Quyết định 380/QĐ-TTg năm 2026 phê duyệt Đề án Xây dựng và công bố mức sống tối thiểu hằng năm làm căn cứ xác định các chuẩn chính sách xã hội do Thủ tướng Chính phủ ban hành

QUYẾT ĐỊNH

PHÊ DUYỆT ĐỀ ÁN XÂY DỰNG VÀ CÔNG BỐ MỨC SỐNG TỐI THIỂU HẰNG NĂM LÀM CĂN CỨ XÁC ĐỊNH CÁC CHUẨN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ

Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 18 tháng 02 năm 2025;

Căn cứ Luật Thống kê ngày 23 tháng 11 năm 2015; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê ngày 12 tháng 11 năm 2021; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê ngày 10 tháng 12 năm 2025;

Căn cứ Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21 tháng 5 năm 2018 Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp;

Căn cứ Nghị quyết số 107/NQ-CP ngày 16 tháng 8 năm 2018 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW;

Căn cứ Nghị quyết số 42-NQ/7W ngày 24 tháng 11 năm 2023 Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới;

Căn cứ Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2024 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24 tháng 11 năm 2023 Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới;

Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Phê duyệt Đề án “Xây dựng và công bố mức sống tối thiểu hằng năm làm căn cứ xác định các chuẩn chính sách xã hội” (viết gọn là Đề án) với những nội dung chủ yếu sau đây:

1. Quan điểm

a) Quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, cải cách chính sách tiền lương, bảo đảm mức sống tối thiểu (sau đây viết gọn là MSTT) cho người có hoàn cảnh khó khăn; trợ cấp xã hội cho hộ nghèo không có khả năng thoát nghèo; trong đó Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21 tháng 5 năm 2018, Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp; Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24 tháng 11; năm 2023 Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới; Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2024 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24 tháng 11 năm 2023 Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.

b) Việc xác định MSTT phải dựa trên phương pháp luận thống kê khoa học, phù hợp với điều kiện của Việt Nam; nguồn số liệu phải minh bạch, đầy đủ, tin cậy; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong thu thập, tính toán và công bố số liệu phục vụ xây dựng chuẩn chính sách xã hội và quản lý nhà nước.

c) Các nội dung chủ yếu được triển khai bằng chương trình, kế hoạch cụ thể; phân định rõ trách nhiệm, bảo đảm nguồn lực và điều kiện thực hiện; thường xuyên cập nhật, bổ sung theo tình hình phát triển kinh tế - xã hội.

2. Mục tiêu

a) Mục tiêu tổng quát

Xây dựng và công bố MSTT hằng năm làm căn cứ xác định các chuẩn chính sách xã hội.

b) Mục tiêu cụ thể

- Nâng cao chất lượng nguồn số liệu phục vụ biên soạn MSTT của dân cư, đảm bảo từ năm 2026 số liệu MSTT của dân cư chia theo khu vực thành thị và nông thôn được công bố hằng năm.

- Xác định phương pháp tính và nguồn số liệu phục vụ biên soạn MSTT của người lao động, đảm bảo từ năm 2028 số liệu MSTT của người lao động được công bố hằng năm.

- Xây dựng kế hoạch điều tra phục vụ biên soạn và công bố số liệu MSTT của dân cư và MSTT của người lao động hằng năm.

3. Nội dung

a) Nghiên cứu sửa đổi Phương án Khảo sát mức sống dân cư để đảm bảo nguồn số liệu phục vụ biên soạn mức sống tối thiểu của dân cư cho khu vực thành thị và nông thôn

- Nội dung:

+ Đánh giá chất lượng thông tin sử dụng phục vụ biên soạn MSTT của dân cư được thu thập trong Khảo sát mức sống dân cư (sau đây viết gọn là KSMSDC), bao gồm tính đầy đủ và độ tin cậy của thông tin; thông tin chi tiết về các khoản chi tiêu của hộ gia đình, gồm chi tiêu các mặt hàng lương thực, thực phẩm (sau đây viết gọn là LTTP) và phi LTTP.

