Quyết định 3263/QĐ-UBND năm 2026 phê duyệt Đề án Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên địa bàn thành phố Huế giai đoạn 2026-2030

QUYẾT ĐỊNH

VỀ VIỆC PHÊ DUYỆT ĐỀ ÁN “THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ GIAI ĐOẠN 2026-2030”

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 16 tháng 6 năm 2025;

Căn cứ Nghị quyết số 54-NQ/TW ngày 10 tháng 12 năm 2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045;

Căn cứ Nghị quyết số 83/NQ-CP ngày 27/5/2020 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 54-NQ/TW;

Căn cứ Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 08 tháng 6 năm 2026 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI);

Căn cứ Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Căn cứ Quyết định số 108/QĐ-TTg ngày 26 tháng 01 năm 2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065;

Căn cứ Quyết định số 1745/QĐ-TTg ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050;

Căn cứ Quyết định số 315/QĐ-TTg ngày 18 tháng 2 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư nước ngoài tại Việt Nam;

Căn cứ Nghị quyết số 280/NQ-CP ngày 22 tháng 9 năm 2026 của Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW, ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

Căn cứ Kế hoạch số 75-KH/TU ngày 31 tháng 7 năm 2026 của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW, ngày 08 tháng 6 năm 2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

Căn cứ Kế hoạch số 79-KH/ĐU ngày 28 tháng 8 năm 2026 của Đảng ủy UBND thành phố về việc thực hiện Kế hoạch số 75-KH/TU của Thành ủy Huế về triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW;

Căn cứ Kế hoạch số 547/KH-UBND ngày 24 tháng 9 năm 2026 của UBND thành phố về ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

Căn cứ Kế hoạch số 544/KH-UBND ngày 23 tháng 9 năm 2026 của UBND thành phố về ban hành Kế hoạch phát triển kinh tế đối ngoại thành phố Huế giai đoạn 2026 – 2030

Căn cứ Quyết định số 756/QĐ-UBND ngày 28 tháng 02 năm 2026 của Chủ tịch UBND thành phố Huế về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch thành phố Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050;

Theo đề nghị của Giám đốc Sở Tài chính tại Tờ trình số 9433/TTr-STC ngày 25 tháng 9 năm 2026.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Phê duyệt Đề án “Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030 với các nội dung chủ yếu sau:

I. QUAN ĐIỂM VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN:

1. Quan điểm và mục tiêu chung:

Trong giai đoạn 2026–2030, thành phố Huế định hướng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) theo hướng chất lượng, hiệu quả và bền vững, chuyển từ thu hút vốn đơn thuần sang hợp tác đầu tư có chọn lọc. Thành phố ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp xanh, dịch vụ chất lượng cao, phù hợp với quy hoạch và định hướng phát triển đô thị di sản. FDI được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực nội sinh, thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Thành phố tập trung thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát huy lợi thế về văn hóa, môi trường sống, vị trí địa lý; đồng thời đổi mới xúc tiến đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao chất lượng sàng lọc, quản lý và hỗ trợ nhà đầu tư nhằm bảo đảm phát triển bền vững lâu dài.

2. Mục tiêu cụ thể:

- Thu hút vốn đầu tư nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 1.200 - 1.400 triệu USD, bình quân khoảng 240 - 280 triệu USD/năm.

- Vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đạt từ 800 - 1.000 triệu USD, bình quân khoảng 160 - 200 triệu USD/năm.

- Khu vực đầu tư nước ngoài đóng góp khoảng 12% - 15% GRDP của thành phố.

- Tỷ trọng lao động qua đào tạo trong cơ cấu sử dụng lao động của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đạt trên 80%.

QUYẾT ĐỊNH

VỀ VIỆC PHÊ DUYỆT ĐỀ ÁN “THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ GIAI ĐOẠN 2026-2030”

ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 16 tháng 6 năm 2025;

Căn cứ Nghị quyết số 54-NQ/TW ngày 10 tháng 12 năm 2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045;

Căn cứ Nghị quyết số 83/NQ-CP ngày 27/5/2020 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 54-NQ/TW;

Căn cứ Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 08 tháng 6 năm 2026 về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI);

Căn cứ Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Căn cứ Quyết định số 108/QĐ-TTg ngày 26 tháng 01 năm 2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065;

Căn cứ Quyết định số 1745/QĐ-TTg ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050;

Căn cứ Quyết định số 315/QĐ-TTg ngày 18 tháng 2 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư nước ngoài tại Việt Nam;

Căn cứ Nghị quyết số 280/NQ-CP ngày 22 tháng 9 năm 2026 của Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW, ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

Căn cứ Kế hoạch số 75-KH/TU ngày 31 tháng 7 năm 2026 của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW, ngày 08 tháng 6 năm 2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

Căn cứ Kế hoạch số 79-KH/ĐU ngày 28 tháng 8 năm 2026 của Đảng ủy UBND thành phố về việc thực hiện Kế hoạch số 75-KH/TU của Thành ủy Huế về triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW;

Căn cứ Kế hoạch số 547/KH-UBND ngày 24 tháng 9 năm 2026 của UBND thành phố về ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

Căn cứ Kế hoạch số 544/KH-UBND ngày 23 tháng 9 năm 2026 của UBND thành phố về ban hành Kế hoạch phát triển kinh tế đối ngoại thành phố Huế giai đoạn 2026 – 2030

Căn cứ Quyết định số 756/QĐ-UBND ngày 28 tháng 02 năm 2026 của Chủ tịch UBND thành phố Huế về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch thành phố Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050;

Theo đề nghị của Giám đốc Sở Tài chính tại Tờ trình số 9433/TTr-STC ngày 25 tháng 9 năm 2026.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Phê duyệt Đề án “Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030 với các nội dung chủ yếu sau:

I. QUAN ĐIỂM VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN:

1. Quan điểm và mục tiêu chung:

Trong giai đoạn 2026–2030, thành phố Huế định hướng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) theo hướng chất lượng, hiệu quả và bền vững, chuyển từ thu hút vốn đơn thuần sang hợp tác đầu tư có chọn lọc. Thành phố ưu tiên các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp xanh, dịch vụ chất lượng cao, phù hợp với quy hoạch và định hướng phát triển đô thị di sản. FDI được kỳ vọng góp phần nâng cao năng lực nội sinh, thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực. Thành phố tập trung thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát huy lợi thế về văn hóa, môi trường sống, vị trí địa lý; đồng thời đổi mới xúc tiến đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao chất lượng sàng lọc, quản lý và hỗ trợ nhà đầu tư nhằm bảo đảm phát triển bền vững lâu dài.

2. Mục tiêu cụ thể:

- Thu hút vốn đầu tư nước ngoài giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 1.200 - 1.400 triệu USD, bình quân khoảng 240 - 280 triệu USD/năm.

- Vốn đầu tư nước ngoài thực hiện đạt từ 800 - 1.000 triệu USD, bình quân khoảng 160 - 200 triệu USD/năm.

- Khu vực đầu tư nước ngoài đóng góp khoảng 12% - 15% GRDP của thành phố.

- Tỷ trọng lao động qua đào tạo trong cơ cấu sử dụng lao động của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đạt trên 80%.

- Chuyển mạnh từ xúc tiến đầu tư dàn trải sang xúc tiến có trọng tâm, trọng điểm; tập trung tiếp cận các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp đầu chuỗi và nhà đầu tư chiến lược có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa.

- Phát triển hạ tầng, quỹ đất và các điều kiện phục vụ đầu tư; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; tăng cường liên kết, lan tỏa giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước.

II. NHIỆM VỤ VÀ CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU:

Gồm 07 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu:

1. Nhóm giải pháp về xúc tiến đầu tư.

2. Nhóm giải pháp cải cách thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

3. Nhóm giải pháp hỗ trợ phát triển nguồn lực và chuyển đổi bền vững.

4. Nhóm giải pháp thu hút FDI gắn với hình thành chuỗi giá trị và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp.

5. Nhóm giải pháp về nâng cấp và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đô thị, hạ tầng phục vụ đầu tư.

6. Nhóm giải pháp đổi mới cơ chế đồng hành, đối thoại và hỗ trợ sau đầu tư.

7. Nhóm giải pháp kiểm soát tài chính, bảo đảm quốc phòng - an ninh và phòng, chống gian lận trong hoạt động đầu tư nước ngoài.

(Chi tiết tại Đề án đính kèm).

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Tài chính là cơ quan chủ trì Đề án, phối hợp với các Sở, ban, ngành liên quan, UBND các phường/xã, các Hội/Hiệp hội doanh nghiệp trên địa bàn thành phố xây dựng kế hoạch hàng năm để triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án giai đoạn 2026 - 2030.

2. Văn phòng UBND thành phố Huế chủ trì, tham mưu lãnh đạo UBND thành phố chỉ đạo, điều phối việc triển khai Đề án; chỉ đạo xử lý các dự án FDI trọng điểm, liên ngành.

3. Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp là cơ quan đầu mối về thu hút và quản lý dự án FDI trong KKT, KCN; chuẩn bị thông tin về quỹ đất, hạ tầng; hỗ trợ nhà đầu tư; rà soát, cập nhật danh mục dự án kêu gọi đầu tư thuộc phạm vi quản lý.

4. Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch là cơ quan đầu mối trực tiếp về xúc tiến đầu tư; xây dựng và triển khai chương trình xúc tiến FDI hằng năm; quảng bá môi trường đầu tư; tiếp cận nhà đầu tư mục tiêu; hỗ trợ khảo sát, nghiên cứu và triển khai dự án; thực hiện hỗ trợ sau đầu tư.

5. Các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động tổ chức thực hiện các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách, phối hợp với Sở Tài chính trong quá trình triển khai Đề án

(Nội dung phân công cụ thể tại Phụ lục kèm theo Quyết định này).

Trong quá trình triển khai thực hiện, nếu có vướng mắc phát sinh, các Sở, ban, ngành, UBND các phường/xã, các đoàn thể, các Hội/Hiệp hội doanh nghiệp, các doanh nghiệp chủ động phản ánh về Sở Tài chính để tổng hợp, báo cáo UBND thành phố xem xét, chỉ đạo.

Điều 2. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký.

Điều 3. Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân thành phố; Giám đốc Sở Tài chính, Chủ tịch UBND các phường/xã, Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

PHỤ LỤC:

TRIỂN KHAI THỰC HIỆN ĐỀ ÁN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) VÀO THÀNH PHỐ HUẾ GIAI ĐOẠN 2026 – 2030
(Ban hành kèm theo Quyến định số: 3263/QĐ-UBND ngày 02 tháng 10 năm 2026 của UBND thành phố Huế)

MỤC LỤC

PHẦN 1. MỞ ĐẦU

MỤC 1. SỰ CẦN THIẾT VÀ MỤC TIÊU XÂY DỰNG ĐỀ ÁN

1.1. Sự cần thiết xây dựng đề án

1.2. Mục tiêu của đề án

1.3. Sản phẩm của đề án

MỤC 2. PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Phạm vi Đề án

2.2. Đối tượng Đề án

MỤC 3. PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN

3.1. Tổng hợp cơ sở khoa học của đề án

3.2. Phương pháp thực hiện

PHẦN II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ CÁC CĂN CỨ PHÁP LÝ

MỤC 1: CÁC KHÁI NIỆM VÀ TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI

1.1. Khái niệm về nhà đầu tư nước ngoài và đầu tư trực tiếp nước ngoài

1.2. Đặc điểm dòng vốn FDI trong giai đoạn mới

1.3. FDI xanh và phát triển bền vững

1.4. Công tác xúc tiến đầu tư và các yếu tố môi trường đầu tư ảnh hưởng đến dòng vốn FDI

1.4.1. Công tác xúc tiến đầu tư

1.4.2. Các yếu tố môi trường đầu tư ảnh hưởng đến dòng vốn FDI

1.5. Bộ tiêu chí đánh giá hoạt động đầu tư FDI

1.5.1. Các chỉ tiêu về quy mô và cơ cấu vốn FDI

1.5.2. Các chỉ tiêu hiệu quả đầu tư FDI

MỤC 2: CƠ SỞ CHÍNH TRỊ VÀ CĂN CỨ PHÁP LÝ

2.1. Cơ sở chính trị

2.2. Hệ thống văn bản của Trung ương

2.3. Hệ thống văn bản của Thành phố Huế

2.4. Các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và các cam kết về bảo hộ đầu tư

2.5. Cơ chế đặc thù cho Thành phố Huế

MỤC 3: CƠ SỞ THỰC TIỄN

3.1. Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

3.1.1. Kinh nghiệm của một số địa phương tương đồng trong nước

3.1.2. Kinh nghiệm quốc tế

3.2. Xu hướng dịch chuyển dòng vốn FDI toàn cầu

3.2.1. FDI toàn cầu suy giảm nhưng ASEAN vẫn duy trì sức hút

3.2.2. FDI dịch chuyển theo logic an toàn chuỗi cung ứng

3.2.3. FDI xanh, ESG và kinh tế tuần hoàn trở thành tiêu chuẩn mới

3.2.4. FDI trong dịch vụ tri thức, kinh tế số và công nghiệp sáng tạo tăng vai trò

3.3. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Thành phố Huế

3.3.1. Bài học về định hướng phân loại FDI ưu tiên cho Thành phố Huế

3.3.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho thành phố Huế và tiêu chí để chọn lựa FDI

3.3.3. Bài học về cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh và cải cách hành chính.

PHẦN III: THỰC TRẠNG, VỊ THẾ VÀ ĐÁNH GIÁ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) TẠI THÀNH PHỐ HUẾ

MỤC 1: THỰC TRẠNG THU HÚT CÁC NHÀ ĐẦU TƯ FDI VÀO THÀNH PHỐ HUẾ GIAI ĐOẠN 2020 - 2025

1.1. Thực trạng Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào thành phố Huế

1.1.2. Số dự án, tổng vốn đăng ký và tổng vốn thực hiện FDI giai đoạn 2020-2025

1.1.3. Số dự án và vốn đăng ký mới và chấm dứt hoạt động giai đoạn 2020-2025

1.1.4. Tỷ trọng vốn ĐTNN thực hiện trên tổng đầu tư toàn XH và tỷ trọng giá trị tăng thêm của khu vực có vốn ĐTNN trong GRDP

1.1.5. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo hình thức góp vốn giai đoạn 2020 - 2025

1.1.6. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo chủ đầu tư giai đoạn 2020 - 2025

1.1.7. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo ngành kinh tế giai đoạn 2020-2025

1.2. Kết quả và hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp FDI

1.2.1 Doanh thu của các doanh nghiệp FDI giai đoạn 2020 -2025

1.2.2 Tình hình xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp FDI

1.2.3 Quy mô tài sản của doanh nghiệp FDI

1.3. Đánh giá ảnh hưởng của FDI đến phát triển kinh tế - xã hội tại thành phố Huế

1.3.1. Doanh nghiệp FDI đóng góp vào tổng sản phẩm trên địa bàn GRDP

1.3.2. Nộp ngân sách nhà nước của doanh nghiệp FDI và cơ cấu thu ngân sách

1.3.3. Lao động của doanh nghiệp FDI và so sánh trong mối tương quan địa phương

1.3.4. Tổng hợp ảnh hưởng FDI đến kinh tế địa phương

MỤC 2: ĐÁNH GIÁ VỊ THẾ CHIẾN LƯỢC: LỢI THẾ CẠNH TRANH VÀ NHỮNG RÀO CẢN NỘI TẠI

2.1. Đánh giá chung vị thế về chất lượng dòng vốn và tính ổn định của đầu tư FDI

2.2. Đánh giá vị thế cạnh tranh khu công nghiệp, khu kinh tế so với khu vực miền Trung

2.3. Vị thế trong công tác xúc tiến đầu tư

2.4. Vị thế về môi trường đầu tư và công tác cải cách hành chính

2.4.1. Lợi thế cạnh tranh dựa trên "hạ tầng mềm" và nền tảng quản trị liêm chính

2.4.2. Lợi thế cạnh tranh dựa trên chỉ số xanh (PGI)

2.4.3. Hạn chế cấu trúc về "hạ tầng cứng" và không gian kinh tế phân tán

2.4.4. Tác động công tác Cải cách hành chính (CCHC) đến hiệu quả thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

MỤC 3: KẾT QUẢ KHẢO SÁT DOANH NGHIỆP

3.1. Đặc điểm mẫu khảo sát doanh nghiệp

3.2. Xúc tiến đầu tư và tiếp cận thông tin của các nhà đầu tư FDI

3.2.1. Kênh doanh nghiệp tiếp cận thông tin ban đầu

3.2.2. Thông tin doanh nghiệp cần nhất khi xem xét đầu tư tại Tp.Huế

3.2.3. Đánh giá hoạt động xúc tiến đầu tư và cung cấp thông tin

3.3. Chính sách, thủ tục và môi trường đầu tư

3.3.1. Đánh giá chính sách, thủ tục và môi trường đầu tư tại Tp. Huế

3.3.2. So sánh Tp. Huế với các địa phương miền Trung

3.4. Hạ tầng kỹ thuật, logistics và quỹ đất

3.4.1. Đánh giá hạ tầng kỹ thuật và logistics

3.4.2. Đánh giá lợi thế quỹ đất công nghiệp của Tp. Huế

3.4.3. Điểm nghẽn đối với hạ tầng và quỹ đất

3.5. Nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo

3.5.2. Đánh giá chất lượng nguồn nhân lực địa phương

3.5.3. Dự kiến thực hiện hoạt động đổi mới sáng tạo/công nghệ cao

3.5.4. So sánh nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo của Tp. Huế với các địa phương miền Trung

3.6. Đầu tư xanh và phát triển bền vững

3.6.1. Hoạt động đầu tư xanh doanh nghiệp đang hoặc dự kiến triển khai tại Tp. Huế

3.6.2. Động lực chính thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư xanh tại Tp. Huế

3.6.3. Nhu cầu hỗ trợ chính sách đối với đầu tư xanh

3.6.4. Hai rào cản lớn nhất khi ứng dụng công nghệ xanh tại Tp. Huế

3.7. Định hướng đầu tư và kiến nghị từ doanh nghiệp

3.7.1. Định hướng của doanh nghiệp tại Tp. Huế trong 3–5 năm tới

3.7.2. Thứ tự ưu tiên cải thiện để thu hút đầu tư

MỤC 4. KẾT QUẢ KHẢO SÁT CƠ QUAN QUẢN LÝ

4.1. Đặc điểm dữ liệu và mẫu khảo sát

4.2. Đánh giá thực trạng và môi trường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giai đoạn 2020–2025

4.3. Các rào cản chủ yếu trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

4.4. Lĩnh vực ưu tiên thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giai đoạn 2026–2030

4.5. Tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược giai đoạn 2026–2030

4.6. Ý kiến mở về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cho thành phố Huế giai đoạn 2026-2030 122

MỤC 5. TỒN TẠI, HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN

5.1. Tồn tại, hạn chế

5.2. Nguyên nhân

PHẦN IV. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU, ĐỊNH HƯỚNG VÀ NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP THU HÚT CÁC NHÀ ĐẦU TƯ FDI VÀO THÀNH PHỐ HUẾ GIAI ĐOẠN 2026 - 2030

MỤC 1. BỐI CẢNH VÀ XU HƯỚNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) TRONG THỜI GIAN TỚI

1.1. Bối cảnh quốc tế và trong nước

1.1.1. Những thuận lợi, cơ hội

1.1.2. Những thách thức, khó khăn

1.2. Bối cảnh Thành phố Huế trong tương quan khu vực

1.2.1. Những thuận lợi, và lợi thế so sánh

1.2.2. Những khó khăn và thách thức trong mối quan hệ cạnh tranh

MỤC 2. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU

2.1. Quan điểm, định hướng

2.1.1. Quan điểm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

2.1.2. Định hướng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

2.2. Mục tiêu

MỤC 3. TIÊU CHÍ XÁC ĐỊNH VỀ THU HÚT CÁC NHÀ ĐẦU TƯ FDI

MỤC 4. GIẢI PHÁP THU HÚT NHÀ ĐẦU TƯ FDI VÀO THÀNH PHỐ HUẾ

4.1. Nhóm giải pháp về xúc tiến đầu tư

4.2. Nhóm giải pháp cải cách thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính

4.3. Nhóm giải pháp hỗ trợ phát triển nguồn lực và chuyển đổi bền vững

4.3.1. Nhóm giải pháp hỗ trợ phát triển nguồn lực

4.3.2. Nhóm giải pháp thúc đẩy chuyển đổi bền vững

4.4. Nhóm giải pháp thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) gắn với hình thành chuỗi giá trị và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp 162

4.5. Nhóm giải pháp về nâng cấp và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đô thị

4.6. Nhóm giải pháp đổi mới cơ chế đồng hành và đối thoại sau đầu tư

4.7. Nhóm giải pháp đồng bộ giải pháp kiểm soát tài chính, bảo đảm quốc phòng - an ninh và phòng chống gian lận đầu tư nước ngoài

PHẦN V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

MỤC 1. NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC THỰC HIỆN

MỤC 2. PHÂN CÔNG TRÁCH NHIỆM CÁC CƠ QUAN, ĐƠN VỊ

MỤC 3. TỔ CHỨC THỰC HIỆN NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM THEO NHÓM GIẢI PHÁP 175

MỤC 4. CƠ CHẾ BÁO CÁO, KIỂM TRA, ĐÔN ĐỐC VÀ XỬ LÝ VƯỚNG MẮC

MỤC 5. KINH PHÍ VÀ NGUỒN LỰC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN

PHẦN VI. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

MỤC 1. KẾT LUẬN

MỤC 2. KIẾN NGHỊ

2.1. Kiến nghị cơ quan quản lý tại Tp. Huế, chính quyền địa phương

2.2. Kiến nghị Trung ương

PHỤ LỤC

PHỤ LỤC 1. BẢNG HỎI KHẢO SÁT DOANH NGHIỆP VÀ CƠ QUAN QUẢN LÝ

TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) GIAI ĐOẠN 2026-2030

PHỤ LỤC 4. CÔNG NGHỆ KHUYẾN KHÍCH, HẠN CHẾ

PHỤ LỤC 5. DANH MỤC DỰ ÁN THU HÚT ĐẦU TƯ 2025-2030

PHỤ LỤC 2. CĂN CỨ XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ

PHỤ LỤC 6. TRIỂN KHAI THỰC HIỆN ĐỀ ÁN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) VÀO THÀNH PHỐ HUẾ GIAI ĐOẠN 2026 – 2030 358

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.2.1. Tóm tắt các hiệp định cốt lõi

Bảng 2.3.1. Ma trận so sánh quốc tế và vị thế của Tp. Huế

Bảng 2.3.2. Chỉ số năng lực cạnh tranh thành phố Huế giai đoạn 2020 –2025

Bảng 2.3.3. Chỉ số cải cách hành chính thành phố Huế giai đoạn 2020 – 2025

Bảng 2.3.4. Đánh giá, xếp loại công tác CCHC các sở, ban, ngành TP. Huế năm 2025

Bảng 3.1.1 Tỷ trọng vốn ĐTNN và Tỷ trọng giá trị tăng thêm của khu vực có vốn ĐTNN

Bảng 3.2.1: Vị thế cạnh tranh của KCN/KKT của Tp. Huế

Bảng 3.2.2. So sánh vị thế KKT/KCN tại Tp. Huế với các địa phương

Bảng 3.2.3. Các hoạt động xúc tiến đầu tư của Thành phố Huế giai đoạn 2021-2025

Bảng 3.2.4. Chỉ số thành phần Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác giai đoạn 2020-2025

Bảng 3.2.5. “Thủ tục tiếp cận hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp là dễ thực hiện (%)” của Tp. Huế so sánh với các địa phương khác

Bảng 3.2.6. Thủ tục tiếp cận mặt bằng tại các KCN/CCN là dễ thực hiện (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

Bảng 3.2.7. Thủ tục tiếp cận dịch vụ tư vấn pháp luật là dễ thực hiện (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

Bảng 3.2.8. Thủ tục tiếp cận dịch vụ tư vấn thông tin thị trường là dễ thực hiện (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

Bảng 3.2.9. Thủ tục tiếp cận các chương trình đào tạo nghề cho người lao động là dễ thực hiện (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

Bảng 3.2.10. Chất lượng cung cấp thông tin liên quan đến các FTA của các CQNN địa phương đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

Bảng 3.2.11. Vướng mắc trong thực hiện các văn bản thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA) được CQNN địa phương giải đáp hiệu quả (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

Bảng 3.2.12. Các chỉ mục con thuộc chỉ số thành phần Hỗ trợ doanh nghiệp của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác năm 2025

Bảng 3.2.13. Chỉ số xanh tỉnh Thừa Thiên Huế (nay TP. Huế)

Bảng 3.2.14. Cải cách hành chính (PAR index) Thành phố Huế năm 2025

Bảng 3.3.1 Thống kê mẫu khảo sát

Bảng 3.3.2. Kênh doanh nghiệp tiếp cận thông tin đầu tư ban đầu

Bảng 3.3.3. Kênh doanh nghiệp tiếp cận thông tin đầu tư ban đầu

Bảng 3.3.4. Đánh giá hoạt động xúc tiến đầu tư và cung cấp thông tin

Bảng 3.3.5 Đánh giá chính sách, thủ tục và môi trường đầu tư tại Tp.Huế

Bảng 3.3.6 So sánh Tp. Huế với các địa phương miền Trung

Bảng 3.3.7 So sánh Tp. Huế với các địa phương miền Trung

Bảng 3.3.8 Đánh giá lợi thế quỹ đất công nghiệp của Tp. Huế

Bảng 3.3.9. Điểm nghẽn về hạ tầng và quỹ đất (%)

Bảng 3.3.10. Đánh giá khả năng tuyển dụng nhân lực tại Tp. Huế

Bảng 3.3.11. Đánh giá chất lượng nguồn nhân lực địa phương

Bảng 3.3.12. Đánh giá chất lượng nguồn nhân lực địa phương

Bảng 3.3.13. So sánh nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo miền Trung

Bảng 3.3.14. Hoạt động đầu tư xanh đang hoặc dự kiến triển khai

Bảng 3.3.15. Động lực đầu tư xanh theo lĩnh vực

Bảng 3.3.16. Nhu cầu hỗ trợ đầu tư xanh theo lĩnh vực

Bảng 3.3.17. Rào cản lớn khi ứng dụng công nghệ xanh

Bảng 3.3.18 Định hướng đầu tư

Bảng 3.4.1. Cơ cấu lĩnh vực phụ trách của người trả lời

Bảng 3.4.2. Thống kê mô tả về thực trạng và môi trường Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Bảng 3.4.3. Tần suất lựa chọn các rào cản trong Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Bảng 3.4.4. Đánh giá các lĩnh vực ưu tiên Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Bảng 3.4.5. Đánh giá tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược

Bảng 3.4.6. Ý kiến mở của CQQL về Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) TP. Huế

Bảng 4.1.1. So sánh lợi thế cạnh tranh trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giữa 4 địa phương

Bảng 4.1.2. Phân tích lợi thế và rào cản thu hút vốn FDI giữa các địa phương

Bảng 4.3.1. Tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư FDI vào Tp. Huế giai đoạn 2026-2030

Bảng 5.2.1. Phân công công việc xúc tiến quản lý FDI

Bảng 5.3.1. Tổ chức thực hiện nhiệm vụ trọng tâm theo nhóm giải pháp

Bảng 5.3.2. Kế hoạch hành động 5 năm thực hiện đề án

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.3.1 10 địa phương tổng vốn đăng ký đầu tư nước ngoài cao nhất năm 2024

Hình 2.3.1. Chỉ số năng lực cạnh tranh thành phố Huế năm 2025

Hình 2.3.2. Chỉ số CCHC thành phố Huế giai đoạn 2020 – 2025

Hình 2.3.3. Đánh giá công tác CCHC các sở, ban, ngành TP. Huế năm 2025

Hình 3.1.1. Số dự án, tổng vốn đăng ký và tổng vốn thực hiện FDI giai đoạn 2020-2025

Hình 3.1.2. Số dự án và vốn đăng ký mới và chấm dứt hoạt động giai đoạn 2020-2025

Hình 3.1.3. Dự án và đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo hình thức góp vốn giai đoạn 2020 - 2025

Hình 3.1.4. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo chủ đầu tư giai đoạn 2020-2025

Hình 3.1.5. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo ngành kinh tế giai đoạn 2020-2025

Hình 3.1.6. Doanh thu và tốc độ tăng doanh thu của doanh nghiệp FDI

Hình 3.1.7. Giá trị xuất khẩu và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của doanh nghiệp FDI

Hình 3.1.8. Đóng góp của doanh nghiệp FDI vào kim ngạch xuất khẩu tại TP.Huế

Hình 3.1.9. Giá trị nhập khẩu và tốc độ tăng trưởng nhập khẩu của doanh nghiệp FDI

Hình 3.1.10. Đóng góp của doanh nghiệp FDI vào kim ngạch nhập khẩu của TP.Huế

Hình 3.1.11. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài

Hình 3.1.12. Tổng thu ngân sách nhà nước và thu từ DN có vốn đầu tư nước ngoài

Hình 3.1.13. Tổng lao động và lao động từ khu vực FDI

Hình 3.1.14. Thu nhập bình quân người lao động doanh nghiệp FDI so với tổng thể

Hình 3.1.15. Tổng thu nhập FDI và cơ cấu thu nhập

Hình 3.2.1: Vị trí hiện tại của KKT/KCN Huế so với các KCN/KKT các địa phương khác

Hình 3.2.2. Chỉ số xanh thành phố Huế

Hình 3.3.1. Yếu tố cần ưu tiên cải thiện để Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Hình 3.4.1. Tổng quan đặc điểm mẫu khảo sát cơ quan quản lý nhà nước

Hình 3.4.2. Biểu đồ mạng nhện nhóm đánh giá thực trạng và môi trường Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Hình 3.4.3. Các rào cản nổi bật trong Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Hình 3.4.4. Lĩnh vực ưu tiên Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giai đoạn 2026–2030

Hình 3.4.5. Tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược

Hình 3.4.6. Các ý kiến của CQQL về Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) TP. Huế

Hình 4.1.2. Phân tích SWOT về vị thế cạnh tranh của KKT/KCN Tp. Huế

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

PHẦN 1.

MỞ ĐẦU

MỤC 1. SỰ CẦN THIẾT VÀ MỤC TIÊU XÂY DỰNG ĐỀ ÁN

1.1. Sự cần thiết xây dựng đề án

Việt Nam bắt đầu thực hiện chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (Foreign Direct Investment - FDI) từ năm 1988, khi Luật Đầu tư trực tiếp nước ngoài được Quốc hội thông qua (nay được sửa đổi thành Luật Đầu tư), đánh dấu bước ngoặt cho việc chính thức hóa dòng vốn ngoại đầu tư vào Việt Nam. Sau hơn 35 năm đổi mới, mở cửa kinh tế và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, Việt Nam trở thành “ngôi sao sáng” trong khu vực. Nền kinh tế Việt Nam chuyển hướng theo kinh tế thị trường, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đã thu được những thành tựu đáng kể như thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực đầu tư trong nước, đóng góp nguồn thu ngân sách; thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa – hiện đại hóa. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài trở thành xu hướng tất yếu của hầu hết các nước, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày nay. Những thành quả mà FDI mang lại cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển là to lớn và không thể phủ nhận.

Tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 175/2024/QH15 của Quốc hội về việc thành lập thành phố Huế trực thuộc Trung ương. Từ ngày 01/1/2025, cùng với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng và Cần Thơ, Thành phố Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 6 của cả nước. Trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của thành phố Huế sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, nhằm phát huy hiệu quả hơn nữa những kết quả đã đạt được trong thời gian qua và phù hợp với định hướng phát triển của thành phố phát huy năng lực cạnh tranh và phù hợp xu thế phát triển của khu vực, theo đó nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài được xác định là một trong những nguồn vốn quan trọng mà thành phố Huế sẽ tiếp tục quan tâm thu hút cả về số lượng, chất lượng nguồn vốn cũng như dự án đầu tư để nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ngày càng đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Đóng góp cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam, thời gian qua thành phố Huế đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể như: Năm 2023, Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) dẫn đầu toàn quốc về Chỉ số Hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) đây là kết quả thể hiện được sự hài lòng của người dân về hiệu quả thực thi chính sách, pháp luật của Nhà nước, quản trị địa phương và cung ứng dịch vụ công của chính quyền các cấp trên địa bàn thành phố; Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) xếp thứ 17; Chỉ số về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) xếp vị thứ 08 toàn quốc. Bên cạnh đó, thành phố Huế xếp thứ 02/14 tỉnh Vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung, thứ 14/63 tỉnh/thành cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương; nền tảng làm việc số tỉnh Thừa Thiên Huế được vinh danh Top 10 Giải thưởng Sao Khuê 2024. Năm 2024, Thừa Thiên Huế phấn đấu thuộc vào “TOP 5” của cả nước. Năm 2025, nhằm góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đã đề ra và tạo nền tảng vững chắc để đạt tốc độ tăng trưởng 02 con số cho giai đoạn 2026 - 2030 và giai đoạn tiếp theo, thành phố Huế đã xây dựng Kế hoạch triển khai để thực hiện hoàn thành vượt kế hoạch các chỉ tiêu kinh tế năm 2025, với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số (10% trở lên).

Hoạt động Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên địa bàn thành phố Huế thời gian qua đã mang lại những kết quả tích cực, tuy nhiên, quá trình Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và quản lý hoạt động FDI vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của thành phố Huế như: chưa có sự xuất hiện của các doanh nghiệp, tập đoàn lớn của thế giới, tỷ lệ nội địa hóa trong khu vực FDI chưa cao, tác động lan tỏa chưa rõ ràng. Do đó, thay vì Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) số lượng như trước, nay cần chuyển hướng quan tâm về chất lượng, hạn chế ngay từ đầu những nhà đầu tư còn hạn chế năng lực, uy tín, kinh nghiệm. Không thu hút các dự án có công nghệ hạn chế chuyển giao, công nghệ lạc hậu, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường Định hướng Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững là hết sức quan trọng có tính chiến lược.

Nhận định vai trò của thu hút đầu tư là một trong những động lực then chốt đóng góp vào thành tựu phát triển kinh tế xã hội, việc xây dựng Đề án: “Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Thành phố Huế giai đoạn 2026-2030” nhằm đánh giá, làm rõ thực trạng hiệu quả thu hút đầu tư FDI thời gian vừa qua; đồng thời có ý nghĩa quan trọng tạo ra sự đột phá trong thu hút dòng vốn đầu tư FDI, trọng tâm là thu hút các nhà đầu tư FDI lớn, có thương hiệu vào thành phố Huế trong giai đoạn tới là cần thiết.

1.2. Mục tiêu của đề án

- Góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút đầu tư FDI trong giai đoạn mới, phù hợp với định hướng thu hút đầu tư của thành phố, trọng tâm là thu hút được các nhà đầu tư FDI lớn, có thương hiệu; trên cơ sở đó hình thành các chuỗi - đổi mới sáng tạo, tạo tác động lan tỏa của các dự án FDI đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn thành phố.

- Đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố Huế, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút hiệu quả các dự án FDI chất lượng cao trong giai đoạn mới.

- Định hướng xây dựng danh mục các nhà đầu tư mục tiêu, xác lập chiến lược tiếp cận phù hợp với đặc điểm địa phương và nhu cầu thị trường, đồng thời xây dựng kế hoạch xúc tiến đầu tư cụ thể, khả thi.

- Góp phần triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW (ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị) là văn kiện chiến lược định hướng phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và Nghị quyết 54-NQ/TW, ngày 10/12/2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 04-NQ/TU, ngày 24/5/2021 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Khóa XVI về xây dựng Thừa Thiên Huế xứng tầm là một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của cả nước, khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch giai đoạn 2021 - 2025 và tầm nhìn đến năm 2030 và Quyết định số 1745/QĐ-TTg, ngày 30/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

1.3. Sản phẩm của đề án

Thuyết minh báo cáo tổng hợp nội dung của Đề án; các phụ lục, bảng biểu thống kê, hồ sơ khảo sát hiện trạng (kèm hình ảnh màu) của các đối tượng liên quan đến các đối tượng thụ hưởng chính sách của Đề án.

Các hồ sơ tài liệu, văn bản pháp lý có liên quan được số hóa và lưu trữ dưới dạng file điện tử có thể mở được trên các phần mềm quản lý văn phòng, đồ họa, Autocad …

Trên cơ sở quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định 1745/QĐ-TTg ngày 30/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ và quy hoạch các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, Sở Tài chính đề nghị sản phẩm của đề án đưa ra các bản đồ dự kiến thu hút đầu tư theo các quy hoạch như: các dự án sân golf, nhà ở xã hội, vùng nguyên liệu…

MỤC 2. PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Phạm vi Đề án

- Phạm vi không gian: Đề án nghiên cứu, đánh giá các dự án FDI đầu tư trên địa bàn Thành phố Huế nói chung và các dự án FDI được đầu tư bởi các nhà đầu tư FDI lớn, có thương hiệu đã đầu tư vào địa bàn Thành phố Huế nói riêng.

- Phạm vi thời gian: Đề án tập trung đánh giá thực trạng Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ năm 2020 đến năm 2025 và đề xuất định hướng phát triển giai đoạn 2026 - 2030.

2.2. Đối tượng Đề án

Hoạt động thu hút các nhà đầu tư FDI lớn, có thương hiệu của Thành phố Huế trên cơ sở lựa chọn danh sách các nhà đầu tư FDI có quy mô lớn, có thương hiệu đã đầu tư thành công vào Việt Nam trong một số lĩnh vực quan trọng mà tỉnh ưu tiên thu hút đầu tư như công nghiệp chế biến chế tạo, logistics và du lịch dịch vụ giải trí cao cấp tiêu chuẩn quốc tế, có vai trò dẫn dắt, tạo động lực và có tính chất lan tỏa.

