Chỉ thị 06/CT-UBND năm 2024 thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống bệnh Dại động vật và bệnh Cúm gia cầm do tỉnh Nghệ An ban hành

CHỈ THỊ

VỀ VIỆC THỰC HIỆN NGHIÊM CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG, CHỐNG BỆNH DẠI ĐỘNG VẬT VÀ BỆNH CÚM GIA CẦM

Theo thông báo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ đầu năm 2023 đến hết tháng 01/2024, trên thế giới đã xảy ra 8.850 ổ dịch Cúm gia cầm (CGC). Đặc biệt, tại Cam-pu-chia, năm 2023 đã có 06 người bị nhiễm vi rút CGC A/H5N1 (trong đó có 04 ca tử vong), từ đầu năm 2024 đến nay có 04 người nhiễm (trong đó có 01 ca tử vong) tại một số tỉnh biên giới giáp với Việt Nam.

Tại Việt Nam, dịch CGC, Dại chó đang diễn biến phức tạp, đặc biệt bệnh Dại có chiều hướng gia tăng. Năm 2023 cả nước có 82 người chết vì bệnh Dại tại 30 tỉnh, thành phố (tăng 12 trường hợp so với năm 2022); tính riêng từ ngày 01/01 đến ngày 20/02/2024, cả nước đã xảy ra 17 ổ bệnh Dại động vật tại 12 tỉnh, thành phố và 18 ca tử vong trên người (tăng 9 ca so với cùng kỳ năm 2023), số người bị động vật cắn phải điều trị dự phòng bệnh Dại lên tới gần 70.000 người (tăng 11% so với cùng kỳ năm 2023).

Nghệ An là tỉnh có tổng đàn vật nuôi lớn với hơn 34 triệu con gia cầm, gần 400 nghìn con chó. Năm 2023, xảy ra 04 ổ dịch CGC, 11 ổ bệnh Dại; trong đó có 07 người tử vong do bệnh Dại. Trong tháng 2/2024, xảy ra 02 ổ dịch Dại tại huyện Quỳ Châu và thị xã Thái Hòa. Nguyên nhân chính dịch xảy ra do: Đàn chó, đàn gia cầm chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh; Vi rút Dại và vi rút CGC lưu hành trên đàn gia cầm, đàn chó và trong môi trường chăn nuôi với tỷ lệ cao; Nhiều địa phương chưa quản lý được đàn chó, mèo, đàn gia cầm (chưa thống kê chính xác số lượng tổng đàn; chó thả rông còn phổ biến, nhất là tại các vùng nông thôn, miền núi).

Để chủ động phòng, chống bệnh Dại, dịch CGC hiệu quả, giảm thiểu tử vong ở người, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã; Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các ngành cấp tỉnh có liên quan triển khai thực hiện kịp thời Chỉ thị số 1296/CT-BNN-TY ngày 26/02/2024 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống bệnh Dại trên động vật và Công văn số 1140/BNN-TY ngày 20/02/2024 về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh Cúm gia cầm, trong đó chú trọng các nội dung sau:

1. Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã

- Khẩn trương triển khai các giải pháp phòng, chống bệnh Dại, CGC trên địa bàn theo kế hoạch phòng, chống bệnh Dại giai đoạn 2022-2030, kế hoạch phòng chống bệnh CGC giai đoạn 2019-2025 đã phê duyệt; ưu tiên bố trí nguồn lực, kinh phí để thực hiện nhiệm vụ phòng chống dịch bệnh động vật hiệu quả.

- Chỉ đạo phòng Nông nghiệp/Kinh tế, Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp, Trung tâm Y tế dự phòng, Ủy ban nhân dân cấp xã: Thực hiện tốt công tác giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ bệnh Dại, CGC; kịp thời cảnh báo, chia sẻ thông tin và phối hợp điều tra, xử lý triệt để các ổ dịch khi mới phát sinh. Tất cả những trường hợp nghi ngờ bệnh Dại động vật và CGC phải được lấy mẫu xét nghiệm.

- Thành lập các đoàn kiểm tra, hướng dẫn công tác phòng, chống dịch bệnh động vật, quản lý đàn chó, tiêm phòng vắc xin; kiểm tra, giám sát nguồn gốc, điều kiện vệ sinh thú y, phòng chống dịch bệnh tại các cơ sở tập kết, buôn bán, chế biến, tiêu thụ, vận chuyển gia cầm và sản phẩm gia cầm. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

- Bố trí đầy đủ chức danh thú y xã theo theo Nghị quyết số 23/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021 của HĐND tỉnh; tổ chức tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ thú y cơ sở để thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch bệnh.

