Báo cáo 3543/BC-TTCP năm 2025 về kết quả giải quyết và trả lời kiến nghị của cử tri gửi trước kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV do Thanh tra Chính phủ ban hành

BÁO CÁO

KẾT QUẢ GIẢI QUYẾT VÀ TRẢ LỜI KIẾN NGHỊ CỦA CỬ TRI GỬI TRƯỚC KỲ HỌP THỨ 10, QUỐC HỘI KHÓA XV

Kính gửi: Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội các tỉnh: Nghệ An, Hưng Yên, Cà Mau

Thực hiện Văn bản số 1691/UBDNGS15 ngày 28/10/2025 của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát về việc trả lời kiến nghị của cử tri gửi trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV; trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, sau khi nghiên cứu, xem xét Thanh tra Chính phủ báo cáo như sau:

Tổng số có 03 kiến nghị thuộc thẩm quyền giải quyết, trả lời của Thanh tra Chính phủ, cụ thể:

Nội dung 1. Cử tri kiến nghị Thanh tra Chính phủ nghiên cứu, tham mưu Chính phủ trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Tiếp công dân, theo hướng quy định Chủ tịch UBND cấp xã tiếp công dân định kỳ 01 buổi trong 01 tuần (thay vì ít nhất 01 ngày trong 01 tháng như hiện nay) và thực hiện việc tiếp công dân đột xuất, nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn và không ảnh hưởng đến công tác điều hành thường xuyên của UBND cấp xã (kiến nghị của cử tri tỉnh Nghệ An).

Trả lời: Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo số 136/2025/QH15, Luật sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung liên quan đến việc tiếp công dân, trong đó có quy định Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp tiếp công dân định kỳ tại địa điểm tiếp công dân ít nhất 02 ngày trong 01 tháng. Quy định này bảo đảm đồng bộ với Quy định số 11-Qđi/TW ngày 18/02/2019 của Bộ Chính trị về tiếp công dân của người đứng đầu cấp ủy, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền cấp xã hiện nay và bảo đảm cấp xã thực hiện tốt nhiệm vụ tiếp công dân.

Nội dung 2. Cử tri và Nhân dân rất quan tâm và ủng hộ công cuộc phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cùng với việc tiếp tục xây dựng, hoàn thiện, đồng bộ thể chế, pháp luật. Để phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của các cơ quan dân cử, đại biểu dân cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức kinh tế - xã hội, các cơ quan truyền thông, báo chí và Nhân dân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đề nghị (kiến nghị của cử tri tỉnh Hưng Yên)

- Tăng cường cơ chế giám sát của Nhân dân đối với thu hồi và quản lý tài sản tham nhũng; công khai, minh bạch để nhân dân theo dõi, giám sát quá trình thu hồi, bảo đảm tài sản tham nhũng được phục hồi lợi ích chính đáng.

- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đột xuất, giám sát chuyên đề đối với các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, như: đấu thầu, đầu tư xây dựng cơ bản, cấp phép khai thác tài nguyên, quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng.

Trả lời:

(i). Tăng cường cơ chế giám sát của Nhân dân đối với thu hồi và quản lý tài sản tham nhũng là một trong những giải pháp được Đảng, Nhà nước quan tâm. Ban Bí thư đã có Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 02/06/2021 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án về hình sự tham nhũng, kinh tế, trong đó nêu rõ “có cơ chế phát huy hiệu quả vai trò giám sát của nhân dân, khuyến khích người dân phản ánh, tố giác tài sản bất minh và sai phạm trong công tác thu hồi tài sản tham nhũng”. Pháp luật hiện nay cũng đã có các quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực như: Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 (Luật sửa đổi bổ sung Luật Phòng chống tham nhũng đã được thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026); Luật Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.

Tuy nhiên, việc tăng cường cơ chế giám sát của Nhân dân chưa đạt được kết quả như mong đợi do nhiều nguyên nhân như các quy định pháp luật hiện hành còn hạn chế, chồng chéo, chưa đồng bộ ở nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, chưa hình thành một cơ chế giám sát thống nhất, chuyên biệt; phạm vi, nội dung và hình thức công khai thông tin về thu hồi, quản lý tài sản tham nhũng còn chưa đồng bộ, dẫn đến việc Nhân dân gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin để thực hiện giám sát...Trong thời gian tới, Thanh tra Chính phủ sẽ tiếp tục tham mưu các giải pháp để tăng cường cơ chế giám sát của Nhân dân đối với công tác thu hồi và quản lý tài sản tham nhũng, bảo đảm công khai, minh bạch.

(ii). Thời gian qua, Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra đã thực hiện thanh tra theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, được dư luận và xã hội quan tâm; đặc biệt là các cuộc thanh tra chuyên đề, đột xuất theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống tham nhũng, lãng phí tiêu cực liên quan đến lĩnh vực đầu tư xây dựng, quản lý và sử dụng đất đai.

