộc 1.100 trường hợp.

- Từ năm 2022 đến nay, qua công tác nắm tình hình, tuần tra, kiểm soát, Công an tỉnh đã phát hiện, ngăn chặn, bắt giữ, xử lý 35 nhóm với hàng trăm thanh thiếu niên mang theo hung khí, vũ khí sẵn sàng gây gổ, đuổi đánh, hỗn chiến, thu giữ nhiều dao, kiếm tự chế, tuýp sắt, vỏ chai bia…

- Sau hơn 03 năm quyết liệt triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh giải pháp căn cơ, bài bản, đến năm 2025, tình hình thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trên địa bàn toàn tỉnh đã có sự chuyển biến tích cực, tính chất, mức độ các vụ việc do thanh thiếu niên gây ra không còn manh động, liều lĩnh như trước. Tuy nhiên, tình hình tội phạm, vi phạm trong thanh thiếu niên còn tiềm ẩn nguy cơ diễn biến phức tạp, số vụ án, vụ việc còn xảy ra nhiều, đa dạng về hành vi, lứa tuổi để lại hậu quả, hệ lụy nặng nề cho các cá nhân, gia đình và xã hội.

3. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân

a) Tồn tại, hạn chế

- Các biện pháp tuyên truyền, giáo dục phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên tuy đã được quan tâm nhưng có nơi, có thời điểm còn mang tính hình thức, chưa đi vào chiều sâu, chưa tuyên truyền đúng, đủ đối tượng (trong đó có cả các cơ quan, đơn vị, gia đình, nhà trường, chính quyền, đoàn thể, Nhân dân...), áp dụng những nội dung, hình thức tuyên truyền thiếu trực quan, sinh động, chưa phù hợp với độ tuổi, tâm lý, thị hiếu của các thanh thiếu niên, chưa chú trọng vào công tác giáo dục truyền thống, đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử....

- Còn nhiều thanh thiếu niên có biểu hiện “hư” ngoài xã hội chưa được rà soát, phát hiện đưa vào diện quản lý, cảm hóa, giáo dục (trong tổng số hơn 6.000 thanh thiếu niên phạm tội trong 03 năm qua, hầu hết đều có biểu hiện hư từ trước nhưng chỉ có 18,98% số đối tượng được rà soát, đưa vào diện quản lý TTNH). Số vụ án, vụ việc do thanh thiếu niên gây ra trên địa bàn tỉnh còn xảy ra nhiều, tình trạng các nhóm thanh thiếu niên tụ tập mang theo các hung khí, vũ khí, vỏ chai bia… để sẵn sàng gây gổ, giải quyết mâu thuẫn chưa được giải quyết triệt để.

- Công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH tại một số địa phương chưa phát huy hiệu quả, đưa vào hồ sơ quản lý nhưng tổ chức, cá nhân được giao trách nhiệm không quản lý được, không nắm được diễn biến hoạt động của TTNH; bên cạnh đó, một bộ phận TTNH mặc dù đã được áp dụng các biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục trong thời gian dài tuy nhiên không có biểu hiện tiến bộ, thường xuyên vắng mặt tại địa phương, tụ tập cùng nhóm bạn có nhân thân xấu thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, phạm tội và bị xử lý.

b) Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế

- Nguyên nhân khách quan:

+ Quá trình hội nhập quốc tế, do sự tác động tiêu cực từ mặt trái nền kinh tế thị trường đã làm phát sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp là nguyên nhân, điều kiện phát sinh, phát triển tội phạm, tệ nạn xã hội. Sự xuống cấp về đạo đức, lối sống thực dụng, chạy theo lợi ích vật chất; tình trạng thiếu việc làm, sự phân tầng xã hội, phân hóa giàu nghèo giữa các tầng lớp nhân dân ngày càng rõ nét; điều kiện, hoàn cảnh của nhiều gia đình làm ảnh hưởng đến sự hình thành tính cách, nhân cách, hành động của thanh thiếu niên.

+ Sự tác động tiêu cực của thông tin trên Internet, mạng xã hội, nhất là các video, hình ảnh bạo lực, văn hóa phẩm đồi trụy trái với thuần phong, mỹ tục của người Việt Nam; tác động đến tâm sinh lý và ảnh hưởng tới lối sống thiếu lành mạnh, buông thả của một bộ phận thanh thiếu niên.

- Nguyên nhân chủ quan:

+ Bản thân thanh thiếu niên đang trong độ tuổi phát triển, hoàn thiện về thể chất và tinh thần, nhận thức và hiểu biểu pháp luật hạn chế, chưa biết cách giải quyết khi có các tình huống xung đột, dễ bị lôi kéo, kích động, tham gia vào những việc làm vi phạm pháp luật, lệch chuẩn về đạo đức, quan hệ xã hội; thực hiện hành vi mà không biết đó là hành vi phạm tội.

+ Thanh thiếu niên thiếu sự quan tâm, dạy dỗ, quản lý của cha mẹ, người thân (do nhiều hoàn cảnh khác nhau như mồ côi cha, mẹ; cha, mẹ ly hôn, ly thân; cha, mẹ đi làm ăn xa...); chịu tác động, ảnh hưởng tiêu cực từ gia đình (gia đình có người vi phạm pháp luật, phạm tội, tham gia tệ nạn xã hội, lời n ó i t h iếu chuẩn mực, văn hóa, bạo lực gia đình...); bên cạnh đó, một số trường hợp gia đình có biểu hiện nuông chiều, bao che, cho rằng con, cháu mình không “hư” nên chưa có sự hợp tác với cơ quan Công an, các cơ quan, đơn vị trong quá trình quản lý, cảm hóa, giáo dục.

+ Hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về đối với thanh thiếu niên còn mang nặng tính hình thức, hiệu quả thấp; biện pháp, nội dung, hình thức tuyên truyền, giáo dục chưa phù hợp với từng độ tuổi phát triển của thanh thiếu niên.

+ Công tác giáo dục, quản lý tại các trường học còn những bất cập, hạn chế, chưa tập trung giáo dục đạo đức, văn hóa ứng xử, tạo các sân chơi, hoạt động ngoại khóa bổ ích, kỷ luật học đường chưa nghiêm, một bộ phận giáo viên thiếu kỹ năng xử lý tâm lý của học sinh tuổi mới lớn.

+ Việc xây dựng, tổ chức các hoạt động đào tạo, rèn luyện kỹ năng sống, lối sống văn hóa, tạo sự chuyển biến tích cực trong nhận thức, hiểu biết pháp luật cho thanh, thiếu niên của tổ chức đoàn các cấp chưa đồng bộ, thường xuyên, liên tục.

+ Việc huy động các nguồn lực đầu tư cơ sở, vật chất phục vụ các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, vui chơi, giải trí cho trẻ em, thanh thiếu niên còn hạn chế, nhất là khu vực nông thôn, đồng bào miền núi, dân tộc thiểu số.

+ Sự chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền cơ sở trong công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm nói chung và tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên nói riêng chưa quyết liệt, đồng bộ, chưa huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và quần chúng nhân dân tham gia tích cực.

+ Sự phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, chính quyền địa phương trong trao đổi thông tin, tình hình, tổ chức các biện pháp giáo dục, giám sát, hỗ trợ thanh thiếu niên chưa chặt chẽ, hiệu quả.

+ Đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong thanh thiếu niên, công tác hỗ trợ, bảo vệ trẻ em cơ bản là kiêm nhiệm, th iếu kinh nghiệm, kỹ năng sư phạm, kỹ năng nắm bắt tâm lý, giao tiếp với trẻ em, thanh thiếu niên, dẫn đến việc tham mưu, triển khai các chương trình, kế hoạch, giải quyết các vấn đề liên quan đến trẻ em, thanh thiếu niên chưa đạt hiệu quả.

+ Một số đối tượng hình sự, ma túy sử dụng các thủ đoạn rủ rê, lôi kéo, thậm chí khống chế thanh thiếu niên nhằm mục đích thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, phạm tội.

+ Công tác đấu tranh, xử lý của lực lượng Công an các cấp, nhất là Công an cấp xã chưa được quan tâm đúng mức, đối với các trường hợp chưa vị thành niên vi phạm pháp luật còn chủ yếu nhắc nhở, cam kết, chưa tập trung củng cố hồ sơ để áp dụng các biện pháp xử lý hành chính có tính chất răn đe, phòng ngừa, quản lý cao hơn.

4. Dự báo tình hình thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trong thời gian tới

- Dự báo trong thời gian tới, tình hình chính trị, kinh tế thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều yếu tố gây mất ổn định khó lường; cùng với đó là mặt trái của nền kinh tế, thị trường, sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa và sự phát triển của khoa học, công nghệ, mạng Internet, mạng xã hội... tác động, ảnh hưởng trực tiếp dẫn đến số lượng thanh thiếu niên hư tiếp tục gia tăng, trẻ hóa. Đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cao vi phạm pháp luật, phạm tội, dễ bị dụ dỗ, lôi kéo tham gia các băng, ổ nhóm hình sự và thực hiện các hành vi phạm tội...