+ Nghiên cứu tăng cỡ mẫu khảo sát các hộ gia đình được thu thập thông tin về chi tiêu trong KSMSDC, đảm bảo thông tin đủ lớn, đủ đại diện để biên soạn MSTT của dân cư theo khu vực thành thị và nông thôn.

QUYẾT ĐỊNH

PHÊ DUYỆT ĐỀ ÁN XÂY DỰNG VÀ CÔNG BỐ MỨC SỐNG TỐI THIỂU HẰNG NĂM LÀM CĂN CỨ XÁC ĐỊNH CÁC CHUẨN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI

THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ

Căn cứ Luật Tổ chức Chính phủ ngày 18 tháng 02 năm 2025;

Căn cứ Luật Thống kê ngày 23 tháng 11 năm 2015; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều và Phụ lục Danh mục chỉ tiêu thống kê quốc gia của Luật Thống kê ngày 12 tháng 11 năm 2021; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thống kê ngày 10 tháng 12 năm 2025;

Căn cứ Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21 tháng 5 năm 2018 Hội nghị lần thứ 7 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp;

Căn cứ Nghị quyết số 107/NQ-CP ngày 16 tháng 8 năm 2018 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW;

Căn cứ Nghị quyết số 42-NQ/7W ngày 24 tháng 11 năm 2023 Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới;

Căn cứ Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2024 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24 tháng 11 năm 2023 Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới;

Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Phê duyệt Đề án “Xây dựng và công bố mức sống tối thiểu hằng năm làm căn cứ xác định các chuẩn chính sách xã hội” (viết gọn là Đề án) với những nội dung chủ yếu sau đây:

1. Quan điểm

a) Quán triệt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước về đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, cải cách chính sách tiền lương, bảo đảm mức sống tối thiểu (sau đây viết gọn là MSTT) cho người có hoàn cảnh khó khăn; trợ cấp xã hội cho hộ nghèo không có khả năng thoát nghèo; trong đó Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21 tháng 5 năm 2018, Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp; Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24 tháng 11; năm 2023 Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới; Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 09 tháng 5 năm 2024 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24 tháng 11 năm 2023 Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.

b) Việc xác định MSTT phải dựa trên phương pháp luận thống kê khoa học, phù hợp với điều kiện của Việt Nam; nguồn số liệu phải minh bạch, đầy đủ, tin cậy; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong thu thập, tính toán và công bố số liệu phục vụ xây dựng chuẩn chính sách xã hội và quản lý nhà nước.

c) Các nội dung chủ yếu được triển khai bằng chương trình, kế hoạch cụ thể; phân định rõ trách nhiệm, bảo đảm nguồn lực và điều kiện thực hiện; thường xuyên cập nhật, bổ sung theo tình hình phát triển kinh tế - xã hội.

2. Mục tiêu

a) Mục tiêu tổng quát

Xây dựng và công bố MSTT hằng năm làm căn cứ xác định các chuẩn chính sách xã hội.

b) Mục tiêu cụ thể

- Nâng cao chất lượng nguồn số liệu phục vụ biên soạn MSTT của dân cư, đảm bảo từ năm 2026 số liệu MSTT của dân cư chia theo khu vực thành thị và nông thôn được công bố hằng năm.

- Xác định phương pháp tính và nguồn số liệu phục vụ biên soạn MSTT của người lao động, đảm bảo từ năm 2028 số liệu MSTT của người lao động được công bố hằng năm.

- Xây dựng kế hoạch điều tra phục vụ biên soạn và công bố số liệu MSTT của dân cư và MSTT của người lao động hằng năm.

3. Nội dung

a) Nghiên cứu sửa đổi Phương án Khảo sát mức sống dân cư để đảm bảo nguồn số liệu phục vụ biên soạn mức sống tối thiểu của dân cư cho khu vực thành thị và nông thôn

- Nội dung:

+ Đánh giá chất lượng thông tin sử dụng phục vụ biên soạn MSTT của dân cư được thu thập trong Khảo sát mức sống dân cư (sau đây viết gọn là KSMSDC), bao gồm tính đầy đủ và độ tin cậy của thông tin; thông tin chi tiết về các khoản chi tiêu của hộ gia đình, gồm chi tiêu các mặt hàng lương thực, thực phẩm (sau đây viết gọn là LTTP) và phi LTTP.