- Triển khai xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh CGC, bệnh Dại động vật. Trước mắt, xây dựng thành công vùng an toàn dịch bệnh Dại cấp huyện tại thành phố Vinh, cấp xã tại các huyện Đô Lương, Yên Thành, Thanh Chương; xây dựng các cơ sở an toàn dịch bệnh CGC tại các huyện chăn nuôi gia cầm trọng điểm như Nghi Lộc, Diễn Châu...

- Tổ chức tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng dân cư, trường học, người chăn nuôi, người làm nghề giết mổ động vật và các tổ chức, cá nhân có liên quan về mức độ nguy hiểm và các biện pháp phòng, chống bệnh Dại, bệnh CGC. Nâng cao trách nhiệm của người chăn nuôi, đặc biệt là nuôi chó, mèo với cộng đồng.

- Chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã:

Đối với phòng, chống bệnh Dại:

+ Tăng cường công tác quản lý, thống kê chính xác số hộ nuôi và tổng đàn chó, mèo; hướng dẫn, yêu cầu chủ hộ cam kết thực hiện khai báo và nuôi nhốt chó, mèo đảm bảo không ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, không gây ô nhiễm môi trường.

+ Tiêm phòng vắc xin Dại cho đàn chó, mèo đạt trên 70% tổng đàn; xử lý nghiêm các trường hợp không chấp hành việc tiêm phòng, nuôi chó thả rông, không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng theo quy định.

Đối với phòng, chống bệnh CGC:

+ Rà soát, thống kê tổng đàn gia cầm trên địa bàn; tổ chức tiêm phòng vắc xin CGC đảm bảo đạt trên 80% tổng đàn. Yêu cầu các trang trại chăn nuôi xây dựng kế hoạch tiêm phòng cụ thể, thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo quy định và báo cáo tổng đàn, kết quả tiêm phòng để quản lý.

+ Hướng dẫn chủ chăn nuôi gia cầm tăng cường áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, chủ động phòng chống dịch bệnh; vận động người dân không sử dụng thịt gia cầm không rõ nguồn gốc; gia cầm, sản phẩm gia cầm chưa được kiểm dịch, chưa được kiểm soát giết mổ; không ăn tiết canh.

- Đối với các địa phương đang có dịch: Tập trung mọi nguồn lực để xử lý dứt điểm các ổ dịch, không để dịch lây lan, kéo dài và phát sinh các ổ dịch mới.

- Địa phương nào chủ quan, lơ là, không quyết liệt trong chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch; để dịch bệnh Dại, CGC xảy ra, lây lan, có người tử vong do chó mắc bệnh Dại cắn hoặc người chết do nhiễm vi rút CGC khi đàn chó, đàn gia cầm chưa được tiêm phòng vắc xin thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện bị phê bình trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh.

2. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

- Thành lập đoàn kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc công tác phòng, chống bệnh Dại, dịch CGC, xây dựng các cơ sở, vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh động vật.

- Chỉ đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y:

+ Là cơ quan thường trực trong công tác phòng, chống dịch bệnh động vật cấp tỉnh; phân công cán bộ thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn các địa phương trong phòng, chống dịch bệnh CGC, bệnh Dại chó và các loại dịch bệnh khác trên đàn vật nuôi.

+ Phối hợp, chia sẻ thông tin với ngành y tế để triển khai các giải pháp phòng, chống các bệnh truyền lây giữa động vật và người.

3. Sở Y tế: Chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh, Trung tâm Y tế cấp huyện phối hợp chặt chẽ với Chi cục Chăn nuôi và Thú y, chính quyền địa phương trong giám sát dịch bệnh, điều tra dịch tễ bệnh CGC, bệnh Dại trên đàn vật nuôi, trên người để kịp thời xử lý triệt để dịch bệnh.

CHỈ THỊ

VỀ VIỆC THỰC HIỆN NGHIÊM CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG, CHỐNG BỆNH DẠI ĐỘNG VẬT VÀ BỆNH CÚM GIA CẦM

Theo thông báo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ đầu năm 2023 đến hết tháng 01/2024, trên thế giới đã xảy ra 8.850 ổ dịch Cúm gia cầm (CGC). Đặc biệt, tại Cam-pu-chia, năm 2023 đã có 06 người bị nhiễm vi rút CGC A/H5N1 (trong đó có 04 ca tử vong), từ đầu năm 2024 đến nay có 04 người nhiễm (trong đó có 01 ca tử vong) tại một số tỉnh biên giới giáp với Việt Nam.