- Về phạm vi địa bàn hoạt động vi phạm pháp luật của thanh thiếu niên không chỉ tập trung tại các địa bàn trọng điểm, trung tâm của tỉnh như trước đây mà tiếp tục mở rộng đến các địa bàn miền núi, dân tộc. Hành vi vi phạm ngày càng đa dạng, kể cả về trật tự xã hội, ma túy, kinh tế. Tính chất, mức độ vi phạm ngày càng gia tăng, phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, có sự gắn kết, liên kết chặt chẽ và diễn biến nhanh chóng.

Bên cạnh đó, các loại tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc, mại dâm tiếp tục diễn tiếp tục diễn biến phức tạp, đáng chú ý là tình trạng sử dụng ma túy tổng hợp, ham mê, nghiện các loại trò chơi điện tử có tính chất cờ bạc (tài xỉu...) trong thanh thiếu niên, nhất là học sinh, sinh viên, thanh niên mới lớn cũng là nguy cơ phát sinh, làm gia tăng tội phạm, vi phạm pháp luật ở lứa tuổi này.

- Về tác hại, hậu quả gây ra của các hành vi phạm tội, vi phạm pháp luật do thanh thiếu niên gây ra ngày càng lớn, không chỉ gây thiệt hại về tài sản, tính mạng, sức khỏe, tinh thần... cho bản thân, gia đình người bị hại mà còn dẫn đến hậu quả pháp lý nặng nề cho đối tượng gây ra, nhất là khi các đối tượng tuổi đời còn rất trẻ, là thế hệ tương lai của đất nước, việc sớm vướng vào vòng lao lý gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho chính bản thân đối tượng, gia đình, toàn xã hội.

Xuất phát từ những căn cứ pháp lý, lý luận về tội phạm, thực tiễn tình hình nêu trên, việc xây dựng và triển khai thực hiện Đề án “Đề án cảm hóa, giáo dục, quản lý, phòng ngừa và xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá giai đoạn 2025-2030” là yêu cầu hết sức cần thiết nhằm bảo đảm trật tự an toàn xã hội, góp phần ổn định chính trị, vì bình yên, hạnh phúc của các gia đình và Nhân dân trên địa bàn, mang giá trị nhân văn sâu sắc.

Phần II

QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO, MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP

I. QUAN ĐIỂM CHỈ ĐẠO

1. Công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa, đấu tranh xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của cấp ủy, chính quyền, các ngành thành viên Ban Chỉ đạo 138 các cấp, được triển khai cùng với thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉn h. Là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó lực lượng Công an là nòng cốt, các sở, ban, ngành, chính quyền, tổ chức đoàn thể các cấp có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, thường xuyên.

2. Triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp nhằm quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa, đấu tranh xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp trên địa bàn tỉnh, trong đó lấy hoạt động phòng ngừa xã hội, phòng ngừa ngay từ gia đình, ngay tại cơ sở là giải pháp trọng tâm, chủ yếu.

II. MỤC TIÊU

1. Mục tiêu chung

- Phát hiện, quản lý, cảm hoá, giáo dục, phòng ngừa thanh, thiếu niên hư có nguy cơ vi phạm pháp luật, góp phần làm giảm tội phạm, tệ nạn xã hội, phục vụ hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Đồng thời, xây dựng nền tảng xã hội, cộng đồng, môi trường sinh sống, học tập, làm việc an toàn, lành mạnh, góp phần cho sự phát triển toàn diện của thanh thiếu niên.

- Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, nâng cao vai trò trách nhiệm của gia đình, nhà trường, cấp ủy, chính quyền địa phương, các ban, ngành, đoàn thể các cấp, các cơ quan, doanh nghiệp… trong triển khai, phối hợp tổ chức thực hiện quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa nguy cơ vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên hư, kèm cặp, giúp đỡ thanh thiếu niên hư tiến bộ, không còn biểu hiện “hư”, trở thành người có ích cho xã hội.

2. Mục tiêu cụ thể

(1) Phấn đấu từng bước làm giảm số thanh, thiếu niên hư và giảm tỷ lệ thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật trên địa bàn tỉnh. Cụ thể:

- Từ năm 2025 - 2027 giảm 30 - 35% thanh, thiếu niên hư; 40% xã, phường và 80% trường học không có thanh thiếu niên, học sinh hư vi phạm pháp luật.

- Từ năm 2027 - 2030 giảm 60% số thanh, thiếu niên hư; 60% xã, phường, và 100% trường học không có thanh thiếu niên, học sinh hư vi phạm pháp luật.

(2) Phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý, không để hình thành băng, ổ nhóm từ các nhóm thanh thiếu niên hư.

III. NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP CHỦ YẾU

1. Tổ chức rà soát, phát hiện, thực hiện quy t rình quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư

- Ủy ban nhân dân các xã, phường chỉ đạo Công an cấp xã phối hợp các ban, ngành, đoàn thể và lực lượng nòng cốt tại các khu phố, thôn, bản, trường học trên địa bàn tiến hành rà soát, lập danh sách tất cả thanh thiếu niên hư có nguy cơ vi phạm pháp luật theo các tiêu chí cụ thể về độ tuổi, về biểu hiện “hư”.

- Quá trình rà soát, phải áp dụng đồng bộ các biện pháp để phát hiện đúng, đủ các trường hợp TTNH, đưa vào diện quản lý, như: Thông qua rà soát tại địa bàn dân cư, trao đổi làm việc với các hộ gia đình, các cán bộ nòng cốt tại thôn, bản, khu phố; làm việc với các trường học; qua công tác quản lý hành chính về TTATXH; qua công tác đấu tranh, xử lý vi phạm của lực lượng chức năng…

- Trên cơ sở danh sách TTNH đã rà soát, tiến hành điều tra, nắm thông tin về TTNH để tiến hành phân loại, xác định lực lượng, biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục phù hợp.

- Việc phân công lực lượng quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH phải rõ ràn g, cụ thể theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ”; trong đó lực lượn g Cô n g an tham gia với vai trò nòng cốt, đồng thời phải lựa chọn được những người có đủ điều kiện, khả năng, đủ năng lực, trình độ để quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH (đặc biệt phải xác định được người có uy tín , sức ảnh hưởng, có tiếng nói với TTNH để tham gia vào công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục).

Chú ý: Việc rà soát, lập danh sách TTNH được thực hiện thường xuyên (Công an cấp xã chịu trách nhiệm phối hợp với tổ dân phố, thôn, xóm rà soát b ổ sung danh sách và báo cáo Ủy ban nhân dân, Ban chỉ đạo ANTT cấp xã).

- Trên cơ sở danh sách các trường hợp TTNH đã rà soát, phát hiện, các cơ quan, ban, ngành, chính quyền địa phương phải tập trung tiến hành đồng bộ các biện pháp, phối hợp chặt chẽ với gia đình, nhà trườn g, các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan nhằm quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH để phòng ngừa, không để vi phạm pháp luật, từng bước không còn các biểu hiện “hư”, tham gia lao động, học tập bình thường, trở thành người có ích cho xã hội. Đây là nội dung trọng tâm, cốt lõi, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng quyết định thành công của Đề án; do đó, các sở, ban, ngành, cấp ủy, chính quyền cơ sở cần xác định rõ trách nhiệm, thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

(có Phụ lục hướng dẫn kèm theo).

2. Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền các cấp trong quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật

- Cấp ủy đảng, chính quyền các cấp nêu cao tinh thần trách nhiệm, quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về công tác phòng, chống tội phạm nói chung và phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên nói riêng. Đề cao tinh thần trách nhiệm đi đầu gương mẫu cho cán bộ, đảng viên trong tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm, tích cực phối hợp trong công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên phòng ngừa vi phạm pháp luật. Đưa nội dung cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa và xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật ở địa phương, đơn vị vào chương trình kiểm tra, giám sát thường xuyên của cấp ủy.

- Chính quyền các cấp từ tỉnh đến cơ sở, trước hết là người đứng đầu phải nhận thức đầy đủ vai trò, trách nhiệm và tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và xác định công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên của đơn vị mình.

- Xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể để chỉ đạo các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội ở đơn vị, địa phương tích cực tham gia vào công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, giao chỉ tiêu cụ thể, cụ thể hóa trách nhiệm cá nhân đối với công tác này đặc biệt là ở cấp xã, phường, khu dân cư; gắn trách nhiệm đối với th ủ trưởng cơ quan, đơn vị, xã, phường để tình hình thanh thiếu niên trên địa bàn quản lý vi phạm pháp luật gây phức tạp ANTT, nhất là những trường hợp đã được đưa vào diện TTNH.

- Trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội phải quan tâm chỉ đạo công tác phòng, chống tội phạm, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, xây dựng và triển khai thực hiện có hiệu quả các kế hoạch thực hiện, nghị quyết liên tịch, chương trình phối hợp về phòng, chống tội phạm, lôi cuốn sự tham gia rộng rãi, tích cực của các ban ngành, đoàn thể, tổ chức quần chúng và Nhân dân. Kịp thời phát hiện, bịt kín những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý nhà nước về ANTT.

- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra giám sát việc triển khai thực hiện nhiệm vụ công tác phòng, chống tội phạm, phát hiện làm rõ những thiếu sót, khuyết điểm và xử lý nghiêm trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương không quan tâm lãnh đạo chỉ đạo, để tình hình tội phạm do thanh thiếu niên gây ra diễn ra phức tạp.