+ Nghiên cứu tăng cỡ mẫu khảo sát các hộ gia đình được thu thập thông tin về chi tiêu trong KSMSDC, đảm bảo thông tin đủ lớn, đủ đại diện để biên soạn MSTT của dân cư theo khu vực thành thị và nông thôn.

- Cơ quan chủ trì: Bộ Tài chính.

- Cơ quan phối hợp: Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế.

- Thời gian thực hiện và hoàn thành: Năm 2026.

b) Triển khai Khảo sát mức sống dân cư theo Phương án sửa đổi phục vụ biên soạn mức sống tối thiểu của dân cư

- Nội dung:

+ Tổ chức thực hiện KSMSDC theo Phương án sửa đổi, bảo đảm thu thập đầy đủ các thông tin về chi tiêu của hộ gia đình theo quy định của Chương trình điều tra thống kê quốc gia.

+ Sử dụng nguồn thông tin thu thập được để biên soạn và công bố MSTT của dân cư cho khu vực thành thị và nông thôn theo phương pháp thống nhất và phù hợp với yêu cầu quản lý.

+ Đánh giá chất lượng số liệu.

- Cơ quan chủ trì: Bộ Tài chính.

- Cơ quan phối hợp: Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y tế.

- Thời gian thực hiện và hoàn thành: Năm 2026.

c) Nghiên cứu xây dựng phương pháp tính và nguồn số liệu phục vụ biên soạn mức sống tối thiểu của người lao động

- Nội dung:

+ Nghiên cứu và rà soát phương pháp Trị giá các nhu cầu tối thiểu (Cost of Basic Need Method - CBN), bao gồm xác định danh mục các mặt hàng LTTP và phi LTTP tối thiểu và tiêu chí để xác định khối lượng các mặt hàng trên trong MSTT của người lao động.

+ Xây dựng phương pháp và nguồn thông tin phục vụ biên soạn MSTT của người lao động.

+ Xây dựng Phương án Điều tra thí điểm Chi tiêu của người lao động để thu thập đầy đủ thông tin của người lao động, phản ánh đúng thực tế.

- Cơ quan chủ trì: Bộ Tài chính.

- Cơ quan phối hợp: Bộ Nội vụ, Bộ Y tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam).

- Thời gian thực hiện và hoàn thành: Năm 2026.

d) Triển khai Điều tra thí điểm chi tiêu của người lao động phục vụ biên soạn mức sống tối thiểu của người lao động

Nội dung:

+ Tiến hành Điều tra thí điểm chi tiêu của người lao động để đánh giá tính khả thi của cuộc điều tra, đồng thời đảm bảo nguồn số liệu phục vụ biên soạn MSTT của người lao động.

+ Sử dụng nguồn thông tin thu thập được trong Điều tra thí điểm chi tiêu của người lao động phục vụ biên soạn và công bố MSTT của người lao động theo phương pháp đã được xây dựng phù hợp với yêu cầu quản lý.

+ Đánh giá chất lượng số liệu.

- Cơ quan chủ trì: Bộ Tài chính.

- Cơ quan phối hợp: Bộ Nội vụ, Bộ Y tế, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam).

- Thời gian thực hiện và hoàn thành: Năm 2027.

đ) Xây dựng kế hoạch điều tra phục vụ biên soạn và công bố mức sống tối thiểu của dân cư và mức sống tối thiểu của người lao động hằng năm

- Nội dung:

+ Công bố số liệu MSTT của dân cư và MSTT của người lao động;

+ Hình thức công bố số liệu;

+ Thời gian, thời điểm công bố số liệu.

- Cơ quan chủ trì: Bộ Tài chính.

- Cơ quan phối hợp: Bộ Nội vụ, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam).

- Thời gian thực hiện và hoàn thành: Năm 2028.

(Chi tiết Kế hoạch thực hiện Đề án tại Phụ lục kèm theo Quyết định này).