Qua thanh tra, ngành Thanh tra đã phát hiện các tồn tại, vi phạm như: phê duyệt quy hoạch, dự án chưa đúng, điều chỉnh quy hoạch, sử dụng đất chưa sát với nhu cầu, quá trình triển khai thực hiện dự án phải điều chỉnh nhiều lần; một số địa phương điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết xây dựng không phù hợp với quy hoạch chung, điều chỉnh quy hoạch chi tiết không đúng thẩm quyền. Nhiều trường hợp giao đất, cho thuê đất không thực hiện đấu thầu hoặc đấu giá quyền sử dụng đất mà áp dụng ngay hình thức chỉ định thầu làm thất thoát ngân sách nhà nước. Việc tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất và các cơ sở nhà đất chưa phù hợp các quy định của Luật Đất đai và các quy định về đấu giá tài sản nhà; xác định giá đất khi giao, cho thuê đất còn để xảy ra vi phạm, xác định giá thu tiền sử dụng đất chưa sát với giá thị trường, chưa thực hiện đúng các phương pháp xác định giá theo quy định; công tác bồi thường giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất còn nhiều bất cập, chưa rõ ràng và mức giá bồi thường trên thực tế thường thấp hơn rất nhiều so với giá thị trường, giải phóng mặt bằng đã thực hiện xong từ rất lâu nhưng tiền bồi thường giải quyết rất chậm. Mặt khác, tiền đền bù cho người dân rất thấp nhưng giá bán kinh doanh của doanh nghiệp được giao thực hiện dự án lại quá cao; việc triển khai dự án chậm so với tiến độ được phê duyệt, không công khai đầy đủ các nội dung về dự án, nghiệm thu khối lượng không đúng dẫn đến thanh toán sai tăng khối lượng, xây dựng không đúng giấy phép, chưa được cấp có thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu, chủ đầu tư đã đưa vào sử dụng...

Trong thời gian tới, Thanh tra Chính phủ và ngành Thanh tra sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào lĩnh vực dễ phát sinh vi phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, có nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo, dư luận xã hội quan tâm, như: việc chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất đối với các công trình, dự án; việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất; việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư nơi có dự án trọng điểm đi qua; các dự án, công trình sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước tồn đọng, kéo dài, có nguy cơ gây thất thoát lãng phí..., nhằm chấn chỉnh kịp thời sai phạm, khắc phục những tồn tại, hạn chế, những bất cập, sơ hở trong việc ban hành chính sách, pháp luật; điều tra, xử lý nghiêm minh, công khai, đúng pháp luật những vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đảm bảo nguyên tắc mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, mọi hành vi vi phạm pháp luật đều được phát hiện, xử lý kịp thời, không bỏ lọt, bỏ sót tội phạm, không làm oan người vô tội.

Nội dung 3. Nhiều công trình gây lãng phí chưa được khắc phục, xử lý; một số công trình kém chất lượng, nhưng vẫn được nghiệm thu, đưa vào sử dụng không bao lâu hư hỏng, xuống cấp; đề nghị cấp có thẩm quyền quyết liệt xử lý các công trình này và những tổ chức, cá nhân có liên quan (kiến nghị của cử tri tỉnh Cà Mau).

Trả lời: Trong thời gian qua Thanh tra Chính phủ chỉ đạo ngành Thanh tra tập trung triển khai nhiều cuộc thanh tra chuyên đề diện rộng trên phạm vi cả nước nhằm đánh giá một cách toàn diện về chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện trên các nội dung, lĩnh vực được thanh tra; qua đó kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật, kiến nghị xử lý nghiêm các vi phạm phát hiện qua thanh tra. Đặc biệt, khi Ban Chỉ đạo chỉ đạo gắn phòng chống tham nhũng, tiêu cực với phòng, chống lãng phí; xác định phòng, chống lãng phí có vị trí tương đương với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; ngành Thanh tra được giao triển khai thực hiện nhiều cuộc thanh tra phức tạp trong thời gian ngắn nhưng với bản lĩnh và sự quyết tâm, phương pháp tổ chức bài bản, khoa học, Thanh tra Chính phủ đều hoàn thành nhiệm vụ được giao. Điển hình như năm 2025: (1) Trong 36 ngày đã hoàn thành thanh tra 02 Dự án đầu tư cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức tại Hà Nam theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư; phát hiện nhiều sai phạm và lãng phí trên 1.200 tỷ đồng. (2) Trong 55 ngày đã hoàn thành thanh tra chuyên đề diện rộng trên phạm vi cả nước đối với 563 dự án có khó khăn, vướng mắc theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ; trong đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị xử lý đối với 70 dự án với số tiền hơn 2 nghìn tỷ đồng và hơn 255 ha đất; các tỉnh, thành phố dự kiến kiến nghị xử lý đối với 490 dự án với số tiền hơn 267 tỷ đồng và 1,4 ha đất, kết quả thanh tra dự án có khó khăn, vướng mắc là cơ sở để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ khó khăn cho các dự án. (3) Tiếp tục tập trung triển khai các cuộc thanh tra chuyên đề phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước quản lý theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương và Thủ tướng Chính phủ giao.

Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ đã chủ trì xây dựng Đề án 153 “Phương án tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án, đất đai trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại một số tỉnh, thành phố”; đôn đốc 05 địa phương (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Tây Ninh) rà soát, báo cáo kết quả thực hiện Kết luận số 77-KL/TW ngày 02/5/2024 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 170/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội; kết quả, 05 địa phương đã tiến hành rà soát, xử lý 2.161 dự án, cơ sở nhà đất, đã hoàn thành việc xử lý, giải quyết 1.759 dự án, cơ sở nhà đất, đạt 81,39%, với tổng giá trị vốn đầu tư hơn 220 nghìn tỷ đồng, đưa hơn 06 nghìn ha đất vào khai thác, sử dụng, mang lại hiệu quả tích cực.

Thanh tra Chính phủ trân trọng báo cáo và cảm ơn sự quan tâm của cử tri, các đại biểu Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh./.