3. Tăng cường công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và các cơ quan, đơn vị, cá nhân, tổ chức trong quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật

- Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong quản lý, giáo dục con em trên địa bàn. Đặc biệt chú trọng việc chỉ đạo xây dựng các phong trào gia đình văn hóa, ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo, dòng họ tự quản, hiếu học, cơ quan, đơn vị văn hóa.. .

- Thiết lập kênh thông tin giữa gia đình, nhà trường, cơ quan, đoàn thể, chính quyền địa phương, cá nhân có trách nhiệm... nhằm kịp thời trao đổi, phối hợp nắm bắt tình hình, diễn biến hoạt động, tâm lý của các trường hợp thanh thiếu niên hư qua đó tổ chức các biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục phù hợp, hiệu quả (tổ chức các buổi hop, trao đổi, đánh giá trực tiếp; thiết lập các nhóm zalo để liên lạc, trao đổi thông tin nhanh chóng, hiệu quả...).

- Các cơ quan quản lý Nhà nước, nhất là Công an tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các đơn vị viễn thông, công nghệ thông tin tăng cường phối hợp trong rà soát, phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ, xử lý các tài khoản mạng xã hội, hội nhóm trên không gian mạng có dấu hiệu hoạt động phạm tội, vi phạm pháp luật; các nội dung ấn phẩm, sản phẩm thông tin; các thông tin xấu độc, tính chất bạo lực, khiếu dâm... trên không gian mạng tác động tiêu cực, ảnh hưởng xấu đến hình thành tính cách, hành vi của thanh thiếu niên.

- Các cơ quan, ban, ngành, chính quyền địa phương chủ động nghiên cứu, xây dựng và ký kết các chương trình phối hợp, đồng thời phát huy hiệu quả các chương trình phối hợp hiện có để thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm p háp luật có chiều sâu, quy mô, bài bản.

4. Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên

- Triển khai đồng bộ các biện pháp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, các gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị, cán bộ, Đảng viên, Nhân dân cùng tham gia vào công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật bằng nhiều hình thức với nội dung phong phú, đa dạng, phù hợp, thiết thực. Đối với thanh thiếu niên cần đặc biệt chú ý ứng dụng khoa học công nghệ, tuyên truyền, định hướng trên không gian mạng, qua các nền tảng mạng xã hội, bằng các video, hình ảnh trực quan, sinh động phù hợp v ới tâm lý, thị hiếu của thanh thiếu niên.... Tuyên truyền, vận động người dân, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp... không kỳ thị, phân biệt đối xử, tạo điều kiện giúp đỡ TTNH được học tập, đào tạo nghề, làm việc, có thu nhập ổn định cuộc sống…

- Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, nghề nghiệp, chú ý vai trò của những người có uy tín, chức sắc trong các tổ chức tôn giáo, các già làng, trưởng bản, người tiêu biểu trong xã, phường, hình thành mạng lưới tuyên truyền rộng khắp mọi nơi, đến mọi nhà, mọi người trong cộng đồng dân cư, đặc biệt là với lứa tuổi thanh thiếu niên, các trường hợp TTNH.

- Các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình tập trung tuyên truyền về giá trị đạo đức, truyền thống gia đình, xóm, làng, truyền thống của dân tộc; lên án mạnh mẽ những người có hành vi phản văn hóa, vi phạm pháp luật; tuyên truyền về quyền và nghĩa vụ của người dân trong cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày.

- Tăng cường sự phối hợp giữa đoàn thanh niên các cấp với các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, thường xuyên tổ chức các chương trình sinh hoạt, rèn lu yện bổ ích, lành mạnh, kết hợp tuyền truyền, giáo dục quy định của pháp luật để thanh, thiếu niên hiểu biết tự giác phòng tránh và tích cực tham gia phòng ngừa, ngăn chặn các loại tội phạm, tránh xa các tiêu cực, không vi phạm pháp luật.

- Phối hợp với nhà trường tổ chức tuyên truyền pháp luật, giáo dục pháp luật cho học sinh, học viên, sinh viên, tập trung các trường THCS, THPT và các trường đại học, cao đẳng, trung tâm đào tạo nghề… trên địa bàn.

5. Đẩy mạnh phong trào toàn dân tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên; xây dựng, nhân rộng các mô hình “tự phòng, tự quản, tự bảo vệ” phối hợp quản lý, cảm hóa, giáo dục phòng ngừa thanh, thiếu niên hư có nguy cơ vi phạm pháp luật

- Chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Chỉ thị số 09-CT/TW ngày 01/12/2021 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ trong tình hình mới; xây dựng khu phố, thôn, xóm, làng bản, cơ quan, trường học không có tội phạm và tệ nạn xã hội; khu dân cư an toàn về ANTT.

- Thường xuyên tổ chức họp dân, thông qua đó kịp thời phát hiện, quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư tại cộng đồng dân cư; đồng thời, thường xuyên phát động và nhân rộng phong trào thi đua đăng ký, cam kết làm nhiều việc tốt về ANTT tại khu dân cư, trong đó có nội dung về quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH, như: Từng gia đình, dòng họ đăng ký với thôn, bản, khu phố. Từng thôn, bản, khu phố, cơ quan, doanh nghiệp, trường học, hợp tác xã, tổ chức đoàn thể trên địa bàn đăng ký với Ban chỉ đạo ANTT xã, phường.

- Nhân rộng mô hình phong trào “Tự quản, tự phòng, tự bảo vệ”, “Ba an toàn” về an ninh trật tự gắn với nội dung giáo dục phòng ngừa với thanh thiếu niên hư có nguy cơ vi phạm pháp luật; mô hình “Quản lý, giáo dục, giúp đỡ thanh thiếu niên hư có nguy cơ vi phạm pháp luật”.

- Xây dựng các mô hình phối hợp quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH giữa: Cấp ủy, chính quyền cơ sở - gia đình - nhà trường - thôn, bản, khu phố. Tổ chức ký kết giao ước, xây dựng quy chế trao đổi tình hình, phối hợp quản lý phòng ngừa đấu tranh ngăn chặn vi phạm của thanh, thiếu niên hư. Nêu rõ vai trò, trách nhiệm cụ thể của gia đình, nhà trường, cơ sở.

6. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về trật tự an toàn xã hội nhằm phòng ngừa vi phạm trong thanh thiếu niên

- Tăng cường quản lý, kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, phát hiện, ngăn chặn, thu giữ, tiêu hủy, loại bỏ kịp thời các loại sách báo, đồ chơi, tranh ảnh, băng đĩa hình, game có tính bạo lực, khiếu dâm độc hại, bị cấm...; rà soát, phát hiện các trang web, tài khoản mạng xã hội, hội nhóm trên không gian mạng có dấu hiệu tội phạm, vi phạm pháp luật, gây ra tác động xấu làm ảnh hưởng đến quá trình hình thành nhân cách và hành vi của lứa tuổi thanh, thiếu niên để kịp thời ngăn chặn, loại bỏ.

- Tăng cường các biện pháp quản lý nhân khẩu, hộ khẩu, quản lý cư trú nhằm nâng cao hiệu quả quản lý các trường hợp thanh thiếu niên hư trên địa bàn .

- Quản lý chặt chẽ các cơ sở kinh doanh có nguy cơ phát sinh phức tạp về ANTT như cầm đồ, karaoke, bar, pub, vũ trường, cơ sở lưu trú, dịch vụ Internet, bi-a..., kịp thời phát hiện các thanh thiếu niên có nguy cơ, khả năng vi phạm pháp luật để quản lý, ngăn chặn, xử lý; quản lý các cơ sở rèn, hàn, sản xuất vũ khí thồ sơ (như dao, kiếm tự chế), cơ sở chế, độ xe, phòng ngừa, không để thanh thiếu niên có các công cụ, phương tiện thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, phạm tội. - Thường xuyên mở các đợt cao điểm thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trong nhân dân, trọng tâm là vũ khí trong tay đối tượng hình sự, trong băng nhóm tội phạm, thanh thiếu niên hư, càn quấy.

- Tăng cường công tác quản lý trật tự an toàn nơi công cộng, các tuyến giao thông trọng điểm, sớm phát hiện và xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến thanh thiếu niên, không để xảy ra tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, điều khiển phương tiện ngang nhiên vi phạm pháp luật về TTATGT, gây mất ANTT trên địa bàn.

7. Nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, xử lý các trường hợp thanh, thiếu niên hư vi phạm pháp luật để răn đe, giáo dục phòng ngừa chung

- Tổ chức tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm; điều tra, làm rõ các vụ việc, các vụ phạm pháp hình sự do TTNH gây ra, kiên quyết không để lọt hành vi vi phạm pháp luật.

- Qua công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục, xác định các TTNH không có khả năng tiến bộ, nguy cơ cao thực hiện hành vi phạm tội thì lực lượng Công an chủ trì áp dụng biện pháp nghiệp vụ để tổ chức đấu tranh, ngăn chặn, xử lý.

- Ngoài ra, chủ động nghiên cứu xây dựng, sử dụng TTNH làm mối quan hệ hữu ích để nắm tình hình liên quan đến TTNH khác, nhóm TTNH phục vụ công tác quản lý, phòng ngừa, đấu tranh.