4. Giải pháp chủ yếu

a) Khảo sát, nghiên cứu phương pháp luận và kinh nghiệm của quốc tế về biên soạn và công bố số liệu MSTT của dân cư và MSTT của người lao động để áp dụng vào thực tiễn của Việt Nam.

b) Tăng cường đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong công tác thu thập, tổng hợp, biên soạn và công bố số liệu về MSTT của dân cư và MSTT của người lao động.

c) Ứng dụng tối đa công nghệ thông tin trong xây dựng, công bố và chia sẻ số liệu về MSTT.

d) Bảo đảm cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, tài lực thực hiện Đề án.

5. Tổ chức thực hiện

a) Bộ Tài chính có trách nhiệm:

- Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành thực hiện các chương trình, kế hoạch hành động và điều phối chung việc triển khai thực hiện Đề án.

- Giám sát quá trình triển khai thực hiện Đề án; chủ động hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền bổ sung, điều chỉnh kịp thời các vấn đề phát sinh.

- Chủ trì xây dựng khái toán kinh phí thực hiện Đề án những năm 2026 - 2028, bao gồm kinh phí năm 2026 và năm 2027 - 2028; hằng năm tổng hợp dự toán phần kinh phí do ngân sách trung ương bố trí, trình cấp có thẩm quyền theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và các văn bản liên quan.

- Nghiên cứu, bổ sung cuộc điều tra Chi tiêu của người lao động vào Chương trình điều tra thống kê quốc gia.

- Nghiên cứu khai thác dữ liệu hành chính từ các bộ, ngành có liên quan.

- Triển khai thực hiện có hiệu quả chương trình, kế hoạch hành động được phân công thuộc phạm vi Đề án.

- Hằng năm, tổng hợp tình hình thực hiện Đề án; tổ chức tổng kết kết quả thực hiện Đề án, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và gửi các cơ quan, tổ chức liên quan.

b) Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm:

- Phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu sửa đổi Phương án KSMSDC và đánh giá số liệu MSTT của dân cư.

- Cung cấp dữ liệu hành chính có liên quan phục vụ thực hiện Đề án.

- Hằng năm, đánh giá kết quả Đề án, lập báo cáo gửi Bộ Tài chính tổng hợp chung.

c) Bộ Nội vụ có trách nhiệm:

- Phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng Phương án Điều tra thí điểm Chi tiêu của người lao động, biên soạn MSTT của người lao động.

- Cung cấp dữ liệu hành chính có liên quan phục vụ thực hiện Đề án.

- Hằng năm, đánh giá kết quả Đề án, lập báo cáo gửi Bộ Tài chính tổng hợp chung.

d) Bộ Y tế có trách nhiệm:

- Cung cấp số liệu về lượng calo của các mặt hàng lương thực và thực phẩm, phối hợp với Bộ Tài chính biên soạn MSTT của dân cư và MSTT của người lao động.

- Cung cấp dữ liệu hành chính có liên quan phục vụ thực hiện Đề án.

- Hằng năm, đánh giá kết quả Đề án, lập báo cáo gửi Bộ Tài chính tổng hợp chung.

đ) Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) có trách nhiệm:

- Phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng Phương án Điều tra Chi tiêu của người lao động, biên soạn MSTT của người lao động.

- Cung cấp dữ liệu hành chính có liên quan phục vụ thực hiện Đề án.

- Hằng năm, đánh giá kết quả Đề án, lập báo cáo gửi Bộ Tài chính tổng hợp chung.

e) Bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm:

Thống nhất sử dụng số liệu MSTT của dân cư và MSTT của người lao động làm căn cứ xác định chuẩn nghèo đa chiều và các chuẩn chính sách xã hội liên quan khác.

6. Kinh phí thực hiện Đề án

Kinh phí triển khai thực hiện Đề án của Cục Thống kê và Bộ, ngành được đảm bảo từ nguồn ngân sách nhà nước hằng năm theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.

Điều 2. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.

Điều 3. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các cơ quan, tổ chức có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.

PHỤ LỤC

KẾ HOẠCH THỰC HIỆN ĐỀ ÁN XÂY DỰNG VÀ CÔNG BỐ MỨC SỐNG TỐI THIỂU HẰNG NĂM LÀM CĂN CỨ XÁC ĐỊNH CÁC CHUẨN CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
(Kèm theo Quyết định số 380/QĐ-TTg ngày 03 tháng 3 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ)