Công văn 4760/BYT-VPB năm 2025 trả lời kiến nghị cử tri Thành phố Cần Thơ gửi tới trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV do Bộ Y tế ban hành
Số hiệu | 4760/BYT-VPB |
Ngày ban hành | 21/07/2025 |
Ngày có hiệu lực | 21/07/2025 |
Loại văn bản | Công văn |
Cơ quan ban hành | Bộ Y tế |
Người ký | Đào Hồng Lan |
Lĩnh vực | Bộ máy hành chính,Thể thao - Y tế |
BỘ Y TẾ |
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
Số:
4760/BYT-VPB |
Hà Nội, ngày 21 tháng 7 năm 2025 |
Kính gửi: Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Cần Thơ
Bộ Y tế nhận được Công văn số 602/BDN ngày 21/5/2025 của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát về việc trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, trong đó có một số kiến nghị của cử tri Thành phố Cần Thơ (bao gồm kiến nghị của cử tri tỉnh Sóc Trăng và Hậu Giang trước đây).
Bộ Y tế xin trả lời đối với kiến nghị liên quan đến lĩnh vực quản lý của ngành Y tế, cụ thể như sau:
Ngày 29/11/2024, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và Luật Đấu thầu. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 71/2025/NĐ-CP ngày 28/3/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 35/2021/NĐ-CP ngày 29/3/2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Nghị định số 71/2025/NĐ-CP đã bãi bỏ quy định giới hạn về lĩnh vực, quy mô đầu tư đối với các dự án PPP thuộc lĩnh vực y tế mà trước đó được quy định tại Điều 2 Nghị định số 35/2021/NĐ-CP. Điều này giúp mở rộng và tăng cường thu hút các nguồn lực từ khu vực ngoài nhà nước đầu tư vào tất cả các lĩnh vực của ngành y tế.
Tại khoản 32 Điều 1 Nghị định số 71/2025/NĐ-CP, Chính phủ quy định: “Trong trường hợp cần thiết, các bộ, cơ quan ngang bộ căn cứ điều kiện đặc thù (nếu có) của ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý hướng dẫn nội dung về chỉ tiêu hiệu quả kinh tế xã hội, khung lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư, chỉ số đánh giá chất lượng, thời hạn khấu hao công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi; nội dung hợp đồng dự án và các nội dung cần thiết khác. Trường hợp chưa có hướng dẫn theo quy định tại khoản này, cơ quan có thẩm quyền tổ chức chuẩn bị dự án, lựa chọn nhà đầu tư, ký kết và thực hiện hợp đồng dự án PPP theo quy định của Luật PPP, Nghị định này và pháp luật có liên quan”.
Như vậy, Nghị định số 35/2021/NĐ-CP và Nghị định số 71/2025/NĐ-CP đã có những quy định cụ thể, khả thi về quy trình, thủ tục thực hiện dự án đầu tư PPP nói chung và lĩnh vực y tế nói riêng mà không phải đợi các Bộ chuyên ngành ban hành Thông tư hướng dẫn về quy trình, thủ tục thực hiện dự án PPP theo lĩnh vực chuyên ngành như trước đây giúp cắt giảm thủ tục, thời gian và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án PPP.
Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 44/2024/TT-BYT ngày 23/12/2024 quy định về Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật và Định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ kiểm nghiệm mẫu thuốc, nguyên liệu làm thuốc. Hiện nay, Bộ Y tế đang thành lập Hội đồng định giá để thực hiện công tác thẩm định phương án giá trên cơ sở định mức đã được ban hành. Sau khi hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định pháp luật, Bộ Y tế sẽ tiếp tục xem xét việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số 35/2017/TT- BYT cho phù hợp, bảo đảm mức giá dịch vụ được xây dựng trên nguyên tắc tính đúng, tính đủ, tạo điều kiện cho các đơn vị thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm nghiệm phục vụ công tác quản lý nhà nước và bảo đảm chất lượng thuốc.