- Lực lượng Công an chủ động đấu tranh với các nhóm đối tượng TTNH có nguy cơ cao thực hiện tội phạm cố ý gây thương tích, giết người, gây rối trật tự công cộng, trộm cắp, cướp giật, cưỡng đoạt tài sản, tín dụng đen, tội phạm về ma túy, cờ bạc, mại dâm….

- Chủ động đấu tranh, xử lý nghiêm với các đối tượng có thủ đoạn rủ rê, lôi kéo, dẫn dắt, khống chế, ép buộc các trường hợp thanh thiếu niên tham gia vào hoạt động vi phạm pháp luật.

- Tổ chức điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh trước pháp luật những vụ phạm tội của đối tượng là TTNH. Đưa một số vụ, đ ối tượng phạm tội nghiêm trọng trong độ tuổi thanh, thiếu niên ra xét xử điểm, công khai để răn đe, giáo dục chung. Chú trọng việc áp dụng các biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc thay cho hình phạt tù đối với những trường hợp phạm tội dưới 18 tuổi theo quy định của Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự.

* Lưu ý:

- Tất cả những vụ án, vụ việc liên quan đến TTNH đã đấu tranh, xử lý phải kịp thời được tuyên truyền rộng rãi trên các phương tiện thông tin đ ại chúng nhằm giáo dục, nhắc nhở, cảnh báo, răn đe phòng ngừa chung.

- Sau khi xử lý TTNH phải tiếp tục theo dõi, giúp đỡ, tạo điều kiện để TTNH hòa nhập cộng đồng.

Phần III

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

I. PHÂN CÔNG TRÁCH NHIỆM

1. Ban Chỉ đạo 138 tỉnh

Chịu trách nhiệm chỉ đạo, xây dựng kế hoạch tổ chức hội nghị triển khai thực hiện đề án; chỉ đạo Giám đốc các sở, Thủ trưởng các ban, ngành, đoàn thể, Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ cụ thể của mình, ban hành các kế hoạch, thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ, giải pháp đã được phân công.

2. Công an tỉnh

- Là Cơ quan thường trực tham mưu cho UBND tỉnh theo dõi, chỉ đạo, triển khai hiệu quả Đề án. Chủ động tham mưu cho BCĐ138 tỉnh chỉ đạo các cấp , các ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội triển khai thực hiện có hiệu quả các nhóm giải pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa, xử lý thanh thiếu niên vi phạm pháp luật; xây dựng và triển khai các phương án, kế hoạch công tác nghiệp vụ cụ thể, xác định trách nhiệm là lực lượng nòng cốt thực hiện Đề án này.

- Thành lập Tổ chuyên viên giúp việc cho BCĐ 138 tỉnh (Phòng Tham mưu Công an tỉnh là Cơ quan Thường trực Tổ giúp việc) chịu trách nhiệm theo dõi tập hợp tình hình, kết quả triển khai thực hiện; đề xuất kế hoạch hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các đơn vị thực hiện, chuẩn bị nội dung phục vụ sơ kết, tổng kết, phối hợp đề xuất khen thưởng cho các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong quá trình thực hiện Đề án, báo cáo UBND tỉnh và Bộ Công an chỉ đạo.

- Chỉ đạo các phòng nghiệp vụ và Công an cấp xã tăng cường các biện pháp công tác, phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, tổ chức đoàn thể ở cơ sở tiến hành khảo sát, nắm chắc tình hình thanh, thiếu niên hư có nguy cơ vi phạm pháp luật trên cơ sở đó đề xuất biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ hiệu quả.

- Thường xuyên mở các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm và tệ nạn xã hội. Chú trọng công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm hại trẻ em, tội phạm, vi phạm pháp luật trong lứa tuổi chưa thành niên; xử lý kịp thời, nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật đối với các hành vi vi phạm của thanh, thiếu niên và thông báo cho gia đình, người quản lý, nhà trường, địa phương nơi cư trú các trường hợp vi phạm để có biện pháp quản lý, giáo dục phù hợp.

- Hướng dẫn Công an cấp xã tham mưu cho UBND cùng cấp duy trì và nhân rộng các mô hình phong trào bảo vệ ANTT phát huy hiệu quả; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cho nhân dân về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, nhất là phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên ngay tại địa bàn cơ sở.

- Phối hợp với Sở Tài chính dự trù, phân bổ kinh phí từ ngân sách địa phương để triển khai thực hiện Đề án.

3. Sở Giáo dục và Đào tạo

- Chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh tăng cường tuyên truyền, vận động giáo viên, cán bộ, giáo viên, công nhân viên, các bậc phụ huynh về thực trạng, ý nghĩa tầm quan trọng của công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật; quan tâm, chú trọng việc giáo dục đạo đức, lối sống, nhân cách sống cho học sinh, sinh viên, con , em. Gắn trách nhiệm cụ thể cho người đứng đầu các trường học trong việc đăng ký chỉ tiêu và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong tham gia quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên vi phạm pháp luật.

- Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành có liên quan xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch phối hợp, quy chế quản lý học sinh, sinh viên, giáo viên; không để xảy ra vi phạm pháp luật, các tệ nạn xã hội, tệ nạn ma túy trong các nhà trường.

4. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

- Chủ động phối hợp với các cơ quan truyền thông tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống, cách ứng xử trong gia đình để gia đình thực sự là chỗ dựa tin cậy, vững chắc cho thanh thiếu niên. Phối hợp các sở, ngành, đơn vị có liên quan tạo điều kiện để thanh thiếu niên niên tham gia hoạt động sáng tạo văn hóa, nghệ thuật; hỗ trợ và cho thanh niên tham gia giữ gìn, phát huy, thụ hưởng bản sắc văn hóa dân tộc; xây dựng nếp sống văn minh, đấu tranh chống các hủ tục, tập quán lạc hậu, lối sống không lành mạnh, làm giảm thấp nhất những nguyên nhân dẫn đến thanh thiếu niên, trẻ em hư, vi phạm pháp luật.

- Chỉ đạo các cơ quan thông tấn báo chí, hệ thống Đài truyền thanh cơ sở đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên; tuyên truyền về hiệu quả, những cách làm hay, sáng tạo, gương người tốt, việc tốt trong quá trình thực hiện Đề án. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến các hoạt động kinh doanh dịch vụ, ấn phẩm, sản phẩm thông tin có tác động tiêu cực đến tâm lý, hoạt động của trẻ em, thanh, thiếu niên.

- Giám sát các trang thông tin điện tử, tài khoản mạng xã hội của các nhóm, cá nhân có dấu hiệu tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến TTNH.

5. Sở Nội vụ

- Phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm, đào tạo, dạy nghề, hướng nghiệp cho thanh thiếu niên, giảm tỷ lệ thất nghiệp; đặc biệt quan tâm đến thanh, thiếu niên ở các địa bàn trọng điểm phức tạp về an ninh, trật tự, vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa và số thanh, thiếu niên có quá khứ lầm lỗi. Làm tốt công tác quản lý lao động, đặc biệt là lao động vị thành niên.

- Nghiên cứu, tham mưu cho Chủ tịch UBND tỉnh gắn trách nhiệm, chế tài xử lý cụ thể đối với các cơ quan, đơn vị, tập thể, cá nhân không thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp của Đề án, để nhiều TTNH trên địa bàn vi phạm pháp luật; đưa kết quả thực hiện công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật vào tiêu chí để đánh giá, xếp loại chất lượng, cán bộ, công chức, viên chức hằng năm.

6. Sở Y tế

- Thực hiện tốt công tác bảo trợ xã hội, trẻ em và phòng, chống tệ nạn xã hội (trừ nhiệm vụ cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy); chỉ đạo Trung tâm Công tác xã hội - Quỹ Bảo trợ trẻ em sử dụng đúng, hiệu quả các nguồn lực huy động, vận động để hỗ trợ thực hiện công tác trẻ em, nhất là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; rà soát, thẩm định, đưa vào cơ sở trợ giúp xã hội các đối tượng trẻ em không có nguồn nuôi dưỡng, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn để nuôi dưỡng, chăm sóc theo đúng quy định.

- Chỉ đạo các cơ sở y tế phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an tăng cường triển khai công tác xác định tình trạng nghiện ma túy tại các địa phương để làm căn cứ lập hồ sơ đưa người nghiện ma túy đi cai nghiện bắt buộc tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập hoặc cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; thực hiện hiệu quả công tác điều trị Methadone, chỉ đạo các cơ sở điều trị phối hợp chặt chẽ lực lượng Công an các cấp nắm chắc việc tuân thủ điều tra của bệnh nhân tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone, nhất là các trường hợp nghiện ma túy là thanh thiếu niên.

7. Sở Khoa học và Công nghệ

- Phối hợp với lực lượng Công an trong xác thực các tài khoản mạng xã hội, các hội, nhóm trên không gian mạng có liên quan đến hoạt động phạm tội để ngăn chặn, loại bỏ.

- Nghiên cứu tham mưu ứng dụng công nghệ trong phát hiện, nhận diện các tài khoản, hội nhóm có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc có nội dung độc hại, bạo lực, kích động trên mạng xã hội, các trang web, nhất là xây dựng và triển khai hệ thống phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, trật tự, phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên.