Tại Việt Nam, dịch CGC, Dại chó đang diễn biến phức tạp, đặc biệt bệnh Dại có chiều hướng gia tăng. Năm 2023 cả nước có 82 người chết vì bệnh Dại tại 30 tỉnh, thành phố (tăng 12 trường hợp so với năm 2022); tính riêng từ ngày 01/01 đến ngày 20/02/2024, cả nước đã xảy ra 17 ổ bệnh Dại động vật tại 12 tỉnh, thành phố và 18 ca tử vong trên người (tăng 9 ca so với cùng kỳ năm 2023), số người bị động vật cắn phải điều trị dự phòng bệnh Dại lên tới gần 70.000 người (tăng 11% so với cùng kỳ năm 2023).

Nghệ An là tỉnh có tổng đàn vật nuôi lớn với hơn 34 triệu con gia cầm, gần 400 nghìn con chó. Năm 2023, xảy ra 04 ổ dịch CGC, 11 ổ bệnh Dại; trong đó có 07 người tử vong do bệnh Dại. Trong tháng 2/2024, xảy ra 02 ổ dịch Dại tại huyện Quỳ Châu và thị xã Thái Hòa. Nguyên nhân chính dịch xảy ra do: Đàn chó, đàn gia cầm chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh; Vi rút Dại và vi rút CGC lưu hành trên đàn gia cầm, đàn chó và trong môi trường chăn nuôi với tỷ lệ cao; Nhiều địa phương chưa quản lý được đàn chó, mèo, đàn gia cầm (chưa thống kê chính xác số lượng tổng đàn; chó thả rông còn phổ biến, nhất là tại các vùng nông thôn, miền núi).

Để chủ động phòng, chống bệnh Dại, dịch CGC hiệu quả, giảm thiểu tử vong ở người, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã; Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các ngành cấp tỉnh có liên quan triển khai thực hiện kịp thời Chỉ thị số 1296/CT-BNN-TY ngày 26/02/2024 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống bệnh Dại trên động vật và Công văn số 1140/BNN-TY ngày 20/02/2024 về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh Cúm gia cầm, trong đó chú trọng các nội dung sau:

1. Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã

- Khẩn trương triển khai các giải pháp phòng, chống bệnh Dại, CGC trên địa bàn theo kế hoạch phòng, chống bệnh Dại giai đoạn 2022-2030, kế hoạch phòng chống bệnh CGC giai đoạn 2019-2025 đã phê duyệt; ưu tiên bố trí nguồn lực, kinh phí để thực hiện nhiệm vụ phòng chống dịch bệnh động vật hiệu quả.

- Chỉ đạo phòng Nông nghiệp/Kinh tế, Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp, Trung tâm Y tế dự phòng, Ủy ban nhân dân cấp xã: Thực hiện tốt công tác giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ bệnh Dại, CGC; kịp thời cảnh báo, chia sẻ thông tin và phối hợp điều tra, xử lý triệt để các ổ dịch khi mới phát sinh. Tất cả những trường hợp nghi ngờ bệnh Dại động vật và CGC phải được lấy mẫu xét nghiệm.

- Thành lập các đoàn kiểm tra, hướng dẫn công tác phòng, chống dịch bệnh động vật, quản lý đàn chó, tiêm phòng vắc xin; kiểm tra, giám sát nguồn gốc, điều kiện vệ sinh thú y, phòng chống dịch bệnh tại các cơ sở tập kết, buôn bán, chế biến, tiêu thụ, vận chuyển gia cầm và sản phẩm gia cầm. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

- Bố trí đầy đủ chức danh thú y xã theo theo Nghị quyết số 23/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021 của HĐND tỉnh; tổ chức tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ thú y cơ sở để thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch bệnh.

- Triển khai xây dựng cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh CGC, bệnh Dại động vật. Trước mắt, xây dựng thành công vùng an toàn dịch bệnh Dại cấp huyện tại thành phố Vinh, cấp xã tại các huyện Đô Lương, Yên Thành, Thanh Chương; xây dựng các cơ sở an toàn dịch bệnh CGC tại các huyện chăn nuôi gia cầm trọng điểm như Nghi Lộc, Diễn Châu...

- Tổ chức tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng dân cư, trường học, người chăn nuôi, người làm nghề giết mổ động vật và các tổ chức, cá nhân có liên quan về mức độ nguy hiểm và các biện pháp phòng, chống bệnh Dại, bệnh CGC. Nâng cao trách nhiệm của người chăn nuôi, đặc biệt là nuôi chó, mèo với cộng đồng.

- Chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã:

Đối với phòng, chống bệnh Dại:

+ Tăng cường công tác quản lý, thống kê chính xác số hộ nuôi và tổng đàn chó, mèo; hướng dẫn, yêu cầu chủ hộ cam kết thực hiện khai báo và nuôi nhốt chó, mèo đảm bảo không ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, không gây ô nhiễm môi trường.

+ Tiêm phòng vắc xin Dại cho đàn chó, mèo đạt trên 70% tổng đàn; xử lý nghiêm các trường hợp không chấp hành việc tiêm phòng, nuôi chó thả rông, không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng theo quy định.

Đối với phòng, chống bệnh CGC:

+ Rà soát, thống kê tổng đàn gia cầm trên địa bàn; tổ chức tiêm phòng vắc xin CGC đảm bảo đạt trên 80% tổng đàn. Yêu cầu các trang trại chăn nuôi xây dựng kế hoạch tiêm phòng cụ thể, thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin theo quy định và báo cáo tổng đàn, kết quả tiêm phòng để quản lý.

+ Hướng dẫn chủ chăn nuôi gia cầm tăng cường áp dụng các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, chủ động phòng chống dịch bệnh; vận động người dân không sử dụng thịt gia cầm không rõ nguồn gốc; gia cầm, sản phẩm gia cầm chưa được kiểm dịch, chưa được kiểm soát giết mổ; không ăn tiết canh.

- Đối với các địa phương đang có dịch: Tập trung mọi nguồn lực để xử lý dứt điểm các ổ dịch, không để dịch lây lan, kéo dài và phát sinh các ổ dịch mới.

- Địa phương nào chủ quan, lơ là, không quyết liệt trong chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch; để dịch bệnh Dại, CGC xảy ra, lây lan, có người tử vong do chó mắc bệnh Dại cắn hoặc người chết do nhiễm vi rút CGC khi đàn chó, đàn gia cầm chưa được tiêm phòng vắc xin thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện bị phê bình trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh.

2. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

- Thành lập đoàn kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc công tác phòng, chống bệnh Dại, dịch CGC, xây dựng các cơ sở, vùng chăn nuôi an toàn dịch bệnh động vật.

- Chỉ đạo Chi cục Chăn nuôi và Thú y:

+ Là cơ quan thường trực trong công tác phòng, chống dịch bệnh động vật cấp tỉnh; phân công cán bộ thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn các địa phương trong phòng, chống dịch bệnh CGC, bệnh Dại chó và các loại dịch bệnh khác trên đàn vật nuôi.

+ Phối hợp, chia sẻ thông tin với ngành y tế để triển khai các giải pháp phòng, chống các bệnh truyền lây giữa động vật và người.

3. Sở Y tế: Chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh, Trung tâm Y tế cấp huyện phối hợp chặt chẽ với Chi cục Chăn nuôi và Thú y, chính quyền địa phương trong giám sát dịch bệnh, điều tra dịch tễ bệnh CGC, bệnh Dại trên đàn vật nuôi, trên người để kịp thời xử lý triệt để dịch bệnh.

4. Sở Thông tin và Truyền thông: Chỉ đạo các cơ quan truyền thông tăng thời lượng tuyên truyền về phòng, chống bệnh Dại, CGC; các quy định của pháp luật về hoạt động chăn nuôi nói chung, khi nuôi chó, mèo nói riêng. Tuyên truyền người dân khu vực biên giới không tham gia, không tiếp tay cho việc vận chuyển, kinh doanh động vật, sản phẩm động vật, đặc biệt là gia cầm, sản phẩm gia cầm nhập khẩu trái phép vào địa bàn tỉnh.

5. Công an tỉnh: Chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương phối hợp với các địa phương và cơ quan thú y tăng cường kiểm tra, bắt giữ và xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, tiêu thụ động vật, sản phẩm động vật trái phép, không rõ nguồn gốc, không có giấy chứng nhận kiểm dịch, trốn tránh kiểm dịch qua đường cao tốc Bắc - Nam và các tuyến đường quốc lộ, tỉnh lộ.

6. Các Sở, ngành cấp tỉnh có liên quan: Căn cứ chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ủy ban nhân dân cấp huyện triển khai thực hiện tốt, có hiệu quả các biện pháp phòng chống bệnh CGC, Dại động vật và các loại dịch bệnh khác trên đàn vật nuôi.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố, thị xã; Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các ngành cấp tỉnh có liên quan thực hiện nghiêm Chỉ thị này./.