(1) Ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công theo quy định tại Nghị định số 32/2019/NĐ-CP của Chính phủ thuộc lĩnh vực y tế;
(2) Tham mưu Chính phủ ban hành các văn bản: Sửa đổi bổ sung hoặc thay thế Quyết định số 73/2011/QĐ-TTg ngày 28/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù đối với công chức, viên chức, người lao động trong các cơ sở y tế công lập và chế độ phụ cấp phòng, chống dịch; Quyết định số 75/2009/QĐ-TTg ngày 11/5/2009 của Chính phủ về việc quy định chế độ phụ cấp đối với nhân viên y tế thôn, bản.
Về việc ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công thuộc lĩnh vực y tế theo quy định tại Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ: hiện nay, Bộ Y tế đang nghiên cứu, xây dựng hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực y tế, bảo đảm phù hợp với đặc điểm chuyên môn của từng nhóm dịch vụ và yêu cầu quản lý theo hướng nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Việc xây dựng hệ thống tiêu chí này đang được thực hiện trên cơ sở rà soát các quy định hiện hành và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả trong thực tiễn triển khai.
Về việc tham mưu Chính phủ ban hành các văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế: Bộ Y tế đã và đang phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, rà soát tổng thể các chính sách đãi ngộ, phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế để đề xuất sửa đổi, bổ sung phù hợp với yêu cầu thực tiễn và định hướng cải cách chính sách tiền lương. Nội dung này được lồng ghép trong quá trình xây dựng dự thảo Nghị định quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù đối với công chức, viên chức, người lao động trong cơ sở y tế công lập, chế độ phụ cấp phòng, chống dịch và chế độ hỗ trợ nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố; dự kiến hoàn thành trong trong tháng 9/2025. Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để khẩn trương hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định, trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành, bảo đảm thống nhất trong hệ thống chính sách và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Hiện nay, Bộ Y tế đang nghiên cứu, xây dựng và triển khai các nội dung chuyên môn liên quan đến phương thức thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo định suất và theo nhóm chẩn đoán liên quan (Diagnosis Related Groups - DRG), nhằm từng bước đổi mới phương thức thanh toán bảo hiểm y tế theo hướng minh bạch, hiệu quả và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Đối với phương thức thanh toán theo DRG, Bộ Y tế đã phối hợp với một số bệnh viện trực thuộc Bộ và các đơn vị liên quan tổ chức rà soát, đánh giá thực trạng, đồng thời xây dựng dự thảo Quyết định thay thế Quyết định số 4440/QĐ- BYT ngày 27/10/2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế về ban hành danh mục phẫu thuật, thủ thuật quốc tế ICD-9-CM, phục vụ cho việc áp dụng phương thức thanh toán theo nhóm chẩn đoán. Song song với đó, Bộ Y tế cũng đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính (Bảo hiểm xã hội Việt Nam) để triển khai khai thác, sử dụng và chuẩn hóa dữ liệu chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế nhằm kiểm chuẩn thuật toán phân loại nhóm chẩn đoán và xác định các tham số liên quan phục vụ cho việc xây dựng định mức thanh toán phù hợp.
Việc xây dựng và ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể liên quan đến phương thức thanh toán DRG cần được thực hiện trên cơ sở kết quả thử nghiệm, đánh giá tác động thực tiễn và bảo đảm tính đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, trong đó có Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15 và Luật Bảo hiểm y tế (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, hoàn thiện các quy định hướng dẫn triển khai phương thức thanh toán mới trong thời gian tới theo lộ trình phù hợp.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc quản lý, sử dụng và thanh toán, quyết toán các nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19, Bộ Y tế đã phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về nội dung này.
Cụ thể, Bộ Y tế đã có các Tờ trình số 233/TTr-BYT ngày 21/02/2025 và số 551/TTr-BYT ngày 28/4/2025 báo cáo Chính phủ về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ, đồng thời kèm theo dự thảo Tờ trình Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về nội dung liên quan đến việc giải quyết các tồn đọng trong thanh quyết toán nguồn lực phòng, chống dịch.
Trên cơ sở ý kiến góp ý của các thành viên Chính phủ được tổng hợp tại Công văn số 4315/VPCP-KGVX ngày 16/5/2025 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ đã chủ trì cuộc họp liên ngành ngày 27/5/2025 và kết luận giao Bộ Y tế chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ (thay vì Nghị quyết như ban đầu) để giải quyết toàn diện và có hiệu lực pháp lý cao hơn cho các nội dung tồn đọng.
