Quyết định 664/QĐ-BNV năm 2026 về Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung Bộ Nội vụ (Phiên bản 1.0)

QUYẾT ĐỊNH

BAN HÀNH KHUNG KIẾN TRÚC DỮ LIỆU, KHUNG QUẢN TRỊ, QUẢN LÝ DỮ LIỆU VÀ TỪ ĐIỂN DỮ LIỆU DÙNG CHUNG BỘ NỘI VỤ (PHIÊN BẢN 1.0)

BỘ TRƯỞNG BỘ NỘI VỤ

Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 18 tháng 02 năm 2025;

Căn cứ Luật Giao dịch điện tử ngày 22 tháng 6 năm 2023;

Căn cứ Luật Viễn thông ngày 24 tháng 11 năm 2023;

Căn cứ Luật Lưu trữ số ngày 21 tháng 6 năm 2024;

Căn cứ Luật Dữ liệu ngày 30 tháng 11 năm 2024;

Căn cứ Luật Công nghiệp công nghệ số ngày 14 tháng 6 năm 2025;

Căn cứ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày 26 tháng 6 năm 2025;

Căn cứ Luật Bảo vệ bí mật nhà nước ngày 10 tháng 12 năm 2025;

Căn cứ Luật An ninh mạng ngày 10 tháng 12 năm 2025;

Căn cứ Luật Chuyển đổi số ngày 11 tháng 12 năm 2025;

Căn cứ Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Căn cứ Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW ngày 19 tháng 6 năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về thúc đẩy chuyển đổi số liên thông, đồng bộ, nhanh, hiệu quả đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị;

Căn cứ Quy định số 05-QĐ/BCĐTW ngày 27 tháng 8 năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ban hành quy định về Mô hình liên thông số thống nhất, hiệu quả và quản trị dựa trên quản trị dữ liệu trong hệ thống chính trị;

Căn cứ Nghị định số 25/2025/NĐ-CP ngày 21 tháng 02 năm 2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ;

Căn cứ Nghị định số 42/2022/NĐ-CP ngày 24 tháng 6 năm 2022 của Chính phủ cung cấp thông tin dịch vụ công trực tuyến trên môi trường mạng;

Căn cứ Nghị định số 165/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Dữ liệu;

Căn cứ Nghị định số 194/2025/NĐ-CP ngày 03 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giao dịch điện tử về cơ sở dữ liệu quốc gia, kết nối và chia sẻ dữ liệu, dữ liệu mở phục vụ giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước;

Căn cứ Nghị định số 278/2025/NĐ-CP ngày 22 tháng 10 năm 2025 của Chính phủ quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan thuộc hệ thống chính trị;

Căn cứ Nghị định số 356/2025/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân;

Căn cứ Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2025 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Căn cứ Nghị quyết số 214/NQ-CP ngày 23 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ về thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện;

Căn cứ Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14 tháng 01 năm 2026 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung, cập nhật một số nội dung tại Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Căn cứ Quyết định số 2439/QĐ-TTg ngày 04 tháng 11 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia, Từ điển dữ liệu dùng chung (Phiên bản 1.0);

Căn cứ Quyết định số 2629/QĐ-TTg ngày 01 tháng 12 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình phát triển Chính phủ số;

Căn cứ Quyết định số 11/QĐ-BCĐCP ngày 27 tháng 02 năm 2026 của Ban chỉ đạo Chính phủ về Kế hoạch hoạt động năm 2026 Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06;

QUYẾT ĐỊNH

BAN HÀNH KHUNG KIẾN TRÚC DỮ LIỆU, KHUNG QUẢN TRỊ, QUẢN LÝ DỮ LIỆU VÀ TỪ ĐIỂN DỮ LIỆU DÙNG CHUNG BỘ NỘI VỤ (PHIÊN BẢN 1.0)

BỘ TRƯỞNG BỘ NỘI VỤ

Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 18 tháng 02 năm 2025;

Căn cứ Luật Giao dịch điện tử ngày 22 tháng 6 năm 2023;

Căn cứ Luật Viễn thông ngày 24 tháng 11 năm 2023;

Căn cứ Luật Lưu trữ số ngày 21 tháng 6 năm 2024;

Căn cứ Luật Dữ liệu ngày 30 tháng 11 năm 2024;

Căn cứ Luật Công nghiệp công nghệ số ngày 14 tháng 6 năm 2025;

Căn cứ Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày 26 tháng 6 năm 2025;

Căn cứ Luật Bảo vệ bí mật nhà nước ngày 10 tháng 12 năm 2025;

Căn cứ Luật An ninh mạng ngày 10 tháng 12 năm 2025;

Căn cứ Luật Chuyển đổi số ngày 11 tháng 12 năm 2025;

Căn cứ Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Căn cứ Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW ngày 19 tháng 6 năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về thúc đẩy chuyển đổi số liên thông, đồng bộ, nhanh, hiệu quả đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị;

Căn cứ Quy định số 05-QĐ/BCĐTW ngày 27 tháng 8 năm 2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ban hành quy định về Mô hình liên thông số thống nhất, hiệu quả và quản trị dựa trên quản trị dữ liệu trong hệ thống chính trị;

Căn cứ Nghị định số 25/2025/NĐ-CP ngày 21 tháng 02 năm 2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Nội vụ;

Căn cứ Nghị định số 42/2022/NĐ-CP ngày 24 tháng 6 năm 2022 của Chính phủ cung cấp thông tin dịch vụ công trực tuyến trên môi trường mạng;

Căn cứ Nghị định số 165/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Dữ liệu;

Căn cứ Nghị định số 194/2025/NĐ-CP ngày 03 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giao dịch điện tử về cơ sở dữ liệu quốc gia, kết nối và chia sẻ dữ liệu, dữ liệu mở phục vụ giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước;

Căn cứ Nghị định số 278/2025/NĐ-CP ngày 22 tháng 10 năm 2025 của Chính phủ quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan thuộc hệ thống chính trị;

Căn cứ Nghị định số 356/2025/NĐ-CP ngày 31 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân;

Căn cứ Nghị quyết số 71/NQ-CP ngày 01 tháng 4 năm 2025 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung cập nhật Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Căn cứ Nghị quyết số 214/NQ-CP ngày 23 tháng 7 năm 2025 của Chính phủ về thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện;

Căn cứ Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14 tháng 01 năm 2026 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung, cập nhật một số nội dung tại Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Căn cứ Quyết định số 2439/QĐ-TTg ngày 04 tháng 11 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia, Từ điển dữ liệu dùng chung (Phiên bản 1.0);

Căn cứ Quyết định số 2629/QĐ-TTg ngày 01 tháng 12 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình phát triển Chính phủ số;

Căn cứ Quyết định số 11/QĐ-BCĐCP ngày 27 tháng 02 năm 2026 của Ban chỉ đạo Chính phủ về Kế hoạch hoạt động năm 2026 Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06;

Căn cứ Quyết định số 1293/QĐ-BNV ngày 02 tháng 11 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Chiến lược dữ liệu của Bộ Nội vụ đến năm 2030;

Căn cứ Quyết định số 72/QĐ-BNV ngày 12 tháng 01 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về Ban hành Chương trình công tác của Bộ Nội năm 2026;

Theo đề nghị của Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung Bộ Nội vụ (Phiên bản 1.0).

Điều 2. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Điều 3. Chánh Văn phòng Bộ, Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin, Thủ trưởng các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

KHUNG KIẾN TRÚC DỮ LIỆU, KHUNG QUẢN TRỊ, QUẢN LÝ DỮ LIỆU VÀ TỪ ĐIỂN DỮ LIỆU DÙNG CHUNG BỘ NỘI VỤ (PHIÊN BẢN 1.0)

(Kèm theo Quyết định số: 664/QĐ-BNV ngày 17 tháng 6 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ)

CHƯƠNG I

KHUNG KIẾN TRÚC DỮ LIỆU BỘ NỘI VỤ

I. MỤC TIÊU VÀ PHẠM VI

1. Mục tiêu

Xây dựng Khung kiến trúc dữ liệu Bộ Nội vụ nhằm hình thành mô hình dữ liệu thống nhất, đồng bộ, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, tham mưu tổng hợp, phân tích, dự báo, hoạch định chính sách, chỉ đạo điều hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số của Bộ Nội vụ; bảo đảm dữ liệu được quản lý theo nguyên tắc “Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung”, từng bước phát huy giá trị dữ liệu như một nguồn lực chiến lược trong hoạt động quản lý, điều hành và phát triển ngành Nội vụ.

Thiết lập quy hoạch tổng thể về dữ liệu của Bộ, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ, liên thông, kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ; đồng thời, kết nối hiệu quả với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành của các bộ, ngành, địa phương và các hệ thống thông tin có liên quan. Từng bước hình thành hệ sinh thái dữ liệu phục vụ công tác quản trị, điều hành tập trung, hỗ trợ cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho Lãnh đạo Bộ và các đơn vị trong quá trình ra quyết định.

2. Phạm vi

Khung kiến trúc dữ liệu Bộ Nội vụ được áp dụng đối với các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ và các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia tạo lập, quản lý, chia sẻ, khai thác và sử dụng dữ liệu ngành Nội vụ.

Toàn bộ dữ liệu phát sinh trong hoạt động quản lý nhà nước của Bộ; các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của Bộ; dữ liệu được tích hợp từ các nguồn dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương có liên quan phục vụ công tác quản lý nhà nước của Bộ.

II. NỘI DUNG KHUNG KIẾN TRÚC DỮ LIỆU

1. Nguyên tắc

Để đảm bảo tính nhất quán, bền vững và khả năng mở rộng, Khung kiến trúc dữ liệu tuân thủ 07 nguyên tắc thiết kế cốt lõi sau:

(1) Tuân thủ Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia và Khung kiến trúc số của Bộ; Bảo đảm sử dụng các tiêu chuẩn chung về mô hình dữ liệu, tiêu chuẩn kết nối và an toàn liên thông với Hệ sinh thái dữ liệu quốc gia.

(2) Dữ liệu “Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung”: Đây là nguyên tắc xuyên suốt để đảm bảo dữ liệu ngành Nội vụ luôn chính xác, được cập nhật kịp thời ngay trong quy trình nghiệp vụ và có giá trị pháp lý như bản chính.

(3) Thu thập một lần, sử dụng nhiều lần: Dữ liệu chỉ được thu thập một lần duy nhất tại nguồn do cơ quan có thẩm quyền tạo lập để tránh trùng lặp, giảm chi phí xử lý và bảo đảm tính chính xác cao.

(4) Chia sẻ dữ liệu mặc định: Mọi thành phần dữ liệu dùng chung của Bộ phải sẵn sàng kết nối, chia sẻ bắt buộc thông qua Nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu (LGSP/LDOP) theo nguyên tắc chia sẻ mặc định. Việc chia sẻ dữ liệu mặc định chỉ áp dụng đối với dữ liệu được phép chia sẻ theo quy định của pháp luật; không áp dụng đối với dữ liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân nhạy cảm, dữ liệu hạn chế chia sẻ hoặc các dữ liệu khác thuộc phạm vi bảo vệ theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, lưu trữ và pháp luật có liên quan.

(5) Xác định người dân, tổ chức làm trung tâm phục vụ: Thiết kế Khung kiến trúc dữ liệu phải hướng tới việc cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

(6) Bảo mật dữ liệu: An toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân phải được tích hợp ngay từ khâu thiết kế Khung kiến trúc, tuân thủ Khung kiến trúc an toàn dữ liệu 8 lớp.

(7) Quản lý dữ liệu gắn với quản lý hồ sơ, tài liệu lưu trữ: Dữ liệu phát sinh trong quá trình hoạt động của Bộ Nội vụ phải được quản lý xuyên suốt trong toàn bộ vòng đời dữ liệu, từ khâu tạo lập, cập nhật, khai thác, sử dụng đến lưu trữ, bảo quản và tiêu hủy theo quy định của pháp luật, bảo đảm duy trì tính toàn vẹn, tính xác thực, giá trị pháp lý và khả năng truy cập lâu dài đối với hồ sơ, tài liệu điện tử.

