Nghị quyết 196/NQ-CP năm 2026 về tiếp thu, giải trình dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) do Chính phủ ban hành

CHÍNH PHỦ
-------

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------

Số: 196/NQ-CP

Hà Nội, ngày 23 tháng 7 năm 2026

Nơi nhận:
- Thủ tướng, các Phó Thủ tướng Chính phủ;
- Các Bộ, cơ quan ngang Bộ;
- Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội;
- Văn phòng Quốc hội;
- VPCP: BTCN, các PCN, Trợ lý TTg, các Vụ, Cục;
- Lưu: VT, PL (02).

TM. CHÍNH PHỦ
KT. THỦ TƯỚNG
PHÓ THỦ TƯỚNG




Lê Tiến Châu

Phương án

Số lượng TVCP lựa chọn

Đồng ý

23

Không đồng ý

0

Ý kiến khác:

- Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn: “Đồng ý” với 02 nội dung lấy ý kiến nêu trên; đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, cân nhắc các ý kiến nêu dưới đây: 1. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung quy định để làm rõ nội dung tại khoản 4 Điều 5: “Khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số; trang bị phương tiện kỹ thuật; bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật nhà nước và thông tin khác được pháp luật bảo vệ” và khoản 1 Điều 25: “Hòa giải được tiến hành bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến với sự tham gia của các bên...” Lý do: Dự thảo Luật khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, hòa giải trực tuyến nhưng thiếu cơ chế bảo đảm tính xác thực danh tính, bảo mật thông tin cá nhân và giá trị pháp lý của kết quả hòa giải trực tuyến. Việc quy định hòa giải trực tuyến là một phương thức hòa giải nhưng chưa quy định cụ thể giao cho tổ chức, cá nhân nào bảo đảm cơ sở vật chất. Ngoài ra, cũng chưa có quy định về hạ tầng, thiết bị bảo đảm phục vụ công tác hòa giải trực tuyến dễ dẫn đến làm lộ thông tin, thiếu bảo mật dữ liệu cá nhân, nhất là trong các vụ việc hòa giải liên quan đến hôn nhân và gia đình. 2. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc quy định về quyền của hòa giải viên tại khoản 9 Điều 11: “Được đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã, lực lượng Công an cấp xã có phương án bảo đảm an ninh, trật tự khi tiến hành hòa giải trong trường hợp nhận thấy mâu thuẫn, tranh chấp ...” và trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã tại điểm i khoản 2 Điều 32: “Chỉ đạo lực lượng Công an cấp xã bảo đảm an ninh, trật tự trong quá trình hòa giải trên cơ sở đề nghị trực tiếp của hòa giải viên”. Lý do: Quy định “nhận thấy” mang tính chủ quan, định tính, có thể dẫn đến việc mời lực lượng công an can thiệp vào các tranh chấp, mâu thuẫn dân sự, không phù hợp với nguyên tắc tổ chức, hoạt động hòa giải ở cơ sở được quy định tại Điều 4 của dự thảo Luật: “Tôn trọng sự tự nguyện của các bên; không bắt buộc, áp đặt các bên trong hòa giải ở cơ sở; Hoạt động hòa giải được tiến hành linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế và đặc điểm của từng vụ, việc hòa giải”.

- Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng: Đồng ý thông qua sau khi Bộ Tư pháp nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ, hợp lý, đúng quy định các ý kiến TVCP.

- Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng: Đồng ý với điều kiện Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của TVCP và kiến nghị của VPCP tại Báo cáo số 7152/BC-VPCP ngày 21/7/2026; chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát về kỹ thuật lập pháp, bảo đảm không trùng lặp với các quy định pháp luật hiện hành, rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện nhiệm vụ hòa giải ở cơ sở; Rà soát kỹ, hoàn thiện dự thảo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Báo cáo của Chính phủ về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và dự thảo Nghị quyết của Chính phủ thông qua nội dung tiếp thu, giải trình đối với dự án Luật hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) để trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ theo đúng quy định.

- Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn: Bộ Tài chính chỉ đồng ý sau khi Bộ Tư pháp tiếp thu đầy đủ ý kiến gửi kèm theo”, cụ thể như sau: 1. Dự thảo tại Điều 6 Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) quy định: “1. Nhà nước bảo đảm kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở từ nguồn ngân sách nhà nước. Ngân sách trung ương hỗ trợ đối với các địa phương chưa cân đối được ngân sách để thực hiện công tác hòa giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật. 2. Khuyến khích các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sử dụng nguồn kinh phí hợp pháp hỗ trợ công tác hòa giải ở cơ sở. 3. Việc quản lý, sử dụng kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở thực hiện theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và quy định khác của pháp luật có liên quan. 4. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.” Luật Hòa giải ở cơ sở hiện hành đang quy định “Nhà nước hỗ trợ kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở”, trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã có Thông tư số 56/2023/TT-BTC hướng dẫn về kinh phí thực hiện. Đồng thời, quy định “Ngân sách trung ương hỗ trợ đối với các địa phương...” là chưa phù hợp với quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 (Điều 9). Do đó, để bảo đảm theo đúng pháp luật về ngân sách nhà nước, đề nghị bỏ quy định tại đoạn 2 khoản 1, Điều 6 dự thảo Luật và chỉnh lý lại Điều 6 theo hướng “Kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở được hỗ trợ từ nguồn ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước” (và không giao Chính phủ hướng dẫn Điều này).

2. Tại Điểm b khoản 2 Điều 19 dự thảo Luật vẫn quy định các chế độ, chính sách cho người được mời tham gia hòa giải. Đây là nội dung chính sách mới so với Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 và chưa có đánh giá. Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bỏ quy định chính sách này để bảo đảm thực hiện đúng tinh thần Kết luận số 226/KL-TW ngày 11/12/2025, Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 21/5/2018, Kết luận số 83-KL/TW của Bộ Chính trị với quy định không đưa nội dung về công tác cán bộ, chế độ, chính sách vào văn bản quy định về chuyên môn, nghiệp vụ. (Nội dung này đã được Bộ Tài chính có ý kiến tại Công văn số 7695/BTC-PC ngày 08/6/2026 gửi Bộ Tư pháp).

Phương án

Số lượng TVCP lựa chọn

Đồng ý

23

Không đồng ý

0

Ý kiến khác:

- Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong: đồng ý thông qua sau khi Bộ Tư pháp tiếp thu, giải trình đầy đủ, hợp lý ý kiến TVCP.

- Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng: Đồng ý thông qua sau khi Bộ Tư pháp nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ, hợp lý, đúng quy định các ý kiến TVCP.

- Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng: Đồng ý với điều kiện Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của TVCP và kiến nghị của VPCP tại Báo cáo số 7152/BC-VPCP ngày 21/7/2026; chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát về kỹ thuật lập pháp, bảo đảm không trùng lặp với các quy định pháp luật hiện hành, rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện nhiệm vụ hòa giải ở cơ sở; Rà soát kỷ, hoàn thiện dự thảo Tờ trình của Chính phủ, dự thảo Báo cáo của Chính phủ về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và dự thảo Nghị quyết của Chính phủ thông qua nội dung tiếp thu, giải trình đối với dự án Luật hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) để trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ theo đúng quy định.