Kế hoạch 230/KH-UBND năm 2026 thực hiện Chương trình quốc gia về bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

KẾ HOẠCH

TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH QUỐC GIA VỀ BẢO TỒN CÁC LOÀI ĐỘNG VẬT HOANG DÃ NGUY CẤP, QUÝ, HIẾM ĐƯỢC ƯU TIÊN BẢO VỆ ĐẾN NĂM 2030, TẦM NHÌN ĐẾN NĂM 2050 TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LẠNG SƠN

Thực hiện Quyết định số 49/QĐ-TTg ngày 08/01/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình quốc gia về bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050; Quyết định số 923/QĐ-BNNMT ngày 18/3/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về ban hành Kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện Chương trình quốc gia về bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình quốc gia về bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, với các nội dung như sau:

I. ĐẶC ĐIỂM, TÌNH HÌNH

Lạng Sơn là tỉnh miền núi biên giới có hệ sinh thái rừng tự nhiên, núi đá vôi và sinh cảnh karst đa dạng, thuận lợi cho nhiều loài động vật hoang dã sinh sống, phát triển. Toàn tỉnh ghi nhận có 507 loài động vật thuộc 336 giống, 106 họ và 28 bộ; trong đó lớp chim có 234 loài, lớp thú 71 loài, lớp bò sát có 72 loài, lớp lưỡng cư có 44 loài; bước đầu ghi nhận có 86 loài chuồn chuồn. Đặc biệt, kết quả điều tra từ các cơ quan chuyên môn xác định có khoảng 142 loài động vật nguy cấp, quý, hiếm được ghi nhận theo Sách đỏ Việt Nam 2024, Danh lục đỏ IUCN 2025, Công ước CITES và Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm, loài động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp; trong đó có 18 loài thuộc diện nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ[1], phân bố chủ yếu tại các khu rừng đặc dụng Hữu Liên, Mẫu Sơn và Bắc Sơn.

Tuy nhiên, công tác bảo tồn động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh hiện đang đối mặt với nhiều thách thức: thực trạng quần thể các loài có xu hướng suy giảm do chịu áp lực lớn từ tình trạng săn bắt, vận chuyển và buôn bán trái phép. Cùng với đó, việc thu hẹp, phân mảnh sinh cảnh tự nhiên và những diễn biến cực đoan của biến đổi khí hậu đã tác động tiêu cực đến môi trường sống và khả năng phục hồi của các loài. Đặc biệt, nguồn lực dành cho công tác điều tra, giám sát chuyên sâu cũng như năng lực cứu hộ, bảo tồn loài tại địa phương vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu bảo vệ các loài nguy cấp, quý, hiếm trong tình hình mới.

II. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1. Mục đích

Tổ chức thực hiện có hiệu quả Quyết định số 49/QĐ-TTg ngày 08/01/2025 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về thực hiện Chương trình quốc gia bảo tồn các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Chương trình phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh; tăng cường bảo vệ, phục hồi sinh cảnh, quản lý, giám sát các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ tại các khu bảo tồn thiên nhiên, khu vực đa dạng sinh học cao và các khu vực có sinh cảnh phù hợp trên địa bàn tỉnh.

Nâng cao trách nhiệm của các Sở, Ban, ngành, Ủy ban nhân dân các xã, phường, các chủ rừng, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ động vật hoang dã; phòng ngừa, đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi săn, bắt, bẫy, nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán, quảng cáo, tiêu thụ trái pháp luật động vật hoang dã và sản phẩm của chúng.

2. Yêu cầu

Các Sở, Ban, ngành, Ủy ban nhân dân các xã, phường chủ động, tích cực tổ chức triển khai thực hiện Kế hoạch theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Đảm bảo tính khả thi, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn của tỉnh; lựa chọn các nhiệm vụ ưu tiên, cấp thiết, có trọng tâm góp phần tạo sự chuyển biến trong lĩnh vực quản lý, bảo tồn, phục hồi và phát triển đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh.

Lồng ghép các hoạt động với các chương trình phát triển lâm nghiệp, đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường của tỉnh.

III. NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP

1. Nhiệm vụ

Điều tra, đánh giá tình trạng và xây dựng cơ sở dữ liệu các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Mở rộng và nâng cao hiệu quả biện pháp bảo tồn tại chỗ các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Thực hiện bảo tồn chuyển chỗ đối với loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và kiểm soát các hoạt động ảnh hưởng tiêu cực tới loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

2. Giải pháp

Đề xuất điều chỉnh, hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo tồn loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Tăng cường năng lực của các cơ quan quản lý, thực thi pháp luật và cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học về bảo tồn loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Truyền thông, tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Tăng cường nghiên cứu khoa học, nhận chuyển giao và tiếp cận công nghệ về bảo tồn loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Huy động nguồn lực và sự tham gia của toàn xã hội về bảo tồn loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Tăng cường hợp tác quốc tế về bảo tồn loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

(Các dự án, nhiệm vụ cụ thể thực hiện Chương trình tại Phụ lục kèm theo)

IV. KINH PHÍ THỰC HIỆN

Nguồn kinh phí thực hiện các dự án, nhiệm vụ trong Kế hoạch được huy động, bố trí từ nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp theo quy định của pháp luật về đầu tư công và pháp luật về ngân sách nhà nước. Khuyến khích nguồn vốn xã hội hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tham gia đầu tư cho bảo tồn loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Nông nghiệp và Môi trường

Chủ trì tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh triển khai thực hiện Chương trình trên địa bàn tỉnh; hướng dẫn, đôn đốc các Sở, Ban, ngành, địa phương tổ chức thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất, xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình, dự án, nhiệm vụ ưu tiên về bảo tồn đa dạng sinh học, bảo tồn và phát triển các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ thuộc phạm vi quản lý của tỉnh.

Phối hợp với Sở Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh huy động, ưu tiên bố trí nguồn lực để thực hiện Chương trình.

Chỉ đạo lồng ghép phương án quản lý, giám sát các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ trong quy chế, kế hoạch quản lý khu bảo tồn thiên nhiên, khu rừng đặc dụng, khu rừng phòng hộ và phương án quản lý rừng bền vững.

Tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, kiểm soát việc thực thi pháp luật trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ động vật hoang dã; kịp thời phát hiện, phối hợp xử lý các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán, tiêu thụ trái pháp luật các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm.

Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu tổ chức sơ kết, tổng kết việc thực hiện Chương trình; định kỳ hằng năm trước ngày 25 tháng 12 tổng hợp, báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo quy định.

2. Sở Tài chính phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan trên cơ sở dự toán Trung ương giao và khả năng cân đối của ngân sách địa phương, tham mưu, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí nguồn ngân sách nhà nước để triển khai thực hiện Kế hoạch này. Hướng dẫn quản lý, sử dụng, thanh quyết toán kinh phí theo đúng quy định của pháp luật.

3. Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các Sở, Ban, ngành, địa phương xét chọn, đặt hàng, đề xuất, tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt chương trình, danh mục các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ công tác quản lý, điều tra, giám sát, bảo tồn và phục hồi các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ.

4. Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo tích hợp, lồng ghép các nội dung giáo dục về bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ các loài động vật hoang dã, nhất là loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ vào chương trình giáo dục địa phương và các hoạt động ngoại khóa tại các cấp học. Phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức và hình thành ý thức trách nhiệm cho học sinh trong việc không tham gia, không tiếp tay cho các hành vi săn bắt, mua bán, tiêu thụ trái phép động vật hoang dã.

5. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan báo chí, truyền thông; hệ thống thông tin cơ sở tăng cường tuyên truyền về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, bảo vệ các loài động vật hoang dã, nhất là các loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; tuyên truyền để người dân không tham gia các hoạt động săn, bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, kinh doanh, chế biến, tàng trữ, tiêu thụ trái pháp luật các loài động vật hoang dã và các sản phẩm của chúng; phản ánh trung thực, tạo nhận thức và hành động thống nhất trong đấu tranh, phòng ngừa đối với các hành vi vi phạm. Chỉ đạo, phối hợp với các cơ quan hữu quan trong việc ngăn chặn và kiểm soát chặt chẽ hoạt động quảng cáo, mua, bán động vật hoang dã bị cấm theo quy định của pháp luật và sản phẩm của chúng trên mạng xã hội và mạng viễn thông.

6. Sở Công thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh, vận chuyển hàng hóa là động vật và sản phẩm động vật lưu thông trên thị trường, tại chợ đầu mối, điểm trung chuyển, cơ sở thu gom theo chức năng, địa bàn và thẩm quyền được giao;tăng cường thực hiện các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, quảng cáo, tiêu thụ trái phép động vật, các sản phẩm từ động vật hoang dã; kinh doanh, buôn bán các dụng cụ săn bắt động vật hoang dã trái quy định của pháp luật.

7. Công an tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan chức năng thực hiện các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh phòng chống các loại tội phạm và hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm theo quy định của pháp luật. Đồng thời đẩy mạnh công tác nắm tình hình để phát hiện, điều tra, triệt phá các đường dây, tổ chức tội phạm có hành vi săn bắt, giết, nuôi nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái pháp luật các loài động vật, sản phẩm động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm qua địa bàn tỉnh.

8. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh chỉ đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng liên quan tăng cường nắm tình hình, tuần tra, kiểm soát khu vực biên giới, cửa khẩu, địa bàn trọng điểm; kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi săn bắt, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán trái pháp luật, buôn bán xuyên biên giới các loài động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm và các sản phẩm từ động vật hoang dã theo quy định của pháp luật.

9. Chi cục Hải quan khu vực VI chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường tổ chức kiểm tra, kiểm soát hoạt động buôn lậu qua biên giới, nhập khẩu, xuất khẩu trái phép các loài động vật hoang dã nguy cấp.

10. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh và các tổ chức thành viên tích cực tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lợi ích và trách nhiệm của cộng đồng tham gia bảo tồn động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, qua đó nâng cao nhận thức, hành động của các tầng lớp nhân dân trong bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ các loài động vật hoang dã.

11. Các Sở, Ban, ngành khác căn cứ chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn được giao có trách nhiệm phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các Sở, Ban, ngành liên quan tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phù hợp với nội dung Kế hoạch.

12. Ủy ban nhân dân các xã, phường

Theo chức năng nhiệm vụ, địa bàn quản lý, ban hành Kế hoạch, bố trí nguồn lực thực hiện phù hợp với tình hình thực tế. Tổ chức tuyên truyền, phổ biến rộng rãi quy định của pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã, nhất là loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; vận động người dân không tham gia săn bắt, buôn bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã. Phối hợp với các cơ quan liên quan kiểm tra, ngăn chặn các hoạt động săn, bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, kinh doanh, chế biến, tàng trữ, tiêu thụ trái pháp luật các loài động vật hoang dã và các sản phẩm của chúng; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật.

Các Sở, Ban, ngành, Ủy ban nhân dân các xã, phường định kỳ trước ngày 15/12 hằng năm gửi báo cáo tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo quy định.

Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu các Sở, Ban, ngành, Ủy ban nhân dân các xã, phường nghiêm túc triển khai thực hiện./.