2. Yêu cầu Khung kiến trúc dữ liệu

Khung kiến trúc dữ liệu của Bộ Nội vụ phải bảo đảm các yêu cầu sau:

(1) Khung kiến trúc dữ liệu Bộ Nội vụ là cơ sở để các đơn vị thuộc Bộ tham chiếu khi triển khai, nâng cấp các cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin, bảo đảm tuân thủ pháp luật về dữ liệu.

(2) Khung kiến trúc dữ liệu Bộ Nội vụ phải là một hợp phần thống nhất, đồng bộ với các lớp kiến trúc nghiệp vụ, ứng dụng và hạ tầng của Bộ Nội vụ cũng như Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số.

(3) Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Dữ liệu, Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các văn bản liên quan đến bảo vệ bí mật nhà nước.

(4) Khung kiến trúc dữ liệu Bộ Nội vụ phải phù hợp với điều kiện hạ tầng, nguồn lực hiện có của Bộ; xác định rõ lộ trình triển khai theo từng giai đoạn để tránh đầu tư trùng lặp, lãng phí.

(5) Chia sẻ dữ liệu phải thực hiện qua Nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu (LGSP/LDOP), áp dụng thống nhất các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và mã định danh theo quy định quốc gia.

(6) Khung kiến trúc Bộ Nội vụ phải được rà soát, đánh giá định kỳ để điều Chính phủ hợp với thực tiễn phát triển công nghệ và yêu cầu quản lý mới của Bộ.

3. Kiến trúc dữ liệu mục tiêu

3.1. Sơ đồ Kiến trúc dữ liệu của Bộ Nội vụ

Hình 1: Sơ đồ Kiến trúc dữ liệu của Bộ Nội vụ

Kiến trúc hướng tới việc:

- Chuẩn hóa và kết nối các CSDL quốc gia, CSDL chuyên ngành.

- Tách bạch rõ ràng giữa luồng dữ liệu và luồng trao đổi văn bản điện tử.

- Tăng cường khả năng chia sẻ, khai thác dữ liệu theo thời gian thực và theo định kỳ;

- Hỗ trợ phân tích, tổng hợp dữ liệu phục vụ chuyển đổi số Bộ Nội vụ.

Kiến trúc dữ liệu được tổ chức theo mô hình nhiều lớp, trong đó Trung tâm dữ liệu Bộ Nội vụ đóng vai trò là hạt nhân quản lý dữ liệu, kết nối lên Trung tâm dữ liệu quốc gia thông qua các nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu quốc gia.

Kiến trúc bao gồm các nhóm thành phần chính:

- Các nền tảng dữ liệu quốc gia (NDOP, CSDL tổng hợp quốc gia);

- Nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu cấp Bộ (LGSP/LDOP);

- Các cơ sở dữ liệu chuyên ngành và cơ sở dữ liệu dùng chung;

- Nền tảng phân tích, xử lý, tổng hợp dữ liệu;

- Hệ thống bảo đảm an toàn thông tin nhiều lớp;

- Các trục, nền tảng liên thông phục vụ trao đổi văn bản điện tử.

Mô tả các thành phần và mối liên kết:

Lớp dữ liệu quốc gia

Tại tầng quốc gia, cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia là nơi tiếp nhận, tích hợp và cung cấp dữ liệu dùng chung ở phạm vi toàn quốc. Việc chia sẻ và điều phối dữ liệu giữa các bộ, ngành được thực hiện thông qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu quốc gia (NDOP) với các chức năng tích hợp, chia sẻ và phân phối dữ liệu quốc gia.

Dữ liệu của Bộ Nội vụ kết nối với NDOP thông qua Agent Node, bảo đảm việc trao đổi dữ liệu và siêu dữ liệu (metadata) được kiểm soát, xác thực và tuân thủ các quy định quốc gia. Hạ tầng khóa số và dịch vụ tin cậy (CA, TSA) được sử dụng để bảo đảm tính pháp lý, toàn vẹn và xác thực dữ liệu trao đổi.

Lớp tích hợp và chia sẻ dữ liệu cấp Bộ

Nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu (LGSP/LDOP) là trục tích hợp trung tâm của Bộ Nội vụ. LGSP/LDOP thực hiện:

- Tích hợp dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo thời gian thực hoặc định kỳ;

- Chia sẻ dữ liệu theo yêu cầu hoặc chủ động giữa các hệ thống nội bộ;

- Phân phối dữ liệu cho các hệ thống khai thác, phân tích và các đơn vị có thẩm quyền.

LGSP/LDOP đồng thời là điểm kết nối duy nhất của Bộ với Trục liên thông văn bản quốc gia (VDXP), phục vụ trao đổi văn bản điện tử với dữ liệu nghiệp vụ theo quy định. Kiến trúc này bảo đảm tách bạch rõ ràng giữa:

- Luồng dữ liệu nghiệp vụ (thông qua LGSP/LDOP và NDOP);

- Luồng trao đổi văn bản điện tử (thông qua LGSP/LDOP và VDXP).

Lớp cơ sở dữ liệu

Hệ thống CSDL quốc gia và CSDL chuyên ngành của Bộ bao gồm các lĩnh vực đặc thù như: CSDL quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức; CSDL tài liệu lưu trữ Phông lưu trữ Nhà nước Việt Nam; CSDL về chính quyền địa phương và địa giới hành chính; CSDL về tổ chức, bộ máy; CSDL người lao động; CSDL người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam; CSDL giải quyết hưởng bảo hiểm thất nghiệp; CSDL người hưởng chính sách ưu đãi người có công; CSDL ADN của liệt sĩ và thân nhân; CSDL thi đua, khen thưởng và các CSDL chuyên ngành khác.

Bên cạnh đó, CSDL danh mục dùng chung đóng vai trò tập hợp, chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu dùng chung giữa các đơn vị trong Bộ, làm nền tảng cho việc tích hợp và phân tích dữ liệu.

Lớp phân tích và khai thác dữ liệu

Dữ liệu từ các CSDL quốc gia, CSDL chuyên ngành, CSDL dùng chung, hệ thống thông tin nghiệp vụ và các nguồn dữ liệu liên quan được tích hợp, chia sẻ và tập trung trên nền tảng dữ liệu của Bộ Nội vụ phục vụ lưu trữ, quản lý, phân tích và khai thác dữ liệu.

Trong đó:

- Data Lake (Hồ dữ liệu) là môi trường tiếp nhận và lưu trữ tập trung dữ liệu từ các hệ thống nguồn, CSDL chuyên ngành và các nguồn dữ liệu khác; hỗ trợ lưu trữ dữ liệu có cấu trúc, bán cấu trúc và phi cấu trúc ở trạng thái nguyên bản hoặc bán xử lý, phục vụ xử lý dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), khai phá dữ liệu và các nhu cầu phân tích chuyên sâu.

- Data Warehouse (Kho dữ liệu) là môi trường lưu trữ dữ liệu đã được làm sạch, chuẩn hóa, tích hợp và tổ chức theo các chủ đề quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ như: tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức, viên chức, lao động, việc làm, người có công, địa giới hành chính, văn thư, lưu trữ, thi đua, khen thưởng và các lĩnh vực khác thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Đây là nguồn dữ liệu chính thức phục vụ báo cáo, thống kê, phân tích, dự báo, dashboard điều hành và các hệ thống hỗ trợ ra quyết định.

Trên nền tảng dữ liệu này, Bộ Nội vụ triển khai các công vụ và nền tảng phân tích, xử lý dữ liệu, kết hợp các công nghệ phân tích nâng cao, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ:

- Phân tích chuyên sâu, khai thác tri thức từ dữ liệu;

- Tổng hợp, thống kê, dự báo xu hướng;

- Phát hiện bất thường, cảnh báo sớm các vấn đề phát sinh;

- Hỗ trợ công tác tham mưu, hoạch định chính sách;

- Hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành và ra quyết định dựa trên dữ liệu;

- Cung cấp thông tin phục vụ hệ thống thông tin báo cáo, các nền tảng điều hành và hệ thống hỗ trợ điều hành của Bộ.

* Hướng dẫn tích hợp trí tuệ nhân tạo trong lớp phân tích và khai thác dữ liệu:

Việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) được thực hiện trên cơ sở dữ liệu đã được chuẩn hóa, tích hợp từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu dùng chung, Data Lake và Data Warehouse của Bộ Nội vụ.

AI đóng vai trò là công cụ hỗ trợ phân tích, dự báo, cảnh báo và gợi ý phương án xử lý, không thay thế quy trình nghiệp vụ hoặc thẩm quyền quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Việc triển khai AI phải bảo đảm các yêu cầu sau:

- Dữ liệu sử dụng cho AI phải được phân loại, làm sạch, chuẩn hóa, gắn siêu dữ liệu và kiểm soát chất lượng trước khi khai thác.

- Việc khai thác dữ liệu cho AI phải tuân thủ quy định về phân quyền truy cập, mục đích sử dụng dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước, an toàn thông tin và an ninh mạng.

- Các mô hình AI phải được quản lý vòng đời, quản lý phiên bản, ghi nhận nguồn dữ liệu đầu vào, nhật ký huấn luyện, nhật ký khai thác và kết quả đầu ra để phục vụ kiểm tra, giám sát và truy vết khi cần thiết.

- Kết quả phân tích, dự báo hoặc cảnh báo do AI tạo ra chỉ có giá trị tham khảo, hỗ trợ ra quyết định; việc quyết định và chịu trách nhiệm vẫn thuộc cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền theo quy định.

- Ưu tiên triển khai AI trong các lĩnh vực như: tổng hợp báo cáo tự động; phân tích xu hướng cán bộ, công chức, viên chức; dự báo lao động, việc làm; phát hiện bất thường trong dữ liệu; hỗ trợ tra cứu, hỏi đáp chính sách; hỗ trợ cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

- Các hệ thống AI phải được kiểm thử, đánh giá độ chính xác, độ tin cậy, khả năng giải thích và mức độ rủi ro trước khi đưa vào vận hành chính thức.

- Không sử dụng dữ liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân nhạy cảm hoặc dữ liệu hạn chế chia sẻ để huấn luyện hoặc khai thác mô hình AI khi chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện bảo vệ, kiểm soát và căn cứ pháp lý theo quy định.

Lớp an toàn thông tin

An toàn thông tin được thiết kế xuyên suốt toàn bộ kiến trúc theo mô hình nhiều lớp, bao gồm:

- Quản trị rủi ro và tuân thủ;

- Giám sát vận hành và an ninh;

- Quản lý định danh và truy cập;

- An ninh dữ liệu;

- An ninh ứng dụng;

- An ninh hạ tầng và nền tảng;

- An ninh mạng;

- An ninh vật lý và môi trường.

Lớp an toàn thông tin bảo đảm hệ thống dữ liệu của Bộ vận hành ổn định, an toàn, đáp ứng các yêu cầu pháp lý và kỹ thuật trong quá trình kết nối, chia sẻ dữ liệu.

3.2. Mô hình dữ liệu tham chiếu

Hình 2: Mô hình dữ liệu tham chiếu Bộ Nội vụ

- Siêu dữ liệu (metadata) hay dữ liệu đặc tả: dữ liệu đóng vai trò cốt lõi vì được sử dụng để định nghĩa các dữ liệu khác. Siêu dữ liệu gồm:

+ Siêu dữ liệu về kỹ thuật: mô tả các tài nguyên dữ liệu tĩnh như bảng cơ sở dữ liệu, cột, kiểu dữ liệu và cấu trúc chỉ mục. Siêu dữ liệu kỹ thuật tồn tại dưới dạng luồng xử lý dữ liệu.