Ngày 03/7/2025 Bộ Y tế đã có Tờ trình số 897/TTr-BYT gửi Chính phủ về việc Dự thảo Báo cáo tình hình triển khai thi hành Nghị quyết số 99/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội Giám sát chuyên đề về việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19; việc thực hiện chính sách, pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng của Chính phủ gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Hiện nay, Bộ Y tế đang hoàn thiện hồ sơ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, hồ sơ báo cáo Trình Chính phủ ban hành Nghị định giải quyết vấn đề nêu trên.
1. Chất Vàng O và tác hại đến sức khỏe con người:
Chất vàng ô có tên khoa học là Auramine, tên thương mại là Auramine Base; Auramine N Base; Auramine O Base; Auramine OAF; Auramine OO; Auramine SS; Baso Yellow 124; Brilliant Oil Yellow; Orient Oil Yellow 101; và Waxoline Yellow O.[1]
Auramine không có mặt trong tự nhiên. Auramine là một loại thuốc nhuộm huỳnh quang thường được sử dụng trong nhuộm mô vi sinh vật học (đặc biệt trong nhuộm Ziehl-Neelsen để phát hiện Mycobacterium tuberculosis), cũng như trong công nghiệp như thuốc nhuộm cho giấy, da, và sơn.[1,2]
BỘ Y TẾ |
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
Số:
4760/BYT-VPB |
Hà Nội, ngày 21 tháng 7 năm 2025 |
Kính gửi: Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Cần Thơ
Bộ Y tế nhận được Công văn số 602/BDN ngày 21/5/2025 của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát về việc trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, trong đó có một số kiến nghị của cử tri Thành phố Cần Thơ (bao gồm kiến nghị của cử tri tỉnh Sóc Trăng và Hậu Giang trước đây).
Bộ Y tế xin trả lời đối với kiến nghị liên quan đến lĩnh vực quản lý của ngành Y tế, cụ thể như sau:
Ngày 29/11/2024, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và Luật Đấu thầu. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 71/2025/NĐ-CP ngày 28/3/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 35/2021/NĐ-CP ngày 29/3/2021 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Nghị định số 71/2025/NĐ-CP đã bãi bỏ quy định giới hạn về lĩnh vực, quy mô đầu tư đối với các dự án PPP thuộc lĩnh vực y tế mà trước đó được quy định tại Điều 2 Nghị định số 35/2021/NĐ-CP. Điều này giúp mở rộng và tăng cường thu hút các nguồn lực từ khu vực ngoài nhà nước đầu tư vào tất cả các lĩnh vực của ngành y tế.
Tại khoản 32 Điều 1 Nghị định số 71/2025/NĐ-CP, Chính phủ quy định: “Trong trường hợp cần thiết, các bộ, cơ quan ngang bộ căn cứ điều kiện đặc thù (nếu có) của ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý hướng dẫn nội dung về chỉ tiêu hiệu quả kinh tế xã hội, khung lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư, chỉ số đánh giá chất lượng, thời hạn khấu hao công trình, hệ thống cơ sở hạ tầng trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi; nội dung hợp đồng dự án và các nội dung cần thiết khác. Trường hợp chưa có hướng dẫn theo quy định tại khoản này, cơ quan có thẩm quyền tổ chức chuẩn bị dự án, lựa chọn nhà đầu tư, ký kết và thực hiện hợp đồng dự án PPP theo quy định của Luật PPP, Nghị định này và pháp luật có liên quan”.
Như vậy, Nghị định số 35/2021/NĐ-CP và Nghị định số 71/2025/NĐ-CP đã có những quy định cụ thể, khả thi về quy trình, thủ tục thực hiện dự án đầu tư PPP nói chung và lĩnh vực y tế nói riêng mà không phải đợi các Bộ chuyên ngành ban hành Thông tư hướng dẫn về quy trình, thủ tục thực hiện dự án PPP theo lĩnh vực chuyên ngành như trước đây giúp cắt giảm thủ tục, thời gian và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án PPP.
Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 44/2024/TT-BYT ngày 23/12/2024 quy định về Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật và Định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ kiểm nghiệm mẫu thuốc, nguyên liệu làm thuốc. Hiện nay, Bộ Y tế đang thành lập Hội đồng định giá để thực hiện công tác thẩm định phương án giá trên cơ sở định mức đã được ban hành. Sau khi hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định pháp luật, Bộ Y tế sẽ tiếp tục xem xét việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số 35/2017/TT- BYT cho phù hợp, bảo đảm mức giá dịch vụ được xây dựng trên nguyên tắc tính đúng, tính đủ, tạo điều kiện cho các đơn vị thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm nghiệm phục vụ công tác quản lý nhà nước và bảo đảm chất lượng thuốc.
(1) Ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công theo quy định tại Nghị định số 32/2019/NĐ-CP của Chính phủ thuộc lĩnh vực y tế;
(2) Tham mưu Chính phủ ban hành các văn bản: Sửa đổi bổ sung hoặc thay thế Quyết định số 73/2011/QĐ-TTg ngày 28/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù đối với công chức, viên chức, người lao động trong các cơ sở y tế công lập và chế độ phụ cấp phòng, chống dịch; Quyết định số 75/2009/QĐ-TTg ngày 11/5/2009 của Chính phủ về việc quy định chế độ phụ cấp đối với nhân viên y tế thôn, bản.
Về việc ban hành tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công thuộc lĩnh vực y tế theo quy định tại Nghị định số 32/2019/NĐ-CP ngày 10/4/2019 của Chính phủ: hiện nay, Bộ Y tế đang nghiên cứu, xây dựng hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước trong lĩnh vực y tế, bảo đảm phù hợp với đặc điểm chuyên môn của từng nhóm dịch vụ và yêu cầu quản lý theo hướng nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Việc xây dựng hệ thống tiêu chí này đang được thực hiện trên cơ sở rà soát các quy định hiện hành và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả trong thực tiễn triển khai.
Về việc tham mưu Chính phủ ban hành các văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế: Bộ Y tế đã và đang phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, rà soát tổng thể các chính sách đãi ngộ, phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế để đề xuất sửa đổi, bổ sung phù hợp với yêu cầu thực tiễn và định hướng cải cách chính sách tiền lương. Nội dung này được lồng ghép trong quá trình xây dựng dự thảo Nghị định quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù đối với công chức, viên chức, người lao động trong cơ sở y tế công lập, chế độ phụ cấp phòng, chống dịch và chế độ hỗ trợ nhân viên y tế thôn, bản, tổ dân phố; dự kiến hoàn thành trong trong tháng 9/2025. Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để khẩn trương hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định, trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành, bảo đảm thống nhất trong hệ thống chính sách và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Hiện nay, Bộ Y tế đang nghiên cứu, xây dựng và triển khai các nội dung chuyên môn liên quan đến phương thức thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế theo định suất và theo nhóm chẩn đoán liên quan (Diagnosis Related Groups - DRG), nhằm từng bước đổi mới phương thức thanh toán bảo hiểm y tế theo hướng minh bạch, hiệu quả và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Đối với phương thức thanh toán theo DRG, Bộ Y tế đã phối hợp với một số bệnh viện trực thuộc Bộ và các đơn vị liên quan tổ chức rà soát, đánh giá thực trạng, đồng thời xây dựng dự thảo Quyết định thay thế Quyết định số 4440/QĐ- BYT ngày 27/10/2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế về ban hành danh mục phẫu thuật, thủ thuật quốc tế ICD-9-CM, phục vụ cho việc áp dụng phương thức thanh toán theo nhóm chẩn đoán. Song song với đó, Bộ Y tế cũng đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính (Bảo hiểm xã hội Việt Nam) để triển khai khai thác, sử dụng và chuẩn hóa dữ liệu chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế nhằm kiểm chuẩn thuật toán phân loại nhóm chẩn đoán và xác định các tham số liên quan phục vụ cho việc xây dựng định mức thanh toán phù hợp.
