Cách trả lời khuyết điểm của bản thân khi phỏng vấn

Khi hỏi về khuyết điểm, nhà tuyển dụng không chờ một câu trả lời hoàn hảo. Điều họ muốn thấy là ứng viên có hiểu bản thân không, có trung thực không và có biết cách cải thiện những điểm chưa mạnh của mình hay không.

Vì vậy, phần khó nhất không phải là “có nên nói thật không”, mà là chọn đúng điểm yếu để nói và diễn đạt sao cho không tự làm khó mình. Nếu vẫn chưa rõ mình mạnh hay yếu ở đâu, có thể bắt đầu từ việc nhìn lại điểm mạnh và điểm yếu của bản thân trước khi chuẩn bị cho buổi phỏng vấn.

Ứng viên đang trả lời câu hỏi về khuyết điểm trong buổi phỏng vấn (Hình từ Internet)

Khuyết điểm của bản thân là gì?

Khuyết điểm của bản thân là những hạn chế về kỹ năng, thói quen, cách làm việc, cách giao tiếp hoặc kiến thức khiến hiệu quả công việc chưa đạt như mong muốn. Có điểm yếu không quá ảnh hưởng trong đời sống thường ngày, nhưng khi đi làm lại tác động rõ đến tiến độ, chất lượng công việc hoặc khả năng phối hợp với người khác.

Người được đánh giá cao thường không phải người không có điểm yếu, mà là người biết mình còn thiếu ở đâu và có hướng cải thiện rõ ràng.

Một số khuyết điểm khá phổ biến trong môi trường làm việc gồm:

Cầu toàn quá mức khiến thời gian xử lý công việc bị kéo dài.

Thiếu tự tin khi nói trước đám đông nên khó trình bày ý tưởng rõ ràng.

Quản lý thời gian chưa tốt khi có nhiều đầu việc đến cùng lúc.

Ngoại ngữ còn hạn chế nên mất thêm thời gian khi tiếp cận tài liệu hoặc làm việc với đối tác.

Thiếu kinh nghiệm thực tế nên dễ chậm nhịp ở giai đoạn đầu.

Chưa quen công cụ mới nên cần thêm thời gian để thích nghi.

Dễ ôm việc nên có lúc tự tạo áp lực không cần thiết.

Thiếu quyết đoán trong những tình huống cần chốt nhanh.

Vì sao nhà tuyển dụng hỏi về khuyết điểm?

Đây không đơn thuần là câu hỏi để làm khó ứng viên. Nhà tuyển dụng thường dùng nó để đánh giá nhiều thứ cùng lúc.

Khả năng tự nhận thức: Ứng viên có thật sự hiểu mình hay không.

Mức độ trung thực: Câu trả lời có chân thành hay chỉ cố nói cho đẹp.

Tinh thần cầu tiến: Có nhìn ra vấn đề và chủ động cải thiện không.

Mức độ phù hợp với vị trí: Điểm yếu đó có ảnh hưởng trực tiếp đến công việc đang tuyển hay không.

Nhiều người mất điểm ở câu này vì cố trả lời theo hướng an toàn. Kết quả là chọn những câu sáo rỗng như “tôi không có điểm yếu nào” hoặc “điểm yếu của tôi là làm việc quá chăm”. Kiểu trả lời đó thường tạo cảm giác né tránh, thiếu tự nhiên hoặc chưa thật sự nhìn ra bản thân.

Cũng cần lưu ý rằng câu hỏi về điểm yếu không phải lúc nào cũng được nêu thẳng. Nhiều nơi sẽ hỏi vòng theo kiểu kỹ năng nào còn thiếu, việc gì ở vị trí này còn chưa có kinh nghiệm, từng nhận phản hồi tiêu cực nào chưa, hoặc đồng nghiệp cũ sẽ nhận xét gì về điểm cần cải thiện. Có thể xem thêm những kiểu câu hỏi nhà tuyển dụng thường dùng để khai thác điểm yếu để chuẩn bị kỹ hơn.

Cách trả lời khuyết điểm của bản thân khi phỏng vấn

Đây là phần quan trọng nhất. Một câu trả lời tốt không cần dài, nhưng phải rõ logic và đủ thật để người nghe cảm thấy tin được.

Chuẩn bị trước cách nói về khuyết điểm giúp câu trả lời tự nhiên và thuyết phục hơn (Hình từ Internet)

Chọn khuyết điểm thế nào để không tự làm khó mình?

Trước khi trả lời, nên tự kiểm tra điểm yếu định nêu có phù hợp không. Có thể bám theo 4 tiêu chí ngắn sau:

Có thật: Không nên bịa ra một điểm yếu nghe quá “đẹp”.

Không đụng thẳng vào năng lực cốt lõi của vị trí: Ứng tuyển sales mà nói giao tiếp kém thì rất rủi ro.

Có thể giải thích ngắn gọn: Không nên chọn điểm yếu phải mất quá nhiều lời để biện minh.

Có hướng cải thiện rõ: Đây là phần giúp câu trả lời bớt tiêu cực.

Khi chọn điểm yếu để trả lời, nên tránh nêu đúng phần năng lực cốt lõi của vị trí. Chẳng hạn, ứng tuyển công việc cần giao tiếp nhiều mà nói mình giao tiếp kém, hoặc ứng tuyển công việc cần độ chính xác cao mà nói hay sai chi tiết, thì rất dễ tự làm khó mình.

