Sinh viên Luật đi làm pháp chế doanh nghiệp: Lộ trình thực tế từ thực tập đến quản lý

Mỗi năm có hàng nghìn sinh viên Luật tốt nghiệp, nhưng chỉ một phần nhỏ vào được vị trí pháp chế doanh nghiệp ngay từ đầu. Nguyên nhân không phải do thiếu việc làm, mà do phần lớn sinh viên hiểu sai công việc pháp chế và chuẩn bị sai từ khi còn ngồi trên giảng đường.

Nhiều người cho rằng có thể ra trường xin thực tập trước rồi học dần trong quá trình làm việc. Trên thực tế, doanh nghiệp sàng lọc rất sớm và không có nhiều thời gian để đào tạo lại từ đầu. Bài viết này nhìn lộ trình pháp chế doanh nghiệp từ phía doanh nghiệp: họ tuyển ai, giữ ai và đánh giá năng lực pháp chế như thế nào trong công việc thực tế.

Sinh viên Luật đi làm pháp chế doanh nghiệp: Lộ trình thực tế từ thực tập đến quản lý (Hình từ Internet)

Pháp chế doanh nghiệp là công việc gì?

Pháp chế doanh nghiệp không chỉ là đọc luật và kiểm tra đúng sai. Trong môi trường doanh nghiệp, pháp chế là bộ phận gắn trực tiếp với hoạt động vận hành hằng ngày. Công việc thường xuyên liên quan đến hợp đồng, hồ sơ pháp lý, nội quy nội bộ, giấy phép và các vấn đề phát sinh trong quá trình kinh doanh.

Ví dụ, khi phòng marketing muốn triển khai một chương trình quay số trúng thưởng, pháp chế không chỉ nói rằng cần xin giấy phép. Người làm pháp chế cần xác định rõ loại giấy phép phải xin, nộp cho cơ quan nào, hồ sơ gồm những gì và thời gian xử lý bao lâu để kịp tiến độ chiến dịch. Đây là điểm khác biệt giữa việc hiểu luật và việc làm pháp chế trong doanh nghiệp.

Doanh nghiệp vì vậy không tìm người chỉ biết luật, mà cần người áp dụng được pháp luật vào tình huống cụ thể và hỗ trợ hoạt động kinh doanh diễn ra đúng quy định.

Doanh nghiệp tuyển thực tập sinh pháp lý dựa trên tiêu chí nào?

Ở giai đoạn thực tập, doanh nghiệp không yêu cầu sinh viên có kinh nghiệm làm việc. Tuy nhiên, vòng lọc hồ sơ diễn ra rất nhanh và loại bỏ phần lớn ứng viên ngay từ CV. Nguyên nhân phổ biến là hồ sơ không thể hiện đúng định hướng pháp chế doanh nghiệp.

Doanh nghiệp muốn thấy sinh viên hiểu rằng công việc pháp chế gắn với giấy tờ, hợp đồng, quy trình và rủi ro pháp lý trong doanh nghiệp, chứ không phải một vị trí chung chung có thể làm nhiều việc khác nhau.

Vì vậy, việc chuẩn bị CV thực tập sinh pháp lý đúng hướng là yếu tố then chốt. Với sinh viên chưa từng đi làm, cách trình bày CV thực tập sinh pháp lý chưa có kinh nghiệm thường quyết định việc có được gọi phỏng vấn hay không.

Xem chi tiết: Cách viết CV thực tập sinh pháp lý chưa có kinh nghiệm để không bị loại

Từ thực tập sinh pháp lý đến nhân viên pháp chế: Sự khác biệt nằm ở đâu?

Thực tập sinh pháp lý chủ yếu làm việc dưới sự hướng dẫn. Giai đoạn này tập trung vào việc tra cứu văn bản, soạn thảo tài liệu theo mẫu và sắp xếp hồ sơ đúng quy trình. Mục tiêu chính là theo được việc và hiểu cách doanh nghiệp vận hành công tác pháp chế.