+ Siêu dữ liệu về nghiệp vụ: mô tả từ vựng được sử dụng để tham khảo về dữ liệu. Siêu dữ liệu về nghiệp vụ bao gồm các thuật ngữ riêng lẻ và các cấu trúc phức tạp hơn như hệ thống phân cấp và phân loại do người dùng công nhận; siêu dữ liệu xã hội là các loại dữ liệu mang tính chú thích, bình luận...

- Dữ liệu danh mục dùng chung là dữ liệu về các danh mục, bảng mã phân loại do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, được sử dụng chung trong các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu bảo đảm việc tích hợp, trao đổi, chia sẻ dữ liệu đồng bộ, thống nhất. Dữ liệu danh mục dùng chung được sử dụng bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ và tương thích giữa các hệ thống thông tin của cơ quan từ trung ương đến địa phương.

- Dữ liệu chủ là dữ liệu chứa thông tin cơ bản nhất để mô tả một đối tượng cụ thể, làm cơ sở để tham chiếu, đồng bộ giữa các cơ sở dữ liệu hoặc các tập dữ liệu khác nhau. Đây là tập hợp các thông tin cốt lõi, ổn định và có tính tham chiếu cao như dữ liệu về con người, tổ chức, địa điểm... được sử dụng xuyên suốt trong các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Việc quản lý và duy trì dữ liệu chủ một cách tập trung, thống nhất giúp bảo đảm tính chính xác, đồng bộ và khả năng tích hợp giữa các hệ thống, đồng thời giảm thiểu trùng lặp, sai lệch thông tin.

- Dữ liệu giao dịch là loại dữ liệu phát sinh trong quá trình thực hiện các nghiệp vụ, giao dịch hành chính hoặc cung cấp dịch vụ công của chủ thể dữ liệu (được biểu diễn bởi dữ liệu chủ). Dữ liệu này phản ánh hoạt động của chủ thể dữ liệu, ví dụ như thông tin cụ thể về thời gian, địa điểm, đối tượng, nội dung và kết quả của từng giao dịch, đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi, kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động và hỗ trợ ra quyết định.

- Dữ liệu tổng hợp là kết quả của quá trình xử lý, tập hợp và thống kê từ các dữ liệu chi tiết tạo ra thông tin có tính khái quát cao, phục vụ phân tích và ra quyết định.

- Dữ liệu mở là tập hợp dữ liệu được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố rộng rãi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân tự do sử dụng, tái sử dụng, chia sẻ.

3.3. Mô hình tích hợp và điều phối dữ liệu

3.3.1. Mô hình

Hình 3: Mô hình tích hợp và điều phối dữ liệu

Thiết lập cơ chế lưu thông dữ liệu thông suốt, xác định rõ dòng chảy của dữ liệu từ nơi tạo lập đến nơi sử dụng thông qua các nền tảng trung gian, đảm bảo tính cập nhật, chính xác và an toàn.

Các thành phần cơ bản để tích hợp, chia sẻ và điều phối dữ liệu Bộ Nội vụ (LGSP/LDOP), kết nối với Cơ quan điều phối dữ liệu quốc gia (Trung tâm dữ liệu quốc gia) thông qua Nền tảng chia sẻ, điều phối dữ liệu quốc gia (NDOP).

a) Các cơ quan, đơn vị được giao chủ trì thu thập, tạo lập, quản lý, duy trì, cập nhật dữ liệu

b) Các đơn vị quản lý dữ liệu dùng chung: là các đơn vị được giao quản lý dữ liệu dùng chung của Bộ Nội vụ.

c) Đơn vị điều phối dữ liệu Bộ Nội vụ: Trung tâm Công nghệ thông tin là đơn vị điều phối dữ liệu và đầu mối kỹ thuật của Bộ Nội vụ, chịu trách nhiệm vận hành Nền tảng tích hợp, chia sẻ và điều phối dữ liệu (LGSP/LDOP), bảo đảm kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu thông suốt giữa các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu trong và ngoài Bộ.

d) Đơn vị sử dụng dữ liệu: các cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác dữ liệu từ Kho dữ liệu dùng chung của Bộ Nội vụ.

đ) Cơ quan điều phối dữ liệu quốc gia: thực hiện theo quy định của cấp có thẩm quyền.

3.3.2. Các phương thức chia sẻ dữ liệu

Bộ Nội vụ áp dụng 02 mô hình chia sẻ dữ liệu cơ bản như sau:

- Mô hình 1: Chia sẻ dữ liệu chủ động

+ Cơ chế: đơn vị chủ quản dữ liệu chủ động đóng gói và cập nhật dữ liệu vào Kho dữ liệu dùng chung của Bộ Nội vụ ngay khi có sự thay đổi (thêm mới, cập nhật, xóa) tại hệ thống nguồn.

+ Áp dụng cho các dữ liệu chủ (Master data), dữ liệu danh mục dùng chung và các dữ liệu nghiệp vụ lõi cần tính đồng bộ cao.

- Mô hình 2: Chia sẻ dữ liệu theo yêu cầu

+ Cơ chế: đơn vị sử dụng gửi yêu cầu truy vấn thông qua API (Application Programming Interface: giao diện lập trình ứng dụng) hoặc Cổng dữ liệu; hệ thống sẽ trả về kết quả tương ứng. Bên chủ quản giữ quyền kiểm soát và ghi nhật ký truy cập.

+ Áp dụng cho tra cứu thông tin chuyên ngành, xác thực thông tin phục vụ giải quyết thủ tục hành chính hoặc các báo cáo thống kê không thường xuyên.

+ Mọi hoạt động chia sẻ dữ liệu phải được thực hiện trên cơ sở phân loại dữ liệu, phân quyền truy cập, xác định rõ mục đích sử dụng và tuân thủ các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và lưu trữ. Dữ liệu thuộc danh mục hạn chế chia sẻ chỉ được cung cấp cho các đối tượng có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

4. Danh mục dữ liệu chi tiết

Danh mục dữ liệu chi tiết của Bộ Nội vụ là tập hợp các tài nguyên dữ liệu được chuẩn hóa, phân lớp và định danh duy nhất để áp dụng xuyên suốt trong toàn ngành, đảm bảo tính đồng bộ tuyệt đối với hệ thống CSDL quốc gia. Chi tiết các thuộc tính dữ liệu, trường thông tin của cơ sở dữ liệu được mô tả chi tiết tại các Quyết định của Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Danh mục dữ liệu chủ, dữ liệu gốc, Danh mục dữ liệu dùng chung (tại Quyết định số 1208/QĐ-BNV ngày 19/10/2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Bộ chuẩn trao đổi dữ liệu điện tử ngành Nội vụ); Danh mục cơ sở dữ liệu ngành Nội vụ (tại Quyết định số 479/QĐ- BNV ngày 30/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Danh mục cơ sở dữ liệu ngành Nội vụ); Danh mục Dữ liệu mở (tại Quyết định số 980/QĐ-BNV ngày 02/9/2025 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành Danh mục dữ liệu mở Bộ Nội vụ).

5. Kiến trúc an toàn dữ liệu

Hệ thống dữ liệu của Bộ Nội vụ phải tuân thủ mô hình Kiến trúc an toàn dữ liệu 8 lớp theo Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia như sau:

Hình 4. Kiến trúc an toàn dữ liệu

- Lớp 1- Dữ liệu gốc: là nền tảng của toàn bộ hệ thống thông tin. Mọi tập hợp dữ liệu phải gắn mã định danh duy nhất và siêu dữ liệu chuẩn hóa.

- Lớp 2 - Phân loại và gán nhãn: bắt buộc phân loại dữ liệu theo quy định về Bảo vệ bí mật nhà nước (không mật, mật, tối mật, tuyệt mật), theo quy định về Bảo vệ dữ liệu cá nhân (dữ liệu cá nhân cơ bản, dữ liệu cá nhân nhạy cảm, dữ liệu cá nhân khác) và gán nhãn tự động. Nhãn này là cơ sở để hệ thống tự động áp dụng các chính sách bảo mật tương ứng.

- Lớp 3 - Quản lý truy cập và mã hóa dữ liệu:

+ Phân quyền: cấp quyền truy cập dựa trên vai trò, vị trí việc làm, bảo đảm người dùng chỉ được truy cập đúng phạm vi chức năng, nhiệm vụ và phạm vi dữ liệu được giao.

+ Xác thực đa yếu tố: bắt buộc áp dụng đối với: (1) tài khoản quản trị hệ thống (Admin); (2) người dùng truy cập dữ liệu nhạy cảm cấp độ 4 trở lên hoặc dữ liệu có ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn xã hội và vận hành quốc gia, bộ, ngành.

+ Mã hóa: thực hiện mã hóa dữ liệu tại 3 trạng thái: khi truyền tải (đường truyền), khi lưu trữ (trong ổ cứng) và khi sao lưu. Công nghệ mã hóa sử dụng các tiêu chuẩn và thuật toán hiện đại như TLS 1.3 cho mã hóa đường truyền và AES-256 cho mã hóa lưu trữ, bảo đảm an toàn dữ liệu trong suốt vòng đời khai thác và sử dụng.

+ Quản lý khóa: tổ chức quản lý, lưu trữ và phân quyền sử dụng khóa mã hóa độc lập; phân vùng quản lý khóa mã riêng biệt cho từng đơn vị, sở để tránh rủi ro tập trung.

- Lớp 4 - che giấu dữ liệu, tính toán an toàn và truy vết:

+ Che giấu dữ liệu: chỉ hiển thị thông tin tối thiểu cần thiết cho cán bộ xử lý (Ví dụ: che bớt số điện thoại, số CCCD). Bắt buộc áp dụng dữ liệu cá nhân cấp độ 3 trở lên.

+ Token hóa: khi chia sẻ dữ liệu để huấn luyện AI hoặc phân tích Big Data, phải tách rời định danh cá nhân khỏi nội dung gốc.

+ Truy vết: hệ thống phải ghi lại được lịch sử hình thành và thay đổi của dữ liệu.

- Lớp 5 - giám sát và đánh giá theo mô hình “5 yếu tố an toàn”:

+ Người dùng an toàn: chỉ khai thác khi có văn bản/thẩm quyền phê duyệt.

+ Dữ liệu phù hợp: chỉ cung cấp dữ liệu đúng phạm vi cho phép.

+ Môi trường an toàn: hạ tầng vật lý và mạng kiểm soát, cách ly môi trường thử nghiệm (test) và sản xuất (production).

+ Đầu ra an toàn: kết quả báo cáo không được tiết lộ thông tin cá nhân/bí mật.

- Lớp 6 - kiểm soát pháp lý và quản lý vòng đời dữ liệu:

+ Kiểm soát pháp lý và quản lý vòng đời dữ liệu:

+ Ban hành quy định về vòng đời dữ liệu, bảo đảm dữ liệu được kiểm soát chặt chẽ từ khâu tạo lập, lưu trữ, khai thác, chia sẻ, đến lưu trữ lịch sử hoặc hủy bỏ.

+ Rà soát và xóa định kỳ các dữ liệu rác, dữ liệu hết hạn lưu trữ.

+ Việc chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị phải thông qua “Biên bản thỏa thuận chia sẻ dữ liệu” quy định rõ trách nhiệm pháp lý.

- Lớp 7 - công cụ kỹ thuật bắt buộc: nghiên cứu hoàn thiện các nền tảng, công cụ kỹ thuật, bảo đảm các yêu cầu như sau:

+ Metadata and Lineage Tools: quản lý siêu dữ liệu và truy vết nguồn gốc.

+ SIEM (Security Information and Event Management): giám sát sự kiện bảo mật, tích hợp với SOC của Bộ Nội vụ.

+ LDP (Data Loss Prevention): ngăn chặn copy dữ liệu ra USB, gửi email trái phép (bắt buộc với dữ liệu nhạy cảm/bí mật nhà nước).

+ DAM (Database Activity Monitoring): giám sát mọi câu lệnh truy vấn vào CSDL quan trọng.