Việc xây dựng và ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể liên quan đến phương thức thanh toán DRG cần được thực hiện trên cơ sở kết quả thử nghiệm, đánh giá tác động thực tiễn và bảo đảm tính đồng bộ với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, trong đó có Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15 và Luật Bảo hiểm y tế (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, hoàn thiện các quy định hướng dẫn triển khai phương thức thanh toán mới trong thời gian tới theo lộ trình phù hợp.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong việc quản lý, sử dụng và thanh toán, quyết toán các nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19, Bộ Y tế đã phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về nội dung này.
Cụ thể, Bộ Y tế đã có các Tờ trình số 233/TTr-BYT ngày 21/02/2025 và số 551/TTr-BYT ngày 28/4/2025 báo cáo Chính phủ về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ, đồng thời kèm theo dự thảo Tờ trình Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về nội dung liên quan đến việc giải quyết các tồn đọng trong thanh quyết toán nguồn lực phòng, chống dịch.
Trên cơ sở ý kiến góp ý của các thành viên Chính phủ được tổng hợp tại Công văn số 4315/VPCP-KGVX ngày 16/5/2025 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ đã chủ trì cuộc họp liên ngành ngày 27/5/2025 và kết luận giao Bộ Y tế chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định của Chính phủ (thay vì Nghị quyết như ban đầu) để giải quyết toàn diện và có hiệu lực pháp lý cao hơn cho các nội dung tồn đọng.
Ngày 03/7/2025 Bộ Y tế đã có Tờ trình số 897/TTr-BYT gửi Chính phủ về việc Dự thảo Báo cáo tình hình triển khai thi hành Nghị quyết số 99/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội Giám sát chuyên đề về việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống dịch COVID-19; việc thực hiện chính sách, pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng của Chính phủ gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Hiện nay, Bộ Y tế đang hoàn thiện hồ sơ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, hồ sơ báo cáo Trình Chính phủ ban hành Nghị định giải quyết vấn đề nêu trên.
1. Chất Vàng O và tác hại đến sức khỏe con người:
Chất vàng ô có tên khoa học là Auramine, tên thương mại là Auramine Base; Auramine N Base; Auramine O Base; Auramine OAF; Auramine OO; Auramine SS; Baso Yellow 124; Brilliant Oil Yellow; Orient Oil Yellow 101; và Waxoline Yellow O.[1]
Auramine không có mặt trong tự nhiên. Auramine là một loại thuốc nhuộm huỳnh quang thường được sử dụng trong nhuộm mô vi sinh vật học (đặc biệt trong nhuộm Ziehl-Neelsen để phát hiện Mycobacterium tuberculosis), cũng như trong công nghiệp như thuốc nhuộm cho giấy, da, và sơn.[1,2]
Nguy cơ tác hại của Auramine trong thực phẩm đến sức khỏe con người được báo cáo qua một số nghiên cứu như sau:
- Độc tính cấp[3]
+ Đường tiếp xúc: Tiêu hóa, hô hấp, da, và niêm mạc.
+ Triệu chứng cấp tính: Nuốt phải Auramine có thể gây buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, và tiêu chảy. Tiếp xúc qua da hoặc hít phải có thể gây kích ứng da, mắt, và đường hô hấp.
+ Gan: Một trong những cơ quan bị ảnh hưởng rõ nhất là gan. Có báo cáo cho thấy Auramine gây tổn thương gan cấp tính ở động vật thí nghiệm.
- Độc tính mãn tính[3]
+ Tiếp xúc lâu dài, ngay cả ở liều thấp, có thể dẫn đến các tổn thương mãn tính cho gan và thận, và làm tăng nguy cơ phát triển ung thư.
+ Các nghiên cứu cũng ghi nhận hiện tượng tăng men gan, tăng tế bào dị dạng và tổn thương tế bào tại các mô đích sau phơi nhiễm kéo dài.
- Tính gây đột biến gen và ung thư[4]
+ Các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng Auramine có thể gây đột biến gen, tổn thương DNA, và có khả năng gây ung thư, đặc biệt là ung thư gan.
+ Williams & Bonser[5] (1962) đã thực hiện một nghiên cứu cơ bản cho thấy việc cho chuột và chuột cống uống auramine dẫn đến sự phát triển của u gan (khối u ở gan). Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng sớm về khả năng gây ung thư gan của hợp chất này.