Khi chuyển sang vị trí nhân viên pháp chế, yêu cầu công việc thay đổi rõ rệt. Nhân viên pháp chế phải tự xử lý các hồ sơ pháp lý cơ bản, rà soát hợp đồng theo checklist, làm việc trực tiếp với các phòng ban và chịu trách nhiệm về phần việc của mình.

Sự khác biệt thể hiện rất rõ ở cách xử lý công việc. Thực tập sinh thường hỏi một mẫu hợp đồng có thể dùng được hay không. Nhân viên pháp chế có năng lực sẽ chỉ ra điều khoản còn thiếu, rủi ro có thể phát sinh và đề xuất hướng chỉnh sửa phù hợp.

Về thu nhập, thực tập sinh pháp lý thường nhận mức hỗ trợ khoảng 3.000.000 - 5.000.000 VNĐ/tháng, hoặc không lương tùy doanh nghiệp. Khi trở thành nhân viên chính thức, mức lương khởi điểm phổ biến dao động 10.000.000 - 15.000.000 VNĐ/tháng, tùy năng lực và quy mô doanh nghiệp.

Lộ trình lên quản lý pháp chế và những rào cản thường gặp

Không phải ai làm pháp chế lâu năm cũng lên được vị trí quản lý. Rào cản lớn nhất thường không nằm ở kiến thức luật, mà ở tư duy kinh doanh và cách giao tiếp với lãnh đạo.

Nhiều người làm pháp chế giỏi chuyên môn nhưng khi trao đổi chỉ dừng ở việc nêu rủi ro và kết luận không thể thực hiện. Trong khi đó, pháp chế có tư duy quản lý sẽ phân tích rõ phương án nào rủi ro cao, phương án nào có thể thực hiện kèm theo điều kiện cụ thể để giảm thiểu rủi ro xuống mức chấp nhận được.

Ở vị trí quản lý, pháp chế không chỉ kiểm soát tuân thủ mà còn tham mưu. Vai trò này đòi hỏi khả năng nhìn tổng thể, hiểu mục tiêu kinh doanh và đưa ra giải pháp phù hợp với thực tế doanh nghiệp.

Về thu nhập, nhân viên pháp chế ở mức chuyên viên hoặc trưởng nhóm thường đạt 20.000.000 - 30.000.000 VNĐ/tháng. Với các vị trí quản lý hoặc trưởng phòng pháp chế, mức thu nhập từ 30.000.000 VNĐ trở lên là khá phổ biến, tùy quy mô doanh nghiệp.

Sinh viên Luật nên chuẩn bị gì nếu muốn theo hướng pháp chế doanh nghiệp?

Ngoài kiến thức chuyên môn, sinh viên Luật theo hướng pháp chế cần chuẩn bị thêm các kỹ năng và công cụ thực tế. Kỹ năng soạn thảo và chỉnh sửa văn bản trên Word, sử dụng tính năng theo dõi chỉnh sửa, tra cứu văn bản pháp luật trên các hệ thống chuyên dụng và đọc hiểu tài liệu pháp lý bằng tiếng Anh là những yêu cầu rất phổ biến trong doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, kỹ năng giao tiếp, làm việc với các phòng ban không chuyên luật và xử lý tình huống phát sinh cũng đóng vai trò quan trọng. Chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển đúng hướng và lựa chọn môi trường thực tập phù hợp sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian tích lũy kinh nghiệm.

Kết luận

Sai lầm lớn nhất của nhiều sinh viên Luật là nghĩ rằng có thể ra trường rồi mới bắt đầu học cách làm pháp chế. Thực tế cho thấy, doanh nghiệp loại 70-80% hồ sơ ngay từ vòng đầu vì CV và định hướng không phù hợp. Chuẩn bị đúng từ năm 3-4 đại học giúp bạn tăng đáng kể cơ hội vào nghề và rút ngắn vài năm đi sai hướng.