Công văn 2122/ATTP-KN năm 2026 trả lời Công văn 22527/CHQ-GSQL về chính sách quản lý hóa chất đối với phụ gia thực phẩm, hương liệu thực phẩm do Cục An toàn thực phẩm ban hành

Kính gửi: Cục Hải quan

Cục An toàn thực phẩm nhận được công văn số 22527/CHQ-GSQL ngày 05/10/2026 của Cục Hải quan về việc chính sách quản lý hóa chất đối với phụ gia thực phẩm, hương liệu thực phẩm. Liên quan đến nội dung này, Cục An toàn thực phẩm có ý kiến như sau:

1. Ngày 03/8/2026, Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) đã chủ trì cuộc họp với các đơn vị của Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm và Vụ Pháp chế) về xử lý kiến nghị của AMCHAM phản ánh vướng mắc chồng chéo quản lý hóa chất đối với phụ gia, hương liệu và chất hỗ trợ chế biến thực phẩm theo Thông báo số 394/TB-VPCP ngày 21/7/2026 của Văn phòng Chính phủ và trao đổi thêm nội dung liên quan đến thực hiện thủ tục đề nghị cấp Giấy phép nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt theo quy định của Luật Hóa chất và các văn bản hướng dẫn Luật này đối với sản phẩm nhập khẩu là nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, hương liệu thực phẩm sử dụng trong sản xuất thực phẩm.

Trên cơ sở kết quả cuộc họp ngày 03/8/2026, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản số 6474/BCT-HC ngày 13/8/2026 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc thực hiện các thủ tục phân cấp trong lĩnh vực hóa chất; Cục Hóa chất có văn bản số 2074/HC-QLHC ngày 17/8/2026 gửi Sở Công Thương Thành phố Hồ Chí Minh về việc hướng dẫn việc nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 2. Ngày 22/8/2026, Cục Hóa chất có văn bản số 2135/HC-QLHC trả lời văn bân số 1576/ATTP-KN ngày 07/8/2026 của Cục An toàn thực phẩm về việc hướng dẫn địa phương thực hiện tiếp nhận và cấp Giấy phép nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nhóm 1, nhóm 2 đối với sản phẩm nhập khẩu là phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, hương liệu thực phẩm sử dụng trong sản xuất thực phẩm.

(Xin gửi kèm theo văn bản của Bộ Công Thương, Cục Hóa chất và Cục An toàn thực phẩm nêu trên)

2. Về kiến nghị của Cục Hải quan tại mục II công văn số 22527/CHQ-GSQL:

- Theo quy định về giải thích từ ngữ tại khoản 3, khoản 13, khoản 20 Điều 2 Luật An toàn thực phẩm:

“3. Chất hỗ trợ chế biến thực phẩm là chất được chủ định sử dụng trong quá trình chế biến nguyên liệu thực phẩm hay các thành phần của thực phẩm nhằm thực hiện mục đích công nghệ, có thể được tách ra hoặc còn lại trong thực phẩm.

13. Phụ gia thực phẩm là chất được chủ định đưa vào thực phẩm trong quá trình sản xuất, có hoặc không có giá trị dinh dưỡng, nhằm giữ hoặc cải thiện đặc tính của thực phẩm.

20. Thực phẩm là sản phẩm mà con người ăn, uống ở dạng tươi sống; hoặc đã qua sơ chế, chế biến, bảo quản. Thực phẩm không bao gồm mỹ phẩm, thuốc lá và các chất sử dụng như dược phẩm.”

- Theo quy định về giải thích từ ngữ tại khoản 3 Điều 3 Thông tư số 24/2019/TT-BYT ngày 30/8/2019 của Bộ Y tế quy định về quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 Thông tư số 17/2023/TT-BYT ngày 25/9/2023 và Điều 1 Thông tư số 08/2024/TT-BYT ngày 24/5/2024 của Bộ trưởng Bộ Y tế: Hương liệu (thuộc nhóm phụ gia thực phẩm) là chất được bổ sung vào thực phẩm để tác động, điều chỉnh hoặc làm tăng hương vị của thực phẩm.

- Theo quy định tại điểm a khoản 6 Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hóa chất được sửa đổi, bổ sung bởi Mục V Phần C Mục 2 Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP ngày 29/4/2026 của Chính phủ quy định miễn trừ cấp Giấy chứng nhận sản xuất, kinh doanh đối với hóa chất có điều kiện và Giấy phép sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu đối với hóa chất cần kiểm soát đặc biệt trong trường hợp hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt chứa trong thực phẩm.

Căn cứ các quy định nêu trên, trường hợp thực phẩm nhập khẩu có chứa chất là phụ gia thực phẩm, hương liệu thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm thuộc danh mục hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt thì được áp dụng quy định miễn trừ tại điểm a khoản 6 Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung bởi Mục V Phần C Mục 2 Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP.

- Thông tư số 25/2019/TT-BYT ngày 30/8/2019 của Bộ Y tế quy định việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm thực phẩm thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Y tế, trong đó tại Điều 1 về phạm vi điều chỉnh Thông tư này có gọi tắt thực phẩm, các vi chất bổ sung vào thực phẩm, phụ gia, hương liệu, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y tế là “sản phẩm thực phẩm”. Việc gọi tắt “sản phẩm thực phẩm” này chỉ nhằm mục đích trích dẫn ngắn gọn tại các Điều của Thông tư, không phải nhắc lại toàn bộ cụm từ “thực phẩm, phụ gia, hương liệu, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Y tế”.

3. Nguyên tắc quản lý phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, hương liệu thực phẩm theo quy định của pháp luật về hóa chất và quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm:

Các hóa chất nhập khẩu thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Hóa chất đồng thời được công bố sử dụng làm phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, hương liệu thực phẩm: ngoài việc tuân thủ quy định của Luật Hóa chất và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn Luật này còn phải tuân thủ các quy định về điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại Luật An toàn thực phẩm và các văn bản hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm:

- Tự công bố sản phẩm hoặc đăng ký bản công bố sản phẩm theo quy định tại Chương II, Chương III Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật an toàn thực phẩm.

- Kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu theo quy định tại Chương VI Nghị định số 15/2018/NĐ-CP và Thông tư số 15/2024/TT-BYT ngày 19/9/2024 của Bộ Y tế ban hành Danh mục thực phẩm, phụ gia thực phẩm và dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm đã được xác định mã số hàng hóa theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế.

- Tuân thủ quy định về sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, hương liệu thực phẩm tại các Thông tư của Bộ Y tế.

Trên đây là ý kiến của Cục An toàn thực phẩm, kính đề nghị quý Cục nghiên cứu để hướng dẫn các đơn vị hải quan địa phương và doanh nghiệp thực hiện.

Trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý Cục./.