+ Martelli và cộng sự[6] (1998) đã đánh giá tác động gây độc gen của auramine trên tế bào gan nguyên phát của chuột và người, cũng như trên chuột nguyên vẹn. Nghiên cứu cho thấy auramine gây tổn thương DNA, cho thấy khả năng gây đột biến gen của nó.
+ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã xếp Auramine vào Nhóm 2B, tức là "có thể gây ung thư cho người". Phân loại này dựa trên bằng chứng đầy đủ từ các nghiên cứu trên động vật, mặc dù dữ liệu trên người còn hạn chế[7]. (Theo Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế của WHO (IARC), việc phân nhóm các chất có khả năng gây ung thư như sau: Nhóm 1: Đã xác định gây ung thư ở người (Carcinogenic to humans); Nhóm 2A: Có thể gây ung thư (bằng chứng hạn chế ở người, đầy đủ ở động vật) (Probably carcinogenic to humans); Nhóm 2B: Có thể gây ung thư (bằng chứng hạn chế ở cả người và động vật) (Possibly carcinogenic to humans); Nhóm 3: Chưa đủ bằng chứng (Not classifiable)).
+ Có báo cáo dịch tễ học cho thấy công nhân làm việc trong ngành sản xuất auramine có nguy cơ cao hơn mắc ung thư bàng quang.
2. Về nguồn gốc của chất Vàng O trong quả sầu riêng và cách loại bỏ chất Vàng O ra khỏi quả sầu riêng:
Căn cứ Điều 63 Luật An toàn thực phẩm, sầu riêng là sản phẩm thuộc phân công quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đối với câu hỏi liên quan đến nguồn gốc của chất Vàng O trong quả sầu riêng và cách loại bỏ chất Vàng O ra khỏi quả sầu riêng, đề nghị cử tri gửi kiến nghị tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường để được trả lời.
Về tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế tại các cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế: Thời gian qua, Bộ Y tế đã nhận được phản ánh từ một số địa phương và người dân về tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế tại một số cơ sở khám, chữa bệnh, ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh tham gia bảo hiểm y tế (BHYT). Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những khó khăn trong công tác đấu thầu, mua sắm tập trung, đặc biệt là trong quá trình chuyển đổi quy định và thực hiện các hướng dẫn mới theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 24/2024/NĐ-CP ngày 27/2/2024 của Chính phủ. Ngoài ra, việc chậm phê duyệt danh mục, dự toán, thay đổi hướng dẫn kỹ thuật hoặc tạm thời thiếu nguồn cung từ nhà sản xuất cũng ảnh hưởng đến khả năng cung ứng liên tục thuốc và vật tư y tế. Bộ Y tế đã, đang và sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các đơn vị liên quan để tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ mua sắm, bảo đảm cung ứng thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế phục vụ khám chữa bệnh, đặc biệt là khám chữa bệnh BHYT.
Ngày 27/11/2024, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, trong đó có quy định về điều chuyển thuốc, thiết bị y tế giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi thuốc, thiết bị y tế không có sẵn và không thể thay thế. Sau khi Luật có hiệu lực, cùng với các quy định và giải pháp khác, tình trạng người bệnh phải tự mua thuốc, thiết bị y tế sẽ cơ bản được khắc phục, đảm bảo quyền lợi của người tham gia BHYT. Bên cạnh đó, để bảo đảm quyền lợi BHYT trong trường hợp người bệnh phải tự chi trả do cơ sở y tế không cung ứng được thuốc, thiết bị y tế, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 22/2024/TT-BYT ngày 18/10/2024 quy định về thanh toán chi phí thuốc, thiết bị y tế trực tiếp cho người có thẻ BHYT đi khám bệnh, chữa bệnh. Thông tư này quy định rõ điều kiện, phạm vi và quy trình thanh toán trực tiếp, tạo cơ sở pháp lý để người bệnh được bảo vệ quyền lợi trong những tình huống bất khả kháng, hạn chế việc người dân phải tự trả chi phí ngoài phạm vi BHYT mà không được bù hoàn.