- Lớp 8 - Trung tâm Công nghệ thông tin có trách nhiệm tổng hợp, giám sát, đánh giá mức độ tuân thủ quản trị dữ liệu của các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ, thực hiện báo cáo, cung cấp thông tin cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định và báo cáo ngay lập tức khi có sự cố cấp độ III trở lên. Các chỉ số báo cáo bao gồm:

+ Tỷ lệ dữ liệu được mã hóa;

+ Số lượng truy cập trái phép bị ngăn chặn;

+ Tốc độ phản ứng sự cố trung bình;

+ Tính toàn vẹn của nhật ký truy cập (Logs).

CHƯƠNG II

KHUNG QUẢN TRỊ, QUẢN LÝ DỮ LIỆU BỘ NỘI VỤ

I. MỤC TIÊU XÂY DỰNG KHUNG QUẢN TRỊ, QUẢN LÝ DỮ LIỆU

1. Mục tiêu

1.1. Mục tiêu tổng quát

Xây dựng Khung quản trị, quản lý dữ liệu nhằm thiết lập cơ chế quản trị dữ liệu thống nhất trong Bộ Nội vụ; bảo đảm dữ liệu được tổ chức, quản lý, chia sẻ và khai thác một cách đồng bộ, hiệu quả, đúng thẩm quyền, phù hợp với Khung kiến trúc dữ liệu của Bộ Nội vụ và Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia.

Khung quản trị, quản lý dữ liệu là cơ sở để triển khai đồng bộ các hoạt động quản lý dữ liệu, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, cung cấp dịch vụ công và kết nối, liên thông dữ liệu với các hệ thống dữ liệu cấp quốc gia.

1.2. Mục tiêu cụ thể

a) Xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm đối với từng nhóm dữ liệu, bao gồm: chủ dữ liệu, đơn vị quản lý dữ liệu và đơn vị khai thác, sử dụng dữ liệu;

b) Chuẩn hóa việc quản lý dữ liệu chủ, dữ liệu danh mục dùng chung và dữ liệu chuyên ngành trong toàn Bộ;

c) Thiết lập cơ chế chia sẻ, liên thông dữ liệu nội bộ của Bộ và kết nối với các hệ thống dữ liệu quốc gia theo đúng quy định;

d) Gắn công tác quản trị dữ liệu với yêu cầu bảo vệ dữ liệu, an toàn thông tin và bảo đảm tính toàn vẹn, chính xác, kịp thời của dữ liệu trong suốt vòng đời.

2. Căn cứ xây dựng Khung quản trị, quản lý dữ liệu

2.1. Căn cứ pháp lý

Khung quản trị, quản lý dữ liệu của Bộ Nội vụ được xây dựng trên cơ sở các quy định của pháp luật, bao gồm các nhóm:

a) Quyết định số 2439/QĐ-TTg ngày 04/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia và Từ điển dữ liệu dùng chung;

b) Các quy định pháp luật liên quan đến chuyển đổi số, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân;

c) Các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành thuộc lĩnh vực Nội vụ.

2.2. Căn cứ kỹ thuật - nghiệp vụ

a) Khung kiến trúc dữ liệu của Bộ Nội vụ;

b) Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Nội vụ và của các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ.

c) Thực tiễn triển khai, vận hành các cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin chuyên ngành trong Bộ.

3. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

3.1. Phạm vi điều chỉnh

Khung quản trị, quản lý dữ liệu điều chỉnh toàn bộ hoạt động quản lý dữ liệu trong phạm vi Bộ Nội vụ, bao gồm các khâu: tạo lập, chuẩn hóa, lưu trữ, chia sẻ, khai thác, lưu trữ lâu dài và hủy dữ liệu theo quy định.

Phạm vi dữ liệu áp dụng bao gồm: dữ liệu chủ, dữ liệu danh mục, dữ liệu chuyên ngành và dữ liệu mở do Bộ quản lý.

3.2. Đối tượng áp dụng

Khung quản trị, quản lý dữ liệu áp dụng đối với:

a) Các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Nội vụ;

b) Các cơ quan, đơn vị trong phạm vi kết nối, chia sẻ dữ liệu với Bộ;

c) Các tổ chức, cá nhân tham gia tạo lập, quản lý và khai thác dữ liệu thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

4. Mối quan hệ giữa Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Khung kiến trúc dữ liệu của Bộ

Khung kiến trúc dữ liệu của Bộ Nội vụ xác định cấu trúc, mô hình, nền tảng kỹ thuật và luồng dữ liệu tổng thể của Bộ. Trên cơ sở đó, Khung quản trị, quản lý dữ liệu quy định tổ chức, trách nhiệm, quy trình và cơ chế quản lý dữ liệu nhằm bảo đảm việc vận hành Khung kiến trúc dữ liệu được thống nhất, hiệu quả và tuân thủ quy định.

II. NGUYÊN TẮC QUẢN TRỊ, QUẢN LÝ DỮ LIỆU

1. Nguyên tắc tuân thủ Khung kiến trúc dữ liệu và Khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia

Công tác quản trị, quản lý dữ liệu của Bộ Nội vụ được tổ chức và thực hiện trên cơ sở tuân thủ đầy đủ Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, Khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia và Từ điển dữ liệu dùng chung ban hành kèm theo Quyết định số 2439/QĐ-TTg ngày 04/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Việc tuân thủ các khung, chuẩn quốc gia nhằm bảo đảm:

- Tính thống nhất trong quản lý dữ liệu giữa Bộ Nội vụ với các bộ, ngành, địa phương;

- Khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông dữ liệu với Trung tâm Dữ liệu quốc gia và các nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia;

- Tránh tình trạng xây dựng các mô hình dữ liệu, danh mục dữ liệu riêng lẻ, không tương thích với hệ sinh thái dữ liệu chung của Chính phủ.

Mọi hoạt động xây dựng, nâng cấp, vận hành cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin và nền tảng dữ liệu của Bộ phải được xem xét, thẩm định trong mối quan hệ tổng thể với Khung kiến trúc dữ liệu của Bộ Nội vụ và Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, bảo đảm tính đồng bộ, kế thừa và phát triển bền vững.

2. Nguyên tắc “một dữ liệu - một nguồn tạo lập”

Mỗi dữ liệu trong phạm vi quản lý của Bộ Nội vụ chỉ được tạo lập tại một nguồn chính thức duy nhất, do một cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp về nội dung, tính chính xác và tính cập nhật của dữ liệu đó.

Theo nguyên tắc này:

- Đơn vị được giao chức năng, nhiệm vụ quản lý đối với từng lĩnh vực chuyên ngành là chủ thể chịu trách nhiệm tạo lập và cập nhật dữ liệu tại nguồn;

- Các đơn vị khác trong Bộ chỉ được khai thác, sử dụng dữ liệu thông qua cơ chế chia sẻ dữ liệu dùng chung, không được tự ý tạo lập, lưu trữ hoặc duy trì các bản sao dữ liệu độc lập;

- Trường hợp cần khai thác dữ liệu cho mục đích nghiệp vụ đặc thù, việc sử dụng dữ liệu phải tuân thủ cơ chế chia sẻ, phân quyền và kiểm soát theo quy định.

Nguyên tắc “một dữ liệu - một nguồn tạo lập” là cơ sở để:

- Loại bỏ tình trạng trùng lặp, sai lệch dữ liệu giữa các đơn vị;

- Bảo đảm tính thống nhất và độ tin cậy của dữ liệu trong toàn Bộ;

- Hình thành “nguồn dữ liệu chuẩn” phục vụ tổng hợp, phân tích và liên thông dữ liệu.

3. Nguyên tắc quản trị dữ liệu theo vòng đời

Dữ liệu trong phạm vi quản lý của Bộ Nội vụ phải được quản trị xuyên suốt toàn bộ vòng đời, từ khi hình thành đến khi kết thúc giá trị sử dụng.

Vòng đời dữ liệu bao gồm các giai đoạn chính sau:

- Tạo lập dữ liệu: dữ liệu được hình thành từ các hoạt động nghiệp vụ, thủ tục hành chính, hoạt động chuyên môn theo đúng chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị;

- Chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu: dữ liệu được chuẩn hóa theo danh mục dùng chung, mã định danh thống nhất; loại bỏ dữ liệu trùng lặp, sai lệch, không đầy đủ;

- Chia sẻ và khai thác dữ liệu: dữ liệu được cung cấp cho các hệ thống, đơn vị có nhu cầu thông qua LGSP/LDOP, bảo đảm đúng mục đích và đúng thẩm quyền.

- Lưu trữ, bảo quản và hủy dữ liệu: dữ liệu được lưu trữ theo thời hạn quy định; hết thời hạn sử dụng hoặc không còn giá trị phải được hủy theo đúng quy trình.

Ở mỗi giai đoạn của vòng đời dữ liệu, phải xác định rõ:

- Đơn vị chịu trách nhiệm chính;

- Trách nhiệm phối hợp của các đơn vị liên quan;

- Yêu cầu về chất lượng, an toàn và bảo mật dữ liệu.

4. Nguyên tắc phân loại và quản lý dữ liệu theo mức độ

Dữ liệu của Bộ Nội vụ phải được phân loại theo mức độ công khai và mức độ nhạy cảm để áp dụng các biện pháp quản lý, khai thác và bảo vệ phù hợp. Việc phân loại dữ liệu được thực hiện theo các nhóm cơ bản:

- Dữ liệu công khai (dữ liệu mở): là dữ liệu được phép công bố rộng rãi, phục vụ người dân, doanh nghiệp và xã hội;

- Dữ liệu nội bộ: là dữ liệu phục vụ công tác quản lý, điều hành trong nội bộ Bộ;

- Dữ liệu hạn chế: là dữ liệu chỉ được khai thác trong phạm vi nhất định, theo chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị và người có thẩm quyền;

- Dữ liệu mật: là dữ liệu thuộc phạm vi bí mật nhà nước hoặc dữ liệu nhạy cảm theo quy định của pháp luật.

Đối với mỗi mức độ dữ liệu, đơn vị phải quy định rõ:

- Phạm vi khai thác, sử dụng;

- Đối tượng được phép truy cập;

- Biện pháp bảo vệ và kiểm soát tương ứng.

5. Nguyên tắc bảo đảm chất lượng dữ liệu

Chất lượng dữ liệu là yếu tố cốt lõi trong quản trị, quản lý dữ liệu của Bộ Nội vụ. Dữ liệu phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí sau:

- Đúng: dữ liệu phản ánh chính xác thực tế nghiệp vụ, đúng đối tượng quản lý, đúng quy định pháp luật;

- Đủ: dữ liệu bao quát đầy đủ các trường thông tin cần thiết phục vụ quản lý, thống kê, phân tích;

- Sạch: dữ liệu được chuẩn hóa, loại bỏ trùng lặp, sai lệch, không nhất quán;

- Sống: dữ liệu được cập nhật kịp thời, phản ánh đúng trạng thái hiện hành;

- Thống nhất: dữ liệu được quản lý theo mô hình và chuẩn chung trong Bộ;

- Dùng chung: dữ liệu sẵn sàng được chia sẻ, khai thác theo thẩm quyền. Trách nhiệm bảo đảm chất lượng dữ liệu thuộc về đơn vị tạo lập dữ liệu tại nguồn, đồng thời có sự giám sát, hỗ trợ của các đơn vị quản lý dữ liệu và đơn vị chuyên trách về công nghệ thông tin.

6. Nguyên tắc chia sẻ, khai thác và sử dụng dữ liệu

Dữ liệu dùng chung trong Bộ Nội vụ được chia sẻ theo nguyên tắc mặc định chia sẻ, trừ các trường hợp pháp luật có quy định hạn chế hoặc cấm chia sẻ.

Việc chia sẻ và khai thác dữ liệu phải bảo đảm:

- Đúng mục đích sử dụng;

- Đúng phạm vi, đúng thẩm quyền;

- Có kiểm soát, giám sát và ghi nhận nhật ký truy cập.

Dữ liệu chỉ được chia sẻ thông qua các nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu được quản lý tập trung; không cho phép truy cập trực tiếp, không kiểm soát vào cơ sở dữ liệu gốc.

