Quyết định 1331/QĐ-UBND năm 2026 phê duyệt Đề án nước sạch học đường tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026-2030

QUYẾT ĐỊNH

PHÊ DUYỆT ĐỀ ÁN NƯỚC SẠCH HỌC ĐƯỜNG TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2026-2030

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐIỆN BIÊN

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15;

Căn cứ Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 ngày 14/6/2019 và Luật số 123/2025/QH15 ngày 10/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục;

Căn cứ Luật Trẻ em số 102/2016/QH13 ngày 05/4/2016;

Căn cứ Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15 ngày 27/11/2023;

Căn cứ Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm số 03/2007/QH12 ngày 21/11/2007;

Căn cứ Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017 của Chính phủ quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường;

Căn cứ Nghị định số 66/2025/NĐ-CP ngày 12/3/2025 của Chính phủ quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách;

Căn cứ Thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT ngày 26/5/2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học;

Căn cứ Thông tư số 52/2024/TT-BYT ngày 31/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quy định kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt;

Căn cứ Quyết định số 10/2022/QĐ-UBND ngày 12/5/2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên ban hành Quy chuẩn kỹ thuật địa phương về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Điện Biên;

Theo đề nghị của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tại Tờ trình số 2581/TTr-SGDĐT ngày 15/6/2026.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Phê duyệt Đề án “Nước sạch học đường tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026-2030”.

Điều 2. Giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan hướng dẫn các địa phương triển khai Đề án “Nước sạch học đường tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026-2030”.

Điều 3. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

ĐỀ ÁN

NƯỚC SẠCH HỌC ĐƯỜNG TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2026-2030
(Kèm theo Quyết định số 1331/QĐ-UBND ngày 26 tháng 6 năm 2026 của UBND tỉnh)

Phần thứ nhất

SỰ CẦN THIẾT, CĂN CỨ PHÁP LÝ VÀ THỰC TRẠNG

I. SỰ CẦN THIẾT VÀ BỐI CẢNH THỰC HIỆN ĐỀ ÁN

1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội

QUYẾT ĐỊNH

PHÊ DUYỆT ĐỀ ÁN NƯỚC SẠCH HỌC ĐƯỜNG TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2026-2030

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐIỆN BIÊN

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15;

Căn cứ Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 ngày 14/6/2019 và Luật số 123/2025/QH15 ngày 10/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục;

Căn cứ Luật Trẻ em số 102/2016/QH13 ngày 05/4/2016;

Căn cứ Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15 ngày 27/11/2023;

Căn cứ Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm số 03/2007/QH12 ngày 21/11/2007;

Căn cứ Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017 của Chính phủ quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường;

Căn cứ Nghị định số 66/2025/NĐ-CP ngày 12/3/2025 của Chính phủ quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách;

Căn cứ Thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT ngày 26/5/2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học;

Căn cứ Thông tư số 52/2024/TT-BYT ngày 31/12/2024 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quy định kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt;

Căn cứ Quyết định số 10/2022/QĐ-UBND ngày 12/5/2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên ban hành Quy chuẩn kỹ thuật địa phương về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Điện Biên;

Theo đề nghị của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tại Tờ trình số 2581/TTr-SGDĐT ngày 15/6/2026.

QUYẾT ĐỊNH:

Điều 1. Phê duyệt Đề án “Nước sạch học đường tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026-2030”.

Điều 2. Giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan hướng dẫn các địa phương triển khai Đề án “Nước sạch học đường tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026-2030”.

Điều 3. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

ĐỀ ÁN

NƯỚC SẠCH HỌC ĐƯỜNG TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2026-2030
(Kèm theo Quyết định số 1331/QĐ-UBND ngày 26 tháng 6 năm 2026 của UBND tỉnh)

Phần thứ nhất

SỰ CẦN THIẾT, CĂN CỨ PHÁP LÝ VÀ THỰC TRẠNG

I. SỰ CẦN THIẾT VÀ BỐI CẢNH THỰC HIỆN ĐỀ ÁN

1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội

Điện Biên là tỉnh miền núi, biên giới, địa hình chia cắt mạnh, dân cư phân tán; mạng lưới cơ sở giáo dục có nhiều điểm trường lẻ, trường nội trú, bán trú ở xa trung tâm, giao thông khó khăn. Nguồn nước sinh hoạt chủ yếu khai thác từ khe suối, mạch lộ, giếng đào, giếng khoan và nước mưa; nhiều khu vực nước nhiễm đá vôi, hàm lượng cặn lơ lửng cao, nguy cơ nhiễm sắt, mangan, chất lượng biến động mạnh theo mùa. Thiên tai và biến đổi khí hậu (mưa lũ, lũ quét, sạt lở, hạn hán cục bộ) thường xuyên gây ô nhiễm nguồn nước, hư hỏng công trình cấp nước trường học, trong khi việc đầu tư, quản lý, bảo trì công trình tại địa bàn phân tán gặp nhiều khó khăn.

2. Công tác y tế học đường và yêu cầu bảo đảm an toàn sức khỏe học sinh

Công tác y tế học đường đã được quan tâm triển khai, song tại vùng sâu, vùng xa còn nhiều hạn chế về hạ tầng nước sạch, vệ sinh môi trường và kiểm nghiệm chất lượng nước định kỳ. Giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh ghi nhận 12 vụ dịch trong trường học với 956 trường hợp mắc và 01 trường hợp tử vong, chủ yếu liên quan đến điều kiện vệ sinh và nguồn nước sử dụng, tập trung tại các trường bán trú, nội trú vùng sâu, vùng xa. Học sinh mầm non, tiểu học và học sinh nội trú, bán trú có sức đề kháng hạn chế, sinh hoạt tập trung dài ngày tại trường; do đó, bảo đảm nguồn nước sạch đạt quy chuẩn, ổn định, bền vững là điều kiện nền tảng để phòng ngừa chủ động dịch bệnh học đường.

3. Sự cần thiết ban hành và triển khai Đề án

Các công trình cấp nước, thiết bị xử lý nước tại các cơ sở giáo dục hiện được đầu tư phân tán, thiếu đồng bộ, hiệu quả xử lý không ổn định; công tác duy tu, bảo dưỡng, kiểm tra, xét nghiệm chất lượng nước chưa được thực hiện thường xuyên; chưa có khuôn khổ tổng thể để thống nhất mô hình kỹ thuật, điều phối nguồn lực và phân công trách nhiệm quản lý, vận hành, giám sát. Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, bảo đảm an toàn sức khỏe học sinh ngày càng cao và tác động gia tăng của thiên tai, biến đổi khí hậu, việc ban hành và triển khai Đề án Nước sạch học đường tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026-2030 là hết sức cần thiết.

II. THỰC TRẠNG NƯỚC SẠCH TRONG CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC

1. Mạng lưới cơ sở giáo dục và nhu cầu nước

Hiện nay, toàn tỉnh có 466 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và GDNN-GDTX công lập với 1.135 điểm trường lẻ và khoảng 206.257 trẻ em, học sinh, học viên; trong đó có 09 trường phổ thông dân tộc nội trú, các trường phổ thông dân tộc bán trú và các đơn vị có tổ chức nấu ăn, ở tập trung.

Theo Phương án sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sau khi thực hiện sắp xếp toàn tỉnh còn 446 cơ sở giáo dục với 1.044 điểm trường lẻ và thành lập mới 15 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã biên giới (đến nay mới có 01 trường - Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Si Pa Phìn - đi vào hoạt động, các trường còn lại triển khai từ năm học 2026-2027); đây là cơ sở để xác định nhu cầu đầu tư hệ thống nước sạch của Đề án. Tổng nhu cầu nước uống và nước phục vụ ăn, ở của học sinh, cán bộ, giáo viên toàn ngành tối thiểu khoảng 300.000 lít/ngày (tương đương 300 m³/ngày), tập trung cao ở nhóm trẻ mầm non và học sinh nội trú, bán trú.

(Chi tiết tại Phụ lục 1, 2, 3 kèm theo)

2. Nguồn nước và chất lượng nước đầu vào

Nguồn nước đầu vào của các cơ sở giáo dục được phân thành 03 nhóm chính[1]: 139 đơn vị sử dụng nước máy đô thị (30,7%); 299 đơn vị sử dụng giếng khoan, giếng khơi; 255 đơn vị phụ thuộc nước khe suối, mó nước tự chảy - nhóm thiếu ổn định và dễ nhiễm bẩn nhất. Chất lượng nước nhiều nơi nhiễm đá vôi, độ đục cao, ô nhiễm hữu cơ và vi sinh vật; đợt kiểm nghiệm năm 2025 tại các trường thuộc địa bàn biên giới ghi nhận 13/13 mẫu không đạt Quy chuẩn kỹ thuật địa phương QCĐP 01:2023/ĐB. Công tác kiểm nghiệm định kỳ hầu như chưa được thực hiện do thiếu kinh phí và cơ chế hỗ trợ ổn định.

(Chi tiết tại Phụ lục 4.1 kèm theo)

3. Năng lực cung ứng nước uống

Tổng công suất cấp nước uống tại chỗ hiện chỉ đạt khoảng 65.000 lít/ngày, thiếu hụt khoảng 78% so với nhu cầu định mức tối thiểu. Toàn tỉnh có 161 cơ sở đã có hệ thống lọc nước công nghiệp nhưng đa số xuống cấp, hư hỏng, chỉ khoảng 13 cơ sở cơ bản đáp ứng nhu cầu; 182 cơ sở dùng máy lọc nước gia đình công suất nhỏ; 77 cơ sở mua nước đóng bình với chi phí 100-150 triệu đồng/trường/năm; 93 cơ sở đun nước uống và 67 cơ sở học sinh phải tự mang nước từ nhà, không kiểm soát được chất lượng.

(Chi tiết tại Phụ lục 4.2 kèm theo)

4. Công tác quản lý, vận hành

Hầu hết các trường không có cán bộ kỹ thuật chuyên trách, việc vận hành do giáo viên, nhân viên kiêm nhiệm chưa được đào tạo chuyên sâu; chưa có quy trình chuẩn thống nhất toàn tỉnh; nhiều thiết bị hết hạn lõi lọc, hư hỏng nhưng chậm được thay thế, khắc phục; hồ sơ vận hành, kiểm nghiệm chưa được lưu giữ đầy đủ; kinh phí bảo trì và xét nghiệm chất lượng nước định kỳ chưa được bố trí ổn định.

5. Đánh giá chung

Các cơ sở giáo dục cơ bản đã tiếp cận được các nguồn nước sinh hoạt và chủ động thực hiện nhiều giải pháp tình thế (xây bể chứa, mua nước đóng bình, máy lọc quy mô nhỏ, đun sôi nước). Tuy nhiên, chất lượng nước nhiều nơi chưa bảo đảm an toàn; hạ tầng xử lý nước thiếu đồng bộ, quá tải; nguồn nước thiếu ổn định vào mùa khô; công tác quản lý, vận hành và kiểm soát chất lượng còn yếu. Nguyên nhân chủ yếu do địa hình chia cắt, địa chất thủy văn phức tạp, tác động của biến đổi khí hậu; nguồn lực đầu tư còn hạn chế, chưa có cơ chế tài chính cho duy tu, bảo dưỡng và kiểm định chất lượng nước định kỳ. Việc đầu tư hệ thống cung cấp nước sạch đồng bộ, hiện đại, công nghệ tiên tiến, có cơ chế quản lý vận hành bền vững là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ sức khỏe cho hơn 200.000 học sinh, giáo viên trên địa bàn tỉnh.

Phần thứ hai

MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP

I. CĂN CỨ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN

1. Căn cứ chính trị

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV khẳng định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là “Phát triển nguồn lực con người, phát triển văn hoá thực sự trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới, trọng tâm là nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng và đầu tư cho sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ nhân dân.”.

Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó đặt mục tiêu “mở rộng tiếp cận công bằng, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và phổ thông đạt trình độ tiên tiến trong khu vực châu Á”.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Điện Biên lần thứ XV, nhiệm kỳ 2025-2030, trong đó xác định nhiệm vụ “chú trọng phát triển hạ tầng y tế, giáo dục, đào tạo và nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân.”

2. Căn cứ pháp lý

Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15;

Căn cứ Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 ngày 14/6/2019 và Luật Giáo dục số 123/2025/QH15 ngày 10/12/2025 sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Căn cứ Luật Trẻ em số 102/2016/QH13 ngày 05/4/2016;

Căn cứ Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm số 03/2007/QH12 ngày 21/11/2007;

Căn cứ Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15;

Căn cứ Luật Chuyển giao công nghệ số 07/2017/QH14; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ số 115/2025/QH15 và Nghị định số 124/2011/NĐ-CP ngày 28/12/2011 của Chính phủ Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 117/2007/NĐ-CP ngày 11/7/2007 của Chính phủ về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch.

Căn cứ Nghị định số 76/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ;

Căn cứ Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017 của Chính phủ quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường;

Căn cứ Thông tư số 13/2020/TT-BGDĐT ngày 26/5/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định tiêu chuẩn cơ sở vật chất các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học;

Căn cứ Quyết định số 10/2022/QĐ-UBND ngày 12/5/2022 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên ban hành Quy chuẩn kỹ thuật địa phương về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Điện Biên;

Căn cứ Thông tư số 52/2024/TT-BYT ngày 31/12/2024 của Bộ Y tế ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quy định kiểm tra, giám sát chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt;

Căn cứ Nghị định số 66/2025/NĐ-CP ngày 12/3/2025 của Chính phủ quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách.

II. MỤC TIÊU

1. Đến năm 2030, các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập có hệ thống xử lý nước cung cấp nước uống trực tiếp đạt quy chuẩn chất lượng nước uống trực tiếp theo quy định của Bộ Y tế (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 6-1:2010/BYT).

2. Các công trình nước sạch học đường được quản lý, vận hành, duy tu, bảo dưỡng thường xuyên theo quy trình kỹ thuật và được kiểm tra, giám sát, kiểm nghiệm chất lượng nước định kỳ theo quy định.

3. Giảm thiểu các vụ ngộ độc và bệnh lây truyền qua đường nước trong trường học, không để xảy ra dịch bệnh lớn liên quan đến nguồn nước; giảm rác thải nhựa thông qua thay thế nước đóng bình bằng hệ thống uống trực tiếp tại chỗ.

Phấn đấu đến năm 2030 đạt các chỉ tiêu chủ yếu sau:

- 100% cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và GDNN-GDTX công lập có nhu cầu đầu tư (435 cơ sở giáo dục) được lắp đặt và đưa vào sử dụng hệ thống xử lý nước đạt quy chuẩn kỹ thuật;

- 100% trẻ em, học sinh tại các cơ sở giáo dục được đầu tư được tiếp cận, sử dụng nước uống trực tiếp tại chỗ đạt quy chuẩn;

- Hoàn thành đầu tư cho 100% cơ sở giáo dục thuộc nhóm ưu tiên (trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú, trường nội trú liên cấp, đơn vị tổ chức nấu ăn tập trung, trường tại xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn) trước năm 2028;

- 100% hệ thống lọc nước được quản lý, vận hành và được kiểm tra, giám sát, kiểm nghiệm chất lượng nước định kỳ theo quy định;

- 100% người trực tiếp quản lý, vận hành hệ thống được đào tạo, tập huấn về quy trình kỹ thuật và bảo đảm an toàn;

- Phấn đấu 100% kết quả kiểm nghiệm chất lượng nước được công khai tại cơ sở giáo dục để cha mẹ học sinh và cộng đồng giám sát.

(Chi tiết tại Phụ lục 5 kèm theo)

III. NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1. Đầu tư hệ thống xử lý nước cho các cơ sở giáo dục chưa có hệ thống xử lý nước đạt yêu cầu trong giai đoạn 2026-2030 theo thứ tự ưu tiên: các trường phổ thông nội trú, bán trú, các đơn vị có tổ chức nấu ăn tập trung và các trường tại xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn; sau đó mở rộng đến các cơ sở giáo dục còn lại, bao gồm các điểm trường lẻ. Lộ trình, quy mô đầu tư hằng năm do các đơn vị chủ động xây dựng và tổ chức thực hiện phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực sẵn có (kinh phí chính sách theo Nghị định số 66/2025/NĐ-CP, vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, chi thường xuyên, xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác), thực hiện đầu tư dứt điểm cho từng trường, hoàn thành mục tiêu của Đề án vào năm 2030.

(Danh sách chi tiết tại Phụ lục 5; các cơ sở giáo dục đã có hệ thống lọc nước đáp ứng nhu cầu tại Phụ lục 5.1; các cơ sở giáo dục chưa đầu tư do sắp xếp lại mạng lưới trường, lớp tại Phụ lục 5.2 kèm theo)

2. Lựa chọn công nghệ xử lý nước theo nguyên tắc bảo đảm tiêu chuẩn đầu ra: nước sau xử lý phải đạt quy chuẩn chất lượng nước uống trực tiếp theo quy định của Bộ Y tế. Đề án không quy định cứng một loại công nghệ xử lý cụ thể; tùy theo chất lượng nguồn nước và điều kiện thực tế của từng trường, cấp quyết định đầu tư lựa chọn công nghệ xử lý phù hợp, hiệu quả (như thẩm thấu ngược RO, lọc nano, siêu lọc UF hoặc công nghệ tiên tiến khác) ở bước lập, thẩm định, phê duyệt dự toán chi tiết, khuyến khích áp dụng công nghệ mới có hiệu quả cao hơn. Cấu hình tiền xử lý linh hoạt theo chất lượng nguồn nước từng trường (lọc thô đa tầng, làm mềm nước, khử sắt, mangan); khử trùng sau lọc bằng UV hoặc giải pháp tương đương; hệ thống lưu trữ, đường ống phân phối thiết kế khép kín, các điểm cấp nước bố trí hợp lý, an toàn cho học sinh. Triển khai 03 mô hình kỹ thuật tiêu chuẩn theo quy mô (trường dưới 500 học sinh; từ 500 đến 1.000 học sinh; trên 1.000 học sinh và trường nội trú, liên cấp), bảo đảm không đầu tư dàn trải hoặc quá tải hệ thống; xây dựng danh mục vật tư, thiết bị thay thế thống nhất toàn tỉnh; có phương án dự phòng nguồn nước khi mất điện, thiếu nước mùa khô hoặc sự cố thiên tai.

3. Thiết lập cơ sở dữ liệu quản lý tập trung cho các hệ thống được đầu tư; mỗi hệ thống được cấp mã định danh để theo dõi lịch sử thay lõi lọc, kiểm nghiệm và sửa chữa; chuẩn hóa quy trình vận hành, biểu mẫu kỹ thuật thống nhất; mỗi cơ sở giáo dục phân công rõ người phụ trách vận hành, báo cáo định kỳ; xây dựng đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật nòng cốt theo cụm liên xã, khu vực. Ban hành quy chế kiểm soát chất lượng nước sạch học đường áp dụng thống nhất toàn tỉnh; tổ chức lấy mẫu, kiểm nghiệm chất lượng nước định kỳ tại 100% cơ sở giáo dục đã được đầu tư theo quy định của Bộ Y tế; thiết lập cơ chế phối hợp giữa ngành Giáo dục và Đào tạo với ngành Y tế trong kiểm tra, giám sát, xử lý khi nguồn nước không bảo đảm an toàn; công khai kết quả kiểm nghiệm và tình trạng vận hành theo quy định.

4. Phân bổ minh bạch, sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí chính sách theo Nghị định số 66/2025/NĐ-CP, vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách chi thường xuyên và nguồn xã hội hóa; đầu tư có trọng tâm, t rọng điểm, dứt điểm cho từng cơ sở giáo dục, ưu tiên khu vực biên giới, vùng đặc biệt khó khăn và trường có quy mô nội trú, bán trú lớn. Việc huy động xã hội hóa bảo đảm công khai, minh bạch.

5. Tuyên truyền, nâng cao ý thức sử dụng nước sạch an toàn, tiết kiệm và bảo vệ công trình; lồng ghép nội dung giáo dục về bảo vệ nguồn nước vào hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học. Tổ chức đào tạo, tập huấn theo hướng thực hành cho cán bộ quản lý và người trực tiếp vận hành; chuẩn hóa tài liệu hướng dẫn vận hành, bảo dưỡng, xử lý sự cố. Thiết lập kênh phối hợp, trao đổi thông tin giữa các Sở: Giáo dục và Đào tạo, Y tế, Khoa học và Công nghệ, Tài chính và chính quyền địa phương; xây dựng quy trình phối hợp xử lý khẩn cấp khi phát hiện mẫu nước không đạt quy chuẩn; đánh giá định kỳ hiệu quả vận hành, chi phí duy trì để điều chỉnh phương thức quản lý phù hợp.

IV. KINH PHÍ VÀ CƠ CẤU NGUỒN VỐN

Kinh phí thực hiện Đề án được xác định trên cơ sở khái toán theo 04 mô hình thiết bị phù hợp với quy mô học sinh và loại hình cơ sở giáo dục (là bước chi tiết hóa của 03 mô hình kỹ thuật tiêu chuẩn nêu tại Mục III), chia theo 03 cấu phần lắp đặt: lọc đầu nguồn; xử lý trung tâm; phân phối (cây nước, đường ống tới từng dãy nhà). Các mức khái toán được tính trên cơ sở một phương án công nghệ đại diện nhằm làm căn cứ dự trù kinh phí, không mang tính bắt buộc về công nghệ; mức kinh phí cụ thể của từng trường được xác định khi lập dự toán chi tiết theo công nghệ và mô hình thiết kế được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Quy mô mạng lưới cơ sở giáo dục nêu tại Phần thứ nhất được thống kê theo hiện trạng năm học 2025-2026 (466 cơ sở giáo dục công lập); nhu cầu và khái toán đầu tư của Đề án được xác định theo mạng lưới sau sắp xếp. Phạm vi khái toán của Đề án được thực hiện đối với 435 cơ sở giáo dục công lập có nhu cầu đầu tư hệ thống lọc nước trong giai đoạn 2026-2030 (Phụ lục 5); ngoài ra, một số cơ sở giáo dục đã có hệ thống lọc nước đáp ứng yêu cầu (Phụ lục 5.1) và một số cơ sở thuộc diện sắp xếp, sáp nhập nên chưa đầu tư mới (Phụ lục 5.2).

(Khái toán chi tiết tại Phụ lục 5, 6 kèm theo)

Nguồn lực thực hiện Đề án gồm: kinh phí thực hiện chính sách theo Nghị định số 66/2025/NĐ-CP; vốn các chương trình mục tiêu quốc gia triển khai trên địa bàn tỉnh, thực hiện lồng ghép theo quy định của từng chương trình; ngân sách địa phương (chi thường xuyên) và nguồn xã hội hóa hợp pháp. Các đơn vị căn cứ khả năng cân đối của từng nguồn để chủ động bố trí, lồng ghép kinh phí thực hiện.

(Chi tiết tại Phụ lục 5, 6 kèm theo)

Đề án là văn bản có tính định hướng, xác định mục tiêu và tổ chức phối hợp triển khai; không thay thế và không phải là quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư, dự toán chi tiết, kế hoạch lựa chọn nhà thầu hay quyết định bố trí vốn đối với từng công trình, dự án cụ thể.

Trên cơ sở mục tiêu, định hướng của Đề án, việc đầu tư, mua sắm và bố trí kinh phí cho từng nội dung, từng cơ sở giáo dục được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo đúng trình tự, thủ tục của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước, pháp luật về đấu thầu và các quy định pháp luật có liên quan tại bước lập, thẩm định và phê duyệt dự toán chi tiết.

V. HIỆU QUẢ KINH TẾ - XÃ HỘI

Chi phí tự sản xuất nước sạch tại trường bình quân khoảng 250 đồng/lít, thấp hơn khoảng 04 lần so với mua nước đóng bình tại vùng cao (khoảng 1.053 đồng/lít). So với phương án mua nước đóng bình cho toàn bộ nhu cầu (khoảng 87,96 tỷ đồng/năm), giải pháp lọc nước tại chỗ chỉ cần khoảng 20,88 tỷ đồng/năm chi phí vận hành, tiết kiệm cho ngân sách nhà nước và phụ huynh học sinh; thời gian thu hồi vốn tính theo các mô hình đại diện từ 02 đến 05 năm.

(Chi tiết tại Phụ lục 7.1, 7.2, 7.3 kèm theo)

Giảm khoảng 4,4 triệu vỏ bình nhựa (loại 19L) sử dụng mỗi năm, hạn chế rác thải nhựa ra môi trường vùng cao; loại bỏ chi phí và khí thải phát sinh từ việc vận chuyển hơn 83.500 tấn nước hằng năm từ các nhà máy lên các điểm trường vùng sâu, vùng xa.

Giảm nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường nước và phơi nhiễm kim loại nặng, góp phần nâng cao sức khỏe, thể chất, tỷ lệ chuyên cần và kết quả học tập của học sinh. Bảo đảm công bằng trong tiếp cận nước uống an toàn giữa các vùng miền; chấm dứt phụ thuộc vào nước đóng bình và các hình thức xã hội hóa thiếu ổn định, giảm áp lực tài chính cho gia đình học sinh, nhất là hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Tăng cường minh bạch thông tin chất lượng nước, củng cố niềm tin của phụ huynh, cộng đồng; hình thành thói quen sử dụng nước sạch, tiết kiệm và ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh ngay từ lứa tuổi học đường.

VI. RỦI RO VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM TÍNH BỀN VỮNG

1. Rủi ro về kinh phí duy trì vận hành

Chi phí điện, vật tư thay thế (lõi lọc, màng lọc), kiểm nghiệm và bảo trì phát sinh thường xuyên hằng năm; nếu không được bố trí ổn định, hệ thống có nguy cơ ngừng hoạt động sau đầu tư. Giải pháp: đưa chi phí vận hành vào dự toán chi thường xuyên hằng năm của cơ sở giáo dục; xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật và quỹ bảo trì dự phòng; huy động hợp pháp nguồn xã hội hóa; ưu tiên bố trí cho cơ sở vùng đặc biệt khó khăn.

2. Rủi ro hư hỏng thiết bị, gián đoạn kỹ thuật

Thiết bị lọc công nghiệp có thể hư hỏng, suy giảm hiệu suất theo thời gian. Giải pháp: chuẩn hóa danh mục thiết bị, vật tư thay thế thống nhất toàn tỉnh; ràng buộc chế độ bảo hành, chuyển giao công nghệ và hỗ trợ kỹ thuật của nhà cung cấp; hình thành đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật nòng cốt theo cụm liên xã, khu vực để xử lý kịp thời.

3. Rủi ro về nguồn điện và hạ tầng

Một số điểm trường vùng sâu, vùng xa có nguồn điện không ổn định, ảnh hưởng đến vận hành hệ thống. Giải pháp: thiết kế phương án dự phòng (bồn chứa, lọc dự phòng), bố trí dung tích lưu trữ hợp lý; kết hợp các nguồn điện thay thế phù hợp điều kiện từng địa bàn.

4. Rủi ro về nhân lực vận hành

Đội ngũ trực tiếp vận hành tại cơ sở còn thiếu và biến động. Giải pháp: tổ chức đào tạo, tập huấn, cấp tài liệu hướng dẫn quy trình kỹ thuật; phân công rõ trách nhiệm vận hành; duy trì tập huấn định kỳ và đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật khu vực.

5. Rủi ro về biến động chất lượng nguồn nước và thiên tai

Chất lượng nước đầu vào biến động theo mùa; lũ, hạn và thiên tai có thể làm gián đoạn cấp nước hoặc ô nhiễm nguồn nước. Giải pháp: thiết kế cấu hình tiền xử lý linh hoạt theo từng nguồn nước; tăng cường kiểm nghiệm trong và sau mùa mưa lũ; xây dựng phương án dự phòng cấp nước an toàn khi xảy ra sự cố thiên tai.

VII. TỔ CHỨC THEO DÕI, GIÁM SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ

1. Các cơ sở giáo dục, Ủy ban nhân dân các xã, phường và cơ quan liên quan định kỳ báo cáo kết quả thực hiện 6 tháng và hằng năm về Sở Giáo dục và Đào tạo để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh.

2. Tổ chức kiểm tra theo chuyên đề và kiểm tra đột xuất việc đầu tư, quản lý, vận hành và chất lượng nước tại các cơ sở giáo dục; kịp thời chấn chỉnh, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

3. Kết quả kiểm nghiệm chất lượng nước được công khai tại cơ sở giáo dục để cha mẹ học sinh, cộng đồng giám sát, bảo đảm minh bạch thông tin về chất lượng nước uống học đường.

4. Tổ chức sơ kết, đánh giá giữa kỳ kết quả thực hiện Đề án vào năm 2028 để rà soát tiến độ, điều chỉnh giải pháp phù hợp; tổng kết, đánh giá toàn diện kết quả thực hiện Đề án vào năm 2030.

5. Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp; Sở Y tế, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp về kiểm nghiệm chất lượng và giải pháp kỹ thuật; Ủy ban nhân dân các xã, phường giám sát việc triển khai trên địa bàn theo phân cấp.

Phần thứ ba

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Giáo dục và Đào tạo: Chủ trì tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức triển khai Đề án; xây dựng kế hoạch thực hiện hằng năm, tổng hợp nhu cầu đầu tư, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí nguồn lực; hướng dẫn các cơ sở giáo dục quản lý, vận hành, bảo trì hệ thống; tổ chức tập huấn, số hóa dữ liệu quản lý; kiểm tra, giám sát, tổng hợp báo cáo, sơ kết, tổng kết và đề xuất điều chỉnh Đề án phù hợp với tình hình thực tế.

2. Sở Tài chính: Căn cứ khả năng cân đối ngân sách địa phương, nguồn kinh phí thực hiện chính sách theo Nghị định số 66/2025/NĐ-CP, vốn các chương trình mục tiêu quốc gia và các nguồn hợp pháp khác, tham mưu cấp có thẩm quyền bố trí kinh phí thực hiện Đề án theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước; tham gia thẩm định kế hoạch phân bổ kinh phí theo từng giai đoạn.

3. Sở Y tế: Chủ trì xây dựng kế hoạch và tổ chức lấy mẫu, kiểm nghiệm chất lượng nước định kỳ theo quy định của Bộ Y tế; thông báo kết quả, kịp thời khuyến cáo, hướng dẫn xử lý khi nguồn nước không đạt quy chuẩn; phối hợp đánh giá tác động của Đề án đối với công tác y tế học đường.

4. Sở Khoa học và Công nghệ: Tham gia thẩm định, đánh giá công nghệ xử lý nước phù hợp với điều kiện địa phương; hỗ trợ ứng dụng các giải pháp giám sát thông minh; tư vấn cập nhật công nghệ và phối hợp xử lý các sự cố kỹ thuật phát sinh.

5. Ủy ban nhân dân các xã, phường: Chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn triển khai Đề án đúng tiến độ; phối hợp bố trí nguồn lực theo phân cấp ngân sách; lồng ghép kiểm tra, giám sát vào các chương trình, kế hoạch của địa phương; chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân tỉnh về kết quả thực hiện tại địa bàn quản lý.

6. Các cơ sở giáo dục: Tiếp nhận, quản lý, vận hành hệ thống nước sạch đúng quy trình kỹ thuật; phân công cán bộ phụ trách theo dõi vận hành, ghi chép nhật ký, báo cáo định kỳ; thực hiện bảo trì, thay thế vật tư tiêu hao theo định mức; phối hợp kiểm nghiệm và công khai thông tin chất lượng nước theo quy định.

* Danh mục phụ lục kèm theo Đề án:

Phụ lục 1: Quy mô giáo dục và đào tạo toàn tỉnh năm học 2025-2026;

Phụ lục 2: Mạng lưới các trường nội trú, bán trú;

Phụ lục 3: Thống kê cơ sở vật chất theo cấp học;

Phụ lục 4.1: Hiện trạng nguồn nước tại các cơ sở giáo dục;

Phụ lục 4.2: Hiện trạng hệ thống xử lý nước và cung cấp nước uống;

Phụ lục 5: Danh sách các cơ sở giáo dục đầu tư hệ thống lọc nước theo mô hình;

Phụ lục 5.1: Các cơ sở giáo dục đã có hệ thống lọc nước đáp ứng nhu cầu;

Phụ lục 5.2: Các cơ sở giáo dục chưa đầu tư do sắp xếp lại mạng lưới trường, lớp;

Phụ lục 6: Tổng hợp khái toán kinh phí theo mô hình đầu tư; Phụ lục 7.1: Kinh phí vận hành hệ thống lọc nước;

Phụ lục 7.2: Bảng tính toán và so sánh hiệu quả kinh tế theo từng mô hình;

Phụ lục 7.3: Bảng tổng hợp và so sánh hiệu quả kinh tế của Đề án.

Trên đây là Đề án “Nước sạch học đường trên địa bàn tỉnh Điện Biên giai đoạn 2026-2030”. Các Sở, ban, ngành tỉnh, UBND các xã, phường và các cơ quan, đơn vị có liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao triển khai thực hiện Đề án này./.

PHỤ LỤC 1

QUY MÔ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TOÀN TỈNH NĂM HỌC 2025-2026 (Số liệu đến 31/3/2026)
(Kèm theo Quyết định số 1331/QĐ-UBND ngày 26 tháng 6 năm 2026 của UBND tỉnh)

PHỤ LỤC 2

MẠNG LƯỚI CÁC TRƯỜNG NỘI TRÚ, BÁN TRÚ NĂM HỌC 2025-2026
(tính đến thời điểm 31/3/2026)

PHỤ LỤC 3

THỐNG KÊ CƠ SỞ VẬT CHẤT THEO CẤP HỌC NĂM HỌC 2025 -2026

Biểu 3- CSVC

PHỤ LỤC 4.1

HIỆN TRẠNG NGUỒN NƯỚC TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC

PHỤ LỤC 4.2

HIỆN TRẠNG HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC VÀ CUNG CẤP NƯỚC UỐNG

PHỤ LỤC 5

DANH SÁCH CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẦU TƯ HỆ THỐNG LỌC NƯỚC THEO MÔ HÌNH (435 TRƯỜNG)

Đơn vị: đồng