8. Sở Nông nghiệp và Môi trường

Phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về giảm nghèo, làm giảm nguy cơ phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật nói chung và trong thanh thiếu niên nói riêng.

9. Sở Tư pháp

Tham mưu cho UBND tỉnh, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tổ chức quán triệt, triển khai các văn bản pháp luật về phòng, chống tội phạm nói chung và phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên nói riêng; hướng dẫn các sở, ngành, đoàn thể và UBND cấp xã triển khai các nội dung, nhiệm vụ về phổ biến, giáo dục pháp luật.

10. Sở Dân tộc và Tôn giáo: Tham mưu, hướng dẫn thực hiện các nhiệm vụ của Đề án lồng ghép vào chương trình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội vùng giáo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

11. Sở Tài chính

Chủ trì, phối hợp với Công an tỉnh và các đơn vị có liên quan thẩm định dự toán ngân sách thực hiện Đề án, báo cáo UBND tỉnh, HĐND tỉnh bố trí kinh phí thực hiện trong kế hoạch ngân sách hằng năm, giai đoạn 2025-2030 để triển khai thực hiện bảo đảm thường xuyên, liên tục.

12. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và các tổ chức thành viên

a) Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Chương trình phối hợp số 01/CtrPH-CAT-MTTQ ngày 10/01/2024 giữa Công an tỉnh Thanh Hóa với Ủy ban Mặt trận tổ quốc tỉnh và các tổ chức thành viên về đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc trong tình hình mới, giai đoạn 2023-2033.

b) Đa dạng các hình thức hoạt động thiết thực, phù hợp, tổ chức tập huấn cho cán bộ, hội viên và nhân dân về công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên phòng ngừa vi phạm pháp luật.

c) Chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc cấp xã phối hợp với UBND, Ban Chỉ đạo ANTT các xã, phường tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phát động phong trào toàn dân tham gia phát hiện, tố giác tội phạm, quản lý, cảm hóa, giáo dục, cải tạo thanh thiếu niên hư, người có quá khứ lầm lỗi, vi phạm pháp luật tại gia đình và cộng đồng dân cư.

d) Phát huy vai trò nòng cốt trong vận động hội viên, quần chúng nhân dân, con cháu trong gia đình, dòng họ chấp hành nghiêm pháp luật, tham gia tích cực công tác phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội và thực hiện các giải pháp của Đề án.

đ) Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thanh Hóa

- Tham mưu triển khai hiệu quả các Quyết định số 311/QĐ-TTg ngày 05/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho th anh niên, thiếu niên, nhi đồng trên không gian mạng giai đoạn 2022-2030”; Quyết định số 1895/QĐ-TTg ngày 11/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và khơi dậy khát vọng cống hiến ch o thanh niên, thiếu niên, nhi đồng giai đoạn 2021-2030”.

- Chỉ đạo các tổ chức cơ sở đoàn trong tỉnh thường xuyên tổ chức các chương trình hoạt động bổ ích, lành mạnh để thu hút đông đảo các tầng lớp thanh, thiếu niên, học sinh tham gia nhằm nâng cao nhận thức chính trị và kỹ năng xã hội; tăng cường công tác giáo dục lý tưởng cách mạng; nâng cao ý thức, trách nhiệm trong việc quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên.

- Tổ chức nhân rộng và phát động mạnh mẽ phong trào “Học tập, rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp”, “Xây dựng nét đẹp tuổi học trò xứ Thanh”, Cuộc vận động “2 xây, 1 chống” (xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh nơi công cộng , xây dựng gia đình văn hóa, chống tệ nạn xã hội), diễn đàn “tuổi trẻ sống đẹp, sống có ích” và các câu lạc bộ thanh niên phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội.

e) Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh Thanh Hóa: Xây dựng, nhân rộng và nâng cao chất lượng hoạt động các mô hình: “Làng quê an toàn cho phụ nữ và trẻ em”, “Chi hội kiểu mẫu 5 không, 3 sạch”, “Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng”...; các câu lạc bộ “Phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội”, “Phụ nữ với pháp luật”, “Gia đình không có người vi phạm pháp luật và mắc tệ nạn xã hội”...; các cuộc vận động “Rèn luyện phẩm chất đạo đức: Tự tin - Tự trọng - Trung hậu - Đảm đang”, “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”, “Xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”...; tích cực tham gia phát hiện, tố giác tội phạm, quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư.

g) Liên đoàn Lao động tỉnh: Tăng cường tuyên truyền, vận động người lao động, nhất là các trường hợp ở độ tuổi thanh thiếu niên tích cực học tập nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc trong các cơ quan, doanh nghiệp.

h) Hội Nông dân tỉnh, Hội Cựu chiến binh tỉnh: Vận động cán bộ, hội viên, nông dân thực hiện nghiêm túc đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia vào công tác bảo đảm ANTT, nhất là công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa TTNH vi phạm pháp luật trên địa bàn.

13. Đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, Tòa án nhân dân tỉnh

Phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Cảnh sát điều tra làm tốt công tác điều tra, truy tố, xét xử những vụ án do thanh, thiếu niên gây ra; tổ chức xét xử điểm, công khai tại nơi đối tượng gây án hoặc cư trú để răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung; lập hồ sơ ra quyết định đưa đối tượng vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, trung tâm cai nghiện bắt buộc. Trong quá trình giải quyết các vụ việc có liên quan đến thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật phải coi trọng giáo dục để tạo điều kiện cho họ sửa chữa lỗi lầm, tái hòa nhập cộng đồng.

14. Hội Cựu Công an nhân dân tỉnh Thanh Hóa

- Chỉ đạo Hội Cựu Công an nhân dân các cấp phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an và các tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương thực hiện hiệu quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự, phòng, chống tội phạm tại địa phương.

- Tích cực tham gia các phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ tại địa phương, phát động xây dựng, triển khai các mô hình Hội viên Hội Cựu CAND tham gia công tác giúp đỡ, quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư, đặc biệt là với những thanh thiếu niên là con, cháu trong gia đình…

15. Báo và Đài Phát thanh - truyền hình tỉnh

- Chủ động phối hợp các cơ quan, ban, ngành, đoàn th ể nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa và xử lý thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật.

- Tăng cường các tin, bài, phóng sự, mở chuyên trang, chuyên mục riêng liên quan đến kết quả thực hiện Đề án trên địa bàn tỉnh.

16. Đề nghị Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy

- Tăng cường định hướng tư tưởng; kịp thời ban hành hướng dẫn hệ thống tuyên giáo và dân vận trên địa bàn tỉnh tổ chức tuyên truyền sâu rộng về chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước trong quản lý, giáo dục thanh thiếu niên; phát huy vai trò công tác dân vận trong phòng ngừa, cảm hóa, giáo dục đạo đức, lối sống, pháp luật cho thanh thiếu niên thông qua việc phối hợp với chính quyền, Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể ở cơ sở.

- Chỉ đạo, định hướng các cơ quan báo, đài Trung ương, Báo và Đài phát thanh - Truyền hình Thanh Hóa đẩy mạnh tuyên truyền kết quả thực hiện Đề án trên các ấn phẩm của báo, đài, tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở/cổng thông tin điện tử, trên các nền tảng mạng xã hội.

17. Các sở, ban, ngành khác

- Có kế hoạch tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc Đề án; đồng thời, phối hợp thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên nói riêng theo chức năng nhiệm vụ và thẩm quyền của mình.

- Chỉ đạo cán bộ, đảng viên phải nêu cao tinh thần, trách nhiệm tích cực tham gia vào công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục, phòng ngừa thanh thiếu niên hư vi phạm pháp luật, nhất là những trường hợp là con, em trong chính gia đình mình.

18. Ủy ban nhân dân xã, phường

- Tổ chức quán triệt, triển khai sâu rộng, nghiêm túc các nội dung của Đề án đến từng thôn, bản, khu phố trên địa bàn. Nhất là chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành làm tốt công tác nắm tình hình; tiến hành khảo sát, lập danh sách thanh, thiếu niên hư có nguy cơ vi phạm pháp luật trên địa bàn để triển khai các biện pháp quản lý, giáo dục, phòng ngừa, đấu tranh phù hợp với phương châm: Lấy gia đình có thanh, thiếu niên hư, chậm tiến có nguy cơ vi phạm pháp luật là nhân tố trung tâm quyết định trong việc thực hiện quản lý, cảm hóa, giáo dục; cấp ủy đảng, chính quyền, các cơ quan, đơn vị, tổ chức đoàn thể xã hội, nhà trường ở địa phương là nhân tố quan trọng trong việc tạo ra môi trường lành mạnh để giúp thanh thiếu niên sửa sai, tiến bộ.

- Làm tốt công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia phòng, chống tội phạm nói chung và công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư phòng ngừa vi phạm pháp luật nói riêng.

- Thường xuyên phát động và duy trì có hiệu quả các mô hình phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc gắn với việc quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư, trong đó chú trọng phát huy vai trò của các ngành, đoàn thể và Bí thư chi bộ, Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng thôn, xóm, các chức sắc tôn giáo, người có uy tín và sức mạnh tổng hợp của toàn thể nhân dân trong công tác đảm bảo an ninh trật tự ở các thôn, xóm, phố.