7. Nguyên tắc bảo vệ dữ liệu và an toàn thông tin

Quản trị dữ liệu phải gắn chặt với yêu cầu bảo vệ dữ liệu, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.

Các yêu cầu bảo vệ dữ liệu bao gồm:

- Phân loại và áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp với từng nhóm dữ liệu;

- Kiểm soát chặt chẽ quyền truy cập, sử dụng dữ liệu;

- Bảo đảm an toàn dữ liệu trong quá trình lưu trữ, xử lý và chia sẻ.

Công tác bảo vệ dữ liệu và an toàn thông tin được triển khai đồng bộ theo Kiến trúc an toàn dữ liệu 8 lớp của Bộ Nội vụ, bảo đảm an toàn dữ liệu ngay từ khâu thiết kế, triển khai và vận hành hệ thống.

8. Nguyên tắc quản trị dữ liệu gắn với khai thác, ứng dụng

Quản trị, quản lý dữ liệu không chỉ nhằm mục tiêu lưu trữ mà phải gắn liền với nhu cầu khai thác, sử dụng dữ liệu trong thực tiễn. Dữ liệu được quản trị để phục vụ:

- Công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo Bộ;

- Cung cấp dịch vụ công và phục vụ người dân, doanh nghiệp;

- Tổng hợp, phân tích, thống kê và hỗ trợ xây dựng chính sách.

Việc quản trị dữ liệu phải bảo đảm tính thiết thực, tránh hình thức, gắn với hiệu quả khai thác và giá trị sử dụng của dữ liệu trong hoạt động quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ.

III. MÔ HÌNH QUẢN TRỊ, QUẢN LÝ DỮ LIỆU

Hình 5: Mô hình quản trị, quản lý dữ liệu của Bộ Nội vụ

Mô hình quản trị, quản lý dữ liệu của Bộ Nội vụ gồm các lớp sau:

1. Lớp định hướng và quản lý nhà nước về dữ liệu

1.1. Chiến lược dữ liệu Bộ Nội vụ:

- Chiến lược dữ liệu Bộ Nội vụ là căn cứ pháp lý và định hướng chủ đạo toàn bộ các hoạt động: xây dựng, phát triển, bảo vệ, quản trị, xử lý và sử dụng dữ liệu số trong toàn ngành.

- Chiến lược xác định rõ các mục tiêu về xây dựng và phát triển dữ liệu số trong phạm vi quản lý của Bộ Nội vụ (trọng tâm là dữ liệu về cán bộ, công chức, viên chức; tổ chức bộ máy; địa giới hành chính; người lao động; người có công...), nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện lĩnh vực Nội vụ.

1.2. Pháp lý, quy chế và chính sách dữ liệu:

Việc xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý chuyên ngành là điều kiện tiên quyết để dữ liệu Nội vụ thực sự trở thành tài nguyên số phục vụ quản lý nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu là thiết lập cơ chế quản trị tập trung, thống nhất, tạo ra nền tảng cốt lõi thúc đẩy quá trình chuyển đổi số của ngành.

- Thông tư quy định về quản lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu ngành Nội vụ: quy định chi tiết các hoạt động quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu số giữa các đơn vị thuộc Bộ, trực thuộc Bộ, bao gồm việc quản trị dữ liệu số, chia sẻ dữ liệu bắt buộc và cung cấp dữ liệu mở; xác định rõ quyền và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan.

- Bảo đảm dữ liệu phục vụ chuyển đổi số, Chính phủ số:

+ Phục vụ Lãnh đạo Bộ: ưu tiên khai thác dữ liệu để phục vụ hoạt động chỉ đạo, điều hành của Bộ trưởng và Lãnh đạo Bộ thông qua Trung tâm điều hành thông minh (IOC) và hệ thống báo cáo dựa trên dữ liệu thời gian thực.

+ Phục vụ phát triển kinh tế - xã hội: cung cấp các dịch vụ phân tích dữ liệu vĩ mô (về nhân lực công, biên chức, tổ chức hội...) để hỗ trợ Chính phủ hoạch định chính sách phát triển quốc gia chính xác.

+ Phát triển kinh tế số: xây dựng chính sách khuyến khích cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức phát triển các ứng dụng/dịch vụ mới dựa trên tài nguyên dữ liệu mở của Bộ (như danh mục địa giới hành chính, thông tin các tổ chức phi chính phủ).

1.3. Nhân lực dữ liệu:

Bao gồm đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, chuyên gia, cán bộ chuyên trách, kiêm nhiệm và nhân sự kỹ thuật tham gia công tác dữ liệu trong Bộ Nội vụ; là lực lượng nòng cốt trong tổ chức xây dựng, quản trị, khai thác và phát triển tài sản dữ liệu của Bộ.

2. Lớp quản trị dữ liệu

2.1. Mô hình tổ chức quản lý, quản trị dữ liệu

Hình 6: Mô hình tổ chức quản trị dữ liệu

- Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu: thực hiện nhiệm vụ theo quy định của cấp có thẩm quyền.

- Ban Chỉ đạo dữ liệu của Bộ Nội vụ chỉ đạo trong phạm vi Bộ, có nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất về phương hướng, giải pháp để thực hiện các chủ trương, chiến lược, cơ chế, chính sách, các giải pháp về xây dựng, phát triển dữ liệu và cơ sở dữ liệu. Ban Chỉ đạo chịu trách nhiệm điều phối các hoạt động quản trị dữ liệu trong các đơn vị thuộc Bộ, đồng thời giám sát việc thực hiện các quy định và tiêu chuẩn liên quan đến dữ liệu.

- Trung tâm Công nghệ thông tin (Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo dữ liệu của Bộ) chủ trì triển khai, điều phối, giám sát việc tuân thủ Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu của Bộ; có nhiệm vụ tham mưu và hỗ trợ Ban Chỉ đạo trong việc tổ chức triển khai các chương trình và kế hoạch phát triển dữ liệu, đồng thời điều phối các hoạt động liên quan đến quản trị dữ liệu trong toàn Bộ.

- Các cơ quan thuộc và trực thuộc Bộ là các đơn vị chuyên môn trực tiếp tạo lập và quản lý các nguồn dữ liệu chuyên ngành. Các đơn vị này chịu trách nhiệm thu thập, cập nhật và khai thác dữ liệu phục vụ cho công tác quản lý nhà nước, nghiên cứu khoa học và hoạt động đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nội vụ.

- Các bộ phận để thực hiện công tác quản trị dữ liệu được tổ chức thành 05 bộ phận, bao gồm:

(1) Bộ phận Tuân thủ dữ liệu:

- Nhiệm vụ: Bảo đảm các hoạt động quản lý và khai thác dữ liệu trong Bộ được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, các tiêu chuẩn dữ liệu và các quy chế quản lý nội bộ. Tham mưu, giám sát việc tuân thủ pháp luật, quy chế và chính sách dữ liệu.

- Đơn vị chủ trì: Trung tâm Công nghệ thông tin.

- Đơn vị phối hợp: Các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ.

- Tiêu chuẩn năng lực tối thiểu:

+ Hiểu biết về Luật Dữ liệu, pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh mạng, lưu trữ và các quy định liên quan.

+ Có khả năng xây dựng, rà soát quy chế, quy trình quản lý dữ liệu.

+ Có kỹ năng đánh giá tuân thủ, kiểm tra, giám sát và quản trị rủi ro dữ liệu.

+ Có kiến thức cơ bản về quản trị dữ liệu và an toàn thông tin. (2) Bộ phận Quản trị dữ liệu:

- Nhiệm vụ: Xây dựng các chính sách, quy trình và tiêu chuẩn quản lý dữ liệu nhằm bảo đảm dữ liệu được quản lý thống nhất, có chất lượng và có khả năng chia sẻ giữa các hệ thống thông tin.

- Đơn vị chủ trì: Trung tâm Công nghệ thông tin.

- Đơn vị phối hợp: Các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ.

- Tiêu chuẩn năng lực tối thiểu:

+ Am hiểu mô hình quản trị dữ liệu, Khung kiến trúc dữ liệu và quản lý chất lượng dữ liệu.

+ Có khả năng xây dựng danh mục dữ liệu, từ điển dữ liệu, siêu dữ liệu và mô hình dữ liệu tham chiếu.

+ Có kỹ năng điều phối, quản lý vòng đời dữ liệu.

+ Có khả năng phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ trong chuẩn hóa dữ liệu. (3) Bộ phận Kỹ thuật dữ liệu:

- Nhiệm vụ: Triển khai các giải pháp công nghệ phục vụ quản lý và khai thác dữ liệu, bao gồm các hệ thống lưu trữ dữ liệu, các nền tảng tích hợp dữ liệu và các công cụ phân tích dữ liệu.

- Đơn vị chủ trì: Trung tâm Công nghệ thông tin.

- Đơn vị phối hợp: Các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ.

- Tiêu chuẩn năng lực tối thiểu:

+ Có kiến thức về cơ sở dữ liệu, kho dữ liệu, dữ liệu lớn, tích hợp dữ liệu và API.

+ Có khả năng thiết kế, vận hành các nền tảng LGSP/LDOP, Data Warehouse, Data Lake và các hệ thống quản lý dữ liệu.

+ Có kiến thức về an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và quản trị hệ thống.

+ Có khả năng triển khai các công cụ phân tích và xử lý dữ liệu.

(4) Bộ phận Tạo lập dữ liệu:

- Nhiệm vụ: Tạo lập dữ liệu bao gồm việc thu thập, tổng hợp và cập nhật dữ liệu từ các nguồn khác nhau trong Bộ nhằm bảo đảm dữ liệu được duy trì đầy đủ và chính xác.

- Đơn vị chủ trì: Các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ.

- Đơn vị phối hợp: Trung tâm Công nghệ thông tin.

- Tiêu chuẩn năng lực tối thiểu:

+ Hiểu biết chuyên sâu về lĩnh vực nghiệp vụ được giao quản lý.

+ Có khả năng xác định, tạo lập, cập nhập và kiểm tra chất lượng dữ liệu.

+ Có khả năng áp dụng các tiêu chuẩn dữ liệu, danh mục dùng chung và từ điển dữ liệu.

(5) Bộ phận Đổi mới dữ liệu:

- Nhiệm vụ: Tập trung vào việc nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ và phương pháp khai thác dữ liệu mới nhằm tạo ra giá trị gia tăng từ dữ liệu và hỗ trợ quá trình ra quyết định trong quản lý nhà nước.

- Đơn vị chủ trì: Trung tâm Công nghệ thông tin.

- Đơn vị phối hợp: Các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ.

- Tiêu chuẩn năng lực tối thiểu:

+ Có kiến thức về phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, học máy và khai phá dữ liệu.

+ Có khả năng xây dựng các mô hình phân tích, dự báo và hỗ trợ quyết định.

+ Có khả năng nghiên cứu, đề xuất các giải pháp khai thác giá trị gia tăng từ dữ liệu.

+ Có kỹ năng đánh giá hiệu quả và mức độ ứng dụng của các công nghệ mới trong quản lý dữ liệu.

2.2. Xây dựng các quy định, quy trình và tiêu chuẩn quản trị dữ liệu

Xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý - kỹ thuật đồng bộ, làm cơ sở để chuẩn hóa hoạt động quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu số của Bộ, bao gồm 03 nhóm như sau:

a) Nhóm 1: Quy định pháp lý về quản lý và khai thác dữ liệu

Xây dựng Quy định về quản lý, tích hợp, chia sẻ dữ liệu Bộ Nội vụ trong đó quy định:

- Quyền và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu.

- Quy định về chia sẻ dữ liệu.

- Quy định về dữ liệu mở.

b) Nhóm 2: Bộ tiêu chuẩn kỹ thuật dữ liệu

- Tiêu chuẩn Khung kiến trúc dữ liệu: Quy định các nguyên tắc thiết kế cơ sở dữ liệu, mô hình dữ liệu mức logic và vật lý.

