Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

LUẬT

HIẾN, LẤY, GHÉP MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ HIẾN, LẤY XÁC

Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 203/2025/QH15;

Quốc hội ban hành Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Chương I

NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Luật này quy định về truyền thông, tư vấn và vận động về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác; hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; quản lý sử dụng mô, bộ phận cơ thể người và xác; các điều kiện bảo đảm cho hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Điều 2. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Mô là tập hợp các tế bào biệt hóa cùng một loại hoặc nhiều loại khác nhau và thành phần bên ngoài tế bào để thực hiện một hoặc nhiều chức năng nhất định của cơ thể người. Mô bao gồm mô tái sinh và mô không tái sinh.

2. Mô tái sinh là các mô sau khi lấy ra khỏi cơ thể người thì cơ thể vẫn tiếp tục sản sinh hoặc phát triển thay thế mô đã lấy.

3. Mô không tái sinh là các mô sau khi lấy ra khỏi cơ thể người thì cơ thể không tiếp tục sản sinh hoặc phát triển thay thế mô đã lấy.

Điều 3. Các nguyên tắc trong việc hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Tự nguyện đối với người hiến, người được ghép.

2. Vì mục đích nhân đạo, chữa bệnh, giảng dạy hoặc nghiên cứu khoa học.

3. Không nhằm mục đích thương mại.

4. Giữ bí mật về các thông tin về họ và tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân, địa chỉ, hình ảnh, thông tin liên hệ của người hiến, người được ghép, trừ các trường hợp theo quy định của Chính phủ[1].

Điều 4. Trách nhiệm quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

2. Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ về thực hiện quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trong phạm vi cả nước.

3. Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Y tế trong việc thực hiện quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

4. Uỷ ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác tại địa phương.

Điều 5. Nội dung quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

2. Xây dựng và chỉ đạo thực hiện kế hoạch về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

3. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

4. Tổ chức và chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý và chuyên môn về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

LUẬT

HIẾN, LẤY, GHÉP MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ HIẾN, LẤY XÁC

Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 203/2025/QH15;

Quốc hội ban hành Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Chương I

NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Luật này quy định về truyền thông, tư vấn và vận động về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác; hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; quản lý sử dụng mô, bộ phận cơ thể người và xác; các điều kiện bảo đảm cho hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Điều 2. Giải thích từ ngữ

Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Mô là tập hợp các tế bào biệt hóa cùng một loại hoặc nhiều loại khác nhau và thành phần bên ngoài tế bào để thực hiện một hoặc nhiều chức năng nhất định của cơ thể người. Mô bao gồm mô tái sinh và mô không tái sinh.

2. Mô tái sinh là các mô sau khi lấy ra khỏi cơ thể người thì cơ thể vẫn tiếp tục sản sinh hoặc phát triển thay thế mô đã lấy.

3. Mô không tái sinh là các mô sau khi lấy ra khỏi cơ thể người thì cơ thể không tiếp tục sản sinh hoặc phát triển thay thế mô đã lấy.

Điều 3. Các nguyên tắc trong việc hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Tự nguyện đối với người hiến, người được ghép.

2. Vì mục đích nhân đạo, chữa bệnh, giảng dạy hoặc nghiên cứu khoa học.

3. Không nhằm mục đích thương mại.

4. Giữ bí mật về các thông tin về họ và tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân, địa chỉ, hình ảnh, thông tin liên hệ của người hiến, người được ghép, trừ các trường hợp theo quy định của Chính phủ[1].

Điều 4. Trách nhiệm quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

2. Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ về thực hiện quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trong phạm vi cả nước.

3. Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Y tế trong việc thực hiện quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

4. Uỷ ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác tại địa phương.

Điều 5. Nội dung quản lý nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

2. Xây dựng và chỉ đạo thực hiện kế hoạch về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

3. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

4. Tổ chức và chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý và chuyên môn về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

5. Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

6. Tổ chức và quản lý công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

7. Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

8. Giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

9. Hợp tác quốc tế về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Điều 6. Chính sách của Nhà nước về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để cá nhân đủ điều kiện tự nguyện đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác vì mục đích nhân đạo; bảo đảm quyền được cung cấp thông tin, quyền tự quyết và bảo mật thông tin của người hiến.

2. Ưu tiên đầu tư, hỗ trợ phát triển mạng lưới cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện phát hiện, đánh giá, lấy, bảo quản, vận chuyển và ghép mô, bộ phận cơ thể người; bảo đảm nguồn lực cho hoạt động phát hiện, bảo tồn mô, bộ phận cơ thể người hiến, tư vấn gia đình người hiến và tổ chức thực hiện việc lấy, bảo quản, vận chuyển mô, bộ phận cơ thể người.

3. Đầu tư, phát triển hệ thống điều phối mô, bộ phận cơ thể người quốc gia; bảo đảm Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia giữ vai trò đầu mối quốc gia trong tổ chức, điều phối, kết nối và giám sát hoạt động điều phối việc hiến, lấy, bảo quản, vận chuyển mô, bộ phận cơ thể người; bảo đảm công bằng, minh bạch, khách quan, hiệu quả trong điều phối theo quy định của pháp luật.

4. Hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến; đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, trao đổi chuyên gia, chuyển giao kỹ thuật trong lĩnh vực lấy, ghép, bảo quản, lưu giữ mô, bộ phận cơ thể người và phát triển các kỹ thuật mới phục vụ ghép mô, bộ phận cơ thể người.

5. Khuyến khích tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài đầu tư, hợp tác trong nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, phát triển công nghệ, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ nguồn lực cho hoạt động hiến, lấy, ghép, bảo quản, lưu giữ mô, bộ phận cơ thể người theo quy định của pháp luật.

6. Bảo đảm nguồn lực cho công tác thông tin, truyền thông, giáo dục cộng đồng về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; khuyến khích sự tham gia của tổ chức, cá nhân trong vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích nhân đạo, trong đó chú trọng sự tham gia tự nguyện của người có uy tín trong cộng đồng dân cư, chức sắc, chức việc, nhà tu hành của tổ chức tôn giáo.

7. Có chính sách ghi nhận, tôn vinh, động viên và hỗ trợ phù hợp đối với người hiến mô, bộ phận cơ thể người, người hiến xác và thân nhân người hiến vì mục đích nhân đạo.

8. Ưu tiên đầu tư, phát triển và triển khai chuyển đổi số trong lĩnh vực hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người; xây dựng, quản lý, vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu phục vụ đăng ký hiến, quản lý thông tin người hiến, người chờ ghép và điều phối mô, bộ phận cơ thể người; bảo đảm kết nối, liên thông, an toàn, bảo mật thông tin theo quy định của pháp luật.

9. Chính phủ quy định Điều này[2].

Điều 7. Các hành vi bị nghiêm cấm

1. Lấy, chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người và xác trái quy định của pháp luật.

2. Ép buộc hoặc lừa dối người khác phải hiến mô, bộ phận cơ thể người hoặc lấy mô, bộ phận cơ thể của người không tự nguyện hiến.

3. Mua bán hoặc môi giới mua bán mô, bộ phận cơ thể người và xác.

4. Lấy, ghép, sử dụng, lưu giữ mô, bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại.

5. Lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống dưới 18 tuổi, trừ trường hợp quy định tại điểm b, c khoản 1 Điều 13 Luật này và trường hợp lấy tinh trùng, noãn của người dưới 18 tuổi để bảo tồn khả năng sinh sản (tự thân) khi có chỉ định y khoa.

6. Lấy bộ phận cơ thể ở người sống dưới 25 tuổi, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