Nói về khuyết điểm thế nào để không bị mất điểm

Một cách trả lời tương đối an toàn là đi theo mạch này:

Nêu ngắn điểm yếu

Nói ảnh hưởng ở mức vừa phải

Cho thấy đã nhận ra

Chốt bằng cách cải thiện hiện tại

Cách này giúp câu trả lời có chiều sâu hơn việc chỉ nói một câu cụt lủn. Đồng thời, nhà tuyển dụng cũng thấy rõ ứng viên không né tránh.

Có thể hình dung qua một số mẫu thực tế dưới đây.

Cầu toàn

“Tôi có xu hướng kiểm tra khá kỹ chi tiết nên đôi lúc mất nhiều thời gian hơn cần thiết. Sau một thời gian đi làm, tôi nhận ra việc này có thể ảnh hưởng đến tiến độ chung, nên hiện tôi luôn đặt mốc thời gian rõ cho từng phần việc để giữ cân bằng giữa chất lượng và tốc độ.”

Ngại thuyết trình

“Tôi chưa thật sự tự tin khi nói trước đông người. Trước đây điều này khiến tôi hơi chậm khi trình bày ý tưởng trong các buổi họp. Gần đây tôi chủ động nhận những phần trình bày ngắn, đồng thời chuẩn bị trước kỹ hơn để quen dần với áp lực nói trước nhóm.”

Ngoại ngữ còn hạn chế

“Tiếng Anh chuyên ngành chưa phải điểm mạnh của tôi. Khi gặp tài liệu khó, tôi thường cần thêm thời gian để xử lý. Hiện tôi đang học đều mỗi ngày và tập trung vào những nội dung phục vụ trực tiếp cho công việc để cải thiện nhanh hơn.”

Quản lý thời gian chưa tốt

“Trước đây khi nhiều đầu việc đến cùng lúc, tôi có lúc sắp xếp thứ tự ưu tiên chưa hợp lý. Điều này từng khiến tôi bị cuốn vào việc gấp mà quên mất việc quan trọng hơn. Hiện tôi đã chia việc theo mức độ ưu tiên và dùng công cụ nhắc việc để kiểm soát tiến độ tốt hơn.”

Thiếu kinh nghiệm thực tế

“Tôi chưa có nhiều trải nghiệm thực tế ở mảng này nên ở giai đoạn đầu có thể cần thêm thời gian để bắt nhịp. Bù lại, tôi học khá nhanh, chủ động hỏi khi chưa rõ và sẵn sàng nhận việc mới để làm quen nhanh với môi trường.”

Chưa quen công cụ mới

“Tôi thường cần một khoảng thời gian ngắn để làm quen với phần mềm hoặc quy trình mới. Tuy nhiên, khi đã hiểu logic vận hành, tôi thích nghi khá nhanh và có thói quen tự tìm tài liệu để rút ngắn thời gian học.”

Sau khi tham khảo mẫu, vẫn nên chỉnh lại cách nói cho sát với trải nghiệm thực tế của mình. Tên công cụ, bối cảnh công việc hoặc mức độ ảnh hưởng càng thật thì câu trả lời càng dễ tạo thiện cảm. Có thể xem thêm một số cách trình bày thực tế trong phỏng vấn.

Những câu trả lời nên tránh

“Tôi không có điểm yếu nào.”
Nghe như đang né câu hỏi hơn là trả lời thật.

“Tôi không nghĩ mình sẽ mắc sai sót.”
Quá tuyệt đối, thiếu thực tế và dễ làm người nghe mất thiện cảm.

“Điểm yếu của tôi là làm việc quá chăm.”
Đây là kiểu lấy điểm mạnh giả làm điểm yếu nên khá dễ bị nhận ra.

Nêu điểm yếu đụng thẳng vào việc chính của vị trí ứng tuyển
Ví dụ ứng tuyển chăm sóc khách hàng mà nói thiếu kiên nhẫn, ứng tuyển kế toán mà nói hay nhầm số.

Trả lời quá chung chung, không có cách cải thiện
Như vậy câu trả lời chỉ dừng ở việc kể điểm trừ của bản thân.

Làm sao nhận ra và cải thiện khuyết điểm của bản thân?

Nhiều người gặp khó không phải vì không biết trả lời, mà vì thật sự chưa nhìn ra mình yếu ở đâu. Lúc này nên bắt đầu từ những tín hiệu thực tế trong công việc hằng ngày.

Nhìn lại những lỗi lặp lại nhiều lần: việc gì hay bị nhắc, hay làm chậm, hay sửa đi sửa lại.

Xem phản hồi từ quản lý hoặc đồng nghiệp: đôi khi người ngoài nhìn rõ hơn bản thân.

Để ý việc mình thường né: thường né làm cũng là dấu hiệu của một điểm chưa mạnh.

So năng lực hiện tại với yêu cầu công việc: thiếu chỗ nào thì đó là nơi cần bù dần.

Khi đã xác định được điểm yếu, bước tiếp theo cần hành động cụ thể thay vì những mục tiêu mơ hồ.

Sửa từng điểm một thay vì ôm quá nhiều thứ cùng lúc.

Đặt mục tiêu nhỏ và rõ như mỗi tuần luyện một kỹ năng cụ thể.

Luyện trong tình huống thật để thay đổi bền hơn.

Theo dõi tiến bộ trong đủ lâu vì đa số điểm yếu không thể sửa sau vài ngày.

Kết luận

Trước buổi phỏng vấn tới, chỉ cần làm một việc đơn giản: chọn đúng một điểm yếu, viết ra ba ý ngắn gồm điểm yếu là gì, nó từng ảnh hưởng thế nào và hiện đang sửa ra sao. Chỉ cần chuẩn bị được như vậy, câu trả lời sẽ tự nhiên hơn nhiều và khó bị rơi vào kiểu nói gượng hoặc sáo rỗng.