Về nội dung hỗ trợ mua BHYT cho học sinh: Theo quy định tại Luật Bảo hiểm y tế số 23/2024/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), học sinh là đối tượng tham gia BHYT bắt buộc và được Nhà nước hỗ trợ 50% mức đóng BHYT, nhằm bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe ban đầu cho thế hệ trẻ và thực hiện lộ trình bao phủ BHYT toàn dân.
Thời gian qua, tình trạng sản xuất, kinh doanh thực phẩm và thuốc giả diễn biến phức tạp, đặc biệt là các sản phẩm sử dụng hàng ngày như sữa bột, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuốc, mỹ phẩm. Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt qua các văn bản như Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 17/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới, Công điện số 40/CĐ-TTg ngày 17/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ về xử lý vụ việc sản xuất, phân phối sữa giả, Công điện số 41/CĐ-TTg ngày 17/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ về xử lý vụ việc sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, Công điện số 55/CĐ-TTg ngày 02/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phối hợp, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân liên quan đến sản xuất, buôn bán thuốc chữa bệnh giả, sữa giả và thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả và Công điện số 65/CĐ-TTg ngày 15/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ về mở đợt cao điểm đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, các văn bản của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả trong lĩnh vực dược phẩm và thực phẩm.
Từ năm 2020 đến tháng 5/2025, ngành Y tế đã kiểm tra 1.966.516 cơ sở, xử lý 50.365 cơ sở vi phạm, phạt tổng cộng 247,24 tỷ đồng, áp dụng các biện pháp bổ sung như đình chỉ hoạt động, tiêu hủy sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc hết hạn sử dụng và chuyển 31 vụ việc cho cơ quan điều tra. Trong lĩnh vực dược, Bộ Y tế kiểm tra định kỳ 30% cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc. Năm 2024, Bộ Y tế (Cục Quản lý Dược và Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền) thực hiện 80 đoàn kiểm tra GMP, 130 đoàn kiểm tra GSP và Thanh tra Bộ thực hiện 50 đoàn thanh tra, phạt 2,5 tỷ đồng. Hệ thống kiểm nghiệm lấy 43.000 mẫu thuốc, phát hiện 228 mẫu không đạt chất lượng và 23 mẫu nghi giả (chủ yếu cefixim, cefuroxime, mebendazole), xử lý 65 mẫu thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng, thu hồi 10 lô thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng và 04 loại thuốc tự nguyện thu hồi; ban hành 18 Công văn cảnh báo về thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc.
Chế tài xử phạt vi phạm an toàn thực phẩm và thuốc giả đã được quy định tại Bộ Luật Hình sự; Luật Dược số 105/2016/QH13 nghiêm cấm sản xuất, kinh doanh thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hoặc không đạt tiêu chuẩn chất lượng, đồng thời yêu cầu tất cả cơ sở tham gia hoạt động dược (sản xuất, nhập khẩu, bảo quản, bán buôn, bán lẻ) phải đáp ứng các tiêu chuẩn Thực hành tốt như GMP, GSP, và GLP; Nghị định số 115/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm; Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế; Nghị định số 124/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 115/2018/NĐ-CP ngày 04/9/2018 và Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ. Bộ Y tế cũng đã có hệ thống các Thông tư hướng dẫn và quản lý chất lượng thuốc, nguyên liệu làm thuốc[8]. Ngày 09/4/2025, Bộ Y tế có Báo cáo số 421/BC-BYT về việc tăng mức chế tài xử phạt đối với vi phạm về an toàn thực phẩm báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, đề xuất tăng mức chế tài xử phạt đối với vi phạm an toàn thực phẩm và sửa đổi, bổ sung Nghị định số 115/2018/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 124/2021/NĐ-CP, đề xuất tăng mức phạt 1,2 đến 2 lần cho các hành vi như sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, phụ gia cấm, quảng cáo sai quy định.