- Ban hành quyết định phân công cụ thể và gắn trách nhiệm, giao chỉ tiêu cụ thể cho các ban, ngành, đoàn thể, cán bộ, Đảng viên trên địa bàn trong việc kèm cặp, giúp đỡ, quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh, thiếu niên hư.

II. KINH PHÍ THỰC HIỆN ĐỀ ÁN

1. Kinh phí thực Đề án từ nguồn ngân sách Nhà nước theo phân cấp hiện hành; kết hợp với nguồn Chương trình mục tiêu phòng chống tội phạm v à ma tú y do ngân sách Trung ương hỗ trợ (nếu có) và các nguồn huy động hợp pháp khác.

2. Công an tỉnh có trách nhiệm tổng hợp từ đề xuất của các sở, ngành, đơn vị, địa phương được giao nhiệm vụ; chủ động phối hợp với Sở Tài chính để tham mưu, trình UBND tỉnh phê duyệt theo quy định. Ngoài kinh phí được duyệt theo Đề án, các ngành, đơn vị chủ động sử dụng nguồn dự toán được giao hằng năm của đơn vị để thực hiện các nhiệm vụ còn lại của Đề án.

III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Thời gian thực hiện: Đề án được thực hiện trong 06 năm, từ năm 2025 đến hết 2030 do Ban Chỉ đạo 138 chỉ đạo triển khai tổ chức thực hiện.

2. Các bước triển khai

a) Bước 1: Tổ chức Hội nghị cấp tỉnh để triển khai thực hiện Đề án.

 (Triển khai thực hiện xong trước ngày 15/11/2025)

b) Bước 2:

- UBND các xã, phường xây dựng kế hoạch thực hiện.

- Tổ chức hội nghị cấp xã để quán triệt, triển khai rộng rãi.

 (Triển khai thực hiện xong trước ngày 05/12/2025)

c) Bước 3: Triển khai đồng loạt các giải pháp thực hiện của đề án trên phạm vi toàn tỉnh (Bắt đầu từ đầu 15/12/2025).

3. Chế độ sơ kết, tổng kết và thông tin báo cáo

- Định kỳ 6 tháng, 01 năm, cấp tỉnh và cấp xã tiến hành sơ kết tình hình, kết quả triển khai thực hiện Đề án. Tổ chức Hội nghị cấp tỉnh về sơ kết 02 năm thực hiện Đề án vào cuối năm 2027 và Tổng kết thực hiện Đề án vào cuối năm 2030.

- Quá trình triển khai thực hiện Đề án, các sở, ban, ngành và địa phương thường xuyên báo cáo về UBND tỉnh (qua Văn phòng UBND tỉnh, Công an tỉnh) để tập hợp báo cáo Thường trực Tỉnh ủy và BCĐ 138 Chính phủ./.

 

PHỤ LỤC

HƯỚNG DẪN RÀ SOÁT, PHÁT HIỆN, NỘI DUNG VÀ QUY TRÌNH THỰC HIỆN QUẢN LÝ, CẢM HÓA, GIÁO DỤC THANH THIẾU NIÊN HƯ
(Ban hành kèm theo Quyết định số 3320/QĐ-UBND ngày 20/10/2025)

I. RÀ SOÁT, PHÁT HIỆN THANH THIẾU NIÊN HƯ

1. Nhận diện thanh thiếu niên hư

a) Độ tuổi: Thanh thiếu niên hư theo Đề án này được hiểu là người từ đủ 14 đến 30 tuổi (Quá trình rà soát, nếu phát hiện người dưới 14 tuổi có biểu hiện hư mà xét thấy cần thiết phải cảm hóa, quản lý, giáo dục thì thu thập tài liệu, lập hồ sơ giáo dục tại xã, phường, phối hợp quản lý, giáo dục tại cộng đồng, gia đình để phòng ngừa vi phạm pháp luật).

b) Một số tiêu chí, biểu hiện cơ bản xác định TTNH

- Thường xuyên vi phạm nội quy, kỷ luật trong trường học, không nghe lời thầy cô giáo, ham chơi, lười học, trốn học, bỏ học, ăn chơi, đua đòi, gây gổ đánh nhau…; bị đuổi học.

- Không nghe lời và chịu sự quản lý của gia đình, thường xuyên bỏ nhà lang thang, không có nơi cư trú ổn định, chơi bời lêu lổng, thuê nhà sống buông thả...

- Không có công ăn việc làm ổn định, có mối quan hệ phức tạp với các đối tượng hình sự, ma túy, nhất là các đối tượng thanh thiếu niên hư khác; quan hệ yêu đương nam - nữ phức tạp…

- Xăm trổ, nhuộm tóc, thường xuyên vi phạm pháp luật về TTATGT như đi xe máy không đội mũ bảo hiểm, không BKS, phóng nhanh, vượt ẩu, vượt đèn đỏ, nẹt pô, rú ga, lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép...

- Nghiện game, cờ bạc, rượu bia, thường xuyên tụ tập ở hàng, quán, vỉa hè, karaoke, bar, pub,… có biểu hiện tàng trữ, sử dụng trái phép hung khí, vũ khí, công cụ hỗ trợ, đánh nhau, gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, chống người thi hành công vụ, trộm cắp, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, hủy hoại tài sản, sử dụng trái phép chất ma túy…

- Có tiền án, tiền sự về hành vi cố ý gây thương tích, giết người, gây rối trật tự công cộng, cờ bạc, trộm cắp, cướp giật, hủy hoại tài sản…

2. Điều tra, nắm thông tin về TTNH

- Thông tin cơ bản về TTNH: Họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; quê quán; nơi cư trú; nơi học tập; nơi làm việc; số CCCD, số hộ chiếu; ảnh, các đặc điểm nhận dạng; tính cách, nghề nghiệp, môi trường làm việc; tiền án, tiền sự, vi phạm kỷ luật; phương tiện (loại xe, biển số xe); điện thoại (loại, số điện thoại, tài khoản Facebook, Zalo, Instagram, Telegram…); tài khoản ngân hàng; sở thích; sở trường; sở đoản? (Chú ý thông tin về nơi cư trú, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tiền án, tiền sự, vi phạm kỷ luật).

- Hoàn cảnh gia đình: Điều kiện, hoàn cảnh kinh tế, môi trường sống, môi trường làm việc có thể tác động đến cá nhân hoặc các đối tượng lợi dụng để lôi kéo hoạt động vi phạm pháp luật; bố, mẹ, anh, chị, em ruột, vợ, chồng, con (nêu rõ họ tên, năm sinh, nơi ở hiện nay, nghề ngh iệp, tiền án, tiền sự, trong đó chú ý các thông tin về bố mẹ như trình độ văn hóa, phẩm chất, đạo đức, lối sống; bố mẹ sống với nhau không hòa thuận; ly hôn, ly thân; đi làm ăn xa; từng có tiền án, tiền sự; đã mất…).

- Mối quan hệ: Các mối quan hệ xã hội thân thiết, có uy tín, có ảnh hưởng đến TTNH và là nguyên nhân có thể dẫn đến TTN vi phạm pháp luật (Chú ý các TTNH khác, đối tượng hình sự, ma túy, đặc biệt là quan hệ với số TTNH khác).

- Biểu hiện hư: Điều tra chi tiết, cập nhật tất cả các biểu hiện hư như đã nêu tại bước 1 khoản này.

- Nguyên nhân hư: Nguyên nhân chính dẫn đến TTNH (Do hoàn cảnh gia đình, nhà trường, bạn bè, môi trường sống hoặc chính bản thân đối tượng…).

- Nhóm thanh thiếu niên hư: Xác định số lượng đối tượng trong nhóm; thông tin chi tiết từng đối tượng trong nhóm đặc biệt là đối tượng cầm đầu, xác định mối quan hệ của từng đối tượng; mối liên hệ giữa các nhóm thanh thiếu niên hư với nhau; biểu hiện, cách thức hoạt động trong nhóm, xác định những đối tượng có vũ khí, hung khí, sẵn sàng gây gổ, đánh nhau, giải quyết mâu thuẫn; địa bàn, lĩnh vực hoạt động…(chú ý nhân thân, lai lịch của các đối tượng trong nhóm, nhất là đối tượng cầm đầu, biểu hiện, cách thức hoạt động của nhóm).

- Tổ chức, cá nhân có điều kiện, khả năng, có trách nhiệm quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH: Trọng tâm xác định người có uy tín, ảnh hưởng, có tiếng nói, có trách nhiệm với TTNH (chú ý những người trong gia đình, dòng họ, dân tộc, tôn giáo, cán bộ, công chức, lực lượng nòng cốt bảo vệ ANTT tại cơ sở, đối tượng cầm đầu nhóm TTNH, đối tượng hình sự, ma túy).

II. CÔNG TÁC QUẢN LÝ, CẢM HÓA, GIÁO DỤC THANH THIẾU NIÊN HƯ

1. Công tác quản lý

a) Nội dung quản lý

- Quản lý về quan hệ: Quá trình quản lý phải nắm được TTNH có những mối quan hệ nào, đặc biệt là mối quan hệ với số TTNH khác, đối tượng hình sự, ma túy (trong gia đình, bạn bè, đối tượng xã hội…)? thường xuyên gặp gỡ, quan hệ với ai? mức độ thân thiết, mức độ ảnh hưởng đến TTNH?