MỤC 3. PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN

3.1. Tổng hợp cơ sở khoa học của đề án

Cơ sở khoa học của Đề án được hình thành trên nền tảng kết hợp giữa cơ sở lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài, xúc tiến đầu tư, năng lực cạnh tranh địa phương và phát triển bền vững với các căn cứ thực tiễn từ số liệu thống kê về tình hình thu hút và đầu tư của doanh nghiệp FDI tại thành phố Huế giai đoạn 2020–2025. Đặc biệt, việc khảo sát đồng thời hai nhóm chủ thể gồm doanh nghiệp và cơ quan quản lý giúp nhận diện đầy đủ hơn các điểm nghẽn trong quá trình thu hút, triển khai và vận hành dự án đầu tư. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá thực trạng, xác định nguyên nhân của những hạn chế, làm rõ các điểm nghẽn và đề xuất các giải pháp thu hút nhà đầu tư FDI vào thành phố Huế giai đoạn 2026–2030 theo hướng hiệu quả, chọn lọc, có trọng tâm và bền vững.

3.2. Phương pháp thực hiện

Cơ sở khoa học của Đề án được hình thành trên nền tảng kết hợp giữa cơ sở lý luận về FDI, xúc tiến đầu tư, năng lực cạnh tranh địa phương và phát triển bền vững với các căn cứ thực tiễn được thu thập từ cả nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp.

Đối với dữ liệu thứ cấp, Đề án kế thừa và tổng hợp các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến đầu tư nước ngoài, các báo cáo thống kê, báo cáo chuyên đề, niên giám thống kê, báo cáo của các cơ quan quản lý nhà nước và các công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước liên quan đến thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) .

Đối với dữ liệu sơ cấp, Đề án thực hiện khảo sát hai nhóm đối tượng chính gồm: (i) doanh nghiệp FDI có hoạt động đầu tư trên địa bàn thành phố Huế; (ii) các cơ quan quản lý nhà nước, sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị có liên quan đến công tác xúc tiến, quản lý và hỗ trợ đầu tư. Nội dung khảo sát tập trung đánh giá các nhóm yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư như hoạt động xúc tiến đầu tư, môi trường đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính, chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng kỹ thuật, quỹ đất phát triển công nghiệp, cơ chế chính sách hỗ trợ và mức độ phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Việc khảo sát đồng thời từ phía doanh nghiệp và cơ quan quản lý cho phép tiếp cận vấn đề từ cả góc độ người thụ hưởng chính sách và chủ thể thực thi chính sách, qua đó đối chiếu, so sánh và nhận diện một cách khách quan các điểm nghẽn, rào cản cũng như những khoảng trống trong cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện. Kết quả khảo sát là cơ sở quan trọng để đánh giá thực trạng, xác định nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế và đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác xúc tiến đầu tư, thu hút các nhà đầu tư FDI vào thành phố Huế giai đoạn 2026–2030 theo hướng chất lượng, hiệu quả và bền vững.

PHẦN II:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ CÁC CĂN CỨ PHÁP LÝ

MỤC 1: CÁC KHÁI NIỆM VÀ TỔNG QUAN VỀ ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI

1.1. Khái niệm về nhà đầu tư nước ngoài và đầu tư trực tiếp nước ngoài

1.1.1. Khái niệm về nhà đầu tư

Luật Đầu tư 2025 điều 3 đã đưa khái niệm về “nhà đầu tư nước ngoài” và “tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài” như sau:

Nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân có quốc tịch nước ngoài, tổ chức thành lập theo pháp luật nước ngoài thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.

Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc cổ đông.

1.1.2. Khái niệm đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI

Khái niệm của Quỹ tiền tệ quốc tế IMF: FDI là một hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm đạt được những lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế nước chủ đầu tư, mục đích của chủ đầu tư là giành quyền quản lý thực sự doanh nghiệp.

Khái niệm của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế OECD: Đầu tư trực tiếp là hoạt động đầu tư được thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài với một doanh nghiệp đặc biệt là những khoản đầu tư mang lại khả năng tạo ảnh hưởng đối với việc quản lý doanh nghiệp nói trên bằng cách :

Thành lập hoặc mở rộng một doanh nghiệp hoặc một chi nhánh thuộc toàn quyền quản lý của chủ đầu tư.

Mua lại toàn bộ doanh nghiệp đã có

Tham gia vào một doanh nghiệp mới

Cấp tín dụng dài hạn (> 5 năm)

Quyền kiểm soát : nắm từ 10% cổ phiếu thường hoặc quyền biểu quyết trở lên.

Theo khái niệm Chính phủ Mỹ đưa ra, ngoài những nội dung tương tự khái niệm FDI của IMF và OECD, FDI còn gắn với quyền sở hữu hoặc kiểm soát 10% hoặc hơn thế các chứng khoán kèm quyền biểu quyết của một doanh nghiệp, hoặc lợi ích tương đương trong các đơn vị kinh doanh không có tư cách pháp nhân.

1.2. Đặc điểm dòng vốn FDI trong giai đoạn mới

Đầu tư trực tiếp nước ngoài trong giai đoạn mới đang chuyển từ việc ưu tiên khối lượng vốn đơn thuần sang tập trung vào phát triển bền vững và chất lượng cao. FDI hiện đại có đặc điểm là các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt hơn, chuyển giao công nghệ mạnh mẽ, hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu và đầu tư đáng kể vào nền kinh tế số và năng lượng tái tạo thay vì chỉ đơn thuần là lao động giá rẻ. Cụ thể, các đặc điểm dòng vốn FDI trong giai đoạn mới bao gồm:

Thứ nhất, chất lượng hơn số lượng. Trọng tâm đã chuyển từ "đầu tư trực tiếp nước ngoài bằng mọi giá" sang việc lựa chọn đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị cao, đòi hỏi công nghệ tiên tiến. Các chính phủ ngày càng ưu tiên những khoản đầu tư có tác động lan tỏa mạnh mẽ, giúp củng cố năng lực nội tại của nước sở tại. Làn sóng đầu tư mới đang tập trung mạnh vào các lĩnh vực trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và nghiên cứu - phát triển (R&D) – những nền tảng cốt lõi của nền kinh tế số.

Thứ hai, gắn liền với tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) trong doanh nghiệp và phát triển bền vững. Nhà đầu tư nước ngoài không chỉ tìm cách tối ưu hóa chi phí và vị trí địa lý, mà bắt đầu chú trọng hơn đến việc xây dựng những chuỗi cung ứng xanh. Các tiêu chí phát triển bền vững, phát thải ròng bằng 0, và năng lượng tái tạo trở thành "tấm vé thông hành" bắt buộc đối với các dự án FDI. Hiện nay, có sự gia tăng mạnh mẽ các dự án đầu tư FDI mới phù hợp với Mục tiêu Phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc (SDGs). Các tập đoàn đa quốc gia (MNCs) đang đầu tư mạnh vào năng lượng tái tạo, sản xuất xanh và áp dụng các tiêu chí quản trị doanh nghiệp và môi trường nghiêm ngặt.

Thứ ba, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Dòng vốn mới hướng tới việc thành lập các trung tâm Nghiên cứu & Phát triển (R&D) và trung tâm đổi mới sáng tạo tại các quốc gia tiếp nhận thay vì chỉ xây dựng nhà máy gia công, lắp ráp đơn thuần.

Thứ tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Thay vì chỉ tìm kiếm lao động giá rẻ nhất, FDI hiện đại được thúc đẩy bởi sự an toàn của chuỗi cung ứng. Hiện nay các MNCs đang áp dụng chiến lược gia công tại các quốc gia lân cận và các mô hình nền tảng để khu vực hóa sản xuất và tránh các nút thắt địa chính trị. Các MNCs đang phân bổ lại nguồn vốn và mở rộng các nhà máy vệ tinh sang các trung tâm mới ở Đông Nam Á (như Việt Nam, Thái Lan) và Ấn Độ nhằm đảm bảo hoạt động sản xuất liên tục.

Thứ năm, đòi hỏi tính liên kết và lan tỏa. Kết nối và hợp lực giữa đầu tư nước ngoài và trong nước được xem là chìa khóa cho FDI trong giai đoạn mới. Hợp tác phát triển rất cần thiết để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các nước đang phát triển. Các quốc gia có nhu cầu đầu tư lớn thường phải đối mặt với các rào cản đầu tư và rủi ro thực tế hoặc tiềm ẩn, khiến cho hoạt động đầu tư trở nên khó khăn hơn. Do vậy, hợp tác phát triển với nước sở tại có thể giúp giảm bớt những rào cản này. FDI thế hệ mới đặt nặng yêu cầu chuyển giao công nghệ và hợp tác với doanh nghiệp nội địa. Các nước nhận đầu tư phải có nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng đồng bộ để đáp ứng yêu cầu phức tạp này.

1.3. FDI xanh và phát triển bền vững

* Khái niệm về FDI xanh

Khái niệm của Hội nghị Liên Hiệp quốc tế về Thương mại và Phát triển (UNCTAD): FDI xanh bao gồm (i) khoản đầu tư áp dụng các tiêu chuẩn môi trường cao hơn tiêu chuẩn được quy định trong luật của quốc gia đầu tư hoặc (ii) khoản đầu tư cho việc sản xuất trực tiếp các hàng hoá và dịch vụ môi trường.

Khái niệm của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế OECD : đầu tư xanh nói chung và FDI xanh nói riêng bao gồm các khoản đầu tư: (i) Cơ sở hạ tầng xanh và xanh hoá các cơ sở hạ tầng hiện có; (ii) quản lý bền vững các tài nguyên thiên nhiên và các dịch vụ mà các tài nguyên này cung cấp (ví dụ như đánh bắt cá, lâm nghiệp, du lịch sinh thái, an ninh nguồn nước và khoáng sản); (iii) các hoạt động cung cấp sản phẩm dịch vụ môi trường, các nhóm ngành chéo thuộc chuỗi giá trị xanh và xanh hoá các chuỗi giá trị hiện có.

Như vậy, có thể hiểu FDI xanh là hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài áp dụng các quy trình sản xuất giảm thiểu ô nhiễm môi trường hoặc đầu tư vào sản xuất sản phẩm dịch vụ môi trường, trong đó tính đến sự cân bằng giữa lợi ích kinh tế xã hội và việc sử dụng hợp lý tài nguyên, tránh việc huỷ hoại môi trường, biến đổi khí hậu và mất cân bằng sinh thái ở quốc gia nhận đầu tư (Mai Hương Giang, 2023)

* Đặc điểm FDI xanh và phát triển bền vững

Đặc điểm của FDI xanh là hướng đến sự tăng trưởng bền vững của nền kinh tế, do gắn liền với mục tiêu bảo vệ môi trường và bảo đảm lợi ích kinh tế, lợi ích xã hội cho tất cả các bên tham gia, cụ thể:

- Về lợi ích kinh tế: Các nhà đầu tư có điều kiện thuận lợi để tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh, giảm chi phí sản xuất, tạo được lợi nhuận trong quá trình đầu tư. Nơi tiếp nhận đầu tư phải đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, ổn định và bền vững. Hay nói cách khác, dòng vốn đầu tư này sẽ đảm bảo đôi bên đều có lợi ích kinh tế

- Về lợi ích môi trường: Môi trường tự nhiên của nơi tiếp nhận đầu tư cần được bảo vệ, kiểm soát được mức độ ô nhiễm, không làm gia tăng tình trạng khai thác tài nguyên bừa bãi

- Về lợi ích xã hội: Nơi tiếp nhận đầu tư đạt được bước tiến đáng kể về phúc lợi xã hội, như: sự tiến bộ và công bằng xã hội, xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm, tăng thu nhập, nâng cao chất lượng giáo dục, trình độ dân trí…

1.4. Công tác xúc tiến đầu tư và các yếu tố môi trường đầu tư ảnh hưởng đến dòng vốn FDI

1.4.1. Công tác xúc tiến đầu tư

1.4.1.1. Khái niệm công tác xúc tiến đầu tư

Xúc tiến đầu tư nước ngoài là tập hợp những hoạt động nhằm khuyến khích các tập đoàn, doanh nghiệp đầu tư mới hoặc mở rộng sản xuất kinh doanh tại nước sở tại, qua đó nhằm đạt được mục tiêu cuối cùng là sự gia tăng về số lượng việc làm, thu ngân sách, giá trị xuất khẩu hoặc các lợi ích kinh tế có liên quan khác. Theo Wells and Wint (2000), xúc tiến đầu tư nước ngoài bao gồm những hoạt động marketing nhất định được thực hiện bởi các Chính phủ, tổ chức nhằm thu hút các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Như vậy, xúc tiến đầu tư nước ngoài là tổng thể các biện pháp, các hoạt động với mục tiêu là thu hút vốn đầu tư và duy trì vốn đầu tư nước ngoài ở một số quốc gia hay địa phương, ngoài ra nó còn là công cụ để thu hút đầu tư nước ngoài và thực hiện chính sách FDI, có tác dụng đến việc khuyến khích tăng trưởng kinh tế. Xúc tiến đầu tư là hoạt động có sự tham gia của nhiều bên, trong đó chủ thể thực hiện hoạt động xúc tiến đầu tư có thể là chính phủ hoặc tổ chức ngoài chính phủ. Nguồn lực cho hoạt động xúc tiến đầu tư không chỉ từ nguồn ngân sách nhà nước, mà có thể huy động từ các tổ chức tư nhân, các công ty môi giới, các công ty tư vấn, các nhà cung cấp dịch vụ. Vì vậy, xúc tiến đầu tư cũng liên quan tới sự hợp tác của nhiều bên, giữa tổ chức trong nước và nước ngoài.

1.4.1.2. Vai trò của công tác xúc tiến đầu tư

Thứ nhất, xúc tiến đầu tư nhằm thúc đẩy, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư theo ngành, vùng và đối tác phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ; bảo đảm thực hiện các chương trình, hoạt động xúc tiến đầu tư có tính liên vùng, liên ngành, gắn kết với xúc tiến thương mại và xúc tiến du lịch.

Thứ hai, xúc tiến đầu tư là công cụ năng động và gây ảnh hưởng định hướng đến nhà đầu tư và là hình thức tuyên truyền nhằm tìm kiếm và duy trì vốn đầu tư. Trước hết, xúc tiến đầu tư là một công cụ để thu hút đầu tư nước ngoài và thực hiện chính sách FDI, có tác động đến việc khuyến khích tăng trưởng kinh tế. Xúc tiến đầu tư FDI chỉ là một công cụ trong số các công cụ phát triển kinh tế. Xúc tiến đầu tư thực chất là giải quyết bài toán tìm kiếm và duy trì vốn đầu tư. Thông qua xúc tiến đầu tư, các dự án FDI bổ sung nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển kinh tế- xã hội từng thời kỳ, đồng thời là nhân tố quan trọng phát huy nguồn nội lực nhất là trong giai đoạn khi mức tích lũy của nền kinh tế còn thấp.

1.4.1.3. Nội dung hoạt động xúc tiến đầu tư

Nội dung hoạt động xúc tiến đầu tư được quy định tại Điều 88 Nghị định 31/2021/NĐ-CP, bao gồm 8 nội dung cơ bản:

Một là, nghiên cứu tiềm năng, thị trường, xu hướng và đối tác đầu tư. Đây là nội dung cũng như là giai đoạn đầu tiên trong hoạt động xúc tiến đầu tư, là giai đoạn quyết định đến việc xúc tiến đầu tư có khả thi hay không và hiệu quả trên thực tế được tác động bởi yếu tố khách quan.

Hai là, xây dựng hình ảnh, tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu về môi trường, chính sách, tiềm năng, cơ hội và kết nối đầu tư. Đây là hoạt động nhằm thu hút, thể hiện sự hấp dẫn của các dự án đầu tư và cho nhà đầu tư thấy được tiềm năng phát triển mạnh mẽ của dự án, đồng thời đây là cách để các bên tiếp cận và dần có “thiện cảm” với nhau.

Ba là, hỗ trợ, hướng dẫn, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư. Hoạt động đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn vào để thực hiện hoạt động kinh doanh, việc hỗ trợ, hướng dẫn hay tạo điều kiện thuận lợi là cách để cơ quan xúc tiến đầu tư “mở đường’ cho chính mình trong việc đáp ứng yêu cầu của “một khách hàng” trước dự án trong tương lai.

Bốn là, xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ cho hoạt động xúc tiến đầu tư. Đây là cơ sở để lưu trữ và thực hiện hoạt động xúc tiến đầu tư có kế hoạch, hiệu quả, hợp pháp, hợp lý, cũng là những tài liệu chứng minh quá trình xúc tiến đầu tư là đúng quy trình.

Năm là, xây dựng danh mục dự án thu hút đầu tư. Hoạt động này có ý nghĩa thực sự có vai trò quan trọng, việc xây dựng danh mục dự án thu hút đầu tư nhằm giúp nhà đầu tư lựa chọn các dự án phù hợp với chính mình, cũng là cách để cơ quan xúc tiến quản lý các dự án mong muốn được thực hiện trong tương lai.

Sáu là, xây dựng các ấn phẩm, tài liệu phục vụ cho hoạt động xúc tiến đầu tư. Các tài liệu, ấn phẩm được kể đây cũng tương tự như một cách xây dựng hình ảnh, tuyên truyền cho hoạt động xúc tiến đầu tư, các tài liệu nhằm phục vụ cho hoạt động xúc tiến được diễn ra hiệu quả và nhanh chóng.

Bảy là, đào tạo, tập huấn, tăng cường năng lực về xúc tiến đầu tư. Đây là hoạt động nhằm bồi dưỡng chất lượng nhân sự thực hiện trực tiếp hoạt động xúc tiến đầu tư trong các cơ quan xúc tiến đầu tư.

Tám là, hợp tác trong nước và quốc tế về xúc tiến đầu tư. Hoạt động xúc tiến đầu tư, trọng tâm là thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, việc hợp tác trong nước và quốc tế làm nâng cao năng lực xúc tiến đầu tư hiệu quả và hiện đại.

1.4.2. Các yếu tố môi trường đầu tư ảnh hưởng đến dòng vốn FDI

Theo Hội nghị Liên hiệp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), các yếu tố môi trường đầu tư ảnh hưởng đến dòng vốn FDI được chia thành ba nhóm yếu tố sau:

- Khung chính sách về FDI

- Các yếu tố kinh tế

- Yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho kinh doanh

1.4.2.1. Khung chính sách về FDI

Khung chính sách về FDI bao gồm hệ thống các quy định hành chính, luật pháp liên quan trực tiếp gián tiếp đến FDI. Khung chính sách bao gồm hai cấp độ: khung chính sách quốc gia và khung chính sách quốc tế.

* Khung chính sách quốc gia

Khung chính sách quốc gia được chia làm hai nhóm là khung chính sách vòng trong và khung chính sách vòng ngoài. Các quy định của luật pháp và chính sách liên quan trực tiếp FDI hay còn gọi là khung chính sách vòng trong bao gồm các quy định về việc thành lập và hoạt động của các nhà đầu tư nước ngoài, những quy định về bảo hộ đầu tư và các tiêu chuẩn đối xử đối với FDI, và cơ chế hoạt động của thị trường trong đó có sự tham gia của thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Khung chính sách vòng ngoài là những chính sách như chính sách thương mại, chính sách tư nhân hóa, chính sách M&A, chính sách thuế, tài chính, tỷ giá hối đoái, chính sách liên quan đến cơ cấu các ngành kinh tế và các vùng lãnh thổ, chính sách lao động, giáo dục.

* Khung chính sách quốc tế

Khung chính sách quốc tế bao gồm những nhân tố thuộc về các hiệp định đầu tư song phương và đa phương, các liên kết kinh tế quốc tế mà nước nhận đầu tư tham gia ký kết sẽ ảnh hưởng đến dòng vốn FDI.

Khung chính sách nằm trong nhóm môi trường đầu tư mềm trong hệ thống môi trường đầu tư của các quốc gia. Khung chính sách không phải là hàng hoạt các nguyên tắc bắt buộc áp đặt trên cơ sở của chính phủ mà nó là một công cụ hữu hiệu để giúp các chính phủ xác định vai trò của các vấn đề quan trọng nếu các chính phủ muốn tạo ra một môi trường kinh doanh hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.

1.4.2.2. Các yếu tố kinh tế

Nhóm các yếu tố kinh tế là tổng thể các nhân tố hữu hình và vô hình, có sẵn (trời cho) và tạo ra cấu thành của một nền kinh tế và cũng là thước đo để đánh giá “tầm vóc” của nền kinh tế quốc gia. Yếu tố kinh tế là mục tiêu nghiên cứu, là mối quan tâm hàng đầu của bất kỳ nhà đầu tư nào tìm kiếm lợi nhuận và hiệu quả đầu tư. Các yếu tố kinh tế bao gồm:

* Các yếu tố kinh tế vĩ mô như dung lượng thị trường, thu nhập bình quân đầu người, tốc độ tăng trưởng của thị trường, khả năng tiếp cận thị trường khu vực và thế giới, và cơ cấu thị trường.

Đối với các chủ đầu tư muốn mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm thì dung lượng thị trường của nước nhận đầu tư là một yếu tố rất quan trọng khi chủ đầu tư cân nhắc để lựa chọn địa điểm đầu tư. Một nước với dân số đông, GRDP bình quân đầu người cao, GRDP tăng trưởng với tốc độ cao, sức mua lớn sẽ có sức hấp dẫn đối với FDI vì đem lại cho chủ đầu tư cơ hội tăng thị phần và lợi nhuận.

Bên cạnh thị trường trong nước, các chủ đầu tư nước ngoài ngày càng quan tâm nhiều hơn đến khả năng tiếp cận thị trường khu vực và thế giới của hàng hóa sản xuất ra tại nước nhận đầu tư. Trong xu thế tăng cường liên kết kinh tế quốc tế và khu vực ngày nay, những nước tham gia vào nhiều các liên kết quốc tế sẽ có lợi thế trong thương mại quốc tế vì hàng hóa từ nước này xuất khẩu sang các nước thành viên khác trong liên kết sẽ được hưởng chế độ thương mại ưu đãi hơn hàng hóa từ các nước không phải thành viên chảy vào. Chính vì vậy chủ đầu tư nước ngoài chỉ cần đầu tư vào một nước có tham gia vào nhiều các liên kết kinh tế khu vực và thế giới sẽ có cơ hội tiếp cận một thị trường rộng lớn hơn rất nhiều thị trường nước nhận đầu tư. Đây là một lợi thế mà các chủ đầu tư nước ngoài không thể bỏ qua khi cân nhắc lựa chọn địa điểm đầu tư.

* Nguồn nhân lực

Yếu tố liên quan đến nguồn nhân lực bao gồm nguồn lao động và giá cả nhân công lao động; trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý và công nhân; cường độ lao động và năng suất lao động; tính cần cù và kỷ luật lao động; hệ thống giáo dục đào tạo; sự hỗ trợ của chính phủ cho phát triển nguồn nhân lực.

Lực lượng lao động dồi dào, trình độ thấp và giá rẻ ở nhiều nước đang phát triển cũng thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài. Lực lượng này đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp chế tạo cần nhiều lao động.

* Cơ sở hạ tầng kỹ thuật

Hệ thống đường sá, cầu cống, sân bay, cảng,...; mức độ thỏa mãn các dịch vụ điện, nước, bưu chính viễn thông, khách sạn,...; khả năng thuê đất và sở hữu nhà; chi phí thuê đất, đền bù giải tỏa, thuê nhà; dịch vụ vận tải, điện, nước, thông tin liên lạc...

Cơ sở hạ tầng như cảng, đường bộ, hệ thống cung cấp năng lượng, mạng lưới viễn thông cũng ảnh hưởng nhiều đến hiệu quả hoạt động đầu tư. Chính vì vậy khi lựa chọn địa điểm đầu tư các chủ đầu tư nước ngoài phải cân nhắc vấn đề này.

* Các yếu tố liên quan đến công nghệ, phát minh, sáng chế, thương hiệu

Không phải lúc nào các chủ đầu tư nước ngoài cũng đem công nghệ cùng với vốn đi đầu tư ở các nước khác. Bản thân họ cũng kỳ vọng tìm được những công nghệ, phát minh, sáng chế và các tài sản mới do doanh nghiệp ở nước nhận đầu tư sáng tạo ra và sở hữu độc quyền. Yếu tố công nghệ là động lực cốt lõi quyết định năng suất, chi phí vận hành và lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Nền tảng công nghệ vững chắc tạo ra hệ sinh thái thu hút dòng vốn FDI, trong khi sự lạc hậu có thể trở thành rào cản lớn cho việc thu hút vốn FDI. Do vậy, yếu tố công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới hiện nay cũng được các nhà đầu tư nước ngoài khá quan tâm.

* Các yếu tố chi phí đầu vào

Khi tìm kiếm hiệu quả và lợi nhuận ở các nước nhận đầu tư, nhà đầu tư còn thường phải quan tâm đến các yếu tố chi phí đầu vào thấp như chi phí thực cho các nguyên liệu và các tài sản kể trên được điều chỉnh theo năng suất lao động; chi phí các yếu tố đầu vào khác, đặc biệt là chi phí vận tải, thông tin và các yếu tố trung gian.

1.4.2.3. Yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho kinh doanh

Các yếu tố tạo điều kiện cho kinh doanh tại nước nhận đầu tư là các biện pháp mà chính phủ hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh của nhà đầu tư nước ngoài bao gồm:

* Hoạt động xúc tiến đầu tư

Hoạt động xúc tiến đầu tư gồm việc quảng bá ra bên ngoài về hình ảnh, chính sách, lợi thế, tiềm năng của nước nhận đầu tư nhằm cung cấp thông tin trung thực nhất, cập nhật nhất để nhà đầu tư hiểu đúng về môi trường kinh doanh của quốc gia mình. Hoạt động xúc tiến đầu tư lúc này sẽ giúp các chủ đầu tư biết đến những chính sách thuận lợi dành cho FDI mới được ban hành ở nước nhận đầu tư. Ngày nay, các biện pháp xúc tiến đầu tư ngày càng có vị trí quan trọng. Xúc tiến đầu tư sẽ giúp rút ngắn khoảng cách về mặt địa lý giữa nước nhận đầu tư và chủ đầu tư vì thông tin đến được với chủ đầu tư kịp thời. Việc giới thiệu môi trường đầu tư, cơ hội đầu tư có thể được tiến hành thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, cũng có thể qua những cuộc tiếp xúc riêng với các nhà đầu tư.

Các hoạt động hỗ trợ cho đầu tư và các dịch vụ tạo thuận lợi cho đầu tư cũng có ảnh hưởng nhiều đến chất lượng xúc tiến đầu tư và từ đó ảnh hưởng đến dòng vốn FDI chảy vào một nước. Các hoạt động hỗ trợ này có thể là hỗ trợ trong việc nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác, cơ hội đầu tư; hỗ trợ trong việc lập hồ sơ dự án và xin phép đầu tư; hỗ trợ trong quá trình triển khai dự án; hỗ trợ trong suốt quá trình hoạt động của dự án và hỗ trợ khi dự án làm thủ tục để chuẩn bị chấm dứt hoạt động. Ngày nay, nhiều nước đã áp dụng cơ chế một cửa nhằm giúp các nhà đầu tư nước ngoài chỉ cần thông qua một đầu mối có thể được hỗ trợ về mọi mặt và trong suốt quá trình từ khi tìm kiếm cơ hội đầu tư đến khi chấm dứt hoạt động đầu tư. Cơ chế này đã tạo thuận lợi rất nhiều cho các nhà đầu tư, giúp họ tiết kiệm được thời gian và chi phí. Các dịch vụ này sẽ giúp các nhà đầu tư yên tâm hơn khi đầu tư vào một quốc gia mà bản thân họ chưa hiểu nhiều về môi trường kinh doanh, giúp giảm bớt các khoản chi phí không cần thiết.

* Các biện pháp khuyến khích đầu tư

Các chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư (ưu đãi về thuế, ưu đãi tài chính, các ưu đãi khác) cũng là một công cụ mà nhiều nước sử dụng để tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) . Các ưu đãi này giúp các chủ đầu tư tăng tỷ suất lợi nhuận, giảm chi phí hoặc hạn chế được rủi ro. Thông thường, các chính sách này được áp dụng riêng cho một hoặc một số doanh nghiệp hoạt động trong một ngành, một lĩnh vực hay một địa bàn nào đó nhằm khuyến khích doanh nghiệp hoạt động theo ý muốn của Chính phủ (muốn điều chỉnh cơ cấu ngành, cơ cấu vùng lãnh thổ, muốn khuyến khích chuyển giao công nghệ cao, ...). Như vậy các ưu đãi đầu tư có thể giúp các nước tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có trọng điểm.

* Các biện pháp nhằm giảm tiêu cực phí

Các biện pháp giảm các tiêu cực phí bằng cách giải quyết nạn tham nhũng, cải cách thủ tục hành chính để nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy quản lý Nhà nước.

* Các biện pháp nâng cao chất lượng các dịch vụ tiện ích xã hội

Các biện pháp nâng cao chất lượng các dịch vụ tiện ích xã hội để đảm bảo chất lượng cuộc sống cho các chủ đầu tư nước ngoài các trường học quốc tế dành cho người nước ngoài, chất lượng nhà ở, các dịch vụ vui chơi giải trí,...

* Các dịch vụ hỗ trợ sau đầu tư

Các dịch vụ hỗ trợ sau đầu tư là các biện pháp, quy định của chính phủ nhằm tạo điều kiện cho các nhà đầu tư thiết lập các chi nhánh ở nước ngoài để giải quyết các công việc hàng ngày. Chẳng hạn như, hỗ trợ đầu tư bằng cách hỗ trợ các dịch vụ liên quan đến thủ tục hồ sơ trong quá trình hoạt động, dịch vụ đào tạo, tìm kiếm đối tác, phát triển nhà ở và công trình dịch vụ, tiện ích công cộng cho người lao động trong khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế.

1.5. Bộ tiêu chí đánh giá hoạt động đầu tư FDI

1.5.1. Các chỉ tiêu về quy mô và cơ cấu vốn FDI

- Số dự án FDI: là số dự án FDI được cấp phép trong một giai đoạn thời gian tại địa phương.

- Tổng số vốn FDI đăng ký: là tổng số vốn góp bằng tiền hoặc tài sản hợp pháp, lợi nhuận để lại và các hình thức vốn khác do nhà đầu tư cam kết đưa vào địa phương để tiến hành hoạt động đầu tư. Vốn đăng ký bao gồm vốn cam kết của nhà đầu tư nước ngoài theo giấy phép cấp mới (đối với các dự án thực hiện lần đầu hoặc các dự án độc lập với các dự án đang hoạt động mới được cấp giấy chứng nhận đầu tư trong kỳ) và cấp bổ sung (đối với các dự án đầu tư nhằm mở rộng quy mô, nâng cao công suất, năng lực sản xuất kinh doanh,…) của dự án đầu tư hiện có đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư trong các năm trước.

- Tổng số vốn FDI thực hiện: là số vốn thực tế do các nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư tại địa phương tiếp nhận vốn, bao gồm chi phí xây dựng các công trình, nhà xưởng, mua sắm máy móc thiết bị,…

- Quy mô vốn FDI thực hiện bình quân dự án

Quy mô vốn thực hiện bình quân dự án = (Tổng vốn FDI thực hiện/số dự án FDI)

Chỉ tiêu này là thước đo xác định giá trị vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực tế đã giải ngân chia cho tổng số lượng dự án trong một khoảng thời gian hoặc khu vực nhất định. Chỉ tiêu này phản ánh năng lực triển khai, sức hút và chất lượng của dòng vốn đầu tư tại địa phương.

- Cơ cấu vốn FDI thực hiện theo hình thức đầu tư

FDI có các hình thức đầu tư chủ yếu sau: 100% vốn đầu tư nước ngoài, liên doanh, hợp đồng hợp tác kinh doanh BCC, và hợp đồng BOT, BTO, BT. Cơ cấu vốn FDI thực hiện theo hình thức đầu tư là tỷ trọng vốn FDI thực hiện của từng hình thức đầu tư trên tổng vốn FDI thực hiện.

- Cơ cấu vốn FDI thực hiện phân theo ngành kinh tế

Chỉ tiêu này thể hiện tỷ trọng vốn FDI thực hiện theo từng ngành kinh tế như nông – lâm – thủy sản, công nghiệp, dịch vụ, du lịch,… trong tổng vốn FDI thực hiện.

- Cơ cấu vốn FDI thực hiện phân theo địa bàn/KCN

Cơ cấu vốn FDI thực hiện phân theo địa bàn/KCN thể hiện tỷ trọng vốn FDI thực hiện phân bổ theo các địa bàn (thành phố, huyện) hoặc theo các KCN.

- Cơ cấu vốn FDI thực hiện phân theo đối tác đầu tư

Chỉ tiêu này là tỷ trọng vốn FDI thực hiện của các nước có vốn đầu tư vào địa phương trong tổng vốn FDI thực hiện vào địa phương. Chỉ tiêu này thể hiện vị thế của các nước đó trong đầu tư FDI tại địa phương.

1.5.2. Các chỉ tiêu hiệu quả đầu tư FDI

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư FDI được dựa trên Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư nước ngoài tại Việt Nam được ban hành theo Quyết định 315/QĐ-TTg năm 2025.

1.5.2.1. Chỉ tiêu kinh tế

* Nhóm tiêu chí về quy mô, đóng góp vào sự phát triển KTXH của khu vực FDI

- Tỷ lệ vốn FDI thực hiện/ vốn FDI đăng ký: Là chỉ tiêu thể hiện phần trăm tổng số vốn thực tế mà nhà đầu tư chi ra và giải ngân để thực hiện mục đích đầu tư trong tổng số vốn mà đầu tư đăng ký đầu tư vào địa phương.

- Tỷ trọng vốn FDI thực hiện trong tổng đầu tư toàn xã hội =

- Tỷ trọng giá trị tăng thêm của khu vực có vốn ĐTNN trong GRDP

- Tỷ lệ đóng góp vào GRDP của khu vực có vốn ĐTNN trong GRDP

* Nhóm tiêu chí về hiệu quả hoạt động của tổ chức kinh tế FDI

- Giá trị doanh thu của tổ chức kinh tế FDI

- Tốc độ tăng doanh thu của tổ chức kinh tế FDI

- Giá trị xuất khẩu của tổ chức kinh tế FDI

- Giá trị nhập khẩu của tổ chức kinh tế FDI

- Tỷ trọng xuất khẩu của tổ chức kinh tế FDI trong tổng xuất khẩu của địa phương

- Tốc độ tăng giá trị xuất khẩu của tổ chức kinh tế FDI

- Tốc độ tăng giá trị nhập khẩu của tổ chức kinh tế FDI

* Nhóm tiêu chí về nộp ngân sách nhà nước của khu vực FDI

- Giá trị nộp ngân sách hàng năm của tổ chức kinh tế FDI

- Tỷ trọng nộp ngân sách của tổ chức kinh tế FDI trong tổng thu ngân sách địa phương

1.5.2.2. Chỉ tiêu xã hội

- Số lao động làm việc trong tổ chức kinh tế FDI

- Tỷ lệ lao động làm việc trong tổ chức kinh tế FDI

- Tốc độ tăng lao động trong tổ chức kinh tế FDI

- Tỷ lệ thu nhập bình quân người lao động làm việc trong tổ chức kinh tế FDI so với thu nhập bình quân người lao động làm việc trong khu vực doanh nghiệp

- Tốc độ tăng thu nhập bình quân người lao động làm việc trong tổ chức kinh tế FDI

MỤC 2: CƠ SỞ CHÍNH TRỊ VÀ CĂN CỨ PHÁP LÝ

2.1. Cơ sở chính trị

Cơ sở chính trị cốt lõi định hình chiến lược và định hướng phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là công tác cải thiện môi trường đầu tư và thu hút dòng vốn nước ngoài (FDI) của Tp. Huế giai đoạn mới được xây dựng vững chắc dựa trên các văn kiện toàn diện sau:

Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Đây là văn kiện chiến lược mới nhất của Trung ương, đặt ra các yêu cầu đột phá cho giai đoạn hiện nay. Nghị quyết khẳng định vị trí then chốt của "Green FDI" (FDI xanh) và "FDI số", định hướng dịch chuyển mạnh mẽ từ ưu đãi dựa trên quy mô vốn sang ưu đãi dựa trên hiệu quả giảm phát thải carbon, chuyển giao công nghệ lõi và tỷ lệ nội địa hóa. Đây là cơ sở chính trị đặc biệt quan trọng để Tp. Huế cụ thể hóa các tiêu chí thu hút nhà đầu tư FDI chất lượng cao, bền vững và phù hợp với xu thế toàn cầu.

Nghị quyết số 54-NQ/TW ngày 10/12/2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045: Đây là kim chỉ nam chính trị quan trọng nhất, khẳng định mục tiêu phát triển Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản cố đô và bản sắc văn hóa Huế, với đặc trưng văn hóa, di sản, sinh thái, cảnh quan, thân thiện môi trường và thông minh. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt là thu hút các dự án FDI có hàm lượng công nghệ cao, du lịch, dịch vụ cao cấp và kinh tế số để tạo động lực tăng trưởng đột phá.

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng: Định hướng rõ nét về việc tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh cải cách hành chính; tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển đổi số quốc gia; thu hút các dự án đầu tư nước ngoài có chọn lọc, ưu tiên chất lượng, hiệu quả, công nghệ và bảo vệ môi trường (Green FDI).

Nghị quyết số 50-NQ/TW ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030: Nêu rõ quan điểm chuyển trọng tâm chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ "số lượng" sang "chất lượng"; ưu tiên thu hút các dự án lớn, công nghệ cao, quản trị hiện đại, có giá trị gia tăng cao và kết nối chặt chẽ với khu vực kinh tế trong nước.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thừa Thiên Huế lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2020 - 2025: Xác định việc cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao các chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI, PAPI, PAR Index), phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ và phát triển nguồn nhân lực là các chương trình trọng điểm nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững, sớm đưa toàn tỉnh đạt các tiêu chí của Thành phố trực thuộc Trung ương.