Bộ Y tế đã tích cực phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương để tăng cường quản lý an toàn thực phẩm và phòng chống thuốc giả. Theo Quy chế phối hợp số 03/QC-BCA-BYT ngày 18/11/2024, Bộ Y tế và Bộ Công an thường xuyên chia sẻ thông tin, tài liệu và phối hợp xử lý các vụ việc nghiêm trọng, như các vụ thuốc giả tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Thanh Hóa trong năm 2023-2024. Bộ Y tế cũng phối hợp với Bộ Công Thương, gửi văn bản yêu cầu quản lý kinh doanh thuốc, thực phẩm chức năng trên sàn thương mại điện tử; phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để xử lý quảng cáo không đúng quy định trên mạng internet.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế tiếp tục hoàn thiện và trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, xây dựng Luật An toàn thực phẩm sửa đổi; trong đó, đề xuất tăng chế tài xử phạt về an toàn thực phẩm; xây dựng và ban hành quy định kinh doanh thuốc qua kênh trực tuyến. Đẩy mạnh hoạt động hậu kiểm, lấy mẫu kiểm nghiệm sản phẩm dễ làm giả (sữa, thực phẩm bảo vệ sức khỏe), phối hợp điều tra đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả, chuyển ngay vụ việc có dấu hiệu hình sự cho cơ quan công an. Đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường chỉ đạo Sở Y tế phối hợp cơ quan điều tra xử lý nghiêm vụ việc.
Bộ Y tế trân trọng kính gửi Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Cần Thơ để biết, thông tin tới cử tri.
Xin trân trọng cảm ơn./.
|
BỘ TRƯỞNG |
[1] WHO, IARC, IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans VOLUME 99 Some Aromatic Amines, Organic Dyes, and Related Exposures: 124, 126, 127, 2010
[1,2] Nontuberculous Mycobacterial Infections: Comparison of the Fluorescent Auramine-O and Ziehl-Neelsen Techniques in Tissue Diagnosis, 1984
[3] Auramine _C17H21N3_CID 10298-PubChem, 2025
[4] - BJS 202204. Determination of 11 industrial dyes including alkaline bright yellow in soy products
[5] WILLIAMS MH, BONSER GM. Induction of hepatomas in rats and mice following the administration of auramine. Br J Cancer. 1962 Mar;16(1):87-91. doi: 10.1038/bjc.1962.8. PMID: 14040274; PMCID: PMC 2071206
[6] Martelli A, Campart GB, Canonero R, Carrozzino R, Mattioli F, Robbiano L, Cavanna M. Evaluation of auramine genotoxicity in primary rat and human hepatocytes and in the intact rat. Mutat Res. 1998 May 11;414(1-3):37-47. doi: 10.1016/s1383-5718(98)00037-0. PMID: 9630500
[7] Parodi S., Santi L., Russo P., et al. DNA damage induced by auramine O in liver, kidney, and bone marrow of rats and mice, and in a human cell line (alkaline elution assay and SCE induction) Journal of Toxicology and Environmental Health. 1982;9(5-6):941-952. doi: 10.1080/15287398209530216
[8] Danh sách văn bản:
1. Thông tư số 08/2022/TT-BYT ngày 05/9/2022 của Bộ Y tế quy định việc đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc.
2. Thông tư số 21/2018TT-BYT ngày 12/9/2018 của Bộ Y tế quy định việc đăng ký, lưu hành thuốc cổ truyền, dược liệu.
3. Thông tư số 02/2018/TT-BYT ngày 22/01/2018 của Bộ Y tế quy định về thực hành tốt cơ sở bản lẻ thuốc.
4. Thông tư số 03/2018/TT-BYT ngày 09/02/2018 của Bộ Y tế quy định về thực hành tốt phân phối thuốc.
5. Thông tư số 04/2018/TT-BYT ngày 20/5/2018 của Bộ Y tế quy định về thực hành tốt phòng thí nghiệm.
6. Thông tư số 35/2018/TT-BYT ngày 22/11/2018 của Bộ Y tế quy định về thực hành tốt sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc.
7. Thông tư số 36/2018/TT-BYT ngày 22/11/2018 của Bộ Y tế quy định về thực hành tốt bảo quản thuốc.
8. Thông tư số 11/2018/TT-BYT ngày 04/5/2018 của Bộ Y tế quy định về chất lượng thuốc, nguyên liệu làm thuốc.
9. Thông tư số 38/2021/TT-BYT ngày 31/12/2021 của Bộ Y tế quy định về chất lượng dược liệu, vị thuốc cổ truyền, thuốc cổ truyền.