- Quản lý về sinh hoạt: Nắm được quy luật hoạt động, sinh hoạt thường ngày của TTNH (đi học, đi làm, đi chơi, thời gian cụ thể, địa điểm thường đến…).

- Quản lý về di biến động (Đây là nội dung quan trọng nhất): Hằng ngày phải nắm được đối tượng đi đâu, làm gì, với ai (chú ý xác định có đi cùng TTNH khác không, có tụ tập để uống rượu bia, chơi bời lêu lổng, bỏ học, chơi game, lạn g lách đánh võng, nẹt pô, vi phạm trật tự an toàn giao thông, gây rối trật tự công cộng, chuẩn bị hung khí để đánh nhau…).

- Quản lý về kinh tế: Nắm được nguồn tiền TTNH sử dụng để sinh hoạt hằng ngày (ăn uống, giao lưu, chơi game, bi-a, hát karaoke…); nguồn tiền để mua sắm (quần áo, điện thoại, đồng hồ, giày dép, phương tiện đi lại, các đồ dùng thiết yếu,...); xác định những điểm bất minh về kinh tế (nếu có). Đặc biệt chú ý nguồn thu nhập có dấu hiệu từ hoạt động phạm tội mà có.

- Quản lý về phương tiện, công cụ, đồ dùng học tập: Không giao xe cho các trường hợp chưa đủ độ tuổi; tuyên truyền, cảnh báo, cam kết, xử lý với các cơ sở chế xe, độ xe…; kiểm soát các công cụ, đồ dùng học tập, không để tàng trữ hung khí, vũ khí, đồ vật cấm trong quá trình sinh hoạt và khi đến trường.

Lưu ý: Phải nắm tình hình cả trên không gian mạng (qua mạng xã hội zalo, facebook, tiktok…).

b) Biện pháp quản lý

- Quản lý bằng biện pháp hành chính:

+ Tổ chức công tác tuần tra vũ trang, tuần tra Nhân dân để kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở, cảnh báo, xử lý, răn đe với TTNH.

+ Công tác quản lý Nhà nước về trật tự an toàn xã hội: Kiểm tra cư trú, kiểm tra các cơ sở kinh doanh là nơi TTNH thường xuyên có mặt (karaoke, bar, pub, game, bi-a…); kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở, xử lý triệt để các vi phạm về TTATGT liên quan đến TTN, nhất là tại các trường học (lỗi phổ biến như điều khiển phương tiện khi chưa đủ độ tuổi, không đội mũ bảo hiểm, chở quá số người quy định, phóng nhanh, vượt ẩu, lạng lách, đánh võng…); kiểm tra các cơ sở chế xe, độ xe.

+ Phối hợp với trường học kiểm tra, tuyên truyền đối với học sinh tại các trường THPT, THCS, Trung tâm GDTX, dạy nghề… (tập trung vào cá c t rư ờn g h ợp là TTNH) để phát hiện, thu giữ hung khí, vũ khí, đồ vật cấm man g th eo , p h ò n g n gừa bạo lực học đường, vi phạm pháp luật khác; đề nghị cam kết ch ấp h àn h p h áp lu ật v ề TTATGT.

+ Cùng với gia đình quản lý chặt chẽ, không giao phương tiện cho TTNH, nhất là các trường hợp chưa đủ độ tuổi điều khiển phương tiện, có dấu hiệu vi phạm pháp luật (kể cả khi đi học).

- Quản lý bằng biện pháp nghiệp vụ của lực lượng Công an.

2. Công tác cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên hư

a) Nội dung cảm hóa, giáo dục (Triệt tiêu các điều kiện hoạt động của TTNH, tạo môi trường sống, môi trường học tập, mối quan hệ tốt, lành mạnh)

- Tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, giáo dục văn hóa truyền thống, đạo đức, lối sống trong sáng, lành mạnh; tuyên truyền các phương thức, thủ đoạn hoạt động của các loại tội phạm, hậu quả, tác hại gây ra… để cảnh báo, nhắc nhở, răn đe, làm thay đổi tư duy, nhận thức của TTNH từ đó chấm dứt các biểu hiện hư, không tham gia vào các hoạt động vi phạm pháp luật.

- Tạo điều kiện để TTNH tiếp tục học tập, thay đổi nơi học tập hiện tại đến những môi trường tốt hơn (tách khỏi những môi trường tập trung nhiều h ọ c sin h cá biệt, ham chơi, lười học, bỏ học, tụ tập ăn chơi đua đòi, vi phạm pháp luật…).

- Định hướng cho TTNH đi học nghề và trao đổi, liên hệ, vận động các doanh nghiệp, xí nghiệp, nhà máy, cơ sở kinh doanh, sản xuất… tạo việc làm phù hợp, có thu nhập ổn định (tách TTNH khỏi môi trường làm việc mang tính thời vụ, bán thời gian, thiếu sự quản lý, ràng buộc trách nhiệm, tập trung nhiều TTNH khác…).

b) Biện pháp cảm hóa, giáo dục

- Phối hợp với gia đình

+ Làm việc với gia đình để trao đổi cho gia đình những vấn đề liên quan đến TTNH nhất là các biểu hiện hư, những dấu hiệu có dấu hiệu vi phạm pháp luật, chế tài xử lý. Đề nghị gia đình tăng cường công tác quản lý, giáo dục, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, nhà trường.

+ Phối hợp kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở TTNH.

+ Nắm tâm tư, tình cảm, suy nghĩ, nguyện vọng, diễn biến, biểu hiện hoạt động, các biểu hiện “hư” khác nếu có; kịp thời trao đổi lực lượng Công an về những hoạt động bất thường, nguy cơ vi phạm pháp luật để ngăn chặn, răn đe, xử lý.

+ Gặp gỡ, trao đổi, tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục TTNH.

+ Định hướng, khuyên bảo, hạn chế đến mức thấp nhất việc bỏ học của TTNH; thay đổi nơi học tập hiện tại của TTNH đến những môi trường tốt hơn .

+ Định hướng cho TTNH đi học nghề, đi làm các công việc phù hợp, có thu nhập ổn định.

- Phối hợp với nhà trường

+ Trao đổi về những biểu hiện hư của học sinh, đề nghị nhà trường phân công rõ trách nhiệm cho giáo viên trong công tác quản lý, giáo dục, kèm cặp, giúp đỡ với từng học sinh cụ thể.

+ Nắm tâm tư, tình cảm, suy nghĩ, nguyện vọng, diễn biến, biểu hiện hoạt động, các biểu hiện “hư” khác nếu có, các mối quan hệ với các TTNH khác trong trường; Kịp thời phát hiện các học sinh có biểu hiện bỏ học, mâu thuẫn, gây gổ đánh nhau để trao đổi lực lượng Công an, gia đình… tổ chức truy tìm, ngăn chặn, răn đe, xử lý vi phạm.

+ Tổ chức công tác tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục phòng ngừa bạo lực học đường và vi phạm pháp luật khác; kiểm tra, kiểm soát và quản lý về hành vi, đồ dùng học tập, quan hệ (quan hệ yêu đương, quan hệ với các học sinh, hư, cá biệt…).

+ Áp dụng các biện pháp phù hợp để xử lý vi phạm của TTNH theo nội quy, quy định của trường để răn đe, phòng ngừa tái phạm.

+ Cùng với gia đình định hướng, khuyên bảo, động viên, tạo điều kiện để TTNH tiếp tục đi học, có môi trường học tập, rèn luyện lành mạnh.

- Phối hợp chính quyền địa phương, các cơ quan, đoàn thể

+ Giao trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị, cá nhân trong lực lượng nòng cốt bảo đảm ANTT tại cơ sở (Công an, Hội viên Hội cựu CAND, bí thư chi bộ , trưởng thôn, bản, khu phố, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, đại diện gia đình; người có điều kiện, khả năng, có uy tín, tiếng nói…) để quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH.

+ Nắm bắt thông tin, tình hình, diễn biến hoạt động của TTNH trên địa bàn.

+ Tổ chức các biện pháp tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục TTNH.

+ Có ý kiến trao đổi, vận động, đề nghị các cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp trên địa bàn tạo điều kiện về học nghề, hỗ trợ vay vốn để khởi nghiệp, qua đó tạo việc làm phù hợp cho TTNH, nhất là với những trường hợp đã có quá khứ vi phạm pháp luật, chấp hành xong án phạt tù… sớm tái hòa nhập cộng đồng.

+ Có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, cơ sở giáo dục nghề nghiệp tiếp nhận, hỗ trợ thanh thiếu niên hoàn lương…

+ Áp dụng các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính (nhắc nhở, quản lý tại gia đình, giáo dục dựa vào cộng đồng), các biện pháp xử lý hành chính (g iá o dục tại xã, phường, thị trấn; đưa vào trường giáo dưỡng; cơ sở giáo dục bắt b u ộ c; cơ sở cai nghiện bắt buộc) theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính.