- Tiêu chuẩn từ điển dữ liệu: Quy tắc đặt tên trường, định dạng kiểu dữ liệu, bảng mã và mô tả siêu dữ liệu (Metadata).

- Tiêu chuẩn kết nối và tích hợp: Quy định các chuẩn giao tiếp (API RESTful, SOAP), định dạng gói tin (JSON, XML), giao thức xác thực và bảo mật đường truyền.

- Tiêu chuẩn đóng gói: Bắt buộc tuân thủ tiêu chuẩn đóng gói dữ liệu theo Nghị định số 278/2025/NĐ-CP ngày 22/10/2025 của Chính phủ Quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan thuộc hệ thống chính trị.

- Tiêu chuẩn mở: Đối với bản sao số, bắt buộc dùng chuẩn CityGML hoặc IndoorGML để tích hợp 3D.

- Bộ chỉ số đánh giá chất lượng dữ liệu (Data Quality KPIs): Quy định các tiêu chí định lượng để đo lường tính đầy đủ, chính xác, kịp thời và nhất quán của dữ liệu.

c) Nhóm 3: Quy trình quản trị và vận hành dữ liệu

- Quy trình quản lý vòng đời dữ liệu (tạo lập, lưu trữ, khai thác/chia sẻ, đến lưu trữ lịch sử hoặc hủy bỏ dữ liệu).

- Quy trình kiểm soát và làm sạch dữ liệu.

- Quy trình cập nhật dữ liệu chủ.

- Quy trình ứng cứu sự cố và sao lưu.

2.3. Giám sát chỉ số hoạt động liên quan đến dữ liệu

Việc giám sát các hoạt động liên quan đến dữ liệu nhằm bảo đảm việc quản lý, khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu trong Bộ Nội vụ được thực hiện đúng quy định, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiểu, phục vụ công tác quản lý nhà nước và công tác chuyên môn của Bộ.

a) Nguyên tắc giám sát:

- Liên tục và thời gian thực: Hoạt động giám sát phải được thực hiện liên tục.

- Minh bạch và truy vết: Mọi hành vi tác động vào dữ liệu (xem, thêm, sửa, xóa, chia sẻ) bắt buộc phải được theo dõi và ghi vào nhật ký hệ thống.

- Cảnh báo chủ động: Hệ thống phải có khả năng tự phát hiện rủi ro và gửi cảnh báo trước khi sự cố xảy ra.

- Tuân thủ pháp lý: Đảm bảo sự phù hợp với Khung kiến trúc dữ liệu Bộ và các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

b) Nội dung giám sát:

- Giám sát việc thu thập, tạo lập và cập nhật dữ liệu tại các hệ thống thông tin, cơ sở chuyên ngành.

- Giám sát việc tuân thủ các quy định, quy trình và tiêu chuẩn về quản trị dữ liệu.

- Giám sát chất lượng dữ liệu, bao gồm các tiêu chí về tính đầy đủ, chính xác, nhất quán và kịp thời.

- Giám sát hoạt động tích hợp, chia sẻ và kết nối dữ liệu giữa các hệ thống trong và ngoài Bộ.

- Giám sát việc khai thác, sử dụng dữ liệu, bảo đảm đúng mục đích, đúng thẩm quyền và phù hợp với quy định pháp luật.

- Giám sát việc công bố, cung cấp dữ liệu mở và dịch vụ dữ liệu.

- Giám sát việc bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu trong quá trình xử lý và sử dụng.

c) Trách nhiệm giám sát:

- Trung tâm Công nghệ thông tin là đầu mối tổ chức, giám sát, kiểm tra định kỳ và đột xuất các hoạt động dữ liệu của Bộ.

- Các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm thực hiện giám sát nội bộ đối với dữ liệu thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm tính toàn vẹn và sẵn sàng kiểm tra.

2.4. Xây dựng văn hóa dữ liệu

Việc xây dựng văn hóa dữ liệu trong Bộ Nội vụ được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

- Dữ liệu được tạo lập trong quá trình hoạt động của Bộ là tài sản chung, được quản lý tập trung, chia sẻ và khai thác theo quy định; hạn chế tình trạng cục bộ, phân tán dữ liệu tại từng đơn vị.

- Mọi hoạt động chỉ đạo, điều hành, xây dựng chính sách, kế hoạch, chương trình khoa học và công nghệ phải dựa trên dữ liệu và các bằng chứng số, bảo đảm tính khách quan và khoa học.

- Dữ liệu công khai, minh bạch theo quy định; các đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ và kịp thời của dữ liệu do mình quản lý.

- Việc tạo lập, quản lý, chia sẻ và khai thác dữ liệu phải tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu, an toàn thông tin và bí mật nhà nước.

- Triển khai đồng bộ Khung quản trị, quản lý dữ liệu của Bộ; xác lập rõ vai trò, trách nhiệm của các đơn vị trong tạo lập, cập nhật, chia sẻ và khai thác dữ liệu; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng sử dụng, phân tích dữ liệu phục vụ công tác pháp lý, quản lý nhà nước; khuyến khích sáng kiến đổi mới, ứng dụng công nghệ số và AI dựa trên dữ liệu trong các lĩnh vực nghiệp vụ của Bộ.

3. Lớp quản lý dữ liệu

3.1. Quản lý chất lượng dữ liệu

- Dữ liệu trong Bộ phải có độ tin cậy cao, phục vụ chính xác cho công tác chỉ đạo điều hành và giải quyết thủ tục hành chính. Dữ liệu phải đảm bảo “Đúng

- Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung”.

- Tính chính xác: Dữ liệu phải phản ánh đúng thực tế.

- Tính đầy đủ: Các trường thông tin bắt buộc không được để trống.

- Tính nhất quán: Dữ liệu không mâu thuẫn giữa các hệ thống và không trùng lặp.

- Tính kịp thời: Dữ liệu phải được cập nhật ngay khi có sự thay đổi.

- Tính hợp lệ: Dữ liệu phải tuân thủ đúng định dạng và miền giá trị quy định trong Từ điển dữ liệu.

- Tính duy nhất: Không tồn tại các bản ghi trùng lặp cho cùng một thực thể.

3.2. Quản lý dữ liệu chủ, dữ liệu danh mục dùng chung

Bộ Nội vụ chủ trì xác định, công bố và quản lý danh mục dữ liệu chủ và danh mục dữ liệu dùng chung trong toàn ngành (như danh mục nghề nghiệp, danh mục loại hình doanh nghiệp...) đảm bảo thống nhất với danh mục dữ liệu chủ và danh mục dùng chung quốc gia. Phân công rõ vai trò chủ sở hữu đối với từng loại dữ liệu; xác định quy trình tạo, cập nhật, lưu trữ, quản lý phiên bản và thực hiện truy vết thay đổi để đảm bảo tính nhất quán; định kỳ tổ chức rà soát, cập nhật danh sách, công bố thông tin điều chỉnh.

3.3. Từ điển dữ liệu

Xây dựng Từ điển dữ liệu dùng chung của Bộ Nội vụ làm công cụ chuẩn hóa, chứa định nghĩa, kiểu dữ liệu, mã tham chiếu và metadata; bảo đảm áp dụng nhất quán trong các hệ thống, tuân thủ theo cấu trúc của Từ điển dữ liệu quốc gia; xác định quy trình đăng ký, phê duyệt, công bố và quản lý thay đổi Từ điển dữ liệu dùng chung của Bộ Nội vụ.

3.4. Kiến trúc tổng thể dữ liệu

- Khung kiến trúc tổng thể dữ liệu của Bộ phải mô tả đầy đủ các nguồn dữ liệu, quy trình nghiệp vụ Bộ Nội vụ có sử dụng dữ liệu, các hệ thống thông tin/cơ sở dữ liệu phục vụ lưu trữ, chia sẻ dữ liệu và luồng xử lý, cung cấp dữ liệu trong toàn ngành; bảo đảm phù hợp Khung kiếm trúc số quốc gia, Khung kiến trúc số Bộ Nội vụ và Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia và Từ điển dữ liệu dùng chung.

- Khung kiến trúc dữ liệu được thẩm định, phê duyệt theo thẩm quyền; được rà soát, cập nhật khi có thay đổi về cấu trúc, nguồn, hệ thống hoặc phương thức tích hợp, chia sẻ dữ liệu; mọi thay đổi phải được quản lý phiên bản, bảo đảm truy vết, phục hồi và phục vụ kiểm tra theo quy định.

3.5. Hoạt động điều phối, chia sẻ liên thông dữ liệu

Việc điều phối, kết nối, chia sẻ dữ liệu được thực hiện trong phạm vi ngành Nội vụ và liên thông với các bộ, ngành, địa phương theo quy định; bảo đảm kết nối kỹ thuật thống nhất, kiểm soát an ninh, an toàn thông tin, giám sát sử dụng và truy vế dữ liệu. Việc truy cập, khai thác, chia sẻ dữ liệu phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền, tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước và được ghi nhận đầy đủ nhật ký.

3.6. Quản lý quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu

Thực hiện kiểm soát dữ liệu trong toàn bộ vòng đời; bảo vệ dữ liệu cá nhân chuyên gia, nhà khoa học và dữ liệu nhạy cảm trong hệ thống, bao gồm cả dữ liệu tiếp nhận từ đơn vị khác và dữ liệu đã chia sẻ. Áp dụng đồng bộ các lớp kiểm soát an toàn dữ liệu, gồm: định danh, phân loại hoặc mã hóa khi khai thác; truy vết dữ liệu (data lineage); giám sát an toàn; triển khai các công cụ tự động và thực hiện chế độ giám sát, báo cáo định kỳ theo quy định.

3.7. Quản lý nền tảng dữ liệu

Nền tảng dữ liệu của Bộ phải bảo đảm tính sẵn sàng, an toàn, khả năng mở rộng, hiệu năng và chất lượng dữ liệu phục vụ hệ thống nghiệp vụ, công tác chỉ đạo, điều hành, phân tích và chia sẻ dữ liệu; dữ liệu được tích hợp từ các hệ thống chuyên ngành và nguồn bên ngoài qua Nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu và API an toàn; đồng thời áp dụng cơ chế tự động kiểm soát chất lượng, phát hiện - cảnh báo sai lệch, truy vết nguyên nhân và báo cáo phục vụ công tác quản lý, giám sát của Bộ.

3.8. Giám sát, đo lường dữ liệu (KPI, KQI)

3.8.1. Việc giám sát, đo lường dữ liệu được thực hiện thống qua bộ chỉ số kép: KPI (Hiệu suất vận hành) và KQI (Chất lượng dữ liệu):

- KPI - Key Performance Indicator (chỉ số hiệu suất): Nhóm chỉ số đánh giá hiệu quả thực hiện công tác quản trị, quản lý và khai thác dữ liệu.

- KQI - Key Quality Indicator (chỉ số chất lượng): Nhóm chỉ số đánh giá chất lượng dữ liệu theo các tiêu chí như tính đầy đủ, tính chính xác, tính nhất quán, tính kịp thời và khả năng sử dụng.

3.8.2. Bộ chỉ số đánh giá chi tiết: Hệ thống đánh giá được chia thành 03 nhóm năng lực cốt lõi. Mỗi chỉ số được chấm điểm từ 0 đến 5.

(i) Nhóm năng lực thiết lập nền tảng quản trị dữ liệu

Bao gồm các KPI và KQI liên quan đến khung quản trị, vai trò trách nhiệm, chính sách và tiêu chuẩn về dữ liệu.

(ii) Nhóm năng lực Kiểm soát chất lượng và tuân thủ

Bao gồm các chỉ số liên quan đến kiểm soát chất lượng dữ liệu, metadata và truy vế dữ liệu (data lineage).

(iii) Nhóm năng lực nền tảng công nghệ hỗ trợ và tự động hóa

Bao gồm các chỉ số liên quan đến nền tảng công nghệ phục vụ vận hành, tự động hóa và giám sát quản trị dữ liệu.