2.2. Hệ thống văn bản của Trung ương

Luật số 76/2025/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp

Luật số 03/2022/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đầu tư công, Luật đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đầu tư, Luật nhà ở, Luật đấu thầu, Luật điện lực, Luật doanh nghiệp, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật thi hành án dân sự.

Luật số 43/2024/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15 và Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15

Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 22/3/2018 của Bộ Chính trị về định hướng xây dựng chính sách phát triển công nghiệp quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045;

Nghị quyết số 58/NQ-CP ngày 27/4/2020 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 50-NQ/TU ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị ban hành về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030;

Nghị quyết 115/NQ-CP ngày 06/8/2020 của Chính phủ về các giải pháp thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ;

Nghị quyết số 93/NQ-CP ngày 05/7/2023 của Chính phủ về nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế, thúc đẩy kinh tế phát triển nhanh và bền vững giai đoạn 2023 - 2030;

Nghị quyết số 54-NQ/TW, ngày 10/12/2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Nghị quyết số 03/NQ-CP ngày 09/01/2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Quyết định số 667/QĐ-TTg ngày 02/6/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược hợp tác đầu tư nước ngoài giai đoạn 2021-2030;

Quyết định số 308/QĐ-TTg ngày 28/3/2023 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược hợp tác đầu tư nước ngoài giai đoạn 2021-2030;

Quyết định số 1745/QĐ-TTg, ngày 30/12/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050;

Quyết định số 108/QĐ-TTg ngày 26/01/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065;

Nghị quyết số 280/NQ-CP ngày 22/9/2026 của Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW, ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

Quyết định số 315/QĐ-TTg ngày 18/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư nước ngoài tại Việt Nam; Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 24/5/2023 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư nước ngoài trong giai đoạn mới.

Quyết định số 756/QĐ-UBND ngày 28/02/2026 của UBND thành phố về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch thành phố Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050;

Quyết định số 896/QĐ-TTg ngày 26/7/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050.

2.3. Hệ thống văn bản của Thành phố Huế

Nghị quyết số 04-NQ/TU, ngày 24/5/2021 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Khóa XVI về xây dựng Thừa Thiên Huế xứng tầm là một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của cả nước, khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch giai đoạn 2021 - 2025 và tầm nhìn đến năm 2030;

Chương trình hành động số 115-CTr/TU ngày 24/02/2025 của Thành ủy Huế thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Kế hoạch số 89/KH-UBND ngày 25/02/2025 của Uỷ ban nhân dân thành phố về Thực hiện Nghị quyết số 03/NQ-CP ngày 09/01/2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Kế hoạch số 110/KH-UBND ngày 06/3/2025 của UBND Thành phố Huế về việc Triển khai thực hiện Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 50/NQ-CP ngày 17/4/2020 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, năm 2025.

Kế hoạch số 75-KH/TU ngày 31/7/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW, ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

Kế hoạch 79-KH/ĐU ngày 28/8/2026 của Đảng ủy UBND thành phố về việc thực hiện Kế hoạch số 75-KH/TU của Thành ủy Huế về triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW;

Kế hoạch số 544/KH-UBND ngày 23/9/2026 của UBND thành phố về ban hành Kế hoạch phát triển kinh tế đối ngoại thành phố Huế giai đoạn 2026 – 2030;

Kế hoạch số 547/KH-UBND ngày 24/9/2026 của UBND thành phố về ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài;

2.4. Các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới và các cam kết về bảo hộ đầu tư

Từ góc độ của thành phố Huế, các FTA thế hệ mới và các cam kết bảo hộ đầu tư tạo ra cả cơ hội và yêu cầu mới trong công tác xúc tiến, Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giai đoạn 2026–2030. Trước hết, các hiệp định như CPTPP, EVFTA, EVIPA và RCEP giúp mở rộng không gian thị trường, giảm rào cản thương mại, thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng và tạo động lực cho các nhà đầu tư nước ngoài lựa chọn Việt Nam như một điểm đến đầu tư chiến lược. Trong bối cảnh đó, Huế có thể tận dụng lợi thế về vị trí kết nối miền Trung, môi trường chính trị - xã hội ổn định, chất lượng sống, nguồn nhân lực và định hướng phát triển xanh để thu hút các dự án FDI có chất lượng cao.

Đối với CPTPP, tác động quan trọng nhất là tạo điều kiện để Tp. Huế tiếp cận các nhà đầu tư từ các nền kinh tế phát triển trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Các cam kết về minh bạch hóa chính sách, cải cách thể chế, lao động, môi trường và thương mại dịch vụ tạo sức ép tích cực để địa phương nâng cao chất lượng môi trường đầu tư. Vì vậy, trong chiến lược xúc tiến đầu tư, Tp. Huế cần ưu tiên các nhóm nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Singapore, Australia, Canada và New Zealand; đồng thời tập trung vào các ngành có giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường, có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Đối với EVFTA, đây là cơ sở quan trọng để Tp. Huế đẩy mạnh thu hút dòng vốn đầu tư từ Liên minh châu Âu, đặc biệt là các lĩnh vực phù hợp với định hướng phát triển bền vững như công nghệ sạch, năng lượng tái tạo, thiết bị y tế, dược phẩm, giáo dục, du lịch chất lượng cao, nông nghiệp hữu cơ và chế biến sâu. Các nhà đầu tư EU thường quan tâm đến tính minh bạch, ổn định chính sách, tiêu chuẩn môi trường, trách nhiệm xã hội và chất lượng hạ tầng. Do đó, Tp. Huế cần xây dựng hình ảnh là địa phương có môi trường đầu tư an toàn, bền vững, có bản sắc văn hóa và có khả năng cung cấp nguồn nhân lực chất lượng.

Đối với EVIPA, ý nghĩa nổi bật là củng cố cơ sở pháp lý cho bảo hộ đầu tư, qua đó nâng cao niềm tin của các nhà đầu tư EU đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam. Đối với Tp. Huế, điều này đặc biệt quan trọng khi xúc tiến các dự án có quy mô lớn, thời gian thu hồi vốn dài và yêu cầu mức độ ổn định cao như hạ tầng, công nghiệp xanh, y tế, giáo dục, đô thị thông minh và dịch vụ chất lượng cao. Việc bảo đảm tính minh bạch, nhất quán và hiệu quả trong thực thi chính sách tại địa phương sẽ là điều kiện then chốt để Tp. Huế tận dụng tốt các cam kết bảo hộ đầu tư.

Đối với RCEP, tác động chủ yếu nằm ở khả năng thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng khu vực. Các đối tác trong RCEP như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Australia và New Zealand đều là những nền kinh tế có quan hệ thương mại, đầu tư quan trọng với Việt Nam. Vì vậy, Tp. Huế có thể tận dụng RCEP để thu hút các dự án công nghiệp hỗ trợ, chế biến chế tạo, logistics, kho bãi, dịch vụ hậu cần, nông nghiệp công nghệ cao và các ngành phục vụ xuất khẩu. Tuy nhiên, do RCEP có mức độ cam kết thấp hơn so với CPTPP và EVFTA, Tp. Huế cần kết hợp lợi thế từ RCEP với cải thiện hạ tầng, quỹ đất, thủ tục hành chính và chất lượng dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư.

Bảng 2.2.1. Tóm tắt các hiệp định cốt lõi

Nguồn. Tổng hợp nhóm đề án

Nhìn chung, CPTPP, EVFTA, EVIPA và RCEP không chỉ tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động thương mại và đầu tư quốc tế mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới công tác xúc tiến đầu tư của Tp. Huế. Trong giai đoạn 2026–2030, Tp. Huế cần chuyển từ xúc tiến đầu tư đại trà sang xúc tiến đầu tư có chọn lọc theo thị trường, ngành nghề và tiêu chuẩn nhà đầu tư; ưu tiên các dự án có công nghệ tiên tiến, quản trị hiện đại, sử dụng đất hiệu quả, thân thiện với môi trường và có khả năng lan tỏa đến khu vực doanh nghiệp trong nước.

2.5. Cơ chế đặc thù cho Thành phố Huế

Cơ chế đặc thù cho Tp. Huế là một trong những căn cứ chính trị và pháp lý quan trọng để xây dựng định hướng xúc tiến, thu hút đầu tư trong giai đoạn tới. Về cơ sở chính trị, Nghị quyết số 54-NQ/TW ngày 10/12/2019 của Bộ Chính trị đã xác định mục tiêu xây dựng và phát triển Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản Cố đô và bản sắc văn hóa Huế, với đặc trưng văn hóa, di sản, sinh thái, cảnh quan, thân thiện môi trường và thông minh. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 83/NQ-CP ngày 27/5/2020 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 54-NQ/TW, tạo khuôn khổ triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đô thị, hạ tầng và huy động nguồn lực cho địa phương.

Về căn cứ pháp lý trực tiếp, Nghị quyết số 38/2021/QH15 của Quốc hội quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế về quản lý tài chính và ngân sách nhà nước. Các cơ chế này tạo thêm dư địa tài chính cho địa phương, bao gồm: được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương và các nguồn vay hợp pháp trong giới hạn nhất định; được ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu từ phần tăng thu hoạt động xuất nhập khẩu để đầu tư kết cấu hạ tầng; được hưởng một phần khoản thu tiền sử dụng đất khi bán tài sản công gắn liền với đất của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc Trung ương quản lý trên địa bàn; đồng thời được phân bổ thêm chi thường xuyên theo định mức dân số trong thời gian thực hiện Nghị quyết.

Đáng chú ý, cơ chế đặc thù của Tp. Huế không chỉ nhằm tăng nguồn lực tài chính thông thường, mà còn gắn trực tiếp với đặc điểm riêng có của địa phương là đô thị di sản. Nghị quyết số 38/2021/QH15 cho phép nguồn thu phí tham quan di tích được nộp ngân sách nhà nước và ngân sách địa phương bố trí tương ứng để đầu tư tu bổ di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn. Đồng thời, Quốc hội cho phép thành lập Quỹ Bảo tồn di sản Huế để bổ sung nguồn lực cho công tác trùng tu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Huế. Đây là cơ chế có ý nghĩa đặc biệt, giúp Tp. Huế vừa bảo tồn di sản, vừa chuyển hóa di sản thành nguồn lực phát triển, nhất là trong các lĩnh vực du lịch, dịch vụ, công nghiệp văn hóa và kinh tế đô thị.

Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 38/2021/QH15, TP. Huế kiến nghị Quốc hội ban hành nghị quyết mới với 15 cơ chế, chính sách mới. Điểm đáng chú ý là đề xuất thí điểm Khu thương mại tự do (FTZ) cùng nhiều ưu đãi về đầu tư, thuế, đất đai và hải quan nhằm tạo động lực tăng trưởng mới.

Sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 175/2024/QH15 về việc thành lập Tp. Huế trực thuộc Trung ương, các cơ chế, chế độ, chính sách đặc thù đã áp dụng đối với Tp. Huế tiếp tục được thực hiện trên địa bàn Thành phố Huế cho đến hết giai đoạn áp dụng hoặc đến khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Như vậy, Tp. Huế đồng thời có vị thế của một đô thị trực thuộc Trung ương và cơ chế đặc thù về tài chính, ngân sách, bảo tồn di sản. Đây là nền tảng pháp lý quan trọng để Thành phố chủ động hơn trong huy động nguồn lực, chuẩn bị hạ tầng, xây dựng danh mục dự án trọng điểm và thu hút nhà đầu tư có năng lực, phù hợp với định hướng phát triển xanh, thông minh, bền vững và dựa trên giá trị di sản.

MỤC 3: CƠ SỞ THỰC TIỄN

3.1. Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

3.1.1. Kinh nghiệm của một số địa phương tương đồng trong nước

3.1.1.1. Kinh nghiệm Đà Nẵng

Đà Nẵng là một trong những thành phố thu hút các nguồn vốn đầu tư, đặc biệt là dòng vốn FDI chất lượng cao dựa vào sự kết hợp giữa vị thế tự nhiên sẵn có và tư duy kiến tạo thể chế mạnh mẽ.

(a) Lợi thế vị trí địa lý: Với lợi thế là cửa ngõ hướng biển của hành lang Đông – Tây, Đà Nẵng sở hữu vị trí địa lý mang tính chiến lược địa phương miền Trung có được.

- Cửa ngõ ra biển lớn: Thành phố là điểm cuối của Hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối trực tiếp các nước Myanmar, Thái Lan, Lào với Biển Đông. Điều này biến Đà Nẵng thành trung tâm trung chuyển hàng hóa và dịch vụ logistics của cả khu vực.

- Hạ tầng giao thông hoàn chỉnh: Sân bay quốc tế nằm ngay trong lòng thành phố, hệ thống đường cao tốc, đường sắt Bắc – Nam và đặc biệt là hệ thống cảng biển sâu (Cảng Tiên Sa và Siêu cảng Liên Chiểu đang xây dựng) tạo thành một chuỗi cung ứng vận tải đa phương thức hoàn hảo.

Thay vì thu hút đầu tư phân tán, Đà Nẵng tập trung xây dựng các khu định hình sẵn hạ tầng kỹ thuật cao để tối ưu hóa chi phí cho nhà đầu tư.

- Khu công nghệ cao (CNC) Đà Nẵng được đầu tư đồng bộ về hạ tầng giao thông, điện, nước và viễn thông. Địa điểm này trở thành tâm điểm đón các dòng vốn chất lượng cao từ Hoa Kỳ, Nhật Bản trong các lĩnh vực điện tử, cơ khí chính xác và công nghệ thông tin, các nhà đầu tư chỉ cần mang công nghệ và máy móc đến là có thể vận hành ngay.

- Mô hình "Cụm liên kết ngành": Định hướng dịch chuyển rõ ràng sang công nghiệp chế biến - chế tạo tại các khu công nghiệp truyền thống (Hòa Khánh, Liên Chiểu) nhờ lợi thế kết nối trực tiếp với hệ thống cảng biển sâu (Tiên Sa, Liên Chiểu), sân bay quốc tế và mạng lưới quốc lộ.

(b) Kiến tạo thể chế và may đo lợi ích: Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của thành phố không chỉ đến từ các lợi thế tự nhiên sẵn có, mà là kết quả của một chiến lược bài bản, liên tục đổi mới để thích ứng với dòng vốn toàn cầu.

Đà Nẵng không đợi nhà đầu tư tìm đến mà chủ động tạo ra sân chơi với những cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo điều kiện thu hút nguồn vốn đầu tư nói chung và vốn FDI nói riêng.

- Khu thương mại tự do đầu tiên: Thông qua Nghị quyết 136/2024/QH15 của Quốc hội, Đà Nẵng là địa phương đầu tiên tại Việt Nam được trao đặc quyền thí điểm mô hình Khu thương mại tự do thế hệ mới (với quy mô khoảng 1.881 ha, bố trí tại 7 khu chức năng chuyên biệt tập trung quanh khu vực Cảng Liên Chiểu và phía Tây Bắc thành phố) và Trung tâm Tài chính quốc tế. Những đặc quyền và chính sách ưu đãi vượt trội tại đây bao gồm:

Chính sách thuế “kịch trần”: Doanh nghiệp FDI hoạt động trong khu phi thuế quan và các khu chức năng được hưởng các ưu đãi đầu tư cao nhất.

Hải quan thông thoáng: Áp dụng các thủ tục hải quan ưu tiên đặc biệt, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho chuỗi cung ứng và logistics.

Cơ chế "Một cửa tại chỗ": Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng được ủy quyền là đầu mối trực tiếp cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư và giải quyết các thủ tục liên quan một cách nhanh chóng, cắt giảm tối đa việc phải xin ý kiến từ các Bộ, ngành Trung ương.

Thu hút đầu tư chiến lược: Hạ tầng bao trùm các lĩnh vực đa dạng từ sản xuất, logistics, công nghệ cao cho đến công nghiệp thông tin và đổi mới sáng tạo. Việc đưa Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng vào vận hành tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng riêng cho các quỹ đầu tư, định chế tài chính lớn toàn cầu. Từ đó, dòng vốn FDI được luân chuyển và tiếp cận các dịch vụ tài chính một cách an toàn, nhanh chóng theo chuẩn thông lệ quốc tế.

- Chính sách "May đo" cho Nhà đầu tư chiến lược: Chính sách này thể hiện sự đột phá trong tư duy thu hút đầu tư, với các cơ chế ưu đãi vượt trội so với quy định đại trà. Thành phố có hành lang pháp lý riêng để cấp đặc quyền (khấu hao nhanh, miễn giảm tiền thuê đất dài hạn, hỗ trợ chi phí R&D từ ngân sách) được thiết kế dựa trên Luật Đầu tư cho các tập đoàn công nghệ lớn đổ bộ vào mảng Vi mạch bán dẫn và Trí tuệ nhân tạo.

Các doanh nghiệp FDI đáp ứng tiêu chuẩn "Nhà đầu tư chiến lược" (cam kết dòng vốn lớn, chuyển giao công nghệ, sử dụng nhân lực trình độ cao) sẽ được hưởng các đặc quyền pháp lý chưa từng có:

Hỗ trợ tài chính, ngân sách nghiên cứu và phát triển: Hỗ trợ trực tiếp từ Quỹ Hỗ trợ đầu tư lên tới mức tối đa cho phép đối với các khoản chi phí đầu tư ban đầu và vận hành trung tâm Nghiên cứu - Phát triển.

Đặc quyền về Đất đai: Miễn, giảm tiền thuê đất dài hạn cho toàn bộ vòng đời dự án tại các khu công nghệ cao hoặc khu kinh tế trọng điểm.

Ưu đãi Khấu hao: Cho phép áp dụng cơ chế khấu hao nhanh đối với các tài sản cố định (như máy móc, thiết bị nghiên cứu chuyên dụng giá trị cao) để doanh nghiệp nhanh chóng thu hồi vốn và tái đầu tư vào công nghệ mới.

(c) Nguồn nhân lực chất lượng cao: Đà Nẵng sở hữu hệ thống mạng lưới đại học, cao đẳng lớn như Đại học Đà Nẵng với các trường thành viên ĐH Bách khoa, ĐH Kinh tế, ĐH Sư phạm kỹ thuật, ĐH Duy Tân, ĐH FPT, … Bên cạnh đó, Đà Nẵng đã thành lập trung tâm DSAC hợp tác với các "ông lớn" như Synopsys, Intel và Nvidia, triển khai các chương trình đào tạo kỹ sư thiết kế chip và chuyên gia AI, chuẩn bị sẵn sàng nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao của nhà đầu tư.

Bên cạnh nguồn lực đào tạo tại chỗ, Đà Nẵng – thành phố đáng sống – với khí hậu ôn hòa, cảnh quan thiên nhiên trù phú, cùng với chất lượng y tế, giáo dục, … dễ dàng thu hút các chuyên gia, nhân sự cao cấp từ các tỉnh lân cận và lực lượng lao động dịch chuyển từ hai đầu đất nước.

(d) Môi trường quản trị minh bạch và cam kết "Chính quyền đồng hành": Đà Nẵng liên tục nhiều năm đứng trong nhóm dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) và Chỉ số chuyển đổi số (DTI) nhờ triết lý quản trị minh bạch và chủ động.

- Công khai, minh bạch thông tin: Thành phố triển khai các cổng thông tin trực tuyến (https://opendata.danang.gov.vn/) về quy hoạch đô thị, đất đai, giúp nhà đầu tư dễ dàng tra cứu vị trí, mục đích sử dụng đất, và danh mục các dự án kêu gọi đầu tư mà không cần qua các khâu trung gian. Các chính sách ưu đãi đầu tư vào Khu công nghệ cao, Khu CNTT tập trung, hay các khu công nghiệp đều được niêm yết rõ ràng về tiêu chuẩn, điều kiện thụ hưởng và nghĩa vụ thuế.

- Đơn giản hóa quy trình thủ tục: Áp dụng triệt để chuyển đổi số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến để giảm thiểu thời gian chờ cấp phép dự án. Cổng dịch vụ công trực ứng và Hệ thống một cửa điện tử của thành phố đã tích hợp 100% thủ tục hành chính, cho phép các nhà đầu tư nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả trực tuyến. Nhật ký xử lý hồ sơ của từng công chức được công khai rõ ràng trên hệ thống.

- Cơ chế đối thoại trực tiếp: Triết lý "Chính quyền phục vụ" và các buổi đối thoại thẳng thắn của lãnh đạo thành phố giúp tháo gỡ rào cản pháp lý và những khó khăn cho doanh nghiệp gặp vướng mắc. Tổng đài (0236) 1022 Đà Nẵng (hay *1022) cùng chuyên mục "Chính quyền tương tác" đóng vai trò là cầu nối trọng yếu trong hệ sinh thái Cổng thông tin dịch vụ công. Hệ thống này giúp chính quyền thành phố tiếp nhận, chuyển xử lý và phản hồi hàng nghìn kiến nghị từ người dân và doanh nghiệp mỗi năm.

Hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Đà Nẵng trong thời gian qua đã đạt được những thành tựu quan trọng, trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương. Thành công này đến từ tư duy bứt phá của chính quyền trong việc xây dựng một môi trường đầu tư công khai, minh bạch, cùng lợi thế sẵn có về nguồn nhân lực nhạy bén với công nghệ. Dù phải đối mặt với những thách thức lớn về quy mô thị trường lao động và sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghiệp mới, Đà Nẵng đang chủ động hóa giải "điểm nghẽn" bằng các chính sách đột phá và mô hình đào tạo tiên tiến. Với việc tận dụng hiệu quả các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 136/2024/QH15 và định hướng định vị mình là trung tâm vi mạch bán dẫn, AI của khu vực, Đà Nẵng hoàn toàn có cơ sở để hiện thực hóa mục tiêu thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới — chất lượng, bền vững và có giá trị gia tăng cao trong tương lai.

3.1.1.2. Kinh nghiệm Hà Tĩnh

Kinh nghiệm của tỉnh Hà Tĩnh cho thấy, thu hút vốn đầu tư hiệu quả không chỉ dựa vào ưu đãi, mà quan trọng hơn là tạo dựng niềm tin của nhà đầu tư thông qua cải cách hành chính, chuẩn bị hạ tầng và đồng hành thực chất sau cấp phép. Năm 2025, Hà Tĩnh ghi nhận kết quả nổi bật khi chấp thuận chủ trương 54 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn gần 127.967 tỷ đồng và cấp phép 6 dự án FDI với tổng vốn gần 28 triệu USD. Kết quả này phản ánh cách tiếp cận xúc tiến đầu tư có trọng tâm, trong đó địa phương tập trung vào các ngành tạo động lực tăng trưởng như năng lượng, công nghiệp chế biến – chế tạo, logistics, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao.

Bài học quan trọng nhất là Hà Tĩnh đã biết định vị rõ không gian thu hút đầu tư, lấy Khu kinh tế Vũng Áng làm cực tăng trưởng chiến lược, gắn cảng nước sâu, công nghiệp nặng, năng lượng và logistics với chuỗi cung ứng khu vực. Đồng thời, tỉnh chú trọng công khai thông tin quy hoạch, quỹ đất, hạ tầng và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, chuyển từ tư duy “trải thảm đỏ” sang “đồng hành thực chất” với doanh nghiệp. Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2026 của Hà Tĩnh tiếp tục thể hiện tính chọn lọc khi ưu tiên dự án quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện môi trường, có khả năng liên kết chuỗi và đóng góp dài hạn cho tăng trưởng xanh.

Đối với Thành phố Huế, kinh nghiệm này gợi mở ba bài học: cần xác định rõ các cực tăng trưởng và ngành mũi nhọn; chuẩn bị danh mục dự án gắn với đất sạch, hạ tầng và thông tin minh bạch; đồng thời tăng cường cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư xuyên suốt từ khảo sát, cấp phép đến triển khai dự án.

3.1.1.3. Kinh nghiệm Nghệ An

Nghệ An trong những năm qua luôn duy trì vị thế và liên tục nằm trong top 10 những địa phương có tổng vốn đăng ký đầu tư trực tiếp nước ngoài cao nhất. Thành công này không đến từ sự ngẫu nhiên mà là kết quả của một chiến lược bài bản, chuyển dịch từ tư duy "có gì dùng nấy" sang "chuẩn bị những gì nhà đầu tư cần".

Từ góc độ quản lý và kinh tế phát triển, có thể đúc kết thành công của Nghệ An qua mô hình chiến lược "5 Sẵn sàng" kết hợp với các bài học kinh nghiệm sâu sắc. Cụ thể, dựa trên kinh nghiệm cốt lõi của Nghệ An chính là việc chủ động tạo dựng lợi thế cạnh tranh động thay vì chỉ dựa vào lợi thế tĩnh (vị trí địa lý, tài nguyên tự nhiên), tỉnh đã định hình rõ nét 5 yếu tố liên quan đến vật chất và thể chế để nhằm thu hút vốn FDI thông qua mô hình chiến lược “5 sẵn sàng” như sau:

Đơn vị: Triệu USD

Hình 2.3.1 10 địa phương tổng vốn đăng ký đầu tư nước ngoài cao nhất năm 2024

(Nguồn: Tổng cục thống kê)

(a) Sẵn sàng về Quy hoạch và Mặt bằng sạch

- Bài học: Nhà đầu tư FDI, đặc biệt là các tập đoàn công nghệ cao, cần tốc độ triển khai dự án tính bằng tháng. Việc chậm trễ giải phóng mặt bằng là "điểm chết" của thu hút đầu tư.

- Hành động của Nghệ An: Tỉnh đã sớm quy hoạch đồng bộ hệ thống 11 khu công nghiệp (KCN) gắn liền với Khu kinh tế Đông Nam. Điểm cốt lõi là tỉnh giao các nhà đầu tư hạ tầng chuyên nghiệp có năng lực quốc tế dẫn dắt (như VSIP, WHA, Hoàng Thịnh Đạt) trực tiếp triển khai và tạo quỹ đất sạch quy mô lớn, giúp các tập đoàn như Foxconn, Goertek, Luxshare có thể "vào là xây dựng ngay".

(b) Sẵn sàng về Hạ tầng thiết yếu

- Bài học: Đồng bộ hóa hạ tầng giao thông và logistics để tối ưu hóa thời gian cung ứng và chi phí vận tải.

- Hành động của Nghệ An: Tập trung nguồn lực nâng cấp các dự án hạ tầng mang tính chiến lược: Mở rộng các trục giao thông kết nối cao tốc Bắc - Nam, thúc đẩy dự án cảng nước sâu Cửa Lò để đón tàu container tải trọng lớn (đến 100.000 DWT), và lập quy hoạch mở rộng Cảng hàng không quốc tế Vinh. Ngoài ra, hạ tầng điện lưới và hệ thống xử lý nước thải tại các KCN đều được đầu tư trước một bước.

(c) Sẵn sàng về Nguồn nhân lực

- Bài học: Khi dòng vốn FDI dịch chuyển mạnh mẽ từ dệt may/giày da sang thiết bị điện tử, bán dẫn và năng lượng xanh, chi phí nhân công giá rẻ không còn là lợi thế quyết định; thay vào đó là chất lượng lao động kỹ thuật.

- Hành động của Nghệ An: Tận dụng tối đa lợi thế "đất học" với quy mô dân số vàng. Tỉnh định hướng liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp FDI với trường ĐH Vinh, Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh và các trường nghề trên địa bàn để đào tạo theo đơn đặt hàng, cung ứng ngay lực lượng lao động tay nghề cho chuỗi cung ứng linh kiện điện tử.

(d) Sẵn sàng về Thể chế, Cơ chế và Thủ tục hành chính

- Bài học: Thủ tục rườm rà làm mất chi phí cơ hội của nhà đầu tư.

- Hành động của Nghệ An: Áp dụng triệt để tư duy "Nhanh - Đồng bộ - Thân thiện". Rút ngắn tối đa thời gian cấp chứng nhận đăng ký đầu tư (nhiều dự án lớn được cấp phép chỉ trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ). Ban quản lý KKT Đông Nam đóng vai trò là đầu mối "một cửa tại chỗ", đồng hành giải quyết mọi vướng mắc pháp lý nhà đầu tư.

(e) Sẵn sàng hỗ trợ đồng hành cùng nhà đầu tư

- Bài học: Xúc tiến đầu tư tại chỗ (chăm sóc tốt các nhà đầu tư hiện tại) chính là kênh quảng bá hiệu quả nhất để thu hút các nhà đầu tư mới.

- Hành động của Nghệ An: Lãnh đạo tỉnh trực tiếp thiết lập các tổ công tác đặc biệt để "gỡ khó" cho từng dự án lớn. Khi các tập đoàn lớn như Runergy, Goertek hoạt động thuận lợi và liên tục tăng vốn mở rộng sản xuất, họ chính là cầu nối kéo theo các doanh nghiệp vệ tinh trong chuỗi cung ứng dịch chuyển về Nghệ An.

3.1.2. Kinh nghiệm quốc tế

(a) Kyoto, Nhật Bản: chuyển hóa di sản và công nghiệp truyền thống thành công nghiệp sáng tạo, công nghệ cao và startup

Kyoto có giá trị tham chiếu đặc biệt đối với Tp. Huế vì đây cũng là một cố đô, có nền tảng văn hóa – lịch sử sâu dày, hệ thống đại học mạnh, truyền thống thủ công và bản sắc đô thị rõ nét. Điểm đáng chú ý là Kyoto không định vị mình chỉ như một thành phố du lịch. JETRO mô tả Kyoto là một trong những “thành phố sản xuất” hàng đầu của Nhật Bản, nơi công nghệ truyền thống được phát triển thành các ngành công nghiệp công nghệ cao, đồng thời vẫn duy trì các ngành nghề lâu đời dựa trên kỹ năng thủ công và văn hóa bản địa.

Cổng xúc tiến đầu tư Invest Kyoto xác định các lĩnh vực ưu tiên của thành phố gồm công nghiệp sáng tạo số như animation và game, công nghiệp truyền thống, khoa học sự sống, công nghiệp xanh và hệ sinh thái khởi nghiệp. Invest Kyoto cũng nhấn mạnh hệ sinh thái startup của Kyoto tập trung vào khoa học sự sống và deep tech, với các hỗ trợ theo từng giai đoạn như đào tạo khởi nghiệp, thương mại hóa, trợ cấp, gọi vốn, tăng tốc, phát triển thị trường và mở rộng quốc tế.

Bài học lớn từ Kyoto là một đô thị di sản không nhất thiết phải lựa chọn giữa bảo tồn và phát triển. Vấn đề nằm ở cách chuyển hóa tài sản văn hóa, tri thức đại học, kỹ năng thủ công, chất lượng sống và hình ảnh đô thị thành lợi thế cạnh tranh trong các ngành có giá trị gia tăng cao. Đối với Tp. Huế, điều này gợi mở hướng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) không chỉ tập trung vào du lịch lưu trú hoặc bất động sản du lịch, mà mở rộng sang công nghiệp văn hóa, thiết kế, nội dung số, bảo tồn di sản bằng công nghệ, y tế chuyên sâu, giáo dục quốc tế, khoa học sự sống, công nghệ môi trường và công nghiệp sáng tạo.

(b) Hàn Châu, Trung Quốc: từ đô thị văn hóa – thương mại đến trung tâm kinh tế số và FDI công nghệ

Hàn Châu là một trường hợp đáng chú ý về quá trình chuyển đổi từ đô thị có nền tảng văn hóa, cảnh quan và thương mại sang trung tâm kinh tế số, thương mại điện tử và FDI công nghệ cao. Năm 2022, Hàn Châu thu hút 840 dự án đầu tư nước ngoài mới, sử dụng 7,81 tỷ USD vốn nước ngoài, trong đó 4,59 tỷ USD tập trung vào các ngành công nghệ cao (China Briefing, 2023).

Dù quy mô và bối cảnh của Hàn Châu vượt xa Tp. Huế, kinh nghiệm của thành phố này cho thấy một bài học quan trọng: đô thị văn hóa chỉ có thể bứt phá khi xây dựng được một câu chuyện phát triển mới dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái doanh nghiệp. Đối với Tp. Huế, bài học từ Hàn Châu không phải là sao chép mô hình đô thị công nghệ quy mô lớn, mà là chuyển hóa định vị phát triển: từ đô thị di sản – du lịch sang đô thị di sản – tri thức – kinh tế số – công nghiệp sáng tạo – kinh tế xanh.

(c) Tô Châu, Trung Quốc: sức mạnh và rủi ro của mô hình khu công nghiệp và FDI sản xuất

Tô Châu là một trường hợp điển hình về tăng trưởng nhanh dựa trên khu công nghiệp, FDI và hội nhập vào chuỗi sản xuất toàn cầu. Nghiên cứu của World Bank về Sino-Singapore Suzhou Industrial Park cho thấy khu công nghiệp này chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ về đất đai và dân số của Suzhou nhưng đóng góp đáng kể vào GRDP, sản lượng công nghiệp, thương mại và nguồn thu công của thành phố (Zeng, 2016). Điều này cho thấy nếu được tổ chức tốt, khu công nghiệp có thể trở thành động lực phát triển mạnh mẽ.

Tuy nhiên, bài học từ Tô Châu cũng cần được đọc theo hai chiều. FDI công nghiệp có thể tạo bứt phá về sản xuất, xuất khẩu, hạ tầng và năng lực công nghiệp; nhưng cũng có thể tạo áp lực về đất đai, đô thị hóa, môi trường và phân mảnh không gian nếu thiếu kiểm soát quy hoạch. Đối với Tp. Huế, Tô Châu là bài học về cách tổ chức khu công nghiệp và Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) sản xuất, nhưng cũng là lời cảnh báo về việc không nên công nghiệp hóa nhanh bằng mọi giá.

Bảng 2.3.1. Ma trận so sánh quốc tế và vị thế của Tp. Huế

3.2. Xu hướng dịch chuyển dòng vốn FDI toàn cầu

3.2.1. FDI toàn cầu suy giảm nhưng ASEAN vẫn duy trì sức hút

Dòng vốn FDI toàn cầu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc. Theo UNCTAD, FDI toàn cầu năm 2024 giảm 11%, xuống khoảng 1,5 nghìn tỷ USD nếu loại trừ các dòng vốn trung chuyển qua một số nền kinh tế châu Âu; điều này phản ánh sự suy giảm của dòng vốn đầu tư sản xuất thực chất trong bối cảnh bất định địa chính trị và phân mảnh thương mại (United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD, 2025).

Trong khi đó, ASEAN tiếp tục duy trì sức hút tương đối tích cực. ASEAN Investment Report 2025 cho biết FDI vào ASEAN năm 2024 tăng 8%, đạt 226 tỷ USD, trái chiều với xu hướng suy giảm chung của FDI toàn cầu (ASEAN Secretariat & UNCTAD, 2025). Điều này cho thấy Đông Nam Á vẫn là khu vực hấp dẫn trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các tập đoàn quốc tế. Tuy nhiên, cơ hội này không phân bổ đều cho mọi địa phương. Những địa phương có thể chế tốt, hạ tầng sẵn sàng, nhân lực phù hợp, tiêu chuẩn môi trường rõ ràng và chiến lược ngành cụ thể sẽ có khả năng tiếp nhận dòng vốn chất lượng cao tốt hơn.

3.2.2. FDI dịch chuyển theo logic an toàn chuỗi cung ứng

Một xu hướng nổi bật là FDI dịch chuyển theo logic an toàn chuỗi cung ứng. Các tập đoàn đa quốc gia đang giảm phụ thuộc vào một trung tâm sản xuất duy nhất và tìm kiếm các địa điểm có ổn định chính trị, chi phí hợp lý, hạ tầng tốt, khả năng kết nối khu vực và rủi ro chính sách thấp. Chiến lược “China+1”, friend-shoring, near-shoring và regionalization khiến Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, tiếp tục nằm trong tầm quan tâm của nhà đầu tư quốc tế.

Đối với Tp. Huế, xu hướng này mở ra cơ hội nhưng cũng tạo ra yêu cầu chọn lọc. Tp. Huế không nên hiểu dịch chuyển FDI đơn thuần là cơ hội đón các nhà máy gia công. Thành phố cần chọn các phân đoạn phù hợp hơn, bao gồm công nghiệp sạch, công nghiệp hỗ trợ quy mô vừa, logistics xanh, chế biến sâu, công nghệ thông tin, dịch vụ y tế – giáo dục, du lịch chất lượng cao và nông nghiệp công nghệ cao.

3.2.3. FDI xanh, ESG và kinh tế tuần hoàn trở thành tiêu chuẩn mới

FDI thế hệ mới ngày càng gắn với chuyển đổi xanh, tiêu chuẩn ESG, giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm chi phí đầu vào, mà còn đánh giá khả năng địa phương đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, năng lượng sạch, quản trị lao động, trách nhiệm xã hội, giảm rủi ro khí hậu và tính bền vững của chuỗi cung ứng.

Đây là xu hướng đặc biệt phù hợp với định vị của Tp. Huế. Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2026 của Tp. Huế nhấn mạnh mục tiêu thu hút đầu tư có chất lượng, chuyên nghiệp, đồng bộ và có chiều sâu; tập trung vào nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn lớn trong và ngoài nước trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch – công nghệ cao, dịch vụ chất lượng cao, kinh tế số, kinh tế xanh và khai thác bền vững tiềm năng kinh tế biển – đầm phá (Ủy ban nhân dân Thành phố Huế, 2025a). Đây là nền tảng chính sách quan trọng để Tp. Huế định vị mình như một điểm đến của FDI xanh.

3.2.4. FDI trong dịch vụ tri thức, kinh tế số và công nghiệp sáng tạo tăng vai trò

FDI trong dịch vụ tri thức, kinh tế số, công nghiệp sáng tạo, y tế, giáo dục, nghiên cứu – phát triển và khoa học sự sống ngày càng có vai trò quan trọng trong cạnh tranh giữa các đô thị. Các lĩnh vực này không nhất thiết đòi hỏi quỹ đất lớn như công nghiệp truyền thống, nhưng đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng, hạ tầng số, môi trường sống tốt, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chất lượng quản trị đô thị.