- Phối hợp các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh: Định hướng, tạo điều kiện để TTNH có việc làm phù hợp, thu nhập ổn định; theo dõi quá trình làm việc, nắm bắt tinh thần, thái độ, trách nhiệm, mức độ đáp ứng công việc, mức độ tiến bộ của TTNH để kịp thời có biện pháp điều Chính phủ hợp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

- Phối hợp với người có uy tín, có sức ảnh hưởng đối với TTNH

+ Nắm tâm tư, tình cảm, suy nghĩ, nguyện vọng, diễn biến, biểu hiện hoạt động của TTNH.

+ Thống nhất cách thức, nội dung cảm hóa, giáo dục với TTNH và vận động, đề nghị, yêu cầu người có uy tín trực tiếp trao đổi, tuyên truyền, cảm hóa, giáo dục, giải thích các quy định của pháp luật, đạo đức, lối sống cho TTNH. (trường hợp cần thiết phải sử dụng các đối tượng xã hội có tiếng nói, có uy tín, ảnh hưởng thì yêu cầu các đối tượng này khuyên bảo, thuyết phục, răn đe TTNH chấp hành nghiêm quy định của pháp luật, không tụ tập, giao du với các đối tượng xấu, chịu khó học hành hoặc làm việc, chấm dứt các biểu hiện hư…).

- Riêng với nhóm TTNH:

+ Phải cùng với gia đình vận động, tuyên truyền, giáo dục để TTNH rời nhóm.

+ Đối với đối tượng cầm đầu nhóm TTNH, phải giao cho người có năng lực, trách nhiệm, uy tín, ảnh hưởng, vị trí để quản lý, cảm hóa, giáo dục chấm dứt việc rủ rê, lôi kéo, kích động TTNH khác, tổ chức các hoạt động vi phạm pháp luật…

+ Tập trung xử lý các hành vi vi phạm, tuyên truyền rộng rãi để răn đe, phòng ngừa chung.

3. Lực lượng quản lý và cảm hóa, giáo dục

- Cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo lực lượng Công an (Công an cấp tỉnh, cấp xã) chủ trì, phối hợp gia đình, nhà trường, các cơ quan, đoàn thể, tổ chức, doanh nghiệp, người có uy tín, ảnh hưởng, có tiếng nói với TTNH trong gia đình, dòng họ, ngoài xã hội, lực lượng nòng cốt bảo đảm ANTT tại cơ sở… tham gia vào công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH.

- Việc phân công cán bộ phải trên tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ”, lựa chọn cán bộ có điều kiện, khả năng, đủ năng lực, trình độ để quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH theo hướng:

+ Phân công cán bộ gắn với địa bàn sinh sống của TTNH (để quản lý, nắm được diễn biến, biểu hiện hoạt động của TTNH cơ bản phân công cho cán bộ tạ i địa bàn sinh sống).

+ Phân công cán bộ có thanh thiếu niên hư là con, cháu, anh, chị em… trong gia đình hoặc có mối quan hệ thân thiết…

+ Phân công theo chức vụ, vị trí, lĩnh vực công tác phù hợp (trường hợp nào phải do người có chức vụ trực tiếp cảm hóa, giáo dục, trường hợp nào giao cho cán bộ).

* Lưu ý: Cán bộ chủ trì quản lý tạo nhóm zalo giữa lực lượng Công an, gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương, người có uy tín, ảnh hưởng, trách nhiệm… để kịp thời trao đổi thông tin, tình hình, diễn biến hoạt động, mức độ tiến bộ của TTNH, đưa ra biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục phù hợp.

III. QUY TRÌNH QUẢN LÝ, CẢM HÓA, GIÁO DỤC THANH THIẾU NIÊN HƯ

Bước 1 : Rà soát, phát hiện, lập danh sách TTNH và thu thập thông tin như tại Mục I, phụ lục này (chú ý: có tài liệu chứng minh, tránh tràn lan).

Bước 2 : Thông báo và cung cấp thông tin, tài liệu đ ến các đơn vị, địa phương, cá nhân, tổ chức về các trường hợp đưa vào diện TTNH đến gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị liên quan Tổ chức thông báo công khai danh sách TTNH tới các thôn, bản, khu phố, trường học để phối hợp quản lý, giáo dục. Trường hợp đang là học sinh, học một nơi, cư trú một nơi thì thông báo về nơi cư trú, địa phương có trách nhiệm liên hệ với nhà trường để phối hợp quản lý giáo dục.

Bước 3 : Phân công quản lý, cảm hóa, giáo dục

- Công an cấp xã tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp ra quyết định phân công các Tổ công tác (gồm Công an cấp xã, các ban, ngành, đoàn thể, lực lượng nòng cốt bảo đảm ANTT tại cơ sở, người có tiếng nói, ảnh hưởng, có trách nhiệm…) để quản lý, cảm hóa, giáo dục đối với từng trường hợp TTNH cụ thể, phòng ngừa không để vi phạm pháp luật hoặc kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.

- Lực lượng Công an được giao chủ trì tiến hành lập hồ sơ để theo dõi, quản lý với từng TTNH.

- Tổ công tác được phân công quản lý giáo dục ch ịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch phối hợp với gia đình, nhà trường quản lý giáo dục. Hằng tháng có phiếu theo dõi nhận xét báo cáo Ủy ban nhân dân cấp xã (qua Công an cấp xã) để đưa vào hồ sơ theo dõi.

Bước 4 : Tiến hành quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH: Thực hiện các nội dung theo Mục II, phụ lục này.

Bước 5 : Theo dõi diễn biến của TTNH sau mỗi lần cảm hóa, giáo dục, chỉ đạo, đôn đốc việc thực hiện công tác quản lý, cảm hóa, giáo dục TTNH

- Sau mỗi lần cảm hóa, giáo dục TTNH thì cán bộ chủ trì tiếp tục phối hợp gia đình, giáo viên chủ nhiệm và các thành viên trong tổ công tác đã được phân công để nắm bắt diễn biến hành vi và sự tiến bộ của TTNH;

- Hằng tháng, Ủy ban nhân dân cấp xã chủ trì họp, nghe lực lượng Công an, các ban, ngành, đoàn thể được phân công báo cáo kết quả quản lý giáo dục (có phiếu nhận xét, đánh giá). cán bộ được phân công phải báo cáo về diễn biến các b iểu h iện hư và sự tiến bộ của TTNH, đồng thời đề xuất nội dung cảm hóa, giáo dục tiếp theo.

- Hằng quý, Ủy ban nhân dân, Ban chỉ đạo 138 tỉnh chủ trì họp với lực lượng Công an, các ngành, đoàn thể, cấp tỉnh, UBND cấp xã để nghe kết quả; qua đó chỉ đạo áp dụng biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên hư.

Bước 6 : Đánh giá, đưa ra khỏi diện TTNH: Định kỳ 3 tháng (kể từ ngày đưa vào diện TTNH) hoặc đột xuất, Công an cấp xã tham mưu Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức họp đánh giá, đưa ra khỏi diện TTNH với tiêu chí như sau:

- Đã được cảm hóa, giáo dục thành công (không còn các biểu hiện hư, có công ăn việc làm, nguồn thu nhập ổn định, tiếp tục học tập bình thường tại các trường, không quan hệ với các đối tượng xấu ngoài xã hội…).

- Tham gia nghĩa vụ quân sự, công an.

- Vắng mặt tại địa phương từ 03 tháng trở lên (phải xác định rõ nơi đến, việc làm, thu nhập và trao đổi địa phương nơi đến để theo dõi, quản lý; khi trở về địa phương phải nắm, quản lý được).

- Ốm đau, bệnh tật không còn nguy cơ vi phạm pháp luật; đã chết.

- Bị giam giữ, thi hành hình phạt tù; bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính cách ly khỏi cộng đồng (đi cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng).

- Đưa vào diện quản lý nghiệp vụ của lực lượng Công an.

* Chú ý:

- Các trường hợp đưa ra do không có mặt tại địa phương, bị áp dụng các biện pháp nhằm cách ly khỏi cộng đồng (Vắng mặt tại địa phương từ 03 tháng trở lên; bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính cách ly khỏi cộng đồng như đưa đi cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng…) thì sau khi có mặt tại địa phương phải rà soát ngay nếu có biểu hiện thì tiếp tục đưa vào diện quản lý TTNH.

- Các trường hợp đề xuất đưa ra khỏi diện TTNH do cảm hóa, giáo dục thành công, UBND cấp xã phải tổ chức đánh giá rất kỹ (có sự tham gia đầy đủ của lực lượng quản lý, cảm hóa, giáo dục như gia đình, nhà trường, cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đoàn thể, cá nhân liên quan, những bài học kinh nghiệm về phương pháp nội dung tiến hành để nhân rộn g…). Đồng thời, các tổ chức, cá nhân, đơn vị đã được giao trách nhiệm quản lý, cảm hóa, giáo dục trước đó phải tiếp tục theo dõi trong thời gian 03 tháng tiếp theo, nếu tiếp tục có biểu hiện hư thì quay lại quy trình như bước 1.

Bước 7 : Sau khi đã áp dụng các biện pháp quản lý, cảm hóa, giáo dục nhiều lần nhưng TTNH không tiến bộ thì phải xử lý theo quy định của pháp luật, ưu tiên áp dụng các biện pháp xử lý hành chính (đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, cơ sở cai nghiện bắt buộc…)./.