3.8.3. Phương pháp tính điểm và phân loại mức độ trưởng thanh về năng lực quản trị dữ liệu:

- Công thức tính điểm:

+ Bước 1: Chấm điểm (0-5) cho từng chỉ số KPI/KQI thành phần.

+ Bước 2: Tính điểm trung bình của từng nhóm năng lực.

+ Bước 3: Tính Điểm tổng thể (Overall Score) = Trung bình cộng của 3 nhóm năng lực.

- Xếp hạng mức độ trưởng thành (Data Maturity Level): Kết quả đo lường là căn cứ để xếp hạng các đơn vị theo 5 cấp độ:

3.9. Quản lý kho dữ liệu và phân tích dữ liệu

Các kho dữ liệu của Bộ là nền tảng chuẩn hóa và lưu trữ dữ liệu tập trung từ các hệ thống, cơ sở dữ liệu chuyên ngành (như hệ thống giải quyết kết quả thủ tục hành chính, người lao động, CBCCVC...), phục vụ tổng hợp, báo cáo, phân tích và hỗ trợ lãnh đạo các Bộ và các đơn vị trực thuộc trong công tác chỉ đạo, điều hành. Các chỉ tiêu, cấu trúc báo cáo và logic nghiệp vụ được xây dựng thống nhất, gắn với mô hình dữ liệu kho, bảo đảm tính nhất quản, toàn vẹn và khả năng truy vết nguồn dữ liệu.

3.10. Các dự án, đề án công nghệ thông tin

Quản lý các dự án, đề án công nghệ thông tin của Bộ Nội vụ là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá các chương trình, đề án, dự án liên quan đến dữ liệu (thu thập, tích hợp, chuẩn hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu về An sinh xã hội, về cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, người có công…, chia sẻ liên thông và dữ liệu mở). Đồng thời thiết lập cơ chế quản lý thay đổi, nhận diện và kiểm soát rủi ro về dữ liệu, bảo đảm tuân thủ pháp luật, an toàn thông tin và hiệu quả triển khai, tránh lãng phí, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong triển khai thực hiện các hệ thống thông tin phục vụ quản lý nhà nước.

3.11. Khai thác giá trị gia tăng dựa trên dữ liệu

Việc khai thác giá trị gia tăng dựa trên dữ liệu phải bảo đảm tuân thủ quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn dữ liệu; không làm lộ lọt thông tin thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ hoặc cá dữ liệu hạn chế chia sẻ theo quy định của pháp luật.

3.12. Dịch vụ dữ liệu

Dịch vụ dữ liệu là các dịch vụ cung cấp, chia sẻ, xác thực và khai thác dữ liệu phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công và khai thác dữ liệu theo quy định. Dịch vụ dữ liệu có thể bao gồm cung cấp dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức; dữ liệu tổ chức bộ máy; dữ liệu chính quyền địa phương; dữ liệu người lao động; dữ liệu người có công; dữ liệu thi đua, khen thưởng; dữ liệu lưu trữ và các dữ liệu chuyên ngành khác thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nội vụ.

4. Lớp vận hành dữ liệu

4.1. Vận hành vòng đời dữ liệu

- Quản lý vòng đời dữ liệu là việc áp dụng các chính sách, quy trình và công cụ để quản lý luồng thông tin xuyên suốt từ lúc khởi tạo đến khi tiêu hủy, đảm bảo dữ liệu luôn hữu ích, an toàn và tối ưu chi phí.

- Nguyên tắc quản lý:

+ Quản lý tập trung và xuyên suốt: Vòng đời dữ liệu không được quản lý cắt khúc mà phải được kiểm soát liền mạch trên một nền tảng thông nhất. Mọi dữ liệu hình thành từ các hệ thống nghiệp vụ đều phải được định danh và theo dõi trạng thái từ khi sinh ra đến khi lưu trữ, khai thác/chia sẻ và cuối cùng là lưu trữ lịch sử/hủy bỏ.

+ Tuân thủ an toàn và pháp lý: Toàn bộ các khâu trong vòng đời dữ liệu bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Dữ liệu nhạy cảm phải được bảo vệ ngay từ khâu thu thập, mã hóa khi lưu trữ và xóa sạch vĩnh viễn khi hết hạn.

+ Tối ưu hóa giá trị: Dữ liệu không chỉ được cất giữ mà phải được làm giàu. Trong vòng đời hoạt động, dữ liệu phải liên tục được chuẩn hóa, làm sạch, phân tích và chia sẻ để phục vụ chỉ đạo điều hành và phát triển dịch vụ số, tránh tình trạng dữ liệu không được sử dụng.

+ Trách nhiệm giải trình: Xác lập rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân trong việc đảm bảo tính chính xác, đầy đủ và toàn vẹn của dữ liệu. Đơn vị nào sinh ra dữ liệu phải chịu trách nhiệm về chất lượng dữ liệu đó trong suốt vòng đời.

- Các giai đoạn vận hành vòng đời cụ thể:

+ Thu thập và tạo lập: Kiểm soát chặt chẽ đầu vào, đảm bảo dữ liệu được thu thập đúng mục đích, có cấu trúc chuẩn và được gán nhãn phân loại ngay lập tức.

+ Lưu trữ và duy trì: Dữ liệu được lưu trữ tại các vùng (Nóng/Ấm/Lạnh) phù hợp với tần suất khai thác. Thực hiện sao lưu định kỳ và duy trì tính toàn vẹn.

+ Khai thác và chia sẻ: Dữ liệu được đưa vào phân tích, tổng hợp báo cáo hoặc chia sẻ qua API. Giai đoạn này áp dụng kiểm soát quyền truy cập nghiêm ngặt.

+ Lưu trữ lịch sử và hủy bỏ: Các dữ liệu ít sử dụng nhưng cần giữ lại lại để đối chiếu, thanh tra (theo quy định của Luật lưu trữ) sẽ được chuyển sang môi trường lưu trữ chi phí thấp (Tape/Cold Storage) và nén lại. Khi dữ liệu hết hạn lưu trữ hoặc hết giá trị sử dụng, thực hiện quy trình hủy an toàn để đảm bảo không thể khôi phục, giải phóng tài nguyên hệ thống.

- Cơ chế Giám sát và kiểm soát:

+ Phân quyền: Thiết lập ma trận phân quyền chi tiết đến từng trường dữ liệu cho từng vai trò (Ai được xem, ai được sửa, ai được xóa).

+ Ghi nhật ký: Hệ thống tự động ghi lại toàn bộ lịch sử tác động lên dữ liệu trong suốt vòng đời (Ai đã tạo? Ai đã sử lần cuối? Ai đã phê duyệt lệnh hủy?) để phục vụ thanh tra kiểm toán.

4.2. Hạ tầng kỹ thuật quản trị dữ liệu

- Bảo đảm hệ thống hạ tầng kỹ thuật (bao gồm trung tâm dữ liệu, nền tảng điện toán đám mây và mạng chuyên dùng) đáp ứng yêu cầu về tính sẵn sàng cao, khả năng mở rộng linh hoạt và an toàn thông tin tối đa cho các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành Bộ Nội vụ.

- Xây dựng và áp dụng thống nhất các quy trình cấp phát tài nguyên số, quy chuẩn về sao lưu và phục hồi dữ liệu sau sự cố nhằm bảo đảm tính liên tục của các dịch vụ công trực tuyến và hệ thống nghiệp vụ. Triển khai các công cụ vận hành tự động và hệ thống giám sát tập trung hoạt động 24/7 đối với các hệ thống thông tin quan trọng của Bộ để kịp thời phát hiện, xử lý các nguy cơ mất an toàn dữ liệu.

- Đầu tư và áp dụng các công nghệ tiên tiến để tự động hóa công tác quản trị, tự động quét và thu thập thông về cấu trúc dữ liệu từ các hệ thống nguồn giúp duy trì bản đồ dữ liệu luôn cập nhật mà không cần con người nhập liệu thủ công.

CHƯƠNG III

TỪ ĐIỂN DỮ LIỆU DÙNG CHUNG

I. MỤC TIÊU, PHẠM VI

1. Mục tiêu

Việc xây dựng Từ điển dữ liệu dùng chung của Bộ Nội vụ nhằm đạt được các mục tiêu chính sau:

- Chuẩn hóa dữ liệu trong toàn Bộ: Xác định thống nhất tên gọi, định nghĩa nghiệp vụ, cấu trúc kỹ thuật và miền giá trị của các dữ liệu dùng chung, tránh trùng lặp, mâu thuẫn và sai lệch dữ liệu giữa các đơn vị.

- Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước tạo nền tảng dữ liệu thống nhất phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo điều hành, thống kê, báo cáo và ra quyết định trong các lĩnh vực ngành Nội vụ.

- Bảo đảm khả năng chia sẻ, liên thông dữ liệu đáp ứng yêu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu theo Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia, phục vụ tích hợp với các hệ thống thông tin của bộ, ngành, địa phương và Chính phủ số.

- Hỗ trợ chuyển đổi số và khai thác dữ liệu là cơ sở cho việc phát triển các ứng dụng số, dịch vụ số, dữ liệu mở, phân tích dữ liệu và các công nghệ mới dựa trên dữ liệu.

2. Phạm vi

Từ điển dữ liệu dùng chung của Bộ Nội vụ được áp dụng cho:

- Các cơ quan, đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ Nội vụ;

- Các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và quản lý nội bộ của Bộ;

- Các hoạt động liên quan đến xây dựng, vận hành, khai thác, chia sẻ và quản trị dữ liệu trong phạm vi Bộ.

Từ điển dữ liệu dùng chung là tài liệu chuẩn, được sử dụng làm căn cứ trong quá trình:

- Xây dựng và triển khai hệ thống thông tin;

- Chuẩn hóa và tích hợp dữ liệu;

- Quản trị, đánh giá chất lượng và khai thác dữ liệu.

II. NGUYÊN TẮC

1. Nguyên tắc kế thừa

Từ điển dữ liệu dùng chung phải bảo đảm kế thừa và tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn và danh mục dữ liệu đã được ban hành ở cấp quốc gia. Điều này nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa hệ thống dữ liệu của Bộ với hệ thống dữ liệu quốc gia, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối và chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành và địa phương.

2. Nguyên tắc mở rộng

Từ điển dữ liệu cần được thiết kế theo hướng linh hoạt, cho phép bổ sung các thành phần dữ liệu mới mà không làm ảnh hưởng đến cấu trúc dữ liệu đã được xây dựng trước đó. Các thành phần dữ liệu mới khi được bổ sung cần tuân thủ các tiêu chuẩn chung về đặt tên, định nghĩa và cấu trúc dữ liệu để bảo đảm sự tương tích với các dữ liệu hiện có. Trong trường hợp phát sinh các thành phần dữ liệu mới, các đơn vị cần thực hiện rà soát, đối chiếu với các dữ liệu đã có để bảo đảm không tạo ra các định nghĩa trùng lặp hoặc mâu thuẫn.

3. Nguyên tắc nhất quán

Xây dựng từ điển dữ liệu, các trường dữ liệu phải được định nghĩa rõ ràng về tên gọi, ý nghĩa, kiểu dữ liệu, định dạnh và phạm vi giá trị. Các thành phần dữ liệu giống nhau chỉ được định nghĩa một lần trong từ điển dữ liệu dùng chung và được sử dụng thống nhất trong toàn bộ các hệ thống thông tin của Bộ. Điều này giúp hạn chế tình trạng trùng lặp dữ liệu hoặc sử dụng các khái niệm dữ liệu khác nhau cho cùng một nội dung thông tin.

III. HỆ THỐNG TỪ ĐIỂN DỮ LIỆU

Hình 7: Sơ đồ tổng quát Hệ thống Từ điển dữ liệu của Bộ

Hệ thống Từ điển dữ liệu của Bộ bao gồm các lớp sau:

1. Lớp nội dung

- Bộ từ vựng cốt lõi: tập hợp thuật ngữ cơ bản dùng chung và xuyên suốt trong nhiều lĩnh vực, hệ thống và cấp quản lý khác nhau của ngành Nội vụ, bao gồm dữ liệu chủ, dữ liệu dùng chung và các dữ liệu dùng chung liên ngành; bảo đảm tính thống nhất, khả năng tái sử dụng và liên thông dữ liệu.

- Bộ từ vựng theo chuyên ngành: bao gồm các thuật ngữ đặc thù phục vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực trọng tâm của Bộ như: tổ chức bộ máy, cán bộ công chức viên chức, lao động việc làm, bảo hiểm thất nghiệp, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, thi đua khen thưởng, văn thư lưu trữ, địa giới hành chính và chính quyền địa phương...

- Cấu trúc dữ liệu: tổ chức theo thực thể (entity) và mối quan hệ (relationship) giữa các thực thể, hỗ trợ mô tả rõ ràng kèm định dạng kỹ thuật để phục vụ tích hợp, liên thông và khai thác dữ liệu.

- Hệ thống phân loại từ vựng (taxonomy): xây dựng danh mục phân loại theo lĩnh vực, chủ đề, nhóm dữ liệu, loại thực thể, mức độ nhạy cảm và phạm vi chia sẻ dữ liệu nằm hỗ trợ tra cứu, quản lý và khai thác dữ liệu hiệu quả.

- Khả năng tương tác và liên thông: bảo đảm khả năng kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, có sở dữ liệu của các bộ, ngành, địa phương và các hệ thống dữ liệu liên quan thông qua cơ chế ánh xạ dữ liệu (data mapping) theo các tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp.

2. Lớp quản trị

Quy trình quản lý vòng đời từ vựng theo các bước sau:

- Khởi tạo/Đề xuất: các đơn vị thuộc Bộ có thể đề xuất từ vựng mới hoặc thay đổi thuật ngữ đã có.

- Xây dựng/Rà soát sơ bộ: Trung tâm Công nghệ thông tin phối hợp với các đơn vị có liên quan rà soát hồ sơ đề xuất, rà soát trùng lặp, ảnh hưởng.

- Tham vấn/Lấy ý kiến: đối với từ vựng có phạm vi sử dụng liên ngành hoặc tác động lớn, thực hiện tham vấn với các bên liên quan để đánh giá ý nghĩa, tính liên ngành.

- Phê duyệt/Đăng ký: từ vựng được phê duyệt chính thức và được đăng ký công khai trên Hệ thống Từ điển dữ liệu dùng chung.

Cơ chế phiên bản hóa:

- Quản lý các thay đổi, bảo đảm tính nhất quán và tránh gây gián đoạn cho các hệ thống hiện hành khi cập nhật:

- Phiên bản Chính (Major Release): căn cứ vào tình hình thực tiễn có thể được phát hành theo chu kỳ 24 tháng hoặc phát sinh khi có yêu cầu, bao gồm cập nhật toàn diện cả Bộ Từ vựng cốt lõi và kiến trúc kỹ thuật của Hệ thống từ điển;

- Phiên bản Phụ (Minor Release): có thể được phát hành 12 tháng (không cùng năm với phiên bản chính), các phiên bản này chỉ cập nhật nội dung liên quan đến các lĩnh vực chuyên ngành (Domains) và các bảng mã;

- Quản lý thay đổi: các thay đổi được ghi lại chi tiết trong nhật ký phiên bản, các phiên bản cũ được duy trì trong một khoảng thời gian xác định để hỗ trợ các hệ thống chưa kịp cập nhật.

Giám sát và đánh giá:

- Giám sát liên tục: Trung tâm Công nghệ thông tin giám sát việc sử dụng Từ điển dữ liệu dùng chung thông qua phản hồi từ các đơn vị thuộc Bộ. Các vấn đề (như thuật ngữ không phù hợp, lỗi dữ liệu) được ghi nhận và xử lý theo quy trình phê duyệt.

- Đánh giá định kỳ: Trung tâm Công nghệ thông tin đánh giá hàng năm hoặc khi có nhu cầu để xem xét tính phù hợp của các thuật ngữ và định nghĩa hiện đánh giá nhu cầu thêm thuật ngữ mới hoặc sửa đổi thuật ngữ hiện có.

3. Lớp công cụ và hỗ trợ

Cung cấp các phương tiện kỹ thuật để các đơn vị khai thác từ điển dữ liệu:

- Công cụ quản lý: Các phần mềm, nền tảng số hỗ trợ tra cứu trực tuyến, biên tập siêu dữ liệu và quản lý các bảng mã dùng chung.

- Tài liệu hỗ trợ: Các văn bản hướng dẫn kỹ thuật, quy định về chuẩn hóa đặt tên trường dữ liệu và cấu trúc gói tin trao đổi dữ liệu.

- Hỗ trợ kỹ thuật: Duy trì đội ngũ và kênh tiếp nhận yêu cầu để xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình tích hợp dữ liệu giữa các đơn vị thông qua Nền tảng tích hợp, chia sẻ, điều phối dữ liệu của Bộ (LGSP/LDOP).

IV. CẤU TRÚC VÀ TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT

Mỗi thuật ngữ trong Từ điển dữ liệu dùng chung được mô tả theo hai nhóm chính: định nghĩa nghiệp vụ (để hiểu và dùng đúng) và định nghĩa kỹ thuật (để hệ thống tương tác). Các thành phần chính bao gồm:

1. Định nghĩa nghiệp vụ

Mỗi thuật ngữ, phần tử dữ liệu trong Từ điển dữ liệu dùng chung Bộ Nội vụ được mô tả thông qua các thuộc tính nghiệp vụ nhằm bảo đảm thống nhất cách hiểu, phạm vi sử dụng và trách nhiệm quản lý dữ liệu trong toàn ngành Nội vụ. Các thuộc tính nghiệp vụ cơ bản bao gồm:

- Mã định danh dữ liệu: Mã nhận diện duy nhất của thuật ngữ hoặc phần tử dữ liệu trong Từ điển dữ liệu dùng chung.

- Tên dữ liệu: Tên gọi chính thức của thuật ngữ hoặc phần tử dữ liệu.

- Định nghĩa nghiệp vụ: Mô tả ý nghĩa, nội hàm và mục đích sử dụng của dữ liệu trong hoạt động quản lý nhà nước.

- Mô tả ngữ cảnh sử dụng: Phạm vi, quy trình nghiệp vụ hoặc hoạt động quản lý nhà nước có sử dụng dữ liệu.

- Nhóm dữ liệu/Lĩnh vực quản lý: Xác định dữ liệu thuộc lĩnh vực nào trong phạm vi quản lý của Bộ Nội vụ.

- Đơn vị tạo lập dữ liệu: Cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm tạo lập dữ liệu gốc.

- Đơn vị quản lý dữ liệu: Cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, cập nhật và bảo đảm chất lượng dữ liệu.

- Nguồn dữ liệu: Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu hoặc nguồn hình thành dữ liệu.

- Mối quan hệ dữ liệu: Mô tả mối liên hệ giữa dữ liệu với các đối tượng, thực thể hoặc dữ liệu khác có liên quan.

- Mức độ chia sẻ dữ liệu: Xác định phạm vi khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu theo quy định.

- Phiên bản và trạng thái: Thông tin về phiên bản, tình trạng sử dụng và lịch sử thay đổi của dữ liệu.

- Văn bản pháp lý liên quan: Các văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc quy định chuyên ngành làm căn cứ quản lý và sử dụng dữ liệu.

2. Định nghĩa kỹ thuật

Định nghĩa kỹ thuật mô tả các đặc tính kỹ thuật của dữ liệu nhằm bảo đảm khả năng lưu trữ, trao đổi, tích hợp và khai thác thống nhất giữa các hệ thống thông tin. Các thuộc tính kỹ thuật cơ bản bao gồm:

- Tên trường kỹ thuật: Tên trường dữ liệu được sử dụng trong cơ sở dữ liệu hoặc hệ thống thông tin.

- Loại dữ liệu: Kiểu dữ liệu được sử dụng để lưu trữ và xử lý dữ liệu (String, Number, Date, Boolean,...).

- Độ dài dữ liệu: Quy định độ dài tối đa hoặc phạm vi giá trị của dữ liệu.

- Định dạng dữ liệu: Quy tắc thể hiện dữ liệu như ngày tháng, mã định danh, số điện thoại, địa chỉ thư điện tử và các định dạng chuyên ngành khác.

- Danh sách giá trị hợp lệ: Tập hợp các giá trị được phép sử dụng đối với trường dữ liệu (nếu có).

- Quy tắc kiểm tra dữ liệu: Các quy tắc bảo đảm tính hợp lệ, tính đầy đủ và tính nhất quán của dữ liệu.

- Thuộc tính kỹ thuật bổ sung: Các thông tin kỹ thuật khác phục vụ quản lý, tích hợp và khai thác dữ liệu.

- Quan hệ dữ liệu: Mô tả mối liên kết giữa các trường dữ liệu hoặc giữa các bảng dữ liệu trong hệ thống.

- Tiêu chuẩn, chuẩn dữ liệu áp dụng: Các tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc quy định kỹ thuật được áp dụng đối với dữ liệu.

- Trạng thái dữ liệu: Trạng thái sử dụng, hiệu lực và vòng đời của dữ liệu trong hệ thống.

V. QUY TRÌNH XÂY DỰNG VÀ CẬP NHẬT

1. Bước 1: Phân tích và rà soát

Các đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ thực hiện:

- Đánh giá nhu cầu dữ liệu dùng chung trong phạm vi quản lý nhà nước của đơn vị.

- Rà soát toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật, biểu mẫu nghiệp vụ và các hệ thống thông tin hiện có.

- Tổng hợp danh mục các thuật ngữ, trường dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

- Xác định các nội dung cần chuẩn hóa hoặc mở rộng so với danh mục dữ liệu dùng chung quốc gia.

Kết quả đầu ra: danh sách từ vựng thô (bao gồm thuật ngữ, mô tả, ngữ cảnh sử dụng).

2. Bước 2: Chuẩn hóa

Các đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ thực hiện:

- Chuẩn hóa tên gọi và định nghĩa nghiệp vụ;

- Loại bỏ thuật ngữ trùng lặp hoặc gây nhầm lẫn;

- Phân loại dữ liệu thành dữ liệu cốt lõi và dữ liệu chuyên ngành.

- Xác định đơn vị tạo lập và đơn vị sở hữu dữ liệu.

3. Bước 3: Mô hình hóa

Các đơn vị chuyên ngành phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin thực hiện:

- Xây dựng cấu trúc kỹ thuật cho từng trường dữ liệu;

- Thiết lập quan hệ giữa các thực thể dữ liệu;

- Mô hình hóa dữ liệu theo tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất.

Kết quả đầu ra: mô hình từ vựng có cấu trúc kỹ thuật thống nhất, sẵn sàng cho việc tích hợp hệ thống.

4. Bước 4: Xác thực

- Trung tâm Công nghệ thông tin chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát tính thống nhất của mô hình.

- Tổ chức lấy ý kiến tham vấn của các bên liên quan.

- Tổng hợp và trình Lãnh đạo Bộ phê duyệt danh mục Từ điển dữ liệu dùng chung của Bộ.

5. Bước 5: Công bố

- Sau khi có Quyết định phê duyệt của Lãnh đạo Bộ, Trung tâm Công nghệ thông tin thực hiện đăng ký và công bố công khai trên Hệ thống Từ điển dữ liệu dùng chung của Bộ.

- Công bố các dịch vụ dữ liệu (API) tương ứng trên nền tảng LGSP/LDOP của Bộ để các đơn vị thực hiện kết nối.

6. Bước 6: Quản trị

- Định kỳ rà soát (quý hoặc năm) để cập nhật, bổ sung thuật ngữ khi có sự thay đổi về quy định pháp luật hoặc phát sinh nghiệp vụ mới.

- Thực hiện cơ chế phiên bản hóa để đảm bảo các hệ thống cũ vẫn vận hành ổn định trong khi cập nhật các tiêu chuẩn mới.