B2B và B2C là gì? Khác nhau thế nào trong công việc kinh doanh

B2B và B2C là gì?

B2B là mô hình doanh nghiệp bán sản phẩm hoặc dịch vụ cho doanh nghiệp khác, còn B2C là bán trực tiếp cho người tiêu dùng cuối. Khác biệt lớn nhất nằm ở đối tượng khách hàng: một bên làm việc với công ty, một bên làm việc với cá nhân.

Từ khác biệt này, công việc của người làm kinh doanh ở hai môi trường cũng thay đổi theo. Nếu cần hình dung nền công việc chung trước, có thể xem nhân viên kinh doanh thường làm gì.

So sánh môi trường làm việc kinh doanh B2B và B2C (Hình từ Internet)

B2B và B2C khác nhau thế nào trong công việc kinh doanh?

Khác biệt rõ nhất nằm ở khách hàng. Ở B2B, người làm kinh doanh thường làm việc với đại diện doanh nghiệp như trưởng bộ phận, người mua hàng hoặc quản lý. Một đơn hàng thường cần nhiều lần trao đổi mới đi đến chốt. Trong khi đó, ở B2C, khách hàng chủ yếu là người tiêu dùng cuối và quyết định mua thường diễn ra nhanh hơn.

Chu kỳ bán hàng vì vậy cũng khác nhau. Sales B2B thường theo một deal trong nhiều tuần, thậm chí vài tháng, với các bước như tìm hiểu nhu cầu, gửi báo giá, giải thích điều khoản và theo dõi phản hồi. Ở B2C, quá trình này ngắn hơn nhiều. Có ngành chốt ngay trong ngày, có ngành theo tuần, nhưng nhìn chung nhịp bán hàng nhanh và áp lực phản hồi tức thời rõ hơn.

KPI của hai môi trường cũng không giống nhau. Ở B2B, doanh nghiệp thường nhìn vào doanh thu hợp đồng, số lượng khách hàng doanh nghiệp mới, tỷ lệ tái ký hoặc giá trị đơn hàng. Ở B2C, KPI thường đi theo số lượng đơn, tỷ lệ chuyển đổi, doanh số ngắn hạn hoặc tỷ lệ chốt.

Kéo theo đó là khác biệt về kỹ năng. Người làm B2B thường cần khả năng theo deal dài, giao tiếp chắc, giữ quan hệ bền và đàm phán bình tĩnh. Người làm B2C cần phản hồi nhanh, thuyết phục tốt, xử lý từ chối nhiều và giữ được năng lượng ổn định khi làm việc với số lượng khách hàng lớn hơn.

Nhiều tin tuyển dụng hiện nay vẫn dùng lẫn các cụm như “nhân viên kinh doanh”, “sales” hoặc “sales executive”. Nếu cần đọc kỹ hơn sự khác nhau về cách gọi và phạm vi công việc, có thể xem thêm nhân viên kinh doanh có giống sale không.

Ai hợp B2B, ai hợp B2C?

B2B hay B2C không phải chuyện hướng nào tốt hơn, mà là hướng nào hợp với cách làm việc và mục tiêu nghề nghiệp hơn.

Chọn hướng công việc kinh doanh B2B hay B2C (Hình từ Internet)

B2B thường hợp với người làm việc chắc nhịp, chấp nhận thời gian chờ kết quả dài hơn, thích tìm hiểu nhu cầu kỹ trước khi chốt và có khả năng giữ quan hệ lâu dài với khách hàng. Đây cũng là hướng phù hợp với người muốn phát triển lên các vị trí như account, key account hoặc phát triển kinh doanh.

B2C thường hợp với người thích tốc độ, quen áp lực doanh số ngắn hạn, phản xạ tốt trong giao tiếp và giữ được năng lượng ổn định khi làm việc với nhiều khách hàng trong ngày. Môi trường này phù hợp với người muốn rèn kỹ năng chốt sale nhanh và làm quen với nhịp bán hàng đo kết quả sát hơn.

Nếu đã từng đi làm và vẫn phân vân, có thể nhìn lại trải nghiệm thực tế của mình. Người hợp B2B thường không nản khi deal kéo dài và vẫn theo khách hàng đều trong suốt quá trình. Người hợp B2C thường bắt nhịp nhanh, phản ứng tốt với KPI ngắn hạn và không dễ hụt hơi khi cường độ làm việc tăng cao.

Cũng cần lưu ý rằng nhiều doanh nghiệp hiện nay tuyển vị trí pha trộn giữa hai hướng này. Khi đọc JD, có thể nhìn vào một số cụm từ để nhận diện nhanh. Các mô tả như “khách hàng doanh nghiệp”, “đàm phán hợp đồng”, “chăm sóc đại lý”, “phát triển kênh” thường nghiêng nhiều hơn về B2B. Ngược lại, các cụm như “tư vấn khách lẻ”, “chốt đơn”, “doanh số cửa hàng”, “KPI chuyển đổi” thường mang màu B2C rõ hơn.

Tìm việc B2B, B2C ở đâu?

Nếu đã xác định được mình hợp môi trường nào hơn, bước tiếp theo là đối chiếu JD thực tế để xem doanh nghiệp đang tuyển theo hướng nào. Với các vị trí làm việc nhiều với khách hàng doanh nghiệp, có thể xem việc làm B2B đang tuyển. Nếu nghiêng về môi trường bán hàng nhịp nhanh, làm việc trực tiếp với người tiêu dùng, có thể xem việc làm B2C mới nhất.

Trong trường hợp chưa muốn chốt ngay một nhánh, có thể nhìn rộng hơn từ danh sách việc làm ngành kinh doanh mới nhất rồi lọc dần theo loại khách hàng, sản phẩm, mức lương và cách trả thu nhập. Cách này giúp nhìn rõ doanh nghiệp đang cần kiểu kinh nghiệm nào trước khi chọn hướng đi cụ thể.