Kinh nghiệm Kyoto và Hangzhou cho thấy các đô thị có nền tảng văn hóa, tri thức và thương mại có thể chuyển hóa thành trung tâm công nghiệp sáng tạo, khoa học sự sống, startup, công nghệ số và FDI chất lượng cao (China Briefing, 2023; JETRO, n.d.). Đối với Tp. Huế, đây là căn cứ để mở rộng tư duy FDI từ “nhà máy” sang “tri thức, dịch vụ, công nghệ, văn hóa và sáng tạo”.

3.3. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Thành phố Huế

3.3.1. Bài học về định hướng phân loại FDI ưu tiên cho Thành phố Huế

3.3.1.1. FDI du lịch di sản, nghỉ dưỡng xanh và chăm sóc sức khỏe

Đây là nhóm FDI phù hợp với bản sắc Tp. Huế, nhưng cũng là nhóm cần kiểm soát chặt để tránh biến du lịch thành bất động sản trá hình. Với lợi thế di sản, cảnh quan, văn hóa, ẩm thực và môi trường sống, Tp. Huế có thể ưu tiên các dự án khách sạn di sản, nghỉ dưỡng xanh, du lịch chăm sóc sức khỏe, trung tâm hội nghị – lễ hội, kinh tế đêm có kiểm soát, dịch vụ trải nghiệm văn hóa, du lịch cộng đồng và sản phẩm thủ công – ẩm thực bản địa.

Tiêu chí lựa chọn dự án không nên chỉ dựa vào quy mô vốn đầu tư mà cần đánh giá khả năng kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu du khách, tạo việc làm chất lượng, bảo vệ di sản, sử dụng sản phẩm địa phương và tạo liên kết với doanh nghiệp du lịch, làng nghề, hộ kinh doanh và cộng đồng.

3.3.1.2. FDI y tế, giáo dục, khoa học sự sống và nghiên cứu – phát triển

Tp. Huế có nền tảng về giáo dục đại học, y tế chuyên sâu và nguồn nhân lực tri thức. Đây là lợi thế khác biệt so với nhiều địa phương chỉ cạnh tranh bằng đất đai và lao động giá rẻ. Vì vậy, Tp. Huế cần ưu tiên FDI vào bệnh viện chuyên khoa, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi, du lịch y tế, giáo dục quốc tế, đào tạo nghề chất lượng cao, trung tâm nghiên cứu ứng dụng, khoa học sự sống và liên kết đại học – doanh nghiệp.

Kinh nghiệm Kyoto cho thấy khoa học sự sống, deep tech và startup có thể phát triển dựa trên nền tảng đại học mạnh, công nghiệp truyền thống và văn hóa sáng tạo (City of Kyoto, n.d.-b). Đối với Tp. Huế, nhóm FDI này có khả năng tạo giá trị gia tăng cao, nâng cấp nhân lực và củng cố vai trò trung tâm y tế – giáo dục của khu vực miền Trung.

3.3.1.3. FDI công nghiệp sạch, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao

Tp. Huế không nên đi theo mô hình công nghiệp nặng, thâm dụng tài nguyên hoặc phát thải cao. Thay vào đó, thành phố nên ưu tiên công nghiệp sạch, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, thiết bị y tế, linh kiện điện tử, vật liệu xanh, công nghệ môi trường, xử lý chất thải và các ngành đáp ứng tiêu chuẩn ESG.

Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2026 của Tp. Huế đã xác định công nghiệp sạch, công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ là nhóm ưu tiên (Ủy ban nhân dân Thành phố Huế, 2025a). Tuy nhiên, để thu hút nhóm FDI này, Tp. Huế cần chuẩn bị hạ tầng khu công nghiệp, mặt bằng sạch, xử lý nước thải, năng lượng ổn định, logistics, dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật và cơ chế liên kết với doanh nghiệp nhỏ và vừa địa phương.

3.3.1.4. FDI kinh tế số, công nghiệp sáng tạo và đô thị thông minh

Kết quả cao về PII và DTI cho thấy Tp. Huế có cơ sở để thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong kinh tế số, công nghiệp sáng tạo và đô thị thông minh. Đây là nhóm FDI ít thâm dụng đất, phù hợp với đô thị văn hóa – tri thức và có khả năng tạo việc làm chất lượng cho lao động trẻ.

Các dự án ưu tiên có thể bao gồm phần mềm, thiết kế số, trí tuệ nhân tạo ứng dụng, dữ liệu đô thị, thương mại điện tử, nội dung số, game, animation, truyền thông sáng tạo, bảo tồn di sản bằng công nghệ số và các giải pháp đô thị thông minh. Nhóm FDI này cần được gắn với Đại học Huế, hệ sinh thái khởi nghiệp, không gian sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và chương trình chuyển đổi số của chính quyền.

3.3.1.5. FDI logistics, cảng biển và kinh tế biển – đầm phá

Tp. Huế có lợi thế vị trí trên trục Bắc – Nam, khả năng kết nối với cảng biển, sân bay và hành lang kinh tế Đông – Tây. Do đó, thành phố có thể thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào logistics xanh, kho bãi thông minh, chuỗi lạnh, dịch vụ hậu cần, logistics nông – thủy sản và dịch vụ cảng biển.

Tuy nhiên, nhóm FDI này cần được quy hoạch cẩn trọng vì có thể tác động đến hệ sinh thái đầm phá, ven biển và sinh kế cộng đồng. Tiêu chí lựa chọn dự án cần bao gồm hiệu quả logistics, phát thải thấp, bảo vệ môi trường nước, không xung đột với sinh kế thủy sản và khả năng liên kết với sản xuất nông – thủy sản địa phương.

3.3.1.6. FDI nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu và thích ứng biến đổi khí hậu

Đây là nhóm FDI có ý nghĩa lớn đối với khu vực nông thôn, miền núi, ven biển và đầm phá của Tp. Huế. Các dự án ưu tiên gồm nông nghiệp thông minh, công nghệ sinh học, giống cây – con thích ứng khí hậu, nuôi trồng thủy sản bền vững, chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch, chuỗi lạnh, truy xuất nguồn gốc, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn.

Chương trình xúc tiến đầu tư năm 2026 của Tp. Huế xác định nông nghiệp công nghệ cao là lĩnh vực ưu tiên (Ủy ban nhân dân Thành phố Huế, 2025a). Tuy nhiên, để tránh tình trạng FDI chỉ khai thác vùng nguyên liệu, Tp. Huế cần yêu cầu các dự án nông nghiệp công nghệ cao liên kết với hợp tác xã, hộ dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ sở chế biến, du lịch cộng đồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc.

3.3.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho thành phố Huế và tiêu chí để chọn lựa FDI

3.3.2.1. Chọn “chất” thay vì chọn “lượng” phải trở thành nguyên tắc sàng lọc FDI

Bài học lớn nhất từ các địa phương trong nước và quốc tế là không nên đánh giá thành công thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chỉ bằng số dự án hoặc tổng vốn đăng ký. Đối với Tp. Huế, FDI chất lượng cao phải được đánh giá bằng hiệu quả sử dụng đất, giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ, mức độ thân thiện môi trường, đóng góp ngân sách, tạo việc làm kỹ năng cao, liên kết với doanh nghiệp địa phương và khả năng bảo vệ bản sắc văn hóa – sinh thái.

Tp. Huế cần xây dựng bộ tiêu chí sàng lọc FDI theo hướng hạn chế các dự án thâm dụng đất, phát thải cao, sử dụng nhiều lao động giản đơn, ít liên kết địa phương hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến di sản, cảnh quan, tài nguyên nước, đầm phá và sinh kế cộng đồng. Ngược lại, thành phố cần ưu tiên các dự án phù hợp với định vị di sản – xanh – tri thức – sáng tạo.

3.3.2.2. Cải thiện PCI phải đi cùng PGI, PAR Index, SIPAS, DDCI, PII và DTI

PCI là cần thiết nhưng chưa đủ. Một chiến lược FDI hiện đại phải kết hợp nhiều bộ chỉ số để đánh giá đầy đủ chất lượng môi trường đầu tư. PCI giúp đánh giá cảm nhận của doanh nghiệp. PGI giúp đánh giá quản trị xanh. PAR Index và SIPAS phản ánh cải cách hành chính và chất lượng dịch vụ công. DDCI giúp kiểm soát năng lực thực thi của từng sở, ngành và địa phương. PII và DTI phản ánh nền tảng đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Do đó, Tp. Huế nên xây dựng một “bảng điều khiển FDI” dựa trên các chỉ số này. Bảng điều khiển này không chỉ phục vụ quảng bá đầu tư, mà cần được sử dụng để xác định điểm nghẽn, phân công trách nhiệm, theo dõi cải cách và đánh giá hiệu quả thực thi của từng cơ quan.

3.3.2.3. Địa phương hóa FDI phải trở thành mục tiêu trung tâm

FDI chỉ thực sự tạo ra phát triển bền vững khi có liên kết với nền kinh tế địa phương. Nếu FDI vận hành như một “ốc đảo”, nhập phần lớn đầu vào từ bên ngoài, ít sử dụng nhà cung ứng địa phương và không chuyển giao kỹ năng, tác động lan tỏa sẽ hạn chế.

Đối với Tp. Huế, địa phương hóa FDI cần được thiết kế theo từng lĩnh vực. Trong du lịch, FDI phải liên kết với cộng đồng, làng nghề, ẩm thực, sản phẩm văn hóa và doanh nghiệp dịch vụ địa phương. Trong công nghiệp sạch, FDI phải tạo cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia cung ứng linh kiện, logistics, bao bì, bảo trì, dịch vụ kỹ thuật và xử lý môi trường. Trong nông nghiệp công nghệ cao, FDI phải liên kết với hợp tác xã, hộ nông dân và cơ sở chế biến. Trong y tế – giáo dục, FDI cần gắn với Đại học Huế, bệnh viện, viện nghiên cứu và chương trình đào tạo nhân lực tại chỗ.

3.3.2.4. FDI phải phù hợp với sức chịu tải văn hóa, môi trường và không gian phát triển

Tp. Huế không nên đánh đổi di sản, cảnh quan, tài nguyên nước, đầm phá và môi trường sống để lấy các dự án có vốn lớn nhưng giá trị lan tỏa thấp. Mỗi dự án FDI cần được xem xét trong mối quan hệ với quy hoạch không gian, năng lực hạ tầng, khả năng giải phóng mặt bằng, rủi ro môi trường và tác động đến cộng đồng.

Các khu vực trung tâm đô thị nên ưu tiên dịch vụ chất lượng cao, du lịch văn hóa, công nghiệp sáng tạo, giáo dục, y tế và kinh tế đêm có kiểm soát. Các khu công nghiệp và khu kinh tế nên ưu tiên công nghiệp sạch, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và logistics. Khu vực nông thôn, miền núi, ven biển và đầm phá nên ưu tiên nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng, chế biến sâu, kinh tế sinh thái và thích ứng biến đổi khí hậu.

3.3.2.5. Thành phố Huế cần kiến tạo mô hình phát triển mới từ bản sắc của chính mình và điểm mạnh của các địa phương đi trước

Ma trận so sánh cho thấy Tp. Huế không nên lựa chọn một địa phương duy nhất làm hình mẫu phát triển FDI. Mỗi địa phương tham chiếu chỉ cung cấp một phần năng lực mà Tp. Huế cần tích hợp trong giai đoạn mới. Đà Nẵng gợi mở bài học về đô thị dịch vụ, cải cách hành chính, công nghệ cao và logistics; Quảng Nam cung cấp kinh nghiệm về kết hợp di sản với khu kinh tế và phát triển đa cực; Bình Định cho thấy vai trò của khu kinh tế ven biển và sự chuẩn bị hạ tầng; Quảng Ninh cung cấp bài học về quản trị địa phương, cải cách quyết liệt và xúc tiến đầu tư chiến lược; Ninh Bình gợi ý cách thương mại hóa giá trị di sản – cảnh quan; Hải Phòng và Bắc Ninh cung cấp bài học chuyên đề về logistics, công nghiệp hỗ trợ và chuỗi cung ứng; Thành phố Hồ Chí Minh gợi mở tư duy về dịch vụ tri thức, đổi mới sáng tạo và startup; trong khi Kyoto, Hangzhou và Suzhou cung cấp các bài học quốc tế về chuyển hóa di sản, văn hóa, công nghiệp truyền thống và kinh tế số thành động lực tăng trưởng mới.

Từ góc nhìn này, chiến lược FDI của Tp. Huế cần được xây dựng theo logic kế thừa có chọn lọc, chứ không phải sao chép mô hình. Một “Huế mới” cần được kiến tạo bằng cách kết hợp chiều sâu di sản của chính Tp. Huế với năng lực cải cách của Đà Nẵng và Quảng Ninh, tư duy phát triển đa cực của Quảng Nam, sức bật hạ tầng ven biển của Bình Định, năng lực logistics của Hải Phòng, khả năng phát triển công nghiệp hỗ trợ của Bắc Ninh, tư duy dịch vụ tri thức của Thành phố Hồ Chí Minh, tinh thần công nghiệp sáng tạo của Kyoto và năng lực chuyển đổi số của Hangzhou.

Có thể hình dung quá trình này như việc kiến tạo hình tượng “con rồng phát triển” của Tp. Huế. Phần hồn của rồng là di sản, văn hóa, y tế, giáo dục và chiều sâu nhân văn của Huế. Đôi cánh là kinh tế số, công nghiệp sáng tạo và đổi mới sáng tạo. Thân rồng là hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển, logistics và đô thị thông minh. Móng vuốt là cải cách hành chính, PCI, DDCI, PAR Index và năng lực thực thi chính sách. Hơi thở của rồng là kinh tế xanh, ESG, PGI và phát triển bền vững. Khi những yếu tố này được kết hợp hài hòa, Tp. Huế không chỉ thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhiều hơn, mà còn có thể bước sang một nấc phát triển mới: từ một đô thị di sản giàu tiềm năng thành một trung tâm di sản – tri thức – xanh – sáng tạo có năng lực cạnh tranh vùng và quốc tế.

3.3.3. Bài học về cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh và cải cách hành chính.

3.3.3.1. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI)

Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và Chỉ số Cải cách hành chính (PAR Index) của Tp. Huế – trong tiến trình bứt phá trở thành hạt nhân của Thành phố trực thuộc Trung ương – ghi nhận nhiều bước chuyển dịch mang tính chiến lược.

Sự dịch chuyển từ mô hình PCI truyền thống sang phiên bản PCI 2.0 (áp dụng từ năm 2025) với 9 chỉ số thành phần đã đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn trong  đánh giá toàn diện chất lượng điều hành kinh tế địa phương.

Giai đoạn 2020 – 2024: Điểm số PCI tăng trưởng ấn tượng từ 65,03 điểm (năm 2020) lên 71,13 điểm (năm 2024), đưa Huế từ vị trí thứ 17 vào Top 6 đến Top 8 toàn quốc. Đây là giai đoạn chuyển đổi số (Hue-S) và cải cách hành chính bứt phá mạnh mẽ nhất.

Năm 2025 (Giai đoạn chuyển giao bộ chỉ số mới): Điểm số tổng hợp đạt 65,93 điểm. Đây là mức điểm chung phản ánh sự thay đổi căn bản trong cách tính toán, chấm điểm khắt khe hơn của hệ thống PCI 2.0 (tập trung mạnh vào kinh tế xanh, chuyển đổi số thực chất và cắt giảm chi phí tuân thủ sâu). Để thấy rõ sự biến động năm 2025, chúng ta chia các chỉ số thành 3 nhóm trạng thái: Bứt phá, Bền vững và Sụt giảm (Điểm nghẽn).

- Nhóm 1: Các chỉ số bứt phá và giữ phong độ tốt

+ Tính minh bạch (7,42 điểm): Ghi nhận mức điểm cao nhất trong vòng 6 năm qua (so với 6,43 điểm của 2024 và quanh quẩn mức 6,3 - 7,1 điểm các năm trước). Điều này chứng minh hệ thống chính quyền số, công khai quy hoạch và tương tác qua Hue-S đã đạt hiệu quả, giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin công bằng và dễ dàng hơn.

+ Chi phí không chính thức (7,65 điểm): Việc tăng điểm ở chỉ số này đồng nghĩa với việc hiện tượng "nhũng nhiễu", "bôi trơn" đã giảm mạnh. Cơ chế giám sát camera và xử lý hồ sơ trực tuyến toàn trình đã phát huy tác dụng triệt để.

+ Gia nhập thị trường (7,59 điểm): Duy trì mức điểm cao và ổn định qua các năm (từ 7,09 điểm năm 2020 lên 7,59 điểm năm 2025). Thủ tục đăng ký doanh nghiệp mới và thay đổi thông tin tại Tp. Huế luôn giữ được sự thông thoáng, nhanh chóng.

Bảng 2.3.2. Chỉ số năng lực cạnh tranh thành phố Huế giai đoạn 2020 – 2025

(Nguồn: Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, 2026)

- Nhóm 2: Các chỉ số bền vững: Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp & Thể chế pháp lý: PCI 2.0 năm 2025, hai mảng này được tích hợp dựa trên nền tảng cực tốt của các năm trước (như Thiết chế pháp lý năm 2024 đạt tới 8,44 điểm - mức điểm trần xuất sắc). Đến năm 2025, vai trò bảo vệ quyền lợi hợp pháp, an ninh trật tự xã hội và các chương trình đồng hành, đối thoại cùng doanh nghiệp của Tp. Huế vẫn duy trì được độ uy tín cao, bệ đỡ tâm lý rất lớn cho nhà đầu tư tư nhân.

- Nhóm 3: Các vấn đề mới xuất hiện trong năm 2025: Số liệu năm 2025 chỉ ra 3 chỉ số có sự sụt giảm mạnh, tạo áp lực bộ máy điều hành:

Chi phí tuân thủ / Chi phí thời gian (5,93 điểm): Sụt giảm mạnh so với mức 7,45 điểm (2024) và mức đỉnh 8,29 điểm (2021). Nguyên nhân do cấu trúc PCI 2.0 đánh giá sâu hơn vào các thủ tục hậu kiểm, kiểm tra chuyên ngành, hoặc sự chậm trễ ở các bước quy trình liên thông giữa các phòng ban khiến doanh nghiệp tốn thêm thời gian chờ đợi.

Tiếp cận nguồn lực / Tiếp cận đất đai (5,74 điểm): Giảm từ mức 6,86 điểm (2024) xuống 5,74 điểm (2025) - mức thấp nhất trong chuỗi số liệu. Việc tích hợp chỉ số này sang hướng đánh giá tiếp cận đa nguồn lực (không chỉ đất đai mà còn là không gian phát triển, hạ tầng cụm công nghiệp) cho thấy Huế đang gặp khó khăn trong việc tạo quỹ đất sạch lớn và thủ tục giao đất, cho thuê đất đang bị siết chặt, thận trọng hơn.

Cạnh tranh bình đẳng (5,06 điểm): Chạm mức đáy thấp nhất từ trước tới nay. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang có cảm giác bị yếu thế hơn trong việc tiếp cận các nguồn lực lớn (đất đai, dự án đầu tư công, cơ hội đấu thầu) so với các tập đoàn lớn hoặc khối doanh nghiệp FDI đầu tàu đang dịch chuyển về địa phương.

Hình 2.3.1. Chỉ số năng lực cạnh tranh thành phố Huế năm 2025

Qua phân tích chuỗi số liệu giai đoạn 2020 – 2025 và nhận diện cấu trúc phân hóa 3 nhóm chỉ số (Bứt phá, Bền vững, Điểm nghẽn), hệ thống chính trị Tp. Huế cần thẳng thắn nhìn nhận và rút ra 4 bài học quản trị cốt lõi nhằm định hình không gian phát triển trong giai đoạn mới.

(a) Quản trị sự thay đổi và tính thực chất của thể chế hành chính

Mô hình tăng trưởng điểm số giai đoạn 2020 – 2024 (tăng từ 65,03 lên 71,13 điểm, xác lập vị trí trong Top 6 toàn quốc) cho thấy hiệu quả rõ rệt của làn sóng chuyển đổi số dựa trên nền tảng Hue-S. Tuy nhiên, việc tổng điểm năm 2025 điều chỉnh về mức 65,93 điểm khi áp dụng rổ tiêu chí PCI 2.0 phản ánh một quy luật: Cải cách dư địa cũ đã chạm trần hiệu quả kỹ thuật. Khi thước đo quốc gia chuyển dịch trọng tâm từ "tốc độ xử lý thủ tục đầu vào" sang "sự hài lòng thực chất ở giai đoạn hậu kiểm" và "kinh tế xanh", bộ máy quản trị nếu không chủ động chuyển đổi tư duy sẽ ngay lập tức đối mặt với nguy cơ tụt hậu.

Chuyển dịch tư duy quản lý: Chuyển từ trạng thái "Cấp phép, tiền kiểm" sang "Đồng hành, hậu kiểm". Địa phương cần thiết lập cơ chế rà soát độc lập quy trình hậu kiểm, giảm thiểu tối đa sự chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động thanh tra, kiểm tra chuyên ngành (môi trường, phòng cháy chữa cháy, thuế) đối với các doanh nghiệp đã đi vào vận hành ổn định.

Chỉ số hóa hiệu suất thực thi công vụ: Điện tử hóa toàn diện quy trình giám sát công chức. Sử dụng tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn, tỷ lệ phản hồi tiêu cực từ doanh nghiệp trên hệ thống trực tuyến làm thước đo định lượng định kỳ để xem xét thi đua, quy hoạch, bổ nhiệm, thay thế phương pháp đánh giá định tính cảm tính trước đây.

(b) Khơi thông thủ tục hành chính, hóa giải nghịch lý "Trên nóng, dưới  lạnh"

Dữ liệu chuỗi thời gian bộc lộ một điểm nghẽn tương phản: Trong khi chỉ số Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo cấp tỉnh/thành phố liên tục duy trì ở mức cao qua các năm, thì chỉ số Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính (tiền thân là Chi phí thời gian) năm 2025 lại sụt giảm nghiêm trọng xuống mức đáy 5,93 điểm. Hiện tượng này minh chứng cho tình trạng tắc nghẽn tại khâu thực thi trung gian. Tâm lý e ngại sai phạm, đùn đẩy trách nhiệm của một bộ phận cán bộ chuyên viên phòng ban và UBND cấp xã/phường đang vô hiệu hóa các nỗ lực cải cách mang tính chiến lược của cấp thượng tầng. Doanh nghiệp và nhà đầu tư tương tác trực tiếp với công chức một cửa, chuyên viên địa chính chứ không làm việc hàng ngày với lãnh đạo đỉnh cao của bộ máy.

Minh bạch hóa cơ chế quy trách nhiệm: Cần ban hành và cụ thể hóa quy chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm tại địa phương nhằm xóa bỏ triệt để hội chứng "sợ sai nên không hành động". Đối với các quy trình liên thông phức tạp mang tính liên ngành, cần áp dụng nghiêm ngặt cơ chế "Quá hạn không trả lời coi như đồng ý" nhằm buộc các sở, ngành phải chủ động phối hợp.

Kiên quyết kỷ cương công vụ: Thực hiện luân chuyển, điều động hoặc thay thế kịp thời người đứng đầu các đơn vị, địa phương để xảy ra tình trạng hồ sơ tồn đọng, trì trệ kéo dài, hoặc có chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) đứng cuối bảng xếp hạng.

(c) Hóa giải khó khăn về tiếp cận nguồn lực dựa trên đặc thù đô thị di sản

Chỉ số Tiếp cận đất đai / Tiếp cận nguồn lực năm 2025 rơi xuống mức thấp kỷ lục là 5,74 điểm. Là một đô thị di sản mang tính đặc thù, Tp. Huế luôn phải đối mặt với bài toán xung đột lợi ích giữa yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt các phân khu lịch sử văn hóa với nhu cầu giải phóng không gian, tạo quỹ đất sạch quy mô lớn để thu hút các chuỗi cung ứng công nghiệp và logistics hiện đại. Thực trạng này khẳng định chính quyền không thể áp dụng tư duy quản trị đất đai thông thường. Nếu tiếp tục duy trì trạng thái thụ động, để mặc nhà đầu tư tự thăm dò quỹ đất và tự thỏa thuận giải phóng mặt bằng, địa phương sẽ mất hoàn toàn lợi thế cạnh tranh vào tay các tỉnh lân cận trong khu vực miền Trung.

Chiến lược quy hoạch phân khu diện rộng: Công khai, minh bạch hóa toàn diện bản đồ quy hoạch tích hợp đa mục tiêu trên hệ thống trực tuyến. Khoanh vùng và bảo vệ tuyệt đối các giá trị di sản cốt lõi (không gian Đóng); đồng thời chủ động kiến tạo, chuẩn bị sẵn hạ tầng đồng bộ tại các phân khu kinh tế vệ tinh, cụm công nghiệp ngoài vùng lõi (không gian Mở) để đón đầu dòng vốn chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu.

Vận hành cơ chế "Đền bù một lần - Giao đất sạch": Phát huy vai trò chủ đạo của Nhà nước trong công tác thu hồi đất, đền bù thỏa đáng theo cơ chế tiệm cận thị trường và xây dựng hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật trước khi tổ chức kêu gọi đầu tư hoặc đấu giá quyền sử dụng đất. Đây là giải pháp triệt để nhằm loại bỏ rủi ro chậm bàn giao mặt bằng – rào cản lớn nhất của các nhà đầu tư chiến lược.

(d) Thiết lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, định vị doanh nghiệp nội địa làm xương sống

Sự sụt giảm sâu của chỉ số Cạnh tranh bình đẳng xuống mức 5,06 điểm vào năm 2025 là một tín hiệu cảnh báo quan trọng. Khi địa phương tập trung các nguồn lực ưu đãi để thu hút các tập đoàn kinh tế lớn hoặc khối doanh nghiệp FDI, cộng đồng doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tại địa phương đang xuất hiện tâm lý bị yếu thế, phân biệt đối xử trong việc tiếp cận nguồn vốn, thông tin dự án và các quỹ đất quy mô nhỏ. Sự bất bình đẳng về cơ hội tiếp cận nguồn lực sẽ làm xói mòn lòng tin kinh doanh nội tại, đẩy hệ sinh thái kinh tế địa phương vào trạng thái mất cân bằng.

Bình đẳng hóa cơ hội tiếp cận dự án: Thực hiện cấu trúc lại các gói thầu đầu tư công hoặc các dự án dịch vụ công ích thành các phân khúc quy mô vừa và nhỏ để phù hợp với năng lực thực thi của khối doanh nghiệp nội địa. Ưu tiên áp dụng các chính sách khuyến khích sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp địa phương trong các dự án sử dụng nguồn ngân sách công của tỉnh/thành phố.

Kiến tạo hệ sinh thái liên kết vệ tinh: Ban hành các điều kiện ràng buộc mang tính kỹ thuật đối với các tập đoàn lớn, doanh nghiệp FDI khi đầu tư vào Tp. Huế; yêu cầu các đơn vị này phải triển khai các chương trình chuyển giao công nghệ, hoặc cam kết sử dụng một tỷ lệ bắt buộc các doanh nghiệp vệ tinh tại địa phương (trong các lĩnh vực như cung ứng nguyên phụ liệu dệt may, dịch vụ logistics, lữ hành du lịch cộng đồng).

Giai đoạn tới, khi Tp. Huế vận hành trong một vị thế thể chế mới, thách thức lớn nhất không nằm ở số lượng dự án thu hút được, mà nằm ở năng lực quản trị công tương xứng với tầm vóc mới. Việc chuyển hóa toàn diện 4 bài học kinh nghiệm trên thành các chương trình hành động lập pháp và hành pháp cụ thể chính là chìa khóa vàng để khôi phục điểm số PCI, nâng cao hiệu quả PAR Index, từ đó kích hoạt dòng vốn đầu tư và thúc đẩy tiến trình phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.

3.3.3.2. Chỉ số cải cách hành chính

Cải cách hành chính là mục tiêu quan trọng của Đảng và Nhà nước nhằm tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi, minh bạch nhằm giảm thiểu chi phí về thời gian và kinh phí của doanh nghiệp trong việc tuân thủ thủ tục hành chính, xây dựng hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương tới cơ sở thông suốt, trong sạch, vững mạnh, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, tăng tính dân chủ và pháp quyền trong hoạt động điều hành của Chính phủ và các cơ quan hành chính Nhà nước.

Ngày 15/7/2021, Chính phủ ra Nghị quyết số 76/NQ-CP ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021-2030 nhằm mục tiêu tiếp tục xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, có năng lực kiến tạo phát triển, liêm chính, phục vụ nhân dân. Để đánh giá khách quan những nội dung trên, Chính phủ đã sử dụng các chỉ số đánh giá như PAR INDEX, SIPAS, PAPI, PCI để thực hiện các mục tiêu đã đề ra. Chỉ số Cải cách hành chính (PAR Index) quyết định tốc độ và chất lượng thực thi các chính sách kinh tế.

Đối với Tp. Huế, PAR Index không chỉ là thước đo hiệu quả quản trị công, mà còn là bệ phóng chiến lược trong lộ trình vận hành mô hình chính quyền đô thị trực thuộc Trung ương.

Bảng 2.3.3. Chỉ số cải cách hành chính thành phố Huế giai đoạn 2020 – 2025

(Nguồn: Cổng thông tin điện tử thành phố Huế, 2026)

Giai đoạn 2020 – 2021 đánh dấu bước khởi đầu bứt phá của tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) trong việc giữ một trong những vị trí dẫn đầu về chỉ số CCHC: năm 2020 đạt 88,47 điểm (xếp hạng 3/63) và năm 2021 tăng lên 89,32 điểm (xếp hạng 4/63). Đây là giai đoạn hoàng kim của mô hình "Đô thị thông minh" gắn liền với hệ sinh thái Hue-S. Việc tiên phong chuyển đổi số toàn diện khâu tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính đã tạo ra lợi thế cạnh tranh tuyệt đối cho Huế.

Năm 2022, điểm số CCHH giảm xuống 86,55 điểm (Hạng 19/63) và phục hồi nhẹ vào năm 2023 với 88,38 điểm, xếp hạng 17/63 tỉnh thành. Như vậy, từ vị trí thứ 4 năm 2021 giảm xuống vị trí 19 phản ánh hai áp lực lớn.

Thứ nhất là sự bão hòa công nghệ khi các tỉnh thành khác bắt đầu hoàn thiện hệ thống dịch vụ công trực tuyến, xóa nhòa khoảng cách tiên phong của Hue-S.

Thứ hai là biến động địa giới: Giai đoạn Tp. Huế mở rộng không gian đô thị (sáp nhập các xã, phường), bộ máy hành chính cấp cơ sở phải xử lý lượng hồ sơ chuyển đổi, đồng bộ dữ liệu đất đai, hộ tịch khổng lồ, gây ùn ứ và trễ hẹn kỹ thuật.

Hình 2.3.2. Chỉ số CCHC thành phố Huế giai đoạn 2020 – 2025

Giai đoạn 2024 – 2025 chứng kiến cú nhảy vọt lên 91,03 điểm năm 2024 (Hạng 7/63) và tiếp tục đạt mức điểm kỷ lục cao nhất là 91,33 điểm, xếp hạng 11/34 tỉnh thành. Điểm số vượt ngưỡng 91 điểm khẳng định bộ máy hành chính của Tp. Huế đã vượt qua giai đoạn khủng hoảng quá tải hậu sáp nhập. Công tác tinh gọn quy trình liên thông và siết chặt kỷ cương công vụ một cửa đã đi vào thực chất, đưa Tp. Huế trở lại nhóm điều hành Xuất sắc.

Bảng 2.3.4. Đánh giá, xếp loại công tác CCHC các sở, ban, ngành TP. Huế năm 2025

(Nguồn: Cổng thông tin điện tử thành phố Huế, 2026)

Kết quả đánh giá, xếp loại công tác cải cách hành chính (CCHC) của các sở, ban, ngành năm 2025 đã phản ánh sự phân hóa sâu sắc về năng lực quản trị và tốc độ cải chế giữa các cơ quan cấu thành bộ máy công vụ. Trong bối cảnh Tp. Huế đang vận hành mô hình quản trị đô thị hai cấp trực thuộc Trung ương, sự phân hóa này đã bộc lộ diện mạo chi tiết của các "điểm sáng" động lực và các "điểm nghẽn" kỹ thuật tại địa phương.

- Nhóm trục Thể chế, Dịch vụ hành chính và Thu hút ngoại lực

Nhóm bao gồm 9 đơn vị đạt số điểm vượt ngưỡng trên 90 điểm, xếp loại Xuất sắc. Hiệu năng đồng bộ của nhóm này đã định hình rõ nét trục chiến lược kiến tạo của địa phương, tập trung vào việc tối ưu hóa "hạ tầng mềm" để thu hút các nguồn lực phát triển:

Sở Tư pháp (93,6 điểm - Vị thứ 1) và Sở Giáo dục và Đào tạo (93,4 điểm - Vị thứ 2): Việc Sở Tư pháp xác lập vị trí dẫn đầu là một tín hiệu xung lực tích cực cho chỉ số Thể chế pháp lý của Bộ chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI 2.0). Đơn vị này đã thực thi xuất sắc vai trò kiểm soát chất lượng văn bản quy phạm pháp luật, triệt tiêu các rủi ro về xung đột hoặc chồng chéo chính sách, từ đó tạo hành lang pháp lý an toàn cho hoạt động đầu tư. Khối Giáo dục và Đào tạo đồng thời khẳng định năng lực chuẩn hóa quy trình, đóng góp vào mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực dài hạn.

Văn phòng UBND Thành phố (92,9 điểm - Vị thứ 3): Với tư cách là trung tâm điều phối và tham mưu trực tiếp cho cơ quan hành pháp cấp cao, điểm số tiệm cận tuyệt đối tại đây chứng minh hiệu năng cao trong công tác chỉ đạo, đôn đốc và số hóa quy trình liên thông nội bộ thuộc cơ chế điều hành thượng tầng.

Sở Du lịch (91,9 điểm - Vị thứ 4): Phản ánh sự chuyển dịch tư duy quản trị đúng hướng trong ngành kinh tế mũi nhọn của đô thị di sản. Việc cắt giảm tối đa thủ tục hành chính trong cấp phép lữ hành, cơ sở lưu trú và số hóa trải nghiệm điểm đến là minh chứng cho một phương thức điều hành năng động, nhạy bén với thị trường.

Sở Tài chính (90,3 điểm - Vị thứ 8) và Ban Quản lý Khu Kinh tế, Công nghiệp (90,2 điểm - Vị thứ 9): Đóng vai trò là bệ đỡ hạ tầng cho dòng vốn đầu tư. Hiệu năng hành chính của hai đơn vị này trực tiếp lý giải cho xu hướng tăng điểm của các chỉ số Gia nhập thị trường và Tính minh bạch của địa phương trong các đánh giá độc lập từ phía cộng đồng doanh nghiệp.

Hình 2.3.3. Đánh giá công tác CCHC các sở, ban, ngành TP. Huế năm 2025

- Nhóm trục sản xuất và tài nguyên kỹ thuật

Nhóm này bao gồm các cơ quan quản lý chuyên ngành về kinh tế kỹ thuật và tài nguyên vật chất, đạt khung điểm phân loại Tốt.

Sở Khoa học & Công nghệ (87,8 điểm - Vị thứ 10), Sở Nông nghiệp & Môi trường (87,4 điểm - Vị thứ 11), và Sở Công Thương (87,3 điểm - Vị thứ 12). Mặc dù đạt trạng thái phân loại Tốt, nhóm này đang bộc lộ khoảng cách về điểm số khá xa (gần 3 điểm) so với nhóm Xuất sắc, điều này cho thấy tốc độ cải cách tại các cơ quan quản lý nguồn lực vật chất chưa bắt kịp với nhịp độ chuyển mình của trục thể chế.

Sự chậm trễ trong nhịp độ cải cách của Sở Nông nghiệp & Môi trường và Sở Công Thương có mối liên hệ trực tiếp đến sự sụt giảm của chỉ số Tiếp cận nguồn lực/Đất đai (PCI). Quy trình xử lý các thủ tục liên quan đến đánh giá tác động môi trường, quy hoạch cấp phép cụm công nghiệp và điều tiết tài nguyên nền tảng còn tồn tại độ trễ lớn, chưa tương thích với kỳ vọng về chi phí thời gian của các nhà đầu tư.

- Nhóm điểm nghẽn Hạ tầng vật chất, Không gian văn hóa và Giám sát hậu kiểm

Nhóm có mức điểm thấp từ 81,6 đến 83,2 điểm. Đây là các nút thắt kỹ thuật lớn nhất, gây hệ lụy trực tiếp đến rổ điểm Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính:

Sở Xây dựng (83,2 điểm - Vị thứ 13): Xác lập một "điểm nghẽn hạ tầng" điển hình. Việc thẩm định quy hoạch kiến trúc và cấp phép xây dựng tại một đô thị di sản đặc thù luôn đòi hỏi quy trình rà soát đa tầng khắt khe để bảo tồn vùng lõi lịch sử. Tuy nhiên, điểm số thấp tại đây chứng minh cơ chế phối hợp liên thông dọc - ngang giữa Sở Xây dựng và các cơ quan quản lý đất đai chưa thông suốt, vô tình đẩy chi phí tuân thủ của DN lên cao.

Sở Văn hóa và Thể thao (81,7 điểm - Vị thứ 14): Việc quản lý các hoạt động văn hóa, cấp phép quảng cáo, tổ chức sự kiện và không gian bảo tồn còn vận hành nặng về tư duy tiền kiểm. Sự thiếu hụt các quy trình tự động hóa đã kéo dài thời gian chờ đợi, làm mất đi cơ hội của các nhà đầu tư trong lĩnh vực dịch vụ giải trí và công nghiệp văn hóa.

Thanh tra Thành phố (81,6 điểm - Vị thứ 15): Đứng vị trí cuối cùng trong bảng xếp hạng hiệu quả CCHC. Kết quả này phản ánh hoạt động thanh tra, kiểm tra chuyên ngành còn có dấu hiệu chồng chéo, chưa áp dụng triệt để nguyên tắc chuyển đổi số trong quản lý rủi ro. Việc thiếu đồng bộ thông tin trong công tác hậu kiểm đã tạo ra gánh nặng tâm lý và rào cản thời gian đáng kể cho các cơ sở kinh tế tư nhân trên địa bàn.

Đánh giá toàn diện công tác Cải cách hành chính (PAR Index) trong mối tương quan phối hợp với Bộ chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI 2.0) năm 2025 mang lại một bức tranh quản trị công vừa có tính bứt phá, vừa bộc lộ những phân hóa sâu sắc.

- Sự phân hóa năng lực và tốc độ cải cách nội bộ: Hệ thống hành chính công ghi nhận khoảng cách đáng kể (12,0 điểm) giữa đơn vị dẫn đầu (Sở Tư pháp – 93,6 điểm) và đơn vị cuối bảng (Thanh tra Thành phố – 81,6 điểm). Bộ máy điều hành hiện trạng đang chia thành hai khối vận tốc riêng biệt, trực tiếp tác động không đồng đều lên môi trường kinh doanh.

- “Hạ tầng mềm” của Tp. Huế tốt nhưng “hạ tầng cứng” bị nghẽn:

Mô hình "Hạ tầng mềm" đạt ngưỡng tối ưu: Các cơ quan chịu trách nhiệm định hình thể chế, dịch vụ công trực tuyến và thu hút ngoại lực (Sở Tư pháp, Văn phòng UBND Thành phố, Sở Du lịch, Sở Tài chính) đều xác lập vị trí xuất sắc (trên 90 điểm). Đây là nhân tố cốt lõi giúp củng cố Tính minh bạch (7,42 điểm) và giảm thiểu Chi phí không chính thức (7,65 điểm) trên bảng điểm PCI 2.0, khẳng định thế mạnh vượt trội của hệ sinh thái số Hue-S.

Điểm nghẽn tại phân khu "Hạ tầng cứng" và Hậu kiểm: Nút thắt lớn nhất của bộ máy tập trung tại các đơn vị quản lý nguồn lực vật chất và giám sát (Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh tra Thành phố) với điểm số sụt giảm sâu. Hệ lụy trực tiếp là sự suy giảm nghiêm trọng của các chỉ số Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính (5,93 điểm) và Tiếp cận nguồn lực/Đất đai (5,74 điểm). Thực trạng này phản ánh sự trì trệ, "thận trọng quá mức" và thiếu liên thông điện tử toàn trình ở tầng thực thi trung gian.

- Yêu cầu chuyển dịch tư duy trong bối cảnh thể chế mới: Khi thành phố Tp. Huế vận hành trong vị thế đô thị trực thuộc Trung ương, các mô hình cải cách kỹ thuật thuần túy đã chạm trần hiệu quả. Thách thức cốt lõi giai đoạn tới không còn là số lượng hồ sơ được xử lý đầu vào, mà là kiểm soát chất lượng hậu kiểm, bình đẳng hóa cơ hội tiếp cận nguồn lực cho doanh nghiệp địa phương và tối ưu hóa chi phí tuân thủ thực chất. Việc nhận diện rõ mối quan hệ nhân - quả giữa hiệu năng của từng sở, ban, ngành và sự cảm nhận của thị trường chính là cơ sở dữ liệu quan trọng. Đây là tiền đề để thiết lập các giải pháp đột phá về quy trình công việc, cơ chế chế tài định lượng và chiến lược quy hoạch phân khu nhằm đưa năng lực quản trị công của địa phương tương xứng với tầm vóc mới.

PHẦN III:

THỰC TRẠNG, VỊ THẾ VÀ ĐÁNH GIÁ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) TẠI THÀNH PHỐ HUẾ

MỤC 1: THỰC TRẠNG THU HÚT CÁC NHÀ ĐẦU TƯ FDI VÀO THÀNH PHỐ HUẾ GIAI ĐOẠN 2020 - 2025

1.1. Thực trạng Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào thành phố Huế

1.1.1. Tổng quan thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào thành phố Huế

Trong những năm qua, thành phố Huế đã từng bước khẳng định vị thế là một trong những địa phương có môi trường đầu tư ngày càng thuận lợi, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài. Công tác xúc tiến, thu hút và hỗ trợ đầu tư được quan tâm triển khai gắn với khai thác hiệu quả các lợi thế về vị trí địa lý, hệ thống kết cấu hạ tầng, nguồn nhân lực, tiềm năng du lịch – dịch vụ và giá trị đặc sắc của Quần thể di tích Cố đô Huế, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy dòng vốn FDI vào địa bàn.

Lũy kế đến nay, trên địa bàn thành phố Huế có 154 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 4,83 tỷ USD. Các dự án FDI tập trung chủ yếu trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo; sản xuất, gia công hàng xuất khẩu; du lịch, dịch vụ; hạ tầng và một số lĩnh vực khác, với sự tham gia của nhà đầu tư đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ có nền kinh tế phát triển. Đến nay, thành phố Huế đã trở thành điểm đến của một số tập đoàn trên thế giới trong nhiều lĩnh vực khác nhau như Carlsberg (Đan Mạch), Banyan Tree (Singapore), HBI (Hoa Kỳ), Scavi (Pháp), Luks ciment (Hồng Kông), CP (Thái Lan), Caribbean Cruise (Hoa Kỳ), Baosteel (Trung Quốc), SBH (Tây Ban Nha), AeonMall (Nhật Bản), Kanglongda (Trung Quốc), VSIP (Singapore)… với những sản phẩm mang lại giá trị kinh tế cao, qua đó góp phần ngày càng nâng cao vị thế của thành phố Huế trong nước và trên thế giới.

Khu vực FDI đã và đang đóng góp tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển, tạo việc làm và thu nhập cho người lao động, mở rộng năng lực sản xuất, thúc đẩy xuất khẩu, tăng thu ngân sách và góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cụ thể: đóng góp khoảng 10%/năm GRDP toàn thành phố, đóng góp trên 30%/năm vào tổng thu ngân sách thành phố, và giải quyết một lượng lớn lao động hằng năm cho thành phố. Đồng thời, thông qua hoạt động của các doanh nghiệp FDI, thành phố có thêm điều kiện tiếp cận công nghệ, phương thức quản trị, tiêu chuẩn sản xuất và mạng lưới thị trường quốc tế, qua đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và mức độ hội nhập của nền kinh tế địa phương.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của thành phố Huế vẫn còn một số hạn chế. Quy mô và số lượng dự án FDI chưa thực sự tương xứng với tiềm năng, lợi thế của địa phương; các dự án có hàm lượng công nghệ cao, công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường và có khả năng tạo sức lan tỏa lớn còn chưa nhiều; mức độ liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn, còn hạn chế. Đây là những vấn đề cần được tập trung khắc phục trong giai đoạn tới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của dòng vốn FDI.

Trong bối cảnh thành phố Huế được xác định định hướng phát triển trở thành đô thị trực thuộc Trung ương, yêu cầu đặt ra đối với công tác thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) không chỉ dừng ở việc gia tăng số lượng và quy mô vốn đăng ký mà cần chuyển mạnh sang thu hút có chọn lọc, ưu tiên các dự án có công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, sử dụng hiệu quả tài nguyên, thân thiện với môi trường, có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước và đóng góp tích cực vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế của thành phố. Đây là cơ sở quan trọng để thành phố Huế tiếp tục đổi mới phương thức xúc tiến đầu tư, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao chất lượng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong giai đoạn 2026–2030 và các năm tiếp theo.

1.1.2. Số dự án, tổng vốn đăng ký và tổng vốn thực hiện FDI giai đoạn 2020-2025

Đơn vị: Triệu USD

Hình 3.1.1. Số dự án, tổng vốn đăng ký và tổng vốn thực hiện FDI giai đoạn 2020-2025

Hình 3.1.1. phản ánh tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cả số lượng và chất lượng thông qua 3 chỉ tiêu (số dự án, vốn đăng ký, vốn thực hiện) của thành phố Tp. Huế giai đoạn 2020 - 2025. Đối với số lượng dự án mới được cấp phép tại thành phố Tp. Huế trong 5 năm qua thì chỉ tiêu này tăng trưởng liên tục và mạnh mẽ từ năm 2020 đến 2024, tăng từ 3 dự án lên 17 dự án (gấp gần 6 lần). Tuy nhiên đến năm 2025, số dự án mới giảm xuống còn 11 dự án. Nhìn chung, khả năng tiếp cận và thu hút các nhà đầu tư mới của địa phương đã cải thiện rõ rệt qua các năm, cho thấy môi trường đầu tư ngày càng thông thoáng, hấp dẫn. Vốn đăng ký mới FDI của thành phố cũng có sự biến động mạnh trong 5 năm tuy nhiên lại không có sự tăng giảm tương ứng với sự thay đổi số lượng dự án. Dòng vốn đăng ký không tăng đều mà tạo thành một đường cong parabol đạt đỉnh vào năm 2022. Giai đoạn tăng trưởng (2020 - 2022), từ mức rất thấp năm 2020 (18,45 triệu USD) do ảnh hưởng của đại dịch, vốn đăng ký tăng vọt lên 169,1 triệu USD (2021) và đạt đỉnh 231,9 triệu USD vào năm 2022. Sự bứt phá này thường gắn liền với việc địa phương cấp phép thành công cho một vài dự án hạ tầng, công nghiệp hoặc dịch vụ mang tính chiến lược, quy mô lớn (Trung tâm thương mại Aeon mall Huế, dự án Nhà máy Kanglongda Huế).

Giai đoạn 2023 -2025 thể hiện rõ rệt mức suy giảm vốn đăng ký FDI của thành phố khi giảm dần về 141,8 triệu USD (2023) và lao dốc mạnh trong hai năm 2024 - 2025, xuống còn quanh mức 39 - 40 triệu USD. Điều này thể hiện trong giai đoạn này mặc dù địa phương thu hút nhiều dự án FDI nhưng quy mô vốn đăng ký của các dự án này còn nhỏ. Trái ngược hoàn toàn với sự tăng giảm của vốn đăng ký FDI của địa phương, vốn thực hiện (giải ngân thực tế) tăng trưởng liên tục, ổn định và cực kỳ ấn tượng trong 5 năm qua. Cụ thể tăng liên tục từ 41,3 triệu USD (2020) lên 170,0 triệu USD (2024) trước khi hạ nhiệt nhẹ ở mức 166,4 triệu USD (2025). Vốn thực hiện năm 2024 - 2025 cao gấp hơn 4 lần so với năm 2020. Điều này chứng tỏ năng lực quản lý, hỗ trợ thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng và đồng hành cùng nhà đầu tư của chính quyền địa phương vô cùng hiệu quả, giúp các dự án nhanh chóng triển khai trên thực địa thay vì chỉ nằm trên giấy.

1.1.3. Số dự án và vốn đăng ký mới và chấm dứt hoạt động giai đoạn 2020-2025

Song song với số dự án mới và vốn đăng ký mới, thì hàng năm trung bình có 1 đến 3 dự án chấm dứt hoạt động trong giai đoạn 2020 - 2025. Năm 2020 và 2021 thì lần lượt có đến 3 dự án (2020) và 2 dự án (2021) chấm dứt hoạt động nhưng quy mô vốn đăng kí của dự án khá nhỏ. Tuy nhiên qua năm 2023 mặc dù số dự án chấm dứt hợp đồng không thay đổi so với năm 2021 nhưng tổng quy mô vốn đăng ký của 2 dự án này lại đạt đến 151.02 triệu USD (chiếm 65% so với giá trị vốn đăng ký mới cùng kỳ).

Đơn vị: Triệu USD

Hình 3.1.2. Số dự án và vốn đăng ký mới và chấm dứt hoạt động giai đoạn 2020-2025

Giai đoạn 2023 - 2025, số dự án và vốn đăng ký chấm dứt hoạt động không biến động nhiều: 5 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký 67,9 triệu USD. Những dự án chấm dứt hoạt động tại Tp. Huế giai đoạn 2020 -2025 chủ yếu do các nhà đầu tư gặp khó khăn về tài chính vì bị ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên đã tự nguyện chấm dứt dự án.

1.1.4. Tỷ trọng vốn ĐTNN thực hiện trên tổng đầu tư toàn XH và tỷ trọng giá trị tăng thêm của khu vực có vốn ĐTNN trong GRDP

Do ảnh hưởng nặng nề từ làn sóng dịch Covid-19 cùng với các biện pháp hạn chế di chuyển quốc tế, dòng vốn FDI thực hiện tại thành phố Huế giảm mạnh và chiếm tỷ trọng không đáng kể trong bức tranh đầu tư toàn xã hội, do đó tỷ trọng vốn ĐTNN thực hiện trên tổng đầu tư toàn xã hội năm 2020 đạt tỷ lệ khá thấp (3.89%). Tuy nhiên đến năm 2021 và 2022, Việt Nam nói chung và thành phố Huế nói riêng đã kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh nên tỷ trọng vốn ĐTNN thực hiện tăng trưởng bứt phá năm 2021(12.64%) và đạt đỉnh vào năm 2022 (16.66%). Điều này cho thấy giai đoạn phục hồi sau đại dịch chứng kiến làn sóng giải ngân mạnh mẽ từ các dự án FDI đã đăng ký trước đó, biến khối FDI thành một trong những dòng vốn chính thúc đẩy đầu tư cho thành phố Huế.

Bảng 3.1.1 Tỷ trọng vốn ĐTNN và Tỷ trọng giá trị tăng thêm của khu vực có vốn ĐTNN

(Đơn vị: %)

Nguồn. Báo cáo tình hình đầu tư nước ngoài

Sau khi đạt đỉnh, chỉ số này giảm nhẹ về mức khoảng 10 - 12% trong giai đoạn 2023-2025. Nhìn chung, nguồn vốn ĐTNN đã xác lập một vị thế ổn định dài hạn, đóng góp đều đặn trên 10% tổng vốn đầu tư toàn xã hội tại thành phố Huế. Mặc dù tỷ trọng vốn ĐTNN trên tổng vốn đầu tư xã hội thành phố có nhiều biến động trong giai đoạn 2025, nhưng tỷ trọng giá trị tăng thêm của khu vực ĐTNN trong GRDP (Kênh đầu ra) lại duy trì một trạng thái cực kỳ ổn định và bền vững, dao động trong biên độ rất hẹp từ 10,01% đến 11,4% trong suốt giai đoạn 2020 - 2024. Sự ổn định này chứng tỏ năng lực sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp FDI hiện hữu rất vững chắc, ít bị tổn hại sâu bởi các cú sốc ngắn hạn từ thị trường hay biến động của dòng vốn thực hiện FDI mới.

1.1.5. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo hình thức góp vốn giai đoạn 2020 - 2025

So sánh hai hình thức đầu tư FDI phân theo hình thức góp vốn có thể dễ dàng nhận thấy hình thức 100% Vốn đầu tư nước ngoài (ĐTNN) áp đảo cả về số lượng và cả chất lượng. Đây là hình thức phổ biến và được các nhà đầu tư nước ngoài ưa chuộng nhất, chiếm tới 90,57% tổng số dự án. Về quy mô vốn chiếm 77,37% tổng vốn thực hiện. Ưu điểm của hình thức này là nhà đầu tư nước ngoài ưu tiên quyền tự quyết hoàn toàn trong quản lý, vận hành và sở hữu công nghệ khi thiết lập dự án, giảm thiểu rủi ro xung đột lợi ích với đối tác nội địa. còn đối với hình thức Liên doanh thì cả vì số dự án và quy mô vốn lại chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn, chỉ có 5 dự án (tương đương 9,43%). Dù số lượng dự án ít, hình thức này lại nắm giữ đến 22,63% tổng vốn thực hiện. Như vậy so sánh quy mô vốn trên dự án thì hình thức liên doanh có quy mô vốn trên dự án lớn hơn so với những dự án 100% vốn đầu tư FDI (gấp 2,8 lần). Đặc điểm đối với các dự án áp dụng hình thức liên doanh thường được áp dụng trong các ngành nghề có điều kiện, yêu cầu khắt khe về pháp lý hoặc các lĩnh vực cần tận dụng sự am hiểu thị trường, quỹ đất và mạng lưới quan hệ của đối tác bản địa.

Đơn vị: %

Hình 3.1.3. Dự án và đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo hình thức góp vốn giai đoạn 2020 - 2025

Dù dòng vốn ngoại có xu hướng “tự chủ” (100% ĐTNN), nhưng khi đầu tư vào các dự án mang tính chiến lược hoặc có quy mô nguồn vốn cực lớn, các nhà đầu tư vẫn tìm kiếm giải pháp liên kết, chia sẻ rủi ro và hợp tác với dòng vốn trong nước thông qua hình thức Liên doanh. Tóm lại bức tranh đầu tư cho thấy một chiến lược rõ ràng: "Số lượng và sự linh hoạt" thuộc về khối 100% ĐTNN, trong khi “Quy mô và chiều sâu” lại là đặc trưng của các dự án Liên doanh.

1.1.6. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo chủ đầu tư giai đoạn 2020 - 2025

Trong 5 năm vừa qua, Tp. Huế đã đón nhận nguồn vốn đầu tư FDI từ 14 quốc gia trên thế giới. Quốc gia Nhật Bản được xem là nhà đầu tư toàn diện và quan trọng nhất trong các quốc gia về đứng đầu về tổng vốn đầu tư (208.304 nghìn USD) và đứng thứ hai về số lượng dự án (11). Quy mô vốn bình quân cho một dự án cũng ở mức rất cao (18.936.76 nghìn USD). Điều này chứng tỏ các doanh nghiệp Nhật Bản cực kỳ tin tưởng vào môi trường đầu tư và sẵn sàng giải ngân các dòng vốn lớn, mang tính dài hạn. Tiếp theo là nhà đầu tư đến từ Ý (Italy), đây là một trường hợp đặc biệt và nổi bật khi chỉ với duy nhất 1 dự án nhưng tổng vốn đầu tư lên đến 91.111 nghìn USD giúp quốc gia này đứng thứ hai toàn bảng về quy mô vốn đầu tư. Dự án này kéo quy mô vốn bình quân của Ý lên mức cao nhất trong tổng các dự án. Cụ thể đây là dự án nhà máy chế biến cát thạch anh. Tương tự như quốc gia Ý, Pháp và Hoa Kỳ cũng có chung chiến lược đầu tư tập trung. Mỗi nước mặc dù chỉ có 2 dự án nhưng tổng vốn đều ở mức trên 14.000 nghìn USD, đưa quy mô bình quân mỗi dự án lên mức khá lớn (từ 7.000 đến 9.300 nghìn USD). Nhóm tiếp theo là các nhà đầu tư từ Trung Quốc. Với chiến lược "Rải thảm" (Nhiều dự án nhỏ và vừa), Trung Quốc dẫn đầu toàn bảng về số lượng dự án (13 dự án), nhưng tổng vốn đầu tư chỉ đứng thứ tư (28.255 nghìn USD) với Quy mô bình quân mỗi dự án ở mức vừa phải (2.173.5 nghìn USD). Chiến lược của dòng vốn Trung Quốc là đa dạng hóa, tận dụng cơ hội ở nhiều lĩnh vực kinh tế khác nhau thông qua các dự án quy mô vừa và nhỏ (SMEs). Tiếp theo là nguồn vốn FDI từ các chủ đầu tư thuộc Hồng Kông & Singapore với số lượng dự án tương đối (Hồng Kông: 6, Singapore: 4) nhằm thâm nhập sâu vào các mảng như chế biến, chế tạo. Ngoài các nhà đầu tư từ những quốc gia trên, Tp. Huế còn nhận dòng vốn từ các nhà đầu tư thuộc các quốc gia khác như Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Thái Lan, Thụy Điển, Nepal, Đức, Anh (đều là các quốc gia có sự hiện diện khiêm tốn về số dự án với tổng vốn thấp.

Đơn vị: Nghìn USD

Hình 3.1.4. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo chủ đầu tư giai đoạn 2020-2025

Thông qua phân tích trên có thể thấy dòng vốn FDI đang phụ thuộc lớn vào khu vực Đông Á (Nhật Bản, Hồng Kông, Trung Quốc) và một vài dự án đơn lẻ mang tính đột biến từ châu Âu (Ý). Tổng vốn của riêng Nhật Bản và Ý đã chiếm phần lớn giá trị đầu tư của toàn bộ 14 quốc gia cộng lại. Xu hướng chọn lựa mô hình đầu tư các quốc gia phương Tây (Ý, Pháp, Mỹ) có xu hướng chọn lọc kỹ, khi đã đầu tư là đánh các dự án lớn, đòi hỏi kỹ thuật và thâm dụng vốn cao. Ngược lại, các quốc gia châu Á láng giềng (Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan) có xu hướng tận dụng lợi thế địa lý và sự tương đồng văn hóa để rải dòng vốn vào nhiều dự án nhỏ, linh hoạt và đa ngành hơn

1.1.7. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo ngành kinh tế giai đoạn 2020-2025

Hình 3.1.6 thể hiện sự phân hoá rõ rệt về số dự án và vốn đầu tư FDI giữa các ngành kinh tế trong xã hội của Tp. Huế giai đoạn 2020 -2025. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo là ngành chiếm tỷ trọng lớn nhất cả về mặt số lượng (với 26 dự án) và cả chất lượng (chiếm hơn 50% so với tổng vốn đầu tư FDI của Tp. Huế). Đây có thể được xem là ngành trọng điểm thu hút vốn đầu tư FDI vì đem lại giá trị cao cũng như động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của địa phương. Mặc dù chỉ sở hữu 2 dự án, nhưng ngành hoạt động kinh doanh bất động sản lại có quy mô vốn chiếm hơn 40% tổng vốn đầu tư FDI, điều này chứng tỏ mặc dù những dự án thuộc nhóm ngành này đòi hỏi lượng vốn đầu tư lớn nhưng vẫn có sức hút với các nhà đầu tư nước ngoài. Ngoài hai nhóm ngành chủ lực trên thì Tp. Huế còn thu hút các nhà đầu tư nước ngoài vào các ngành bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, xe máy…; cung cấp nước, hoạt động xử lý rác thải, nước thải và một số ngành khác nhưng với quy mô vốn nhỏ.

Nhìn vào hình có thể thấy trong 5 năm vừa qua có rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào rất nhiều ngành kinh tế tại thành phố Huế (14 ngành kinh tế). Tuy nhiên có sự chênh lệch rất lớn giữa các ngành, việc dòng vốn tập trung mạnh vào công nghiệp chế biến, chế tạo và là tín hiệu tích cực cho thấy nền kinh tế địa phương đang có sức hút lớn đối với các chuỗi cung ứng sản xuất, tạo tiền đề ổn định cho tăng trưởng GRDP dài hạn và giải quyết việc làm cho người dân. Nhóm ngành kinh tế có sức hút không kém là ngành hoạt động kinh doanh bất động sản do xuất hiện trung tâm thương mại Aeon mall cũng như thành phố có xu hướng đa dạng hóa nguồn vốn khi thu hút đầu tư tư nhân vào đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp.

Đơn vị: Nghìn USD

Hình 3.1.5. Dự án và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phân theo ngành kinh tế giai đoạn 2020-2025

Bên cạnh những mặt tích cực trên thì sự phân hoá về quy mô vốn và dự án giữa các nhóm ngành cũng đặt ra vấn đề thách thức cho Tp. Huế khi có định hướng thu hút các dòng vốn FDI công nghệ cao và xanh thì các ngành như Hoạt động chuyên môn, khoa học công nghệ ; Nông, lâm nghiệp, thuỷ sản; Cung cấp nước, hoạt động xử lý rác thải, nước thải đang nhận được mức đầu tư quá khiêm tốn từ các nhà đầu tư nước ngoài.

1.2. Kết quả và hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp FDI

1.2.1 Doanh thu của các doanh nghiệp FDI giai đoạn 2020 -2025

Khu vực doanh nghiệp FDI tại thành phố Huế hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo, sản xuất hàng xuất khẩu, thương mại, dịch vụ và du lịch. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn nhất về số dự án, vốn đầu tư và doanh thu, với sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp FDI quy mô lớn như Carlsberg Việt Nam, Scavi Huế, Hanesbrands Việt Nam - Huế, Baosteel Can Making Huế Việt Nam, Sunjin AT&C Vina và Billion Max International Development Limited. Bên cạnh đó, lĩnh vực dịch vụ và du lịch cũng ghi nhận sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài thông qua các dự án nghỉ dưỡng, thương mại và bán lẻ, tiêu biểu như Laguna Việt Nam và Aeon Mall Huế. Sự đa dạng về lĩnh vực hoạt động đã góp phần hình thành cơ cấu FDI tương đối phong phú, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định của khu vực doanh nghiệp FDI trên địa bàn thành phố.

Giai đoạn 2020–2025, doanh thu của khu vực doanh nghiệp FDI trên địa bàn Tp. Huế nhìn chung duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực, mặc dù chịu tác động đáng kể từ những biến động của kinh tế thế giới và thị trường xuất khẩu. Tổng doanh thu tăng từ khoảng 1.043 triệu USD năm 2020 lên 1.683 triệu USD năm 2025, tương ứng mức tăng khoảng 61,3% trong 5 năm. Điều này cho thấy khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò là động lực quan trọng đối với hoạt động sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Trong hai năm 2021–2022, doanh thu của các doanh nghiệp FDI tăng trưởng mạnh nhờ sự phục hồi của nền kinh tế sau đại dịch COVID-19 và sự mở rộng hoạt động sản xuất của nhiều doanh nghiệp lớn. Năm 2021, doanh thu đạt khoảng 1.200 triệu USD, tăng 15,01% so với năm trước; đến năm 2022, tiếp tục tăng lên khoảng 1.450 triệu USD, tương ứng với mức tăng trưởng 20,83% - mức tăng cao nhất trong giai đoạn. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các doanh nghiệp quy mô lớn như Công ty TNHH Bia Carlsberg Việt Nam, Công ty TNHH Baosteel Can Making Huế Việt Nam và Công ty Scavi Huế. Đồng thời, việc một số dự án FDI mở rộng sản xuất và đi vào hoạt động đã góp phần nâng cao năng lực sản xuất và tạo thêm doanh thu cho toàn khu vực.

Tuy nhiên, năm 2023 đánh dấu sự suy giảm của hoạt động sản xuất kinh doanh khi doanh thu toàn khu vực giảm xuống còn khoảng 1.400 triệu USD, tương ứng giảm 3,45% so với năm 2022. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự suy giảm nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu lớn, đặc biệt trong ngành dệt may và hàng tiêu dùng. Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu chủ lực như Hanesbrands Việt Nam – Huế, Hanex Huế và Scavi Huế ghi nhận mức giảm doanh thu đáng kể do thiếu đơn hàng và thị trường tiêu thụ thu hẹp. Tuy nhiên, mức suy giảm doanh thu không quá lớn cho thấy khả năng duy trì hoạt động và thích ứng tương đối tốt của khu vực doanh nghiệp FDI trước những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh quốc tế.

Bước sang giai đoạn 2024–2025, doanh thu của khu vực FDI đã phục hồi và lấy lại đà tăng trưởng. Năm 2024, doanh thu đạt khoảng 1.500 triệu USD, tăng 7,14% so với năm trước; đến năm 2025, tiếp tục tăng lên 1.683 triệu USD, tương ứng với mức tăng trưởng 12,20%. Kết quả này phản ánh sự cải thiện của thị trường xuất khẩu, quá trình khôi phục đơn hàng và những nỗ lực nâng cao hiệu quả sản xuất của các doanh nghiệp FDI trên địa bàn. Trong đó, Công ty TNHH Bia Carlsberg Việt Nam tiếp tục duy trì vai trò doanh nghiệp dẫn đầu về doanh thu trong khu vực FDI của thành phố, đồng thời là một trong những đơn vị đóng góp ngân sách quan trọng cho địa phương.

Tuy nhiên, xét dưới góc độ hiệu quả kinh doanh, tốc độ tăng doanh thu chưa hoàn toàn đồng hành với khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Tỷ suất lợi nhuận của các doanh nghiệp FDI giảm mạnh từ 12,01% năm 2020 xuống 4,42% năm 2021, 3,43% năm 2022 và còn 0,97% năm 2023. Diễn biến này cho thấy các doanh nghiệp FDI đang phải đối mặt với áp lực gia tăng chi phí đầu vào, chi phí lao động, chi phí logistics và sự cạnh tranh ngày càng lớn trên thị trường quốc tế. Vì vậy, mặc dù quy mô doanh thu tiếp tục mở rộng trong dài hạn, hiệu quả hoạt động của khu vực FDI vẫn là vấn đề cần được quan tâm trong quá trình thu hút và nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Hình 3.1.6. Doanh thu và tốc độ tăng doanh thu của doanh nghiệp FDI

1.2.2 Tình hình xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp FDI

Bên cạnh doanh thu, hoạt động xuất nhập khẩu của khu vực doanh nghiệp FDI trên địa bàn Tp. Huế trong giai đoạn 2020–2025 nhìn chung duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực, khẳng định vai trò quan trọng của khu vực này trong hội nhập kinh tế quốc tế và thúc đẩy tăng trưởng thương mại của địa phương. Tổng kim ngạch xuất khẩu tăng từ khoảng 611,3 triệu USD năm 2020 lên 815 triệu USD năm 2025, tương ứng mức tăng khoảng 33,3%, trong khi kim ngạch nhập khẩu tăng từ 203,9 triệu USD lên 462 triệu USD, tăng hơn 2,2 lần trong cùng kỳ. Điều này cho thấy khu vực FDI tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, gia tăng mức độ tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu và duy trì vai trò chủ lực trong hoạt động xuất khẩu của thành phố.

Hình 3.1.7. Giá trị xuất khẩu và tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của doanh nghiệp FDI

Xét về xu hướng phát triển, giai đoạn 2021–2022 ghi nhận sự tăng trưởng mạnh của hoạt động xuất khẩu khi kim ngạch xuất khẩu tăng lần lượt 24,95% và 6,47% so với năm trước. Đây là giai đoạn các doanh nghiệp FDI phục hồi nhanh sau đại dịch COVID-19, tận dụng sự phục hồi của thị trường quốc tế và nhu cầu tiêu dùng tại các nền kinh tế lớn. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực dệt may, sản xuất hàng tiêu dùng và công nghiệp chế biến tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong cơ cấu xuất khẩu của khu vực FDI.

Tuy nhiên, năm 2023 hoạt động xuất khẩu chịu tác động rõ rệt từ sự suy giảm của kinh tế thế giới và nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm. Kim ngạch xuất khẩu giảm xuống còn khoảng 702,7 triệu USD, tương ứng mức giảm 13,59% so với năm trước. Đây là mức giảm mạnh nhất trong giai đoạn nghiên cứu, phản ánh những khó khăn chung của các ngành sản xuất hướng đến xuất khẩu, đặc biệt là dệt may, hàng tiêu dùng và các ngành có mức độ phụ thuộc lớn vào thị trường Hoa Kỳ và châu Âu.

Từ năm 2024, hoạt động xuất khẩu bắt đầu phục hồi cùng với sự cải thiện của nhu cầu thị trường và quá trình khôi phục đơn hàng của các doanh nghiệp. Kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 801 triệu USD năm 2024, tăng 13,99% so với năm trước và tiếp tục tăng lên 815 triệu USD năm 2025. Mặc dù tốc độ tăng trưởng năm 2025 chỉ đạt khoảng 1,75%, thấp hơn đáng kể so với năm 2024, nhưng xu hướng phục hồi được duy trì cho thấy hoạt động sản xuất và xuất khẩu của khu vực FDI đã dần ổn định trở lại sau giai đoạn suy giảm.

Hình 3.1.8. Đóng góp của doanh nghiệp FDI vào kim ngạch xuất khẩu tại TP.Huế

Xét trong tương quan với hoạt động thương mại của toàn thành phố, khu vực doanh nghiệp FDI luôn giữ vai trò chủ lực trong hoạt động xuất khẩu. Trong giai đoạn 2020–2025, tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu của khu vực FDI trong tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố dao động từ 56,21% đến 69,18%. Năm 2021 ghi nhận mức đóng góp cao nhất, đạt 69,18% tổng kim ngạch xuất khẩu, phản ánh vai trò nổi bật của các doanh nghiệp FDI trong quá trình phục hồi sản xuất và tận dụng sự phục hồi của thị trường quốc tế sau đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, từ năm 2022 trở đi, tỷ trọng này có xu hướng giảm dần, từ 66,11% năm 2022 xuống còn 56,21% năm 2025. Mặc dù vậy, khu vực FDI vẫn đóng góp trên một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố trong toàn bộ giai đoạn nghiên cứu. Xu hướng giảm tỷ trọng chủ yếu phản ánh sự gia tăng đóng góp của khu vực doanh nghiệp trong nước hơn là sự suy giảm vai trò của khu vực FDI. Điều này cho thấy bên cạnh vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, năng lực sản xuất và xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước cũng đang từng bước được cải thiện, góp phần tạo nên cơ cấu xuất khẩu cân bằng và bền vững hơn cho Tp. Huế.

Đối với hoạt động nhập khẩu, xu hướng tăng trưởng diễn ra tương đối liên tục trong toàn bộ giai đoạn nghiên cứu. Kim ngạch nhập khẩu tăng từ 203,9 triệu USD năm 2020 lên 462 triệu USD năm 2025, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về nguyên vật liệu, linh kiện, máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất. Đặc biệt, năm 2024 ghi nhận mức tăng trưởng nhập khẩu rất cao, đạt 49,36% so với năm trước, đưa kim ngạch nhập khẩu lên khoảng 456 triệu USD. Diễn biến này cho thấy nhiều doanh nghiệp FDI đã chủ động gia tăng nhập khẩu nguyên vật liệu và đầu vào sản xuất nhằm chuẩn bị cho quá trình mở rộng hoạt động kinh doanh và phục hồi đơn hàng xuất khẩu sau giai đoạn khó khăn của năm 2023.

Hình 3.1.9. Giá trị nhập khẩu và tốc độ tăng trưởng nhập khẩu của doanh nghiệp FDI

Một điểm đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng nhập khẩu trong nhiều năm cao hơn tốc độ tăng trưởng xuất khẩu, đặc biệt từ năm 2023 trở đi. Điều này phản ánh xu hướng mở rộng quy mô sản xuất và gia tăng đầu tư của các doanh nghiệp FDI, nhưng đồng thời cũng cho thấy mức độ phụ thuộc tương đối lớn vào nguồn nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu từ bên ngoài. Đây là một trong những hạn chế phổ biến của khu vực FDI tại nhiều địa phương, khi tỷ lệ nội địa hóa và mức độ liên kết với doanh nghiệp trong nước còn chưa cao.

Bên cạnh đó, khu vực doanh nghiệp FDI cũng chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng kim ngạch nhập khẩu của thành phố. Trong giai đoạn 2020–2025, tỷ trọng nhập khẩu của khu vực FDI dao động từ 31,27% đến 46,97% tổng kim ngạch nhập khẩu toàn thành phố. Mức đóng góp này có xu hướng gia tăng rõ rệt từ năm 2022 trở đi, đạt đỉnh 46,97% vào năm 2023 trước khi giảm nhẹ xuống 39,15% vào năm 2025. Điều này phản ánh nhu cầu lớn về nguyên vật liệu, linh kiện, máy móc và thiết bị phục vụ hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp FDI. Đồng thời, tỷ trọng nhập khẩu tương đối cao cũng cho thấy khu vực FDI vẫn phụ thuộc khá lớn vào nguồn cung đầu vào từ bên ngoài, trong khi khả năng cung ứng của ngành công nghiệp hỗ trợ địa phương còn hạn chế. Đây là vấn đề cần được quan tâm trong thời gian tới nhằm nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và gia tăng giá trị gia tăng tạo ra tại địa phương.

Hình 3.1.10. Đóng góp của doanh nghiệp FDI vào kim ngạch nhập khẩu của TP.Huế

Nhìn chung, diễn biến xuất nhập khẩu của khu vực doanh nghiệp FDI giai đoạn 2020–2025 cho thấy khả năng phục hồi và thích ứng tương đối tốt trước những biến động của môi trường kinh tế quốc tế. Xuất khẩu tiếp tục duy trì vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng, trong khi nhập khẩu phản ánh xu hướng mở rộng năng lực sản xuất và đầu tư của doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc nhập khẩu đầu vào tăng nhanh hơn xuất khẩu cũng đặt ra yêu cầu cần thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước nhằm nâng cao giá trị gia tăng và hiệu quả lan tỏa của khu vực FDI đối với nền kinh tế địa phương.

1.2.3 Quy mô tài sản của doanh nghiệp FDI

Bên cạnh các chỉ tiêu về doanh thu và thương mại quốc tế, quy mô tài sản cố định của khu vực doanh nghiệp FDI cũng phản ánh mức độ đầu tư chiều sâu và năng lực sản xuất của khu vực này trên địa bàn Tp. Huế. Trong giai đoạn 2020–2023, tổng giá trị tài sản cố định của các doanh nghiệp FDI tăng từ 7.682 tỷ đồng lên 11.441 tỷ đồng, tương ứng mức tăng khoảng 48,9%. Đặc biệt, năm 2023 ghi nhận mức tăng mạnh nhất khi giá trị tài sản cố định tăng thêm hơn 3.000 tỷ đồng so với năm trước, cho thấy nhiều doanh nghiệp FDI đã thực hiện mở rộng nhà xưởng, đầu tư bổ sung máy móc, thiết bị và nâng cấp năng lực sản xuất.

Xét trong tổng giá trị tài sản cố định của toàn bộ các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn thành phố, khu vực FDI luôn chiếm tỷ trọng đáng kể. Tỷ lệ này đạt 24,62% năm 2020, giảm nhẹ xuống 22,75% năm 2022 trước khi tăng lên 27,51% vào năm 2023. Điều này cho thấy mặc dù số lượng doanh nghiệp FDI không chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp của thành phố, nhưng quy mô đầu tư tài sản và năng lực sản xuất của khu vực này tương đối cao. Việc tỷ trọng tài sản cố định của khu vực FDI tăng mạnh trong năm 2023 phản ánh xu hướng gia tăng đầu tư dài hạn và niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với môi trường đầu tư của Tp. Huế.

Nhìn chung, sự gia tăng cả về giá trị tuyệt đối lẫn tỷ trọng tài sản cố định cho thấy khu vực FDI không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế thông qua doanh thu và xuất khẩu mà còn góp phần quan trọng vào việc mở rộng năng lực sản xuất, đổi mới công nghệ và hiện đại hóa cơ sở vật chất của nền kinh tế địa phương. Đây là một trong những cơ sở quan trọng để nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tăng cường năng lực cạnh tranh của thành phố trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

1.3. Đánh giá ảnh hưởng của FDI đến phát triển kinh tế - xã hội tại thành phố Huế

1.3.1. Doanh nghiệp FDI đóng góp vào tổng sản phẩm trên địa bàn GRDP

Hình 3.1.11. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài

Nguồn. Báo cáo tình hình đầu tư nước ngoài, Niên giám thống kê Tp. Huế

Qua phân tích số liệu thống kê giai đoạn 2020 – 2024, quy mô nền kinh tế vĩ mô của tỉnh Thừa Thiên Huế ghi nhận xu hướng mở rộng liên tục và ổn định. GRDP theo giá hiện hành đã bứt phá mạnh mẽ từ 55.052,0 tỷ đồng năm 2020 lên đạt 80.966,5 tỷ đồng vào năm 2024. Kết quả này khẳng định hiệu lực, hiệu quả trong công tác điều hành phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là việc hiện thực hóa các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy tiến trình xây dựng Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Song hành với tiến trình đó, giá trị sản xuất của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) có sự biến động sâu sắc, phản ánh rõ nét khả năng thích ứng của khối doanh nghiệp này trước các cú sốc kinh tế toàn cầu. Dưới tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19 và sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, giá trị sản xuất khu vực FDI năm 2021 ghi nhận mức suy giảm cục bộ, rơi xuống đáy 5.870,1 tỷ đồng (so với mức 6.274,8 tỷ đồng của năm 2020). Tuy nhiên, bước sang giai đoạn vĩ mô phục hồi (2022 – 2024), khối FDI đã phục hồi mạnh mẽ. Giá trị sản xuất khối ngoại bật tăng lên 7.115,0 tỷ đồng vào năm 2022 và tiếp tục lập đỉnh lịch sử ở mức 8.514,8 tỷ đồng vào năm 2024, trở thành một trong những động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng tổng sản phẩm toàn tỉnh.

Tỷ lệ giá trị sản xuất FDI trong GRDP giai đoạn 2020 – 2024 dịch chuyển theo đồ thị hình chữ V, cho thấy tính nhạy cảm cao của khu vực kinh tế đối ngoại đối với các biến động thị trường quốc tế. Năm 2020, khối FDI đóng góp 11,40% vào GRDP toàn tỉnh. Do đặc thù thâm dụng lao động trực tiếp và phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới, tỷ lệ này đã sụt giảm mạnh xuống mức 10,01% vào năm 2021 khi dịch bệnh đạt đỉnh.

Đà phục hồi được xác lập trở lại vào năm 2022 với tỷ lệ đóng góp đạt 10,80% nhờ tốc độ bứt phá doanh thu của các ngành công nghiệp chủ lực. Mặc dù năm 2023 chứng kiến mức sụt giảm nhẹ xuống 10,46% do suy thoái kinh tế thế giới làm thu hẹp đơn hàng xuất khẩu đối với các tập đoàn dệt may lớn (như Scavi Huế giảm 42%, Hanesbrands Việt Nam - Huế giảm 15,7%) , khối FDI đã nhanh chóng tìm lại quỹ đạo ổn định trong năm 2024, nâng tỷ lệ đóng góp lên 10,52%. Nhìn chung, khu vực FDI duy trì đóng góp ổn định trong biên độ từ 10,0% đến 11,4% cơ cấu kinh tế địa phương, đóng vai trò quan trọng trong việc cân đối vĩ mô và dịch chuyển cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa.

1.3.2. Nộp ngân sách nhà nước của doanh nghiệp FDI và cơ cấu thu ngân sách

Hình 3.1.12. Tổng thu ngân sách nhà nước và thu từ DN có vốn đầu tư nước ngoài

Nguồn. Báo cáo tình hình đầu tư nước ngoài, Niên giám thống kê Tp. Huế

Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột then chốt, quyết định đến sự ổn định và cân đối ngân sách nhà nước (NSNN) của địa phương. Số liệu thống kê giai đoạn 2020 – 2024 cho thấy số nộp ngân sách từ khối doanh nghiệp FDI chuyển dịch từ 2.485,5 tỷ đồng (năm 2020) lên đạt đỉnh 4.370,1 tỷ đồng (năm 2023), trước khi điều tiết về mức 3.856,7 tỷ đồng vào năm 2024 dưới áp lực suy thoái đơn hàng toàn cầu và chu kỳ ưu đãi thuế. Tỷ lệ đóng góp của khối FDI vào tổng thu NSNN toàn địa phương ghi nhận sự bứt phá từ biên độ 26% – 27% (giai đoạn 2020 – 2022) lên mức chiếm tỷ trọng chi phối 38,70% (năm 2023) và giữ vững ở mức 34,18% (năm 2024). Kết quả này minh chứng cho tính hiệu quả của các chính sách đồng hành, tháo gỡ khó khăn của các Tổ công tác UBND tỉnh nhằm thúc đẩy năng lực sản xuất của khối doanh nghiệp đối ngoại.

Tuy nhiên, cấu trúc nội tại, nguồn thu NSNN từ khối FDI đang đối mặt với những thách thức lớn về tính bền vững. Nguồn thu hiện hữu có biểu hiện phân hóa sâu sắc và phụ thuộc rủi ro vào một số ít doanh nghiệp đầu tàu. Minh chứng là đóng góp của riêng Công ty TNHH Bia Carlsberg Việt Nam (đạt gần 3.600 tỷ đồng trong năm 2024) luôn chiếm tỷ trọng áp đảo trên 80% tổng thu ngân sách khối FDI toàn tỉnh. Trong khi đó, các dự án thu hút mới giai đoạn 2023 – 2025 tuy tăng trưởng mạnh về số lượng (đạt 11 dự án cấp mới riêng trong năm 2025) nhưng do đang trong chu kỳ đầu tư xây dựng cơ bản hoặc đang được áp dụng các khung chính sách ưu đãi miễn, giảm thuế vĩ mô nên chưa thể tạo ra nguồn thu nộp trực tiếp tương xứng ngay cho ngân sách địa phương. Sự sụt giảm số thu khối FDI năm 2025 xuống còn 4.126,5 tỷ đồng (giảm 6,2% so với cùng kỳ, chiếm 27,6% tổng thu) là dấu hiệu cảnh báo về áp lực điều tiết tài chính.

1.3.3. Lao động của doanh nghiệp FDI và so sánh trong mối tương quan địa phương

Hình 3.1.13. Tổng lao động và lao động từ khu vực FDI

Nguồn. Báo cáo tình hình đầu tư nước ngoài, Niên giám thống kê Tp. Huế

Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đóng vai trò là đầu tàu kinh tế, giải quyết việc làm quan trọng và trực tiếp dẫn dắt quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ trên địa bàn. Số liệu thống kê cho thấy, khu vực doanh nghiệp FDI luôn duy trì tỷ trọng đóng góp ổn định, chi phối từ 25,2% đến 26,7% tổng số lượng lao động toàn địa phương. Mặc dù chịu áp lực lớn từ suy thoái đơn hàng xuất khẩu toàn cầu trong giai đoạn 2022 – 2023 khiến quy mô lao động khối ngoại sụt giảm cục bộ xuống mức đáy 24.260 người, bước sang giai đoạn 2024 – 2025, thị trường lao động FDI đã xác lập đà bứt phá căn cơ. Lũy kế đến cuối năm 2025, tổng số lao động làm việc trong khối FDI đạt đỉnh lịch sử với 29.500 người , nhờ sự phục hồi của các đơn hàng dệt may truyền thống và xung lực mạnh mẽ từ các dự án dịch vụ hạ tầng lớn, điển hình là Trung tâm thương mại Aeon Mall  Huế (thu hút từ 1.500 đến 2.000 lao động địa phương).

Tuy nhiên, mối quan hệ tương quan giữa dòng vốn đầu tư và năng lực hấp thụ lao động, cấu trúc nhân lực khối FDI đang bộc lộ những đặc điểm mới mang tính bước ngoặt, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ trong đề án phát triển vĩ mô. Xu hướng thu hút dòng vốn mới giai đoạn 2025 – 2026 đang dịch chuyển rõ nét từ các ngành công nghiệp thâm dụng lao động phổ thông sang các tổ hợp công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn như linh kiện điện tử xe hơi, silicon carbide độ tinh khiết cao, phần mềm và năng lượng sạch. Các dự án này có mật độ thâm dụng vốn lớn nhưng nhu cầu về số lượng lao động trực tiếp không cao, trái lại đặt ra yêu cầu khắt khe về chất lượng và tay nghề.

Để chủ động đón đầu xu hướng này, giải pháp chiến lược trong kế hoạch thu hút đầu tư năm 2026 đòi hỏi cơ quan quản lý phải khẩn trương hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao động, rà soát nhu cầu tuyển dụng thực tế của doanh nghiệp nhằm thiết lập mối liên kết chặt chẽ theo cơ chế "đặt hàng" giữa các cơ sở đào tạo, trường đại học với các nhà đầu tư FDI trong Khu kinh tế và các Khu công nghiệp.

Hình 3.1.14. Thu nhập bình quân người lao động doanh nghiệp FDI so với tổng thể

Nguồn. Báo cáo tình hình đầu tư nước ngoài, Niên giám thống kê Tp. Huế

Số liệu thống kê về thu nhập bình quân tháng của người lao động cho thấy một sự biến động mạnh mẽ và phản ánh rõ nét tính nhạy cảm của khu vực FDI trước các chu kỳ kinh tế. Trong giai đoạn 2020 – 2022, khu vực kinh tế nước ngoài luôn giữ vai trò dẫn dắt và thể hiện vị thế vượt trội hoàn toàn về mặt tiền lương so với mặt bằng chung của thị trường. Cụ thể, vào năm 2020, khi thu nhập bình quân chung toàn xã hội đạt 6.426 nghìn đồng/tháng, khối doanh nghiệp FDI đã chi trả mức lương lên tới 7.715 nghìn đồng/tháng, tạo khoảng cách chênh lệch dương đáng kể là 20,06%. Ngay cả trong năm 2021, bất chấp những hệ lụy nặng nề từ đại dịch làm suy giảm động lực của nhiều ngành kinh tế, thu nhập khối FDI vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định ở mức 7.882 nghìn đồng/tháng, cao hơn mặt bằng chung 13,23% (lúc này đạt 6.961 nghìn đồng/tháng). Chu kỳ thịnh vượng này đạt đỉnh điểm vào năm 2022 với sự bứt phá mạnh mẽ của tiền lương khối FDI chạm mốc 9,315 triệu đồng/tháng, nới rộng tỷ lệ chênh lệch lên mức kỷ lục 23,48% so với mức thu nhập trung bình chung toàn xã hội là 7.544 nghìn đồng/tháng. Tuy nhiên, bước sang năm 2023, một hiện tượng "đảo chiều" bất thường đã xuất hiện trên thị trường lao động. Trong khi thu nhập bình quân chung vẫn duy trì đà tăng tiến ổn định và đạt mức 7.968 nghìn đồng/tháng, thì thu nhập trong khối doanh nghiệp FDI lại sụt giảm đáng kể xuống chỉ còn 7.885 nghìn đồng/tháng, kéo tỷ lệ chênh lệch từ mức dương cao trào rơi thẳng xuống mức âm -1,04%. Sự đứt gãy đột ngột này phản ánh tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng đơn hàng toàn cầu bủa vây các ngành công nghiệp thâm dụng lao động chủ lực, làm triệt tiêu quỹ thưởng và thời gian tăng ca của công nhân.

Hình 3.1.15. Tổng thu nhập FDI và cơ cấu thu nhập

Nguồn. Báo cáo tình hình đầu tư nước ngoài, Niên giám thống kê Tp. Huế

Mặc dù có những biến động sâu sắc về mặt thu nhập cá nhân bình quân, nhưng xét trên phương diện tổng thể kinh tế vĩ mô, tổng quỹ thu nhập và cơ cấu đóng góp của khối FDI lại dịch chuyển theo một xu hướng ổn định. Suốt giai đoạn 2020 – 2023, cả quỹ thu nhập chung toàn thị trường doanh nghiệp và tổng thu nhập của người lao động trong khối FDI đều duy trì đà tăng trưởng liên tục về giá trị tuyệt đối qua từng năm. Giá trị tuyệt đối của quỹ lương lao động FDI đã mở rộng mạnh mẽ từ mức 5.870,1 tỷ đồng vào năm 2020 lên đạt 8.514,8 tỷ đồng vào năm 2023. Điểm nổi bật là dù quy mô tổng giá trị liên tục leo cao đồng nhịp với đà mở rộng tiền lương của toàn địa phương, tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế FDI trong tổng quỹ thu nhập lao động khu vực doanh nghiệp lại biến động trong một biên độ rất hẹp và giữ mức ổn định vững chắc, dao động xung quanh ngưỡng từ 10,01% đến 10,52%. Cụ thể, tỷ trọng này dịch chuyển từ 10,01% trên tổng quỹ lương doanh nghiệp 58.650,0 tỷ đồng vào năm 2020, bứt phá nhẹ lên mức đỉnh 10,80% trên quy mô quỹ lương toàn thị trường 65.896,0 tỷ đồng vào năm 2021. Sau đó, cơ cấu này điều tiết về mức 10,46% trên tổng quỹ tiền lương doanh nghiệp 72.770,7 tỷ đồng vào năm 2022, trước khi thiết lập trạng thái cân bằng vững chắc ở mức 10,52% trên tổng quỹ lương 80.966,5 tỷ đồng vào năm 2023. Xu hướng đi ngang về mặt tỷ trọng này minh chứng rằng tốc độ mở rộng quy mô chi trả tài chính của khối kinh tế nước ngoài đang dịch chuyển hoàn toàn tương thích và tỷ lệ thuận với tốc độ phát triển nội lực chung của toàn bộ khối doanh nghiệp tại địa phương.

1.3.4. Tổng hợp ảnh hưởng FDI đến kinh tế địa phương

Nhìn một cách tổng thể, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã và đang khẳng định vai trò là một động lực vĩ mô quan trọng. Đánh giá toàn diện trên ba trụ cột cốt lõi - đóng góp GRDP, thu nộp ngân sách nhà nước và tạo việc làm cho người lao động - khu vực FDI không chỉ là nguồn bổ sung vốn đầu tư thuần túy, mà còn đóng vai trò điều tiết cơ cấu tài chính và an sinh xã hội địa phương. Trong những giai đoạn thị trường thuận lợi (2020 – 2022), khối FDI bộc lộ tính vượt trội hoàn toàn về hiệu quả sản xuất kinh doanh và khả năng chi trả thu nhập cho người lao động so với mặt bằng chung. Dù phải đối mặt với những đứt gãy đột ngột từ chuỗi cung ứng quốc tế và khủng hoảng đơn hàng toàn cầu trong năm 2023, khu vực này vẫn nhanh chóng thể hiện sức bật và khả năng phục hồi mạnh mẽ trong giai đoạn 2024 – 2025, đóng vai trò "bệ đỡ" giúp kinh tế địa phương vượt qua các chu kỳ suy thoái.

Một mặt, nền kinh tế ghi nhận sự tương thích đồng điệu, tỷ lệ thuận giữa GRDP và quỹ thu nhập của người lao động. Suốt giai đoạn 2020 – 2023, tỷ trọng đóng góp của khu vực FDI trong tổng sản phẩm địa bàn và tổng quỹ tiền lương luôn vận động đi ngang, duy trì trạng thái cân bằng vững chắc trong biên độ hẹp quanh ngưỡng 10%. Sự đồng nhịp ổn định này khẳng định tốc độ mở rộng quy mô kinh doanh của khối ngoại hoàn toàn tương thích với năng lực phát triển nội lực của toàn bộ khu vực doanh nghiệp tại địa phương.

Mặt khác, một sự bất đối xứng và lệch pha lớn lại diễn ra giữa trách nhiệm nộp ngân sách với cơ cấu lực lượng lao động. Khối FDI nắm giữ vai trò đặc biệt từ 27,6% đến hơn 38% tổng thu ngân sách toàn thành phố, nhưng nguồn thu này lại phụ thuộc rủi ro, mang tính cục bộ vào doanh nghiệp đầu tàu ngành đồ uống có lợi nhuận cao (chiếm áp đảo trên 80% tổng thu khối FDI). Ngược lại, phân khúc thu hút đại đa số lao động phổ thông là dệt may lại đóng góp ngân sách khiêm tốn, khiến việc làm và tiền lương công nhân trở nên cực kỳ nhạy cảm, dễ bị tổn thương trước các cú sốc đơn hàng quốc tế; đồng thời, sự đóng băng của các siêu dự án nghỉ dưỡng cũng làm mất đi cơ hội kiến tạo các vị trí việc làm chất lượng cao có mức lương trần lớn.

Do đó, để tối ưu hóa mức độ tương thích vĩ mô và đảm bảo tính bền vững cho giai đoạn tiếp theo, việc kiên quyết chuyển dịch cơ cấu là chìa khóa then chốt. Việc chủ động kiến tạo hàng rào kỹ thuật chống vốn mỏng, chuyển giá, kết hợp ưu tiên dòng vốn chất lượng cao vào các ngành công nghệ cao, linh kiện điện tử, phần mềm tại Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô và các Khu công nghiệp sẽ giúp địa phương vừa đa dạng hóa, giảm thiểu rủi ro cho nguồn thu ngân sách, vừa tái cấu trúc lực lượng lao động theo hướng nâng cao tay nghề và bền vững hơn.

MỤC 2: ĐÁNH GIÁ VỊ THẾ CHIẾN LƯỢC: LỢI THẾ CẠNH TRANH VÀ NHỮNG RÀO CẢN NỘI TẠI

2.1. Đánh giá chung vị thế về chất lượng dòng vốn và tính ổn định của đầu tư FDI

Giai đoạn 2020–2025, công tác xúc tiến và thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Tp. Huế, đã có bước chuyển biến tích cực cả về nhận thức, cách tiếp cận và chất lượng dòng vốn. Nếu như trước đây thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chủ yếu được nhìn nhận trên phương diện số lượng dự án và quy mô vốn đăng ký, thì trong giai đoạn gần đây, Tp. Huế đã từng bước chuyển sang định hướng chọn lọc nhà đầu tư, ưu tiên các dự án có công nghệ phù hợp, có khả năng tạo việc làm, đóng góp ngân sách, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và gắn với định hướng phát triển xanh, bền vững.

Về chất lượng dòng vốn, khu vực FDI tại Tp. Huế đã thể hiện vai trò ngày càng rõ hơn trong nền kinh tế địa phương. Các dự án FDI không chỉ tập trung vào các lĩnh vực truyền thống, mà đã mở rộng sang thương mại hiện đại, công nghiệp chế biến – chế tạo, công nghiệp phụ trợ, xử lý môi trường, dịch vụ chất lượng cao và hạ tầng sản xuất. Một số dự án lớn đi vào hoạt động trong giai đoạn 2021–2025 đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực, góp phần bổ sung năng lực sản xuất, tăng nguồn thu ngân sách, tạo việc làm ổn định và nâng cao hình ảnh Tp. Huế trong mắt các nhà đầu tư quốc tế. Đáng chú ý, sự hiện diện của các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, châu Âu và một số thị trường truyền thống khác cho thấy Tp. Huế đang từng bước hình thành nền tảng hợp tác đầu tư quốc tế có tính ổn định hơn.

Về tính ổn định, mặc dù quy mô thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hằng năm còn biến động và chưa thật sự tạo được các “làn sóng” đầu tư lớn như một số trung tâm công nghiệp trong khu vực, nhưng dòng vốn FDI vào Tp. Huế có xu hướng duy trì đều, ít mang tính đầu cơ ngắn hạn và ngày càng gắn với các dự án sản xuất, dịch vụ, thương mại có khả năng vận hành thực chất. Giai đoạn 2021–2024, địa phương thu hút thêm 45 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 604 triệu USD; đến năm 2025 tiếp tục ghi nhận 10 dự án FDI với vốn đăng ký 36,3 triệu USD. Điều này cho thấy Tp. Huế đã duy trì được sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giữa các địa phương ngày càng gay gắt.

Tuy nhiên, nhìn tổng thể, vị thế FDI của Tp. Huế vẫn còn ở mức đang phát triển, chưa tương xứng với tiềm năng về vị trí chiến lược, cảng biển, sân bay, hạ tầng khu kinh tế, nguồn nhân lực và thương hiệu đô thị di sản. Chất lượng dòng vốn đã có chuyển biến nhưng chưa đồng đều; số lượng dự án công nghệ cao, trung tâm R&D, logistics quy mô lớn, công nghiệp hỗ trợ và chuỗi cung ứng quốc tế còn hạn chế. Bên cạnh đó, một số điểm nghẽn về quỹ đất sạch, hạ tầng kết nối, thủ tục đầu tư, tiếp cận đất đai và khả năng đáp ứng lao động chất lượng cao vẫn ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của Tp. Huế so với các địa phương cạnh tranh.

Do đó, có thể đánh giá rằng giai đoạn 2020–2025 đã tạo nền tảng quan trọng để Tp. Huế chuyển từ thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) theo chiều rộng sang thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có chọn lọc, ổn định và có chất lượng hơn. Trong giai đoạn tới, trọng tâm cần đặt vào nâng cao năng lực chuẩn bị dự án, hoàn thiện dữ liệu xúc tiến đầu tư, chủ động tiếp cận nhà đầu tư chiến lược và phát triển hệ sinh thái hỗ trợ sau cấp phép, nhằm biến FDI thành động lực thực chất cho tăng trưởng xanh, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thành phố Huế.

2.2. Đánh giá vị thế cạnh tranh khu công nghiệp, khu kinh tế so với khu vực miền Trung

2.2.1 Thực trạng và vị thế cạnh tranh của Khu kinh tế/Khu công nghiệp của Tp. Huế

Khu vực miền Trung hiện là một trong những không gian phát triển công nghiệp năng động nhất cả nước với sự hiện diện của nhiều khu kinh tế ven biển quy mô lớn như Chu Lai (Quảng Nam), Dung Quất (Quảng Ngãi), Vũng Áng (Hà Tĩnh), Nhơn Hội (Bình Định), Đông Nam Quảng Trị và Chân Mây - Lăng Cô (Tp. Huế). Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, việc xác định rõ vị thế cạnh tranh của hệ thống KKT, KCN Tp. Huế có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chiến lược phát triển và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong giai đoạn tới.

Tp. Huế hiện có lợi thế tương đối về quỹ đất phát triển công nghiệp với hệ thống khu kinh tế và khu công nghiệp được quy hoạch khá đồng bộ. Trong đó, Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô có quy mô 27.108 ha, là một trong những khu kinh tế ven biển lớn của khu vực miền Trung, với khoảng 10.000 ha đất xây dựng và 1.915 ha dành cho phát triển công nghiệp – công nghệ cao. Bên cạnh đó, trên địa bàn thành phố đã quy hoạch 06 khu công nghiệp với tổng diện tích 2.393,47 ha, bao gồm các khu công nghiệp Phú Bài, Phong Điền, Tứ Hạ, La Sơn, Phú Đa và Quảng Vinh. Các khu công nghiệp được bố trí tại những vị trí thuận lợi về giao thông, kết nối với cảng biển, sân bay và các tuyến giao thông huyết mạch, đồng thời đã được đầu tư tương đối đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật.

Bảng 3.2.1: Vị thế cạnh tranh của KCN/KKT của Tp. Huế

Nguồn. Tổng hợp của nhóm đề án

Mặc dù có nhiều lợi thế như vậy nhưng nếu đánh giá trên phương diện chất lượng phát triển công nghiệp và năng lực cạnh tranh đầu tư, Tp. Huế vẫn còn khoảng cách đáng kể so với các địa phương dẫn đầu miền Trung. Trong khi KKT mở Chu Lai đã hình thành hệ sinh thái công nghiệp ô tô - cơ khí với doanh nghiệp hạt nhân là THACO; KKT Dung Quất phát triển thành trung tâm lọc hóa dầu, luyện kim và công nghiệp nặng quy mô quốc gia; Đà Nẵng xây dựng thành công Khu Công nghệ cao với diện tích 1.128,4 ha và thu hút nhiều dự án công nghệ cao; thì cơ cấu công nghiệp của Tp. Huế vẫn chủ yếu tập trung vào dệt may, sản xuất bia, chế biến thực phẩm, vật liệu xây dựng và một số ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có hàm lượng công nghệ trung bình. Các doanh nghiệp lớn FDI tại Tp. Huế hiện nay đều là các doanh nghiệp thâm dụng lao động. Do đó, khả năng phát triển thêm nữa gặp khó khăn vì phụ thuộc vào nguồn lao động phổ thông và giá trị thặng dư sản phẩm tạo ra không đáng kể.

Ngoài ra, dù đã xuất hiện một số doanh nghiệp lớn như Kim Long Motor Huế, Carlsberg Việt Nam, Scavi Huế hay Hanesbrands Việt Nam - Huế, song mức độ liên kết giữa các doanh nghiệp còn hạn chế và chưa hình thành được cụm ngành công nghiệp có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh. Điều này khiến sức hấp dẫn của Tp. Huế đối với các nhà đầu tư vệ tinh, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và các dự án công nghệ cao vẫn thấp hơn so với Chu Lai, Dung Quất hoặc Đà Nẵng.

Bên cạnh đó, năng lực logistics của Tp. Huế vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Cảng Chân Mây có vị trí thuận lợi và tiềm năng phát triển lớn, nhưng quy mô khai thác hàng hóa, hệ thống dịch vụ hậu cần cảng biển và khả năng tham gia vào các chuỗi logistics quốc tế vẫn còn khoảng cách đáng kể so với các trung tâm cảng biển lớn của miền Trung như Đà Nẵng, Chu Lai hay Dung Quất. Điều này làm gia tăng chi phí logistics và ảnh hưởng nhất định đến khả năng cạnh tranh trong thu hút đầu tư sản xuất quy mô lớn.

Tuy nhiên, xét về mức độ khai thác quỹ đất công nghiệp, tỷ lệ lấp đầy tại các khu công nghiệp hiện nay nhìn chung vẫn ở mức trung bình. Cụ thể, Khu công nghiệp Phong Điền có tỷ lệ lấp đầy khoảng 37,8%; Khu công nghiệp La Sơn đạt khoảng 36%; Khu công nghiệp Tứ Hạ đạt khoảng 51,5% tại giai đoạn 1; trong khi Khu công nghiệp Phú Bài đạt khoảng 33% trên toàn khu do các giai đoạn 3 và 4 đang tiếp tục đầu tư hạ tầng, mặc dù các giai đoạn 1 và 2 đã đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 97%. Theo quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 1745/QĐ-TTg ngày 30/12/2023 và Quyết định số 756/QĐ-UBND ngày 28/2/2026 của UBND thành phố Huế về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch thành phố Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với tổng diện tích quy hoạch khoảng 4.747,5 ha. Điều này tạo nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục thu hút các dự án công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao và các ngành công nghiệp xanh trong thời gian tới.

Tổng hợp các yếu tố trên cho thấy Tp. Huế hiện thuộc nhóm địa phương có nền tảng phát triển công nghiệp khá trong khu vực miền Trung. Xét về điều kiện phát triển, Tp. Huế có lợi thế vượt trội hơn nhiều địa phương Bắc Trung Bộ và tương đối cạnh tranh so với Bình Định, Phú Yên hay Quảng Trị. Tuy nhiên, xét về mức độ phát triển hệ sinh thái công nghiệp và khả năng thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, Tp. Huế vẫn đứng sau các cực tăng trưởng công nghiệp hàng đầu khu vực như Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi. Đây vừa là khoảng cách cần được thu hẹp, vừa là dư địa phát triển quan trọng để Tp. Huế bứt phá trong giai đoạn tới.

Hình 3.2.1: Vị trí hiện tại của KKT/KCN Huế so với các KCN/KKT các địa phương khác

Nguồn. Tổng hợp nhóm đề án

Bảng 3.2.2. So sánh vị thế KKT/KCN tại Tp. Huế với các địa phương

 2.3. Vị thế trong công tác xúc tiến đầu tư

2.3.1. Tình hình thực hiện công tác xúc tiến đầu tư của Thành phố Huế

Trong giai đoạn 2021-2025, công tác xúc tiến đầu tư của Tp. Huế tiếp tục được chú trọng thực hiện thông qua nhiều hoạt động, hình thức đa dạng và đạt kết quả quan trọng trong quảng bá, giới thiệu hình ảnh, mời gọi đầu tư. Cụ thể, được thể hiện ở các nội dung sau (Bảng 2.2.4.1):

a. Nghiên cứu tiềm năng, thị trường, xu hướng và đối tác đầu tư

Trong giai đoạn 2021-2025, Thành phố Huế đã chủ động rà soát tiềm năng và mở rộng mạng lưới đối tác chiến lược qua các sự kiện quốc tế lớn (tại Hoa Kỳ, Canada, Trung Quốc, Lào...). Đồng thời, Tp. Huế tập trung vào các thị trường truyền thống và trọng điểm gồm: Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Thái Lan, Hồng Kông, Hoa Kỳ, Canada và Châu Âu (Đức, Ý). Tuy nhiên, Tp. Huế chưa xác định lĩnh vực thu hút đầu tư FDI trọng điểm để thu hút các đối tác đầu tư trọng điểm và các đối tác đầu tư liên quan đến lĩnh vực trọng điểm.

b. Xây dựng hình ảnh, tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu về môi trường, chính sách, tiềm năng, cơ hội và kết nối đầu tư

Trong giai đoạn này, Tp. Huế đã đẩy mạnh sử dụng hiệu quả các kênh truyền thông đa phương tiện (báo in, điện tử, VTV8, fanpage Hue truly Vietnam, trang mạng IPBSA) và phát hành các ấn phẩm đa ngôn ngữ (Anh, Nhật, Trung, Việt) có tích hợp mã QR để nâng cao khả năng tiếp cận thông tin cho nhà đầu tư.

c. Hỗ trợ, hướng dẫn, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư

Để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh cho doanh nghiệp, UBND Thành phố Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế cũ) thành lập 04 Tổ Công tác liên ngành vào năm 2022. Đồng thời, tiến hành chuyển đổi số mạnh mẽ thông qua việc số hóa dữ liệu đất đai, chính sách ưu đãi và xây dựng phần mềm quản lý dự án ngoài ngân sách, app HIC (Hue Investment Care). Hiện nay, các Tổ Công tác đã được UBND thành phố quyết định chấm dứt hoạt động (QĐ số 2802/QĐ-UBND ngày 13/8/2026). Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 363/QĐ-TTg ngày 24/04/2024 về việc thành lập Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch thành phố Huế).

d. Xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ cho hoạt động xúc tiến đầu tư

Năm 2022, địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực xúc tiến đầu tư thông qua việc xây dựng phần mềm quản lý dự án đầu tư ngoài ngân sách, số hóa các thông tin về pháp luật, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đất đai và đầu tư. Các cổng thông tin điện tử của UBND thành phố và các sở, ngành được cập nhật đầy đủ về quỹ đất, danh mục dự án, quy hoạch và ưu đãi đầu tư. Đồng thời, xây dựng các kênh truyền thông chính thức như fanpage Hue Truly Vietnam và trang thông tin IPBSA. Hiện nay, phần mềm quản lý dự án đã được hoàn thiện và ứng dụng HIC (Hue Investment Care) đang được phát triển để hỗ trợ theo dõi các dự án đầu tư ngoài ngân sách.

e. Xây dựng danh mục dự án thu hút đầu tư

Giai đoạn 2021-2025, Thành phố công bố danh mục lên tới 280 dự án ngoài ngân sách, cùng với danh mục các dự án tại các Khu kinh tế, Khu công nghiệp giai đoạn 2025-2026 nhằm chủ động đón dòng vốn mới.

f. Xây dựng các ấn phẩm, tài liệu phục vụ cho hoạt động xúc tiến đầu tư Trong giai đoạn này, Tp. Huế xây dựng cẩm nang thông tin dành cho doanh nghiệp, biên soạn tài liệu xúc tiến đầu tư bằng 4 ngôn ngữ (Việt, Anh, Nhật, Trung) có tích hợp mã QR để thuận tiện tra cứu. Đồng thời, sản xuất các video xúc tiến đầu tư giới thiệu cơ hội đầu tư tại Tp. Huế, khu đô thị An Vân Dương, Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô và các khu công nghiệp bằng 5 ngôn ngữ nhằm tăng cường quảng bá và thu hút nhà đầu tư.

g. Đào tạo, tập huấn, tăng cường năng lực về xúc tiến đầu tư

Địa phương chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác xúc tiến và hỗ trợ đầu tư thông qua việc tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ liên quan; tăng cường học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương có mô hình xúc tiến đầu tư hiệu quả; tổ chức các hội thảo, hội nghị về cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh; đồng thời phối hợp với các chuyên gia trong và ngoài nước để đào tạo nghiệp vụ và kỹ năng hỗ trợ dự án đầu tư.

h. Hợp tác trong nước và quốc tế về xúc tiến đầu tư

Địa phương tăng cường hoạt động đối ngoại và xúc tiến đầu tư thông qua việc tổ chức và tham gia các hội nghị, diễn đàn quốc tế, như Đại hội đồng Hiệp hội Quốc tế các Thị trưởng nói tiếng Pháp, Chương trình quảng bá địa phương tại Thụy Sĩ và Cộng hòa Séc, cùng Hội nghị Chính quyền Địa phương và Khu vực Đông Á lần thứ 14. Qua đó, quảng bá hình ảnh địa phương, mở rộng hợp tác quốc tế và thu hút đầu tư.

Bảng 3.2.3. Các hoạt động xúc tiến đầu tư của Thành phố Huế giai đoạn 2021-2025

2.3.2. Vị thế công tác xúc tiến đầu tư thông qua phân tích chỉ số thành phần Chính sách Hỗ trợ doanh nghiệp

Chỉ số thành phần Chính sách Hỗ trợ Doanh nghiệp là một trong các chỉ số thành phần của Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), phản ánh chất lượng các chương trình, dịch vụ và chính sách mà chính quyền địa phương cung cấp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh. Qua bảng 2.2.3.2, điểm chỉ số về chính sách hỗ trợ DN của thành phố Huế có sự biến động rõ rệt qua các năm. Điểm số giảm mạnh từ 6,94 (năm 2021) xuống còn 5,51 (năm 2022). Sau đó, nhờ những nỗ lực cải cách (thành lập tổ công tác, trung tâm hỗ trợ, số hóa...), chỉ số này đã phục hồi ấn tượng lên 6,45 (năm 2023) và đạt 7,05 vào năm 2024. Tuy nhiên, đến năm 2025, chỉ số có dấu hiệu giảm nhẹ xuống 6,87 (có thể do thay đổi chỉ mục con thành phần trong chỉ tiêu này).

Trong giai đoạn 2021-2024, Tp. Huế thường xếp sau Đà Nẵng và Nghệ An. Nhưng đến năm 2025, trong khi các tỉnh/thành phố khác thì chỉ tiêu này giảm mạnh (Đà Nẵng còn 5,78; Nghệ An còn 5,98; Hà Tĩnh còn 5,40), Tp. Huế lại vươn lên dẫn đầu trong nhóm so sánh với 6,87 điểm, cho thấy và hiệu quả muộn của các chính sách hỗ trợ tại Tp. Huế.

Bảng 3.2.4. Chỉ số thành phần Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác giai đoạn 2020-2025

(Nguồn: Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI)

Để có đánh giá chi tiết hơn về vị thế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của thành phố, nội dung tập trung đánh giá một số chỉ mục con của chỉ số thành phần chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn 2021-2025. Riêng năm 2025 sẽ được so sánh riêng các chỉ mục con do có sự thay đổi.

- Thủ tục tiếp cận hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp là dễ thực hiện (%)

Chỉ số này đo lường mức độ thuận lợi của các chương trình đào tạo, tư vấn, và hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị do chính quyền địa phương tổ chức cho doanh nghiệp. Trong giai đoạn 2021 -2024, Chỉ số liên quan đến thủ tục tiếp cận hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp là dễ thực hiện tại Tp. Huế giảm đều đặn qua các năm. Sự đối lập giữa việc chỉ tiêu thành phần này giảm nhưng chỉ tiêu tổng quan về “ Chính sách hỗ trợ DN” lại tăng lên trong giai đoạn này phản ánh thực tế các thủ tục mang tính chất "nhận hỗ trợ trực tiếp” tại Tp. Huế là khó tiếp cận với các DN và cần được cải thiện quy trình để thân thiện hơn với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khi so sánh với các địa phương khác, cả 3 địa phương còn lại (Tp. Huế, Đà Nẵng, Nghệ An) đều có xu hướng giảm về tỷ lệ đánh giá "dễ thực hiện" đối với chỉ tiêu này ngoại trừ Hà Tĩnh,. Điều này cho thấy thủ tục tiếp cận các gói hỗ trợ quản trị của Hà Tĩnh càng ngày càng hoàn thiện còn với Tp. Huế và 2 địa phương còn lại thì hoạt động này chưa đáp ứng với kỳ vọng và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Bảng 3.2.5. “Thủ tục tiếp cận hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp là dễ thực hiện (%)” của Tp. Huế so sánh với các địa phương khác

(Nguồn: Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI)

- Thủ tục tiếp cận mặt bằng tại các KCN/CCN là dễ thực hiện (%)

Khả năng tiếp cận mặt bằng sạch trong các KCN/CCN là một trong những yếu tố tiên quyết thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài. Trong khi 3 địa phương Đà Nẵng, Nghệ An, Hà Tĩnh có sự đồng loạt cải thiện và tăng mạnh đối với chỉ tiêu này thì Tp. Huế là địa phương duy nhất có xu hướng ngược lại khi ghi nhận sự giảm về tỷ lệ NĐT đánh giá là dễ thực hiện với thủ tục tiếp cận mặt bằng. Điều này cho thấy nỗ lực quy hoạch, công khai quỹ đất và đơn giản hóa quy trình giao đất/cho thuê đất tại các KCN/CCN ở Đà Nẵng, Nghệ An và Hà Tĩnh đang mang lại những kết quả rất tích cực. Còn đối với Tp. Huế việc chỉ số này giảm cho thấy quỹ đất sạch tại các KCN/CCN của địa phương có thể đang dần thu hẹp, hoặc quy trình xét duyệt hồ sơ thuê đất, giao đất mất nhiều thời gian, hoặc đánh g phát sinh thêm các thủ tục con phức tạp hơn đối với doanh nghiệp.

Bảng 3.2.6. Thủ tục tiếp cận mặt bằng tại các KCN/CCN là dễ thực hiện (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

(Nguồn: Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI)

- Thủ tục tiếp cận dịch vụ tư vấn pháp luật là dễ thực hiện (%)

Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp là một nội dung quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý, nâng cao tính tuân thủ và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho doanh nghiệp khi tham gia đầu tư. Năm 2023, Tp. Huế đứng ở vị trí thấp so với các địa phương Tuy nhiên, bước sang năm 2024, tỷ lệ này đã bứt phá mạnh mẽ đạt mức 84% và vươn lên vị trí đứng đầu. Đây là một kết quả cực kỳ tích cực cho Tp. Huế, phản ánh việc chính quyền thành phố đã thực hiện cải cách rất hiệu quả trong công tác hỗ trợ pháp lý, công khai minh bạch các văn bản quy phạm pháp luật, hoặc tổ chức tốt các mô hình tư vấn pháp luật miễn phí, hỗ trợ hộ kinh doanh cho các doanh nghiệp. Tương tự Hà Tĩnh cũng ghi nhận sự tăng về chỉ số này qua 2 năm, nhưng đối với Đà Nẵng và Nghệ an thì ngược lại. Hai địa phương từng làm rất tốt trong công tác hỗ trợ tư vấn pháp luật trong năm 2023 lại giảm mạnh vào năm 2024.

Bảng 3.2.7. Thủ tục tiếp cận dịch vụ tư vấn pháp luật là dễ thực hiện (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

(Nguồn: Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI)

- Thủ tục tiếp cận dịch vụ tư vấn thông tin thị trường là dễ thực hiện (%)

Dịch vụ tư vấn thông tin thị trường (bao gồm các hoạt động xúc tiến thương mại, dự báo cung cầu, hỗ trợ tìm kiếm đầu ra, hội chợ triển lãm) đóng vai trò định hướng giúp doanh nghiệp giảm bớt rủi ro khi mở rộng kinh doanh. Về chỉ số này thì có địa phương có tỷ lệ nhà đầu tư đánh giá là dễ tiếp cận dịch vụ tư vấn thông tin thị trường tăng (Nghệ An, Hà Tĩnh) nhưng cũng có địa phương có tỷ lệ giảm (Đà Nẵng). Tuy nhiên đối với thành phố Huế thì chỉ tiêu này vẫn giữ mức ổn định cao qua 2 năm. Kết quả này cho thấy các chương trình hỗ trợ thông tin về thị trường nội địa hoặc thị trường địa phương khác cũng như kết nối giao thương duy trì một cách ổn định.

Bảng 3.2.8. Thủ tục tiếp cận dịch vụ tư vấn thông tin thị trường là dễ thực hiện (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

(Nguồn: Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI)

- Thủ tục tiếp cận các chương trình đào tạo nghề cho người lao động là dễ thực hiện (%)

Chỉ mục con này phản ánh mức độ thuận lợi và thông thoáng của các chính sách, thủ tục hành chính liên quan đến việc hỗ trợ doanh nghiệp liên kết đào tạo, nâng cao tay nghề cho người lao động (như các gói hỗ trợ kinh phí đào tạo, phối hợp với các trường nghề, cao đẳng, đại học địa phương). So với các địa phương khác, tỷ lệ NĐT đánh giá thủ tục tiếp cận chương trình đào tạo nghề cho người lao động là dễ thực hiện ở Tp. Huế có sự giảm nhẹ (từ 79% xuống 77%). Trong khi đó Hà Tỉnh năm 2023 đạt tỉ lệ thấp nhưng tỷ lệ này đã tăng gần gấp đôi vào năm 2024. Điều này chứng tỏ Hà Tĩnh đã có những bước cải cách mang tính cách mạng trong giáo dục nghề nghiệp và hỗ trợ lao động. Tỉnh có thể đã tối giản hóa tối đa quy trình lập hồ sơ nhận kinh phí hỗ trợ đào tạo, đồng thời chủ động kết nối rất tốt giữa cung - cầu lao động thông qua mạng lưới các trường cao đẳng nghề trên địa bàn. Để chỉ số này hồi phục và tăng cao trong những năm tới thì Tp. Huế cũng cần phải nổ lực cắt giảm quy trình để DN dễ dàng các quỹ hỗ trợ về đào tạo cũng như kết nối lao động thông qua trung tâm dịch vụ việc làm hay từ những người mới ra trường trên địa bàn.

Bảng 3.2.9. Thủ tục tiếp cận các chương trình đào tạo nghề cho người lao động là dễ thực hiện (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

(Nguồn: Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI)

- Chất lượng cung cấp thông tin liên quan đến các FTA của các CQNN địa phương đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp (%)

Chỉ mục con này đánh giá của doanh nghiệp về chất lượng cung cấp thông tin liên quan đến các FTA của các CQNN địa phương đáp ứng nhu cầu của họ. Trải qua giai đoạn sụt giảm khá mạnh vào năm 2022, chất lượng cung cấp thông tin FTA đã có sự bứt phá và cải thiện rõ rệt trong năm 2024 ở hầu hết các địa phương (ngoại trừ Hà Tĩnh đạt đỉnh sớm vào năm 2023). Dù có cải thiện nhưng tính đến năm 2024, tỷ lệ đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp ở Huế chưa cao chỉ đạt 57%, cho thấy việc cần thiết phải cung cấp thông tin liên quan đến FTA chất lượng hơn nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp theo xu hướng hội nhập kinh tế.

Bảng 3.2.10. Chất lượng cung cấp thông tin liên quan đến các FTA của các CQNN địa phương đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp (%)của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

(Nguồn: Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI)

- Vướng mắc trong thực hiện các văn bản thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA) được CQNN địa phương giải đáp hiệu quả (%)

Chỉ mục con này phản ánh năng lực hành động, gỡ khó thực tế của chính quyền địa phương khi doanh nghiệp gặp phải các xung đột, vướng mắc pháp lý hoặc quy trình kỹ thuật trong quá trình xuất nhập khẩu theo các cam kết của hiệp định tự do thương mại. Chỉ số này mang tính chất giải quyết sự vụ và tương tác trực tiếp. Năm 2024 chứng kiến một đợt lao dốc nghiêm trọng và đồng loạt ở 3 trên 4 địa phương (Tp. Huế, Đà Nẵng, Hà Tĩnh). Trong khi đó, Nghệ An là ngoại lệ duy nhất giữ được mức tăng trưởng dương trong năm 2024, trong khi các địa phương khác đều rơi vào trạng thái giảm sút rõ rệt về hiệu quả giải đáp.

Bảng 3.2.11. Vướng mắc trong thực hiện các văn bản thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA) được CQNN địa phương giải đáp hiệu quả (%) của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác

(Nguồn: Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI)

Năm 2025, các chỉ mục con liên quan đến chỉ số thành phần Hỗ trợ doanh nghiệp có dự thay đổi điều chỉnh và đánh giá ở 34 tỉnh thành sau sáp nhập. Do vậy, nội dung tách riêng phân tích năm 2025.

Bảng 3.2.12. Các chỉ mục con thuộc chỉ số thành phần Hỗ trợ doanh nghiệp của Thành phố Huế so sánh với các địa phương khác năm 2025

Nguồn. Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI

Các chỉ mục con đã thay đổi năm 2025 cho thấy cái nhìn thực tế và mang tính định lượng về đánh giá của nghiệp đối với công tác hỗ trợ doanh nghiệp. Nhìn chung, Tp. Huế và Nghệ An là hai địa phương dẫn đầu về độ bao phủ và trải nghiệm thủ tục. Hà Tĩnh vượt trội về chất lượng đáp ứng chiều sâu, trong khi Thành phố Đà Nẵng bộc lộ sự suy giảm đáng báo động ở hầu hết các khía cạnh hỗ trợ doanh nghiệp.

Về tỷ lệ số loại hình hỗ trợ tiếp cận được trên tổng số các loại được khảo sát, Tp. Huế xuất sắc dẫn đầu so với các địa phương khác với 89,03%. Điều này cho thấy các doanh nghiệp tại Tp. Huế tiếp cận được đa dạng nhất các danh mục hỗ trợ của chính quyền, thể hiện mạng lưới triển khai chính sách của Tp. Huế rất rộng và không bỏ sót các nhu cầu của doanh nghiệp.

Về mức độ thuận lợi khi thực hiện thủ tục hưởng các chương trình hỗ trợ của tỉnh, Tp. Huế, Nghệ An và Hà Tĩnh đạt sự đồng thuận tuyệt đối ở mức 3,00/5 (Mức trung bình khá). Riêng Đà Nẵng tụt lại phía sau với 2,54/5, phản ánh quy trình hành chính để nhận được 13 chương trình hỗ trợ của Đà Nẵng vẫn tương đối phức tạp và gây phiền hà cho doanh nghiệp.

Về mức độ các chương trình hỗ trợ của tỉnh đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp, Hà Tĩnh vượt lên dẫn đầu tuyệt đối với 3,60/4. Dù diện tiếp cận của Hà Tĩnh không rộng bằng Tp. Huế hay Nghệ An, nhưng các chương trình của tỉnh khi tung ra lại mang tính chuẩn xác, giải quyết cực kỳ trúng nhu cầu cốt lõi của doanh nghiệp. Ba địa phương còn lại đồng hạng ở mức 3,20/4 (Mức tốt).

Về mảng hỗ trợ Hội nhập quốc tế, tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được các chương trình hỗ trợ của tỉnh về hỗ trợ hội nhập quốc tế năm 2025 của Tp. Huế đứng đầu với 46,43%, bỏ xa Nghệ An (37,36%), Hà Tĩnh (28,57%), và Đà Nẵng (25%). Về mức độ chương trình đáp ứng nhu cầu, Nghệ An dẫn đầu vững chắc với 62,79%. Doanh nghiệp Nghệ An có trải nghiệm thụ hưởng tốt nhất, trùng khớp với việc họ chấm điểm cao nhất cho chất lượng thông tin và giải đáp vướng mắc trong thực hiện các văn bản thực thi các hiệp định thương mại tự do trước đó. Trong khi đó, Tp. Huế đạt ở mức khá là 53,57%. Hà Tĩnh (35,48%) và Đà Nẵng (32,80%) xếp ở nhóm cuối.

Tóm lại, điểm mạnh cốt lõi trong hỗ trợ doanh nghiệp của Tp. Huế là “hạ tầng mềm” xuất sắc và diện bao phủ rộng. Tp. Huế là địa phương làm tốt nhất khâu mang chính sách đến với số đông doanh nghiệp. Tp. Huế dẫn đầu so với các địa phương so sánh về Tỷ lệ số loại hình hỗ trợ tiếp cận được (89,03%) và Tỷ lệ tiếp cận hỗ trợ hội nhập quốc tế (46,43%). Doanh nghiệp Tp. Huế cực kỳ hài lòng về tính minh bạch, tiếp cận pháp luật (84%) và thông tin thị trường (73%). Chính sự toàn diện về mặt “hạ tầng mềm” này giúp Tp. Huế duy trì được sự ổn định bền vững về chỉ số Hỗ trợ doanh nghiệp qua các năm.

Tuy nhiên, điểm nghẽn trong Hỗ trợ doanh nghiệp chính là chiều sâu xử lý sự vụ và mức độ đáp ứng của các chương trình hỗ trợ dành cho doanh nghiệp còn hạn chế. Mặc dù doanh nghiệp Huế tiếp cận được rất nhiều loại hình hỗ trợ, nhưng mức độ đáp ứng nhu cầu ở mảng hội nhập mới dừng ở mức vừa phải (53,57%), và khâu giải đáp vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp còn thấp (44%). Thêm vào đó, công tác quảng bá hình ảnh, xúc tiến đầu tư hiện nay vẫn mang nặng tính truyền thống và chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Trong khi các phương thức cổ điển như hội chợ, hội thảo không còn thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư, thì xu hướng hiện nay lại dịch chuyển mạnh mẽ sang cách tiếp cận thực tế. Cụ thể, các chủ đầu tư chú trọng nhiều hơn đến việc tham chiếu trải nghiệm thực địa và phản hồi khách quan từ cộng đồng doanh nghiệp đi trước.

2.4. Vị thế về môi trường đầu tư và công tác cải cách hành chính

Trong những năm gần đây, Tp. Huế đã có bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành một điểm sáng thu hút đầu tư tại miền Trung, đặc biệt là dòng vốn xanh và bền vững. Môi trường đầu tư của Tp. Huế được định hình bởi sự tác động đan xen giữa các lợi thế tĩnh (vị trí địa lý, thể chế chính trị, tài nguyên di sản) và các biến số động (năng lực điều hành kinh tế và quản trị công). Khảo sát thực nghiệm dựa trên hệ chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI 2.0) giai đoạn 2020 – 2025 phản ánh các đặc trưng cốt lõi sau:

2.4.1. Lợi thế cạnh tranh dựa trên "hạ tầng mềm" và nền tảng quản trị liêm chính

Độ an toàn pháp lý và ổn định chính trị - xã hội: Chỉ số thành phần Thiết chế pháp lý và An ninh trật tự của địa phương đạt mức trần phân nhóm xuất sắc (8,44 điểm năm 2024 và 7,02 điểm năm 2025). Đối với các nhà đầu tư FDI, sự ổn định này là cam kết bảo hiểm hiệu quả nhất, giúp giảm thiểu rủi ro quốc gia, bảo hộ quyền sở hữu tài sản và đảm bảo tính bền vững cho các dự án có chu kỳ vốn dài hạn.

Minh bạch hóa thông tin bằng giải pháp công nghệ số: Chỉ số Tính minh bạch đạt đỉnh cao nhất trong giai đoạn 2020 – 2025 (7,42 điểm), được vận hành hiệu quả thông qua hệ sinh thái số Hue-S. Việc công khai hóa quy hoạch đô thị và danh mục dự án kêu gọi đầu tư giúp các tập đoàn đa quốc gia giảm thiểu rủi ro phi đối xứng thông tin một rào cản mang tính kinh điển tại các thị trường mới nổi thuộc khu vực Đông Nam Á.

Kiểm soát và tối ưu hóa chi phí giao dịch: Chỉ số Chi phí không chính thức đạt 7,65 điểm vào năm 2025, chứng minh các cam kết về một chính quyền liêm chính đã đi vào thực chất. Điều này hỗ trợ doanh nghiệp FDI chuẩn hóa cấu trúc chi phí vận hành, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về quản trị minh bạch theo khung tiêu chí ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) toàn cầu.

2.4.2. Lợi thế cạnh tranh dựa trên chỉ số xanh (PGI)

Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI) là công cụ đánh giá chất lượng quản trị môi trường từ góc nhìn của doanh nghiệp, có mối quan hệ bổ trợ trực tiếp cho Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Đối với Thừa Thiên Huế (nay là Thành phố trực thuộc Trung ương), việc cải thiện PGI đóng vai trò then chốt trong định hướng phát triển đô thị di sản, sinh thái và bền vững. PGI là công cụ đánh giá chất lượng quản trị môi trường từ góc nhìn của doanh nghiệp, có mối quan hệ bổ trợ trực tiếp cho chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

Bảng 3.2.13. Chỉ số xanh tỉnh Thừa Thiên Huế (nay TP. Huế)

(Nguồn: Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, 2026)

Giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tác động tiêu cực của BĐKH (Chỉ số 1) là điểm sáng lớn nhất với mức tăng trưởng mạnh mẽ và ổn định (từ 3,69 năm 2022 lên 7,08 năm 2023 và đạt 7,35 năm 2024). Việc điểm số tăng gần gấp đôi sau 2 năm chứng minh Tp. Huế đã hiện thực hóa rất tốt các cam kết về bảo vệ môi trường tự nhiên, kiểm soát tốt nguồn gây ô nhiễm và chủ động ứng phó thiên tai.

Đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường tối thiểu (Chỉ số 2) có sự sụt giảm nhẹ vào năm 2023 (từ 5,28 xuống 4,90) trước khi bứt phá mạnh mẽ lên 6,70 vào năm 2024. Sự lúng túng giai đoạn đầu có thể do việc áp dụng các quy định mới của Luật Bảo vệ môi trường 2020. Tuy nhiên, bước nhảy vọt năm 2024 chứng tỏ hệ thống giám sát, thực thi pháp luật và mức độ tiếp cận thông tin về quy chuẩn môi trường tại Tp. Huế đã đi vào nề nếp.

Vai trò lãnh đạo của chính quyền tỉnh trong bảo vệ môi trường (Chỉ số 3) duy trì mức tăng trưởng đều và ổn định qua các năm, từ 4,24 (2022) lên 4,26 (2023) và bứt phá lên 5,20 (2024). Kết quả này thể hiện tư duy và quyết tâm chính trị của lãnh đạo địa phương trong việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Doanh nghiệp ghi nhận sự nhất quán, quyết liệt của chính quyền khi cam kết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng nóng.

Chính sách ưu đãi và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp bảo vệ môi trường (Chỉ số 4) xuất phát điểm rất thấp vào năm 2022 (1,97) nhưng đã tăng mạnh vào năm 2023 (5,03) và tiếp tục cải thiện lên 5,72 vào năm 2024. Đây là chỉ số có tốc độ cải thiện ấn tượng nhất. Điểm số này khẳng định địa phương đã kịp thời gỡ bỏ "điểm nghẽn" cũ bằng cách triển khai hiệu quả các gói chính sách, thúc đẩy thị trường dịch vụ môi trường và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh (ưu đãi thuế, đất đai, tín dụng xanh, công nghệ xử lý chất thải).

Hình 3.2.2. Chỉ số xanh thành phố Huế

Sự tăng trưởng đồng bộ của cả 4 chỉ số thành phần PGI trong giai đoạn 2022 - 2024 đã tạo ra những lợi thế mang tính chiến lược:

- Tạo lợi thế thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao: Xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư toàn cầu hiện nay ưu tiên các địa phương có định hướng "xanh". Điểm PGI cải thiện mạnh mẽ giúp Tp. Huế thu hút các nhà đầu tư chiến lược và các tập đoàn đa quốc gia có tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) nghiêm ngặt.

- Củng cố thương hiệu "Đô thị di sản, sinh thái, cảnh quan": Kết quả PGI cao trực tiếp bổ trợ cho ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh là Du lịch và Dịch vụ, hướng tới phân khúc du lịch bền vững và nghỉ dưỡng cao cấp.

- Hỗ trợ doanh nghiệp địa phương nâng cao năng lực xuất khẩu: Việc thúc đẩy tuân thủ tiêu chuẩn môi trường và hỗ trợ dịch vụ xanh giúp các doanh nghiệp trên địa bàn (đặc biệt là dệt may, nông-lâm-thủy sản) dễ dàng vượt qua các hàng rào kỹ thuật xanh từ các thị trường quốc tế khó tính như EU hay Mỹ.

Mặc dù toàn bộ các chỉ số đều tăng, Tp. Huế vẫn còn nhiều dư địa để nâng cao hơn nữa thứ hạng PGI thông qua việc nâng cấp toàn diện Chỉ số 3 và Chỉ số 4 (hiện vẫn ở mức trung bình khá, thấp hơn hai chỉ số còn lại):

- Cải cách hành chính xanh: Gắn kết chặt chẽ các tiêu chí bảo vệ môi trường với việc cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí không chính thức cho doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục đánh giá tác động môi trường hoặc cấp giấy phép môi trường.

- Phát triển hạ tầng công nghiệp xanh: Thúc đẩy phát triển các Khu công nghiệp sinh thái, các mô hình kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp để tạo hiệu ứng lan tỏa, biến "lợi thế xanh" thành năng lực cạnh tranh cốt lõi của địa phương.

2.4.3. Hạn chế cấu trúc về "hạ tầng cứng" và không gian kinh tế phân tán

Hạ tầng cứng tại Tp. Huế đang gặp phải các nút thắt mang tính hệ thống:

Hạ tầng giao thông Tp. Huế chưa đồng bộ, mặc dù trục giao thông Bắc - Nam (Quốc lộ 1A, đường sắt) đã được cải thiện, nhưng khả năng kết nối ngang (Đông - Tây) từ các khu kinh tế, cảng biển lên vùng hậu phương (Tây Nguyên, Lào, Đông Bắc Thái Lan qua các cửa khẩu) vẫn còn yếu. Hệ thống cảng biển (như cảng nước sâu Chân Mây) chưa phát huy hết công suất do thiếu hạ tầng logistics, kho bãi tiêu chuẩn và các tuyến vận tải container quốc tế ổn định.

Hạ tầng kỹ thuật công nghiệp thiếu tính "sinh thái": Các khu công nghiệp, khu kinh tế được quy hoạch từ giai đoạn trước chưa được thiết kế theo tiêu chuẩn tuần hoàn. Hệ thống xử lý nước thải tập trung, thu gom và phân loại rác thải công nghiệp tại một số nơi còn chậm nâng cấp. Điều này trực tiếp kéo giảm điểm số ở các chỉ số thành phần PGI (như dịch vụ hỗ trợ môi trường hoặc tuân thủ chuẩn tối thiểu).

Sự phân hóa về hạ tầng giữa đô thị trung tâm và vùng động lực ngoại vi: Nguồn lực đầu tư thường bị phân tán hoặc tập trung quá lớn vào lõi đô thị di sản/trung tâm, khiến hạ tầng giao thông kết nối đến các khu kinh tế trọng điểm vùng ven, khu công nghiệp miền núi chưa theo kịp nhu cầu giao thương, làm kéo dài thời gian cung ứng của doanh nghiệp.

Không gian kinh tế không chỉ là ranh giới địa lý mà là môi trường diễn ra các hoạt động liên kết, tích tụ và lan tỏa kinh tế. Nghịch lý giữa bảo tồn di sản và phát triển công nghiệp: Quy chế bảo tồn nghiêm ngặt vùng lõi lịch sử của Cố đô Huế vô tình tạo ra sự khan hiếm về quỹ đất sạch quy mô lớn, khiến chỉ số thành phần Tiếp cận đất đai (PIC 2.0) sụt giảm sâu (xuống mức 5,74 điểm).

Sự phân mảnh của hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ: So với các trung tâm công nghiệp động lực lân cận, không gian kinh tế ngoài vùng lõi (cụm công nghiệp, hạ tầng logistics kết nối cảng biển/sân bay) vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện. Sự thiếu hụt này làm chậm tiến trình hình thành các chuỗi cung ứng đồng bộ, khép kín, làm giảm sức hút đối với các dự án FDI quy mô siêu lớn (mega-projects) thuộc ngành chế biến, chế tạo.

Chính hạn chế về “hạ tầng cứng” và không gian kinh tế phân tán đã tạo rào cản dòng vốn FDI thế hệ mới. Các tập đoàn đa quốc gia có tiêu chuẩn ESG nghiêm ngặt không chỉ nhìn vào ưu đãi thuế mà nhìn vào hạ tầng sẵn có (KCN có sử dụng năng lượng tái tạo không? Hệ thống tuần hoàn nước ra sao? Không gian kết nối có tối ưu chi phí vận chuyển không?). Hạ tầng cứng chưa chuẩn hóa sẽ làm mất đi "lợi thế xanh" mà địa phương đang xây dựng. Bên cạnh đó, không gian logistics và hạ tầng kiểm định xanh tại chỗ thiếu hụt, doanh nghiệp xuất khẩu phải vận chuyển hàng hóa qua các trung tâm khác, làm tăng chi phí và khó thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế.

2.4.4. Tác động công tác Cải cách hành chính (CCHC) đến hiệu quả thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Công tác cải cách hành chính (đo lường qua chỉ số PAR Index) đóng vai trò là "bộ chuyển đổi" các chủ trương chiến lược thành trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư. Trục tương quan hiệu năng giữa các cơ quan quản lý nhà nước năm 2025 thể hiện rõ nét cơ chế tác động này:

Bảng 3.2.14. Cải cách hành chính (PAR index) Thành phố Huế năm 2025

Tác động tích cực: Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) dịch vụ chất lượng cao dựa trên hiệu năng hành chính. Sự phối hợp hiệu quả của các cơ quan dẫn đầu bảng xếp hạng CCHC như Sở Tư pháp (93,6 điểm) và Văn phòng UBND thành phố (92,9 điểm) giúp quy trình lập dự án và phê duyệt chủ trương đầu tư ban đầu diễn ra thông suốt, giảm thiểu chi phí gia nhập thị trường (đạt điểm số ấn tượng 7,50 điểm). Đặc biệt, năng lực cải cách vượt trội của Sở Du lịch (91,9 điểm) đã biến Tp. Huế thành địa bàn trọng điểm thu hút các dòng vốn FDI thuộc phân khúc dịch vụ cao cấp, nghỉ dưỡng di sản và công nghiệp văn hóa. Đây là những ngành kinh tế thâm dụng tri thức và vốn, không đòi hỏi quỹ đất quy mô lớn nhưng mang lại giá trị gia tăng cao và thân thiện với môi trường di sản.

Điểm nghẽn thực thi: Sự bất đối xứng trong tốc độ cải cách và độ trễ vòng đời dự án. Trái ngược với giai đoạn đầu, dòng vốn FDI vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo và logistics đang gặp rào cản lớn ở giai đoạn triển khai sau cấp phép. Sự sụt giảm của chỉ số Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính (xuống còn 5,93 điểm) có mối tương quan thuận với kết quả PAR Index thấp của Sở Xây dựng (83,2 điểm) và Sở Tài nguyên & Môi trường (nay Sở Nông nghiệp và Môi trường) (87,4 điểm).

Quy trình xử lý hồ sơ thẩm định thiết kế cơ sở, cấp phép xây dựng lồng ghép các yếu tố đánh giá tác động môi trường và bảo tồn kiến trúc hiện có độ trễ lớn. Sự chậm trễ này làm kéo dài vòng đời dự án, gián tiếp làm mất cơ hội kinh doanh theo thời điểm của các nhà đầu tư quốc tế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

MỤC 3: KẾT QUẢ KHẢO SÁT DOANH NGHIỆP

3.1. Đặc điểm mẫu khảo sát doanh nghiệp

Kết quả khảo sát cho thấy các nhà đầu tư FDI tại Tp. Huế chủ yếu đến từ khu vực châu Á. Trong đó, Trung Quốc đứng đầu với 10 doanh nghiệp, chiếm 30,3%, tiếp theo là Nhật Bản với 8 doanh nghiệp (24,24%), Thái Lan và Singapore với 3 doanh nghiệp (9,09%). Các quốc gia khác như Tây Ban Nha, Đài Loan, Hàn Quốc, Anh Quốc, và Khác cùng chiếm tỷ lệ 3,03%.

Bảng 3.3.1 Thống kê mẫu khảo sát

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Doanh nghiệp FDI tập trung chủ yếu vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với 15 doanh nghiệp, chiếm 45,45% tổng số doanh nghiệp khảo sát. Hai lĩnh vực đứng tiếp theo là du lịch - dịch vụ chất lượng cao và công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo, cùng chiếm 15,15%. Kết quả cho thấy cơ cấu FDI tại Tp. Huế hiện nay vẫn chủ yếu là các dự án quy mô nhỏ và vừa. Số lượng dự án có quy mô vốn lớn còn hạn chế, phản ánh nhu cầu tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương để thu hút các nhà đầu tư chiến lược trong tương lai. Mặc dù số doanh nghiệp quy mô nhỏ vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất, tỷ trọng hơn 50% doanh nghiệp sử dụng trên 500 lao động cho thấy khu vực FDI đang đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động tại địa phương.

3.2. Xúc tiến đầu tư và tiếp cận thông tin của các nhà đầu tư FDI

3.2.1. Kênh doanh nghiệp tiếp cận thông tin ban đầu

Bảng 3.3.2. Kênh doanh nghiệp tiếp cận thông tin đầu tư ban đầu

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy nhà đầu tư khác giới thiệu là kênh tiếp cận thông tin phổ biến nhất, chiếm 23,44% tổng lượt lựa chọn. Điều này cho thấy hiệu ứng lan tỏa từ các nhà đầu tư đang hoạt động tại địa phương có vai trò rất quan trọng trong việc quảng bá môi trường đầu tư của Tp. Huế. Tiếp theo là hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài (18,75%) và hội nghị, hội thảo và triển lãm xúc tiến đầu tư (14,06%), phản ánh vai trò của các hoạt động xúc tiến đầu tư trực tiếp và các mạng lưới doanh nghiệp quốc tế trong việc cung cấp thông tin cho nhà đầu tư tiềm năng. Các kênh chính thức như đại sứ quán, tham tán thương mại (10,94%) và website/cổng thông tin xúc tiến đầu tư (9,38%) cũng được doanh nghiệp đánh giá cao. Trong khi đó, các kênh như công ty tư vấn đầu tư, công ty luật (7,81%), truyền thông, báo chí, mạng xã hội (6,25%) và cơ quan chức năng chủ động liên hệ hay tự tìm hiểu (4,69%) có mức độ ảnh hưởng thấp hơn.

Xét theo lĩnh vực hoạt động, nhóm chế biến, chế tạo tiếp cận thông tin chủ yếu thông qua giới thiệu từ các nhà đầu tư khác (31,03%), hiệp hội doanh nghiệp (27,59%) hội nghị, hội thảo xúc tiến (13,79%). Nhóm du lịch, dịch vụ chất lượng cao nổi bật ở kênh hội nghị xúc tiến đầu tư (25%), trong khi nhóm CNTT và đổi mới sáng tạo có xu hướng tiếp cận thông tin thông qua giới thiệu từ doanh nghiệp khác (30%). Đối với các doanh nghiệp logistics và hạ tầng, hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài là kênh tiếp cận quan trọng nhất (50%). Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy các kênh kết nối trực tiếp và mạng lưới doanh nghiệp vẫn là nguồn thông tin đầu tư quan trọng nhất đối với doanh nghiệp FDI. Điều này hàm ý rằng Tp. Huế cần tiếp tục phát huy hiệu quả các hoạt động xúc tiến đầu tư trực tiếp, đồng thời nâng cao vai trò của cộng đồng doanh nghiệp hiện hữu như một “đại sứ đầu tư” nhằm lan tỏa hình ảnh và cơ hội đầu tư của địa phương đến các nhà đầu tư mới.

3.2.2. Thông tin doanh nghiệp cần nhất khi xem xét đầu tư tại Tp. Huế

Bảng 3.3.3. Kênh doanh nghiệp tiếp cận thông tin đầu tư ban đầu

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy khi tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Tp. Huế, doanh nghiệp quan tâm nhiều nhất đến chính sách ưu đãi về thuế, phí và tiền thuê đất, chiếm 36,05% tổng lượt lựa chọn. Đây là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định đầu tư, phản ánh kỳ vọng của doanh nghiệp về các cơ chế hỗ trợ nhằm giảm chi phí ban đầu và nâng cao hiệu quả dự án. Đứng thứ hai là chi phí và chất lượng nguồn nhân lực với 24,42%, cho thấy doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến mức lương mà còn chú trọng đến khả năng đáp ứng về kỹ năng, trình độ và chất lượng lao động tại địa phương. Tiếp theo là thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng và môi trường (16,28%), phản ánh nhu cầu về một môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi và có khả năng triển khai dự án nhanh chóng.

Xét theo lĩnh vực hoạt động, nhóm chế biến, chế tạo đặc biệt quan tâm đến ưu đãi thuế, phí, tiền thuê đất (36,36%) và nguồn nhân lực (25%). Nhóm du lịch, dịch vụ chất lượng cao, Bán lẻ, logistics hạ tầng chú trọng nhiều đến ưu đãi đầu tư, hạ tầng giao thông và chất lượng lao động. Trong khi đó, nhóm CNTT và đổi mới sáng tạo dành sự quan tâm tương đối cân bằng giữa nguồn nhân lực, thủ tục đầu tư và chính sách hỗ trợ. Đối với các doanh nghiệp logistics và hạ tầng, thủ tục đầu tư và chính sách ưu đãi là những thông tin được ưu tiên hàng đầu. Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy các doanh nghiệp đang tập trung vào ba nhóm thông tin cốt lõi trước khi đưa ra quyết định đầu tư gồm chính sách ưu đãi, nguồn nhân lực và thủ tục hành chính. Đây cũng là những nội dung Tp. Huế cần tiếp tục cải thiện và truyền thông hiệu quả hơn nhằm nâng cao sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong thời gian tới.

3.2.3. Đánh giá hoạt động xúc tiến đầu tư và cung cấp thông tin

Bảng 3.3.4. Đánh giá hoạt động xúc tiến đầu tư và cung cấp thông tin

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Nhìn chung, hoạt động xúc tiến đầu tư và cung cấp thông tin của Tp. Huế thời gian qua đã nhận được những phản hồi tương đối tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp, với điểm số đánh giá trung bình dao động ổn định trong biên độ từ 3,58 đến 3,95 (đạt mức Khá). Điểm sáng lớn nhất của thành phố nằm ở tinh thần trách nhiệm và năng lực tương tác của cơ quan chuyên trách. Minh chứng là các tiêu chí về tốc độ phản hồi thông tin và tính chuyên nghiệp của đội ngũ nhân sự đều ghi nhận mức điểm trung bình rất cao, lần lượt đạt từ 3,85 và 3,94. Kết quả trên phản ánh sự nỗ lực và chuyển biến mạnh mẽ của chính quyền thành phố trong việc đồng hành, phản ứng nhanh nhằm tháo gỡ kịp thời các khó khăn thực địa cho các dự án nhà máy, xưởng sản xuất quy mô lớn - vốn là nhóm đối tượng rất nhạy cảm với độ trễ của thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, dòng dữ liệu cũng cho thấy sự phản ứng khá đồng bộ của các DN thuộc tất cả nhóm ngành kinh tế đối với hệ thống hạ tầng thông tin của địa phương. Khối doanh nghiệp Công nghệ thông tin, Đổi mới sáng tạo và nhóm ngành Du lịch, Dịch vụ thể hiện sự đồng thuận cao khi chấm điểm đồng đều ở mức tiệm cận tuyệt đối (4,00) cho các chỉ số thành phần như: tính dễ tiếp cận và sử dụng của Website, tính cập nhật thời sự của thông tin và sự sẵn có của các tài liệu đa ngôn ngữ. Điều này chứng minh cổng thông tin điện tử và các kênh số hóa hiện tại của thành phố đang vận hành tốt, đáp ứng trúng và đúng thói quen khai thác dữ liệu trực tuyến của các nhà đầu tư thuộc lĩnh vực công nghệ và dịch vụ hiện đại. Tuy nhiên những chỉ tiêu trên lại chưa được đánh giá cao bởi các DN bán lẻ. Do đó cần phải nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống thông tin (kênh cung cấp thông tin, tính cập nhật, tính đầy đủ, rõ ràng và đa ngôn ngữ) để nhằm góp phần nâng cao hoạt động xúc tiến của Tp. Huế.

Tuy nhiên, khi phân tách dữ liệu theo chiều sâu, báo cáo đã chỉ ra một “điểm nghẽn” chiến lược cần đặc biệt lưu ý tại chỉ số XT9 - tiêu chí đánh giá khả năng hỗ trợ ra quyết định của cơ sở dữ liệu đầu tư. Đây là chỉ số nhận mức điểm thấp nhất trong toàn hệ thống, đặc biệt rơi sâu ở nhóm ngành Công nghiệp chế biến, chế tạo khi chỉ đạt 3,29 điểm. Về mặt bản chất, các doanh nghiệp sản xuất luôn đòi hỏi nguồn thông tin có độ chi tiết cao và mang tính kỹ thuật, thực địa sâu như quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000, bản đồ địa chính, phương án đấu nối hạ tầng điện nước hay năng lực xử lý rác thải. Việc điểm số XT9 bị kéo thấp phản ánh thực trạng nguồn dữ liệu hiện tại của tỉnh mới dừng lại ở mức "thông tin bề nổi", chưa đủ độ sâu để các tập đoàn lớn làm cơ sở lập báo cáo nghiên cứu khả thi trước khi ra quyết định đầu tư. Do đó, trong giai đoạn tới, thành phố cần tập trung cải cách theo hướng số hóa và minh bạch hóa các tầng dữ liệu quy hoạch chuyên sâu, chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy “cung cấp thông tin sẵn có” sang "cung cấp giải pháp dữ liệu toàn diện" để nâng cao năng lực cạnh tranh vĩ mô.

3.3. Chính sách, thủ tục và môi trường đầu tư

3.3.1. Đánh giá chính sách, thủ tục và môi trường đầu tư tại Tp. Huế

Bảng 3.3.5 Đánh giá chính sách, thủ tục và môi trường đầu tư tại Tp. Huế

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả phân tích sơ đồ hệ thống chỉ số chính sách đã phác thảo rõ nét bức tranh thực trạng môi trường đầu tư kinh doanh của thành phố bao gồm cả lợi thế cạnh tranh lẫn những rào cản ảnh hưởng đến hoạt động thu hút vốn đầu tư. Về mặt tích cực, thể chế vĩ mô tiếp tục là điểm sáng và là bệ đỡ vững chắc cho niềm tin của nhà đầu tư. Cụ thể, tiêu chí về môi trường chính trị - kinh tế - xã hội ổn định giữ vị trí dẫn đầu toàn cục với điểm số trung bình lần lượt đạt 4,15. Tiếp theo là tiêu chí thái độ hỗ trợ, đồng hành của đội ngũ cán bộ công chức cũng được đánh giá cao với mức điểm 3,97. Kết quả này khẳng định nền tảng an toàn, bền vững và tinh thần cầu thị của bộ máy chính quyền, tạo sự an tâm tối đa cho các doanh nghiệp khi cam kết dòng vốn và chiến lược phát triển dài hạn tại địa phương.

Ở chiều ngược lại, công tác phối hợp liên ngành và cải cách thủ tục hành chính vẫn là “nút thắt” lớn cần tập trung tháo gỡ. Số liệu từ sơ đồ cột chỉ ra rằng, tiêu chí thủ tục ít chồng chéo ghi nhận mức điểm thấp nhất toàn hệ thống (chỉ đạt 3,48), nằm dưới cả ngưỡng Khá; theo sát phía sau là tiêu chí về sự thống nhất trong hướng dẫn giữa các sở, ban, ngành với 3,67 điểm.

Đáng chú ý, phản hồi tiêu cực này thể hiện rõ nét nhất ở khối doanh nghiệp Công nghiệp chế biến, chế tạo, nhóm ngành vốn có quy trình vận hành phức tạp và liên đới nhiều thủ tục pháp lý lần lượt chỉ còn 3,29 và 3,53 điểm. Thực trạng này cho thấy sự thiếu đồng bộ trong việc diễn giải, áp dụng pháp luật và quy trình luân chuyển hồ sơ liên thông hiện đang làm gia tăng chi phí của doanh nghiệp sản xuất. Do đó, để hiện thực hóa cam kết nghiêm túc của chính quyền cũng như đảm bảo các tiêu chí về chính sách minh bạch, ưu đãi ổn định, giải quyết đúng hạn và thủ tục hành chính đơn giản phát huy tối đa hiệu quả. Đề án cần ưu tiên các giải pháp chuẩn hóa quy trình phối hợp liên sở ngành và triệt tiêu tình trạng chồng chéo trong phê duyệt dự án.

3.3.2. So sánh Tp. Huế với các địa phương miền Trung

Bảng 3.3.6 So sánh Tp. Huế với các địa phương miền Trung

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Năng lực cạnh tranh của Tp. Huế được thể hiện rõ nét khi được so sánh với các thành phố, tỉnh khác thuộc miền trung dựa trên 4 tiêu chí bao gồm: ưu đãi cạnh tranh, hạ tầng & môi trường, hỗ trợ nhà đầu tư, hình ảnh điểm đến. Kết quả khảo sát cho thấy Tp. Huế có mặt lợi thế là đang sở hữu một tài sản vô hình mạnh mẽ về mặt thương hiệu địa phương khi tiêu chí hình ảnh điểm đến an toàn và đáng tin cậy ghi nhận mức điểm trung bình cao nhất hệ thống với 3,76 điểm. Chỉ số này nhận được sự đồng thuận đặc biệt cao từ khối CNTT/đổi mới sáng tạo với đánh giá đạt 4,00 điểm. Đây chính là nền tảng cốt lõi và là “bàn đạp” quan trọng để xây dựng các thông điệp truyền thông, ngoại giao nhằm giúp cho địa phương thu hút các sự án công nghệ cao, đáp ứng được chiến lược phát triển thành phố thành trung tâm CNTT và Đô thị di sản thông minh.

Ở chiều ngược lại, số liệu chỉ ra một nút thắt cốt lõi về hạ tầng & môi trường đối với khối chế biến, chế tạo và bán lẻ. Tiêu chí hạ tầng & môi trường ghi nhận mức điểm thấp nhất toàn cục (đạt 3,33 điểm), thậm chí sụt giảm nghiêm trọng ở nhóm ngành Công nghiệp chế biến, chế tạo (đạt 3,18 điểm) và Bán lẻ (đạt 3,0 điểm). Khi đặt trong tương quan so sánh với các khu vực miền Trung khác thì hệ thống hạ tầng, logistics thật sự đã trở thành một hạn chế trong việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) .

Bên cạnh nút thắt về hạ tầng, các chính sách ưu đãi liên quan đến đất đai và thuế cũng bộc lộ những khoảng cách đáng kể giữa các nhóm ngành. Trong khi khối Du lịch và CNTT tỏ ra rất hài lòng và chấm mức điểm tối đa (4,00 điểm), thì khối Chế biến, chế tạo và bán lẻ lại đánh giá tiêu chí này ở mức khá thấp, chỉ đạt khoảng 3,53 điểm. Thực trạng này phản ánh một thực tế rằng các chính sách ưu đãi đất đai hiện tại của Tp. Huế mới chỉ đang tạo ra lợi thế cạnh tranh cục bộ đối với các ngành dịch vụ và công nghệ - vốn có nhu cầu sử dụng diện tích đất mặt bằng ít hơn. Ngược lại, đối với các dự án xây dựng nhà máy, xưởng sản xuất quy mô lớn đòi hỏi diện tích rộng, khung giá đất, quỹ đất sạch và quy trình tiếp cận đất đai của thành phố vẫn cần phải tiếp tục tối ưu hóa sâu sắc nếu muốn gia tăng sức hấp dẫn so với các địa phương lân cận trong khu vực.

3.4. Hạ tầng kỹ thuật, logistics và quỹ đất

3.4.1. Đánh giá hạ tầng kỹ thuật và logistics

Bảng 3.3.7 So sánh Tp. Huế với các địa phương miền Trung

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy các doanh nghiệp FDI đánh giá hạ tầng kỹ thuật và logistics của Tp. Huế ở mức khá tích cực, với điểm trung bình các tiêu chí dao động từ 3,42 đến 3,82 điểm trên thang đo 5 mức. Trong đó, hạ tầng số và viễn thông được đánh giá cao nhất (3,82 điểm), phản ánh những kết quả tích cực của địa phương trong phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu quản trị, vận hành và chuyển đổi số của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các tiêu chí về điện, nước ổn định (3,70 điểm), giao thông kết nối (3,70 điểm) và kết nối cảng biển, sân bay (3,70 điểm) cũng nhận được mức đánh giá tương đối cao, cho thấy doanh nghiệp nhìn nhận tích cực về khả năng kết nối giao thông và bảo đảm các điều kiện hạ tầng thiết yếu phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, một số chỉ tiêu liên quan đến hạ tầng & logistics, kết nối cảng sân bay và hạ tầng khu công nghiệp, dịch vụ logistics vẫn chưa đáp ứng đầy đủ kỳ vọng của nhà đầu tư. Đồng thời hạ tầng xã hội cho lao động và chuyên gia chưa đáp ứng thực tế.

Xét theo lĩnh vực hoạt động, nhóm doanh nghiệp công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo có xu hướng đánh giá cao hơn mặt bằng chung. Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp chế biến, chế tạo – lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong mẫu khảo sát – lại đánh giá thấp hơn đối với các tiêu chí liên quan đến xử lý chất thải, kho bãi và logistics. Điều này phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về hạ tầng logistics hiện đại, dịch vụ kho vận chuyên nghiệp và hệ thống xử lý môi trường đồng bộ nhằm phục vụ hoạt động sản xuất công nghiệp.

Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy Tp. Huế đã tạo dựng được nền tảng hạ tầng kỹ thuật tương đối thuận lợi cho hoạt động đầu tư, đặc biệt ở các lĩnh vực hạ tầng số, giao thông và cung cấp dịch vụ thiết yếu. Tuy nhiên, để nâng cao sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thời gian tới, địa phương cần tiếp tục ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng logistics, hệ thống kho bãi, các dịch vụ hỗ trợ chuỗi cung ứng và hạ tầng môi trường tại các khu công nghiệp, khu kinh tế. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với quyết định đầu tư của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giữa các địa phương miền Trung ngày càng gia tăng.

3.4.2. Đánh giá lợi thế quỹ đất công nghiệp của Tp. Huế

Bảng 3.3.8 Đánh giá lợi thế quỹ đất công nghiệp của Tp. Huế

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Năng lực cung ứng đất đai công nghiệp của Tp. Huế được định vị rõ nét thông qua sự kết hợp giữa các yếu tố về quy mô diện tích về chi phí, sự linh hoạt trong bàn giao và tiềm năng mở rộng trong tương lai. Kết quả chỉ ra rằng, hai yếu tố tạo nên sức hút lớn nhất của địa phương đối với nhà đầu tư chính là giá thuê đất công nghiệp cạnh tranh và tiềm năng mở rộng diện tích của các Khu công nghiệp, Khu kinh tế, với điểm số đồng dẫn đầu toàn hệ thống đạt 3,88 điểm. Tp. Huế đang nắm giữ lợi thế vượt trội về chi phí đầu vào và không gian phát triển về quỹ đất so với mặt bằng chung của các tỉnh/ thành phố duyên hải miền Trung.

Đáng chú ý, lợi thế này được sự đồng thuận đặc biệt cao từ khối Công nghiệp chế biến, chế tạo. Đây là một tín hiệu vĩ mô vô cùng tích cực, định vị rõ nét hệ thống các KCN của thành phố(như Phú Bài, Phong Điền) hiện đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết, sẵn sàng trở thành những địa điểm lý tưởng hàng đầu để đón nhận làn sóng dịch chuyển của các nhà máy sản xuất có quy mô lớn và dòng vốn công nghệ cao.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế, Tp. Huế cũng bộc lộ một số nút thắt cục bộ liên quan quy mô đất và tiến độ giải phóng, bàn giao mặt bằng khi cùng đạt từ 3,67 đến 3,70 điểm. Dù kết quả này vẫn nằm trong ngưỡng Khá, nhưng nó phản ánh một thực tế từ tâm lý phản hồi của doanh nghiệp (đặc biệt là khối Công nghệ thông tin và Công nghiệp chế tạo) rằng quy mô tích tụ đất đai tập trung của thành phố chưa thực sự bứt phá. Đồng thời, công tác bồi thường và tiến độ bàn giao thực địa đôi khi còn xuất hiện độ trễ, chưa hoàn toàn bắt kịp với tiến độ cam kết và kế hoạch xây dựng nghiêm ngặt của các dự án FDI. Do đó, việc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và tối ưu hóa quy trình giao đất sạch cần phải là giải pháp ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn tới để hiện thực hóa tối đa các lợi thế về chi phí của địa phương.

3.4.3. Điểm nghẽn đối với hạ tầng và quỹ đất

Bảng 3.3.9. Điểm nghẽn về hạ tầng và quỹ đất (%)

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy các doanh nghiệp FDI đánh giá hạ tầng khu công nghiệp/khu kinh tế chưa hoàn thiện là điểm nghẽn lớn nhất, chiếm 23,46% tổng lượt lựa chọn. Tiếp theo là dịch vụ logistics (18,52%) và xử lý nước thải/chất thải (13,58%). Điều này phản ánh nhu cầu cấp thiết về nâng cấp đồng bộ hạ tầng sản xuất, vận tải và chuỗi cung ứng, xử lý chất thải nhằm đáp ứng yêu cầu của các dự án FDI trong giai đoạn mới. Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến kết nối giao thông (12,35%) và giá thuê đất chưa cạnh tranh (6,17%) cũng được doanh nghiệp quan tâm, cho thấy hạ tầng môi trường và chi phí tiếp cận mặt bằng vẫn là những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

Xét theo lĩnh vực hoạt động, nhóm chế biến, chế tạo phản ánh nhiều nhất các khó khăn liên quan đến hạ tầng khu công nghiệp, logistics và môi trường. Nhóm du lịch, dịch vụ chất lượng cao cũng đặc biệt quan tâm đến logistics và giao thông. Điều này cho thấy nhu cầu cải thiện hạ tầng có sự khác biệt giữa các ngành nhưng đều hướng tới mục tiêu nâng cao khả năng tiếp cận mặt bằng, giảm chi phí vận hành và tăng hiệu quả kết nối sản xuất – kinh doanh.

Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy ưu tiên hàng đầu của Tp. Huế trong thời gian tới là tiếp tục hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp, nâng cao chất lượng logistics, xử lý chất thải và giao thông kết nối, đồng thời mở rộng quỹ đất sạch và nâng cấp hạ tầng môi trường nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư và mở rộng sản xuất của doanh nghiệp FDI.

3.5. Nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo

3.5.1. Đánh giá khả năng tuyển dụng nhân lực tại Tp. Huế

Bảng 3.3.10. Đánh giá khả năng tuyển dụng nhân lực tại Tp. Huế

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy khả năng tuyển dụng lao động tại Tp. Huế được các doanh nghiệp FDI đánh giá ở mức trung bình khá, với điểm trung bình chung đạt 3,20/5 điểm. Trong các nhóm lao động được khảo sát, lao động phổ thông được đánh giá có khả năng tuyển dụng thuận lợi nhất (3,30 điểm), phản ánh lợi thế của Tp. Huế về nguồn cung lao động phổ thông tương đối dồi dào và khả năng đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Tiếp đến là nhóm nhân sự văn phòng (3,37 điểm), cho thấy thị trường lao động địa phương cơ bản đáp ứng được nhu cầu về các vị trí hành chính, kế toán và nhân viên nghiệp vụ. Ngược lại, khả năng tuyển dụng đối với các vị trí đòi hỏi trình độ chuyên môn và kinh nghiệm cao còn gặp nhiều khó khăn hơn. Các tiêu chí về nhân sự kỹ thuật (3,12 điểm), quản lý cấp trung (3,15 điểm) và quản lý cấp cao (3,15 điểm) đều có điểm đánh giá thấp hơn mức trung bình của nhóm chỉ tiêu. Điều này cho thấy nguồn nhân lực chất lượng cao tại Tp. Huế vẫn chưa thực sự đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp FDI, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, công nghệ và quản trị doanh nghiệp.

Xét theo lĩnh vực hoạt động, nhóm doanh nghiệp công nghệ thông tin và đổi mới sáng tạo đánh giá tích cực nhất về khả năng tuyển dụng lao động, với nhiều tiêu chí đạt từ 3,80 đến 4,00 điểm. Điều này phản ánh lợi thế của Tp. Huế trong đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin từ các trường đại học và cơ sở giáo dục trên địa bàn. Trong khi đó, nhóm doanh nghiệp chế biến, chế tạo có mức đánh giá thấp nhất ở hầu hết các tiêu chí, đặc biệt đối với nhân sự kỹ thuật và quản lý cấp trung. Kết quả này cho thấy nhu cầu lao động kỹ thuật phục vụ sản xuất công nghiệp vẫn lớn hơn khả năng cung ứng của thị trường lao động địa phương. Các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực du lịch, dịch vụ chất lượng cao và logistics nhìn chung đánh giá khả năng tuyển dụng ở mức khá, song vẫn gặp khó khăn nhất định trong việc tìm kiếm nhân sự có trình độ chuyên môn và kinh nghiệm quản lý.

Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy Tp. Huế có không có lợi thế tương đối về nguồn lao động phổ thông và lao động văn phòng, nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể trong việc cung ứng nguồn nhân lực kỹ thuật và quản lý chất lượng cao. Đây là thách thức quan trọng đối với mục tiêu thu hút các dự án FDI công nghệ cao, công nghiệp chế biến chế tạo và các ngành có giá trị gia tăng lớn. Do đó, bên cạnh việc mở rộng quy mô đào tạo, địa phương cần tăng cường liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, đẩy mạnh đào tạo kỹ năng nghề, kỹ năng quản trị và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhà đầu tư trong thời gian tới.

3.5.2. Đánh giá chất lượng nguồn nhân lực địa phương

Bảng 3.3.11. Đánh giá chất lượng nguồn nhân lực địa phương

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp FDI đánh giá chất lượng nguồn nhân lực địa phương tại Tp. Huế ở mức khá, với điểm trung bình chung đạt 3,62/5 điểm. Trong các tiêu chí chi phí lao động và tay nghề chuyên môn được đánh giá cao nhất, cho thấy Tp. Huế có lợi thế về nguồn nhân lực với chi phí hợp lý và trình độ chuyên môn cơ bản đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Khả năng thích ứng với công nghệ mới cũng được đánh giá tương đối tích cực, phản ánh tiềm năng phát triển của lực lượng lao động trong bối cảnh chuyển đổi số.

Tuy nhiên, trình độ ngoại ngữ là tiêu chí có mức đánh giá thấp nhất, cho thấy đây vẫn là hạn chế lớn của nguồn nhân lực địa phương so với yêu cầu của các doanh nghiệp FDI. So sánh theo lĩnh vực hoạt động, nhóm doanh nghiệp CNTT và đổi mới sáng tạo đánh giá nguồn nhân lực cao hơn mặt bằng chung ở hầu hết các tiêu chí, đặc biệt về ngoại ngữ và khả năng thích ứng công nghệ. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp chế biến, chế tạo có mức đánh giá thấp hơn, nhất là đối với ngoại ngữ, kỷ luật lao động và kỹ năng công nghệ. Điều này cho thấy mặc dù Tp. Huế có lợi thế về chi phí và nguồn cung lao động, nhưng vẫn cần tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là năng lực ngoại ngữ và các kỹ năng đáp ứng yêu cầu của các ngành có hàm lượng công nghệ và hội nhập quốc tế cao.

3.5.3. Dự kiến thực hiện hoạt động đổi mới sáng tạo/công nghệ cao

Bảng 3.3.12. Đánh giá chất lượng nguồn nhân lực địa phương

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy mức độ tham gia vào các hoạt động đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp FDI tại Tp. Huế còn khá phân hóa. Đáng chú ý, 32,61% doanh nghiệp chưa có kế hoạch đổi mới sáng tạo rõ ràng, đây là tỷ lệ cao nhất trong các lựa chọn khảo sát. Điều này cho thấy một bộ phận doanh nghiệp vẫn đang tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh hiện tại và chưa thực sự coi đổi mới sáng tạo là động lực phát triển trong ngắn hạn.

Trong các hoạt động đã triển khai, ứng dụng công nghệ xanh, năng lượng tái tạo và công nghệ xử lý môi trường tiên tiến cùng với ứng dụng tự động hóa, AI và IoT trong sản xuất, dịch vụ là hai xu hướng nổi bật nhất, khoảng 20%. Kết quả này phản ánh xu hướng doanh nghiệp ưu tiên các giải pháp giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí vận hành và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Trong khi đó, các hoạt động có hàm lượng đổi mới cao hơn như liên kết với trường đại học, viện nghiên cứu hoặc startup (13%), chuyển giao công nghệ cho đối tác nội địa (11%) và đặc biệt là thành lập trung tâm R&D (2,17%) còn khá hạn chế.

Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp FDI tại Tp. Huế đã bắt đầu quan tâm đến chuyển đổi công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhưng phần lớn vẫn tập trung vào các giải pháp ứng dụng trực tiếp trong sản xuất và vận hành. Các hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ và liên kết đổi mới sáng tạo vẫn còn hạn chế, cho thấy dư địa lớn để Tp. Huế tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường kết nối doanh nghiệp với các trường đại học, viện nghiên cứu và trung tâm công nghệ trong thời gian tới.

3.5.4. So sánh nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo của Tp. Huế với các địa phương miền Trung

Bảng 3.3.13. So sánh nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo miền Trung

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp FDI đánh giá nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo của Tp. Huế so với các địa phương miền Trung ở mức trung bình khá, với điểm trung bình chung đạt 3,20/5 điểm. Các tiêu chí được đánh giá tương đối đồng đều, dao động từ 3,06 đến 3,27 điểm, phản ánh rằng Tp. Huế chưa tạo được lợi thế vượt trội nhưng vẫn duy trì được năng lực cạnh tranh nhất định trong khu vực. Trong các tiêu chí khảo sát, tiêu chí bảo vệ sở hữu trí tuệ (3,27 điểm) được đánh giá cao nhất, tiếp đến là chất lượng nguồn nhân lực, số lượng nguồn nhân lực và mức độ liên kết giữa doanh nghiệp – trường đại học – viện nghiên cứu (cùng đạt 3,24 điểm). Điều này cho thấy doanh nghiệp nhìn nhận Tp. Huế có nền tảng tương đối tốt về đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực, đồng thời bước đầu hình thành mối liên kết giữa khu vực đào tạo, nghiên cứu và sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, mức điểm chưa cao cũng phản ánh các lợi thế này chưa thực sự nổi bật khi đặt trong tương quan cạnh tranh với các địa phương khác trong khu vực miền Trung.

Ngược lại, chính sách hỗ trợ nghiên cứu phát triển (R&D), khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo là 2 tiêu chí có điểm thấp nhất (3,06 điểm). Kết quả này cho thấy doanh nghiệp chưa đánh giá cao mức độ hỗ trợ của địa phương đối với các hoạt động nghiên cứu phát triển, đổi mới công nghệ và khởi nghiệp. Đây cũng là yếu tố đang hạn chế khả năng thu hút các dự án FDI công nghệ cao, dự án có hàm lượng tri thức lớn và các hoạt động nghiên cứu phát triển tại địa phương. So sánh theo lĩnh vực hoạt động cho thấy nhóm doanh nghiệp CNTT và đổi mới sáng tạo có đánh giá tích cực nhất đối với hầu hết các tiêu chí, đặc biệt về số lượng nguồn nhân lực, chất lượng nhân lực và bảo vệ sở hữu trí tuệ. Trong khi đó, nhóm chế biến, chế tạo và bán lẻ đánh giá thấp hơn mặt bằng chung, phản ánh những khó khăn trong việc tiếp cận nguồn nhân lực phù hợp cũng như các cơ chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Nhóm du lịch, dịch vụ chất lượng cao ghi nhận mức đánh giá tương đối tích cực đối với liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu, cho thấy đây có thể là một lợi thế của Tp. Huế trong việc phát triển các ngành dịch vụ dựa trên tri thức và chất lượng nguồn nhân lực.

Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy Tp. Huế có những nền tảng nhất định về nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo nhưng chưa tạo được sự khác biệt rõ rệt so với các địa phương miền Trung khác. Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) , địa phương cần chú trọng hơn đến việc đầu tư vào nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo.

3.6. Đầu tư xanh và phát triển bền vững

3.6.1. Hoạt động đầu tư xanh doanh nghiệp đang hoặc dự kiến triển khai tại Tp. Huế

Bảng 3.3.14. Hoạt động đầu tư xanh đang hoặc dự kiến triển khai

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy đầu tư thiết bị, dây chuyền tiết kiệm năng lượng là hoạt động đầu tư xanh phổ biến nhất của các doanh nghiệp FDI tại Tp. Huế (23,33%). Tiếp theo là các hoạt động sử dụng năng lượng tái tạo, đầu tư hệ thống xử lý nước thải, chất thải đạt chuẩn và ứng dụng công nghệ sạch, ít phát thải carbon, cùng chiếm khoảng 18,33% tổng số lựa chọn. Xét theo lĩnh vực, chế biến, chế tạo là nhóm doanh nghiệp triển khai đầu tư xanh mạnh mẽ nhất, đặc biệt trong các giải pháp tiết kiệm năng lượng, công nghệ sạch và xử lý môi trường. Nhóm du lịch, dịch vụ chất lượng cao có mức độ tham gia tương đối đồng đều ở nhiều hoạt động xanh. Trong khi đó, logistics và hạ tầng tập trung vào năng lượng tái tạo và công nghệ sạch, còn CNTT và đổi mới sáng tạo nổi bật với các hoạt động quản lý môi trường như ISO 14001 và mô hình văn phòng xanh.

Đáng chú ý, tỷ lệ doanh nghiệp chưa có kế hoạch đầu tư xanh vẫn xuất hiện ở một số lĩnh vực, đặc biệt là CNTT và bán lẻ, cho thấy quá trình chuyển đổi xanh chưa diễn ra đồng đều giữa các ngành. Nhìn chung, doanh nghiệp FDI tại Tp. Huế đã bắt đầu chuyển dịch theo hướng phát triển bền vững, trong đó ưu tiên các giải pháp tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Tuy nhiên, cần có thêm các chính sách hỗ trợ phù hợp theo từng lĩnh vực để thúc đẩy đầu tư xanh sâu rộng hơn trong thời gian tới.

3.6.2. Động lực chính thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư xanh tại Tp. Huế

Bảng 3.3.15. Động lực đầu tư xanh theo lĩnh vực

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát chỉ ra rằng xu hướng chuyển đổi xanh của khối FDI tại Tp. Huế chủ yếu được hình thành bởi quản trị nội bộ , hoặc vì mục tiêu nâng cao hình ảnh DN và trách nhiệm xã hội, thay vì các cơ chế khuyến khích từ thể chế địa phương. Trong các động lực được khảo sát, tiêu chí “Nâng cao hình ảnh và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp” có tỷ lệ lựa chọn cao nhất (26,5%), tiếp theo là “Thực hiện chiến lược ESG của tập đoàn mẹ” (20,4%) và “Tiết kiệm chi phí vận hành dài hạn” (18,4%). Ngược lại, động lực “Tận dụng chính sách ưu đãi cho dự án xanh” chỉ đạt 6,1%, cho thấy các cơ chế hỗ trợ hiện hành chưa thực sự tạo được sức hấp dẫn lớn đối với doanh nghiệp FDI.

Xét theo từng lĩnh vực, nhóm chế biến, chế tạo chịu tác động mạnh từ yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, cùng đạt 23,8%. Các doanh nghiệp du lịch, dịch vụ xem việc nâng cao hình ảnh và trách nhiệm xã hội là động lực quan trọng nhất với tỷ lệ 50,0%, phản ánh xu hướng phát triển du lịch bền vững và gia tăng giá trị thương hiệu. Nhóm logistics và hạ tầng có tỷ lệ lựa chọn động lực tiết kiệm chi phí vận hành lên tới 50,0%, trong khi nhóm bán lẻ ưu tiên cả yếu tố hình ảnh doanh nghiệp và tuân thủ quy định môi trường, cùng đạt 50,0%.

3.6.3. Nhu cầu hỗ trợ chính sách đối với đầu tư xanh

Bảng 3.3.16. Nhu cầu hỗ trợ đầu tư xanh theo lĩnh vực

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp FDI tại Tp. Huế có nhu cầu rất cao đối với các chính sách hỗ trợ đầu tư xanh, với điểm trung bình chung đạt 3,90/5 điểm. Hầu hết các tiêu chí đều đạt từ 3,76 điểm trở lên, phản ánh sự đồng thuận cao của doanh nghiệp về sự cần thiết của các cơ chế hỗ trợ nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Trong các nội dung khảo sát, doanh nghiệp đánh giá cao nhất nhu cầu về miễn giảm tiền thuê đất công trình và cơ chế 1 cửa nhanh, cùng đạt 3,97 điểm. Tiếp theo là miễn giảm thuế nhập khẩu, ưu đãi dựa trên mức giảm phát thải.

3.6.4. Hai rào cản lớn nhất khi ứng dụng công nghệ xanh tại Tp. Huế

Bảng 3.3.17. Rào cản lớn khi ứng dụng công nghệ xanh

Nguồn. Khảo sát số liệu năm 2026

Rào cản hàng đầu được ghi nhận là “Chi phí đầu tư ban đầu cao” khi chiếm tới 39%, sau đó “Thiếu ưu đãi tài chính phù hợp” xếp thứ hai chiếm tỷ lệ 20%. Sự kết hợp này thể hiện hạn chế tài chính của doanh nghiệp ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận công nghệ mới của doanh nghiệp. Đứng ở các vị trí tiếp theo là nhóm rào cản kỹ thuật - hạ tầng, qui chuẩn ... Rào cản đầu tiên đúng với tất cả các lĩnh vực, tuy nhiên đối với rào cản thứ 2 và thứ 3 có sự khác biệt giữa các lĩnh vực.

3.7. Định hướng đầu tư và kiến nghị từ doanh nghiệp

3.7.1. Định hướng của doanh nghiệp tại Tp. Huế trong 3–5 năm tới

Bảng 3.3.18 Định hướng đầu tư

Xu hướng chủ đạo của các doanh nghiệp tại Tp. Huế trong trung hạn (3–5 năm tới) là Mở rộng đầu tư (chiếm tỷ lệ áp đảo 66,67%), phản ánh niềm tin vững chắc vào môi trường thể chế địa phương. Ngược lại, tỷ lệ duy trì quy mô hoặc chưa xác định chiến lược chỉ chiếm các phần bằng nhau ở mức khiêm tốn từ 15,15% đến18,52%.

Dữ liệu ghi nhận sự phân hóa sâu sắc theo cấu trúc ngành nghề. Khối logistics và hạ tầng sản xuất và công nghệ cao đóng vai trò là động lực tăng trưởng chính, thể hiện qua tỷ lệ đồng thuận mở rộng đạt 100%. Ở lĩnh vực Công nghệ thông tin & Đổi mới sáng tạo và Công nghiệp chế biến, chế tạo, cấu phần chiếm tỷ trọng lớn trong mẫu lớn hơn 76% doanh nghiệp cam kết gia tăng năng lực hoạt động và không ghi nhận xu hướng thu hẹp quy mô. Trái lại, khối Du lịch và dịch vụ chất lượng cao bộc lộ sự thận trọng rõ rệt trước các biến động thị trường khi có đến 60,0% đơn vị chủ trương giữ nguyên quy mô hiện tại.

Xét theo đặc điểm nội tại của tổ chức, năng lực tài chính và quy mô nhân sự tỷ lệ thuận với mức độ sẵn sàng tái đầu tư. Trong tổng số các doanh nghiệp định hướng mở rộng, nhóm doanh nghiệp quy mô vừa (50–199 lao động) và quy mô lớn (trên 500 lao động) chiếm vị thế chi phối với tỷ trọng trên 80%. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp nhỏ (dưới 50 lao động) chuộng giải pháp an toàn khi chiếm gần 60,0% trong cả hai phân nhóm “Giữ nguyên quy mô” và “Chưa xác định”.

3.7.2. Thứ tự ưu tiên cải thiện để thu hút đầu tư

Hình 3.3.1. Yếu tố cần ưu tiên cải thiện để thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)

Nguồn. Số liệu khảo sát doanh nghiệp FDI 2026

Kết quả khảo sát cho thấy các doanh nghiệp FDI đều tập trung vào những yếu tố có tác động trực tiếp đến chi phí đầu tư, hiệu quả hoạt động và khả năng triển khai dự án. Trong đó, đơn giản hóa thủ tục hành chính là ưu tiên hàng đầu với tỷ lệ bình quân 25,27%, tiếp theo là nâng cấp hạ tầng giao thông và logistics (19,78%). Hai yếu tố này chiếm gần một nửa tổng mức độ ưu tiên của doanh nghiệp, cho thấy môi trường thể chế và chất lượng hạ tầng vẫn là những vấn đề cốt lõi ảnh hưởng đến sức hấp dẫn đầu tư của Tp. Huế.

Đứng thứ ba là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao (15,38%), phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của doanh nghiệp đối với lao động có trình độ chuyên môn và kỹ năng phù hợp. Trong khi đó, các yếu tố như ưu đãi đầu tư có chọn lọc (9,89%) và minh bạch thông tin, quy hoạch (8,79%) được đánh giá quan trọng nhưng có mức ưu tiên thấp hơn so với hạ tầng và thủ tục hành chính. Các nội dung liên quan đến đầu tư xanh, xúc tiến đầu tư tại chỗ, công nghiệp hỗ trợ và quỹ đất sạch chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ hơn, cho thấy đây chưa phải là những vấn đề cấp thiết nhất đối với phần lớn doanh nghiệp hiện nay.

Nhìn chung, kết quả khảo sát cho thấy doanh nghiệp FDI mong muốn Tp. Huế tập trung cải thiện trước hết các yếu tố nền tảng của môi trường đầu tư, bao gồm cải cách thủ tục hành chính, nâng cấp hạ tầng giao thông – logistics và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây cũng là những lĩnh vực có khả năng tạo tác động lan tỏa lớn nhất đến quyết định đầu tư mới và mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp trong giai đoạn tới.

MỤC 4. KẾT QUẢ KHẢO SÁT CƠ QUAN QUẢN LÝ

4.1. Đặc điểm dữ liệu và mẫu khảo sát

Trên cơ sở dữ liệu khảo sát 34 cán bộ, công chức, viên chức thuộc các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Tp. Huế. Dữ liệu gồm thang đo Likert 1–5, câu hỏi lựa chọn nhiều phương án, câu hỏi xếp hạng rào cản và câu hỏi mở. Riêng câu hỏi về lĩnh vực phụ trách cho phép chọn nhiều đáp án, vì vậy tổng số lượt chọn theo lĩnh vực có thể lớn hơn số phiếu khảo sát. Các nhóm FDI, XT, CS, SS, HT và NL được sử dụng để mô tả thực trạng và điều kiện thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) . Nhóm RC được phân tích riêng dưới dạng rào cản; nhóm LV được dùng để xác định lĩnh vực ưu tiên; nhóm TC được dùng để xây dựng tiêu chí sàng lọc nhà đầu tư chiến lược.

Mẫu khảo sát bao gồm các nhóm chức năng chủ yếu trong chuỗi quản lý nhà nước về FDI: xúc tiến đầu tư, tài nguyên – môi trường, khu kinh tế/khu công nghiệp, đầu tư, lao động – việc làm và kế hoạch – tài chính. Cơ cấu này phù hợp với mục tiêu khảo sát vì các nhóm được hỏi đều tham gia vào ít nhất một khâu của quá trình xúc tiến, chuẩn bị điều kiện đầu tư, cấp phép, hỗ trợ triển khai và theo dõi dự án.

Hình 3.4.1. Tổng quan đặc điểm mẫu khảo sát cơ quan quản lý nhà nước

Nguồn: Kết quả khảo sát CQQL 2026.

Hình 3.4.1 thể hiện đặc điểm mẫu khảo sát, theo đó nhóm xúc tiến đầu tư chiếm tỷ trọng lớn nhất với 29,4% số phiếu, tiếp theo là nhóm cán bộ phụ trách về tài nguyên – môi trường với 23,5%. Nhóm còn lại chiếm tỷ lệ tương đương nhau khoảng 11%.

Về kinh nghiệm công tác, 44% số người được khảo sát có thời gian công tác trên 10 năm; 29% có kinh nghiệm từ 5–10 năm và 26% có kinh nghiệm dưới 5 năm. Điều này cho thấy phần lớn ý kiến khảo sát được hình thành từ những cán bộ có quá trình tham gia thực tiễn lâu dài trong công tác quản lý nhà nước, qua đó góp phần nâng cao độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

Bảng 3.4.1. Cơ cấu lĩnh vực phụ trách của người trả lời

(*Ghi chú: câu hỏi về lĩnh vực phụ trách là chọn nhiều phương án)

Nguồn: Kết quả khảo sát CQQL, 2026.

4.2. Đánh giá thực trạng và môi trường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giai đoạn 2020–2025

Bảng 3.4.2. trình bày kết quả khảo sát của các cơ quan quản lý nhà nước về đánh giá thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và các điều kiện liên quan đến môi trường đầu tư của Tp. Huế giai đoạn 2020–2025.

Kết quả khảo sát cho thấy các cơ quan quản lý nhà nước đánh giá tương đối tích cực đối với thực trạng và môi trường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Tp. Huế trong giai đoạn 2020–2025 khi tất cả các nhóm tiêu chí đều có điểm trung bình lớn hơn 3,5. Trong đó, nhóm đánh giá thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) (FDI) đạt điểm trung bình cao nhất với 4,13 điểm, tiếp đến là năng lực xúc tiến và thông tin đầu tư (XT) đạt 3,91 điểm và so sánh lợi thế môi trường đầu tư (SS) đạt 3,89 điểm. Kết quả này cho thấy các cơ quan quản lý nhìn nhận tương đối tích cực về kết quả thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng như hoạt động xúc tiến đầu tư và lợi thế cạnh tranh của địa phương.

Ngược lại, các nhóm chính sách, thủ tục và môi trường đầu tư (CS), hạ tầng và quỹ đất (HT), nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo (NL) có mức đánh giá thấp hơn, với điểm trung bình dao động từ 3,71 đến 3,80 điểm. Mặc dù chênh lệch giữa các nhóm không lớn, kết quả này cho thấy nhận thức của các cơ quan quản lý có xu hướng thận trọng hơn đối với các yếu tố nền tảng của môi trường đầu tư so với đánh giá về kết quả thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hiện tại.

Một điểm đáng chú ý là nhóm nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo (NL) có điểm trung bình thấp nhất trong số các nhóm tiêu chí được khảo sát. Kết quả này cho thấy đây là lĩnh vực được đánh giá thấp hơn tương đối so với các nhóm còn lại. Trong khi đó, nhóm năng lực xúc tiến và thông tin đầu tư (XT) đạt mức đánh giá khá cao, phản ánh sự ghi nhận đối với các hoạt động hỗ trợ và quảng bá đầu tư trong thời gian qua.

Xét về khoảng biến thiên, tất cả các nhóm tiêu chí đều có giá trị lớn nhất đạt mức tối đa của thang đo (5 điểm), trong khi giá trị nhỏ nhất dao động từ 1,60 đến 2,50 điểm. Điều này cho thấy bên cạnh xu hướng đánh giá tích cực nói chung, vẫn tồn tại sự khác biệt nhất định trong quan điểm đánh giá giữa các đối tượng khảo sát đối với từng khía cạnh của môi trường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Bảng 3.4.2. Thống kê mô tả về thực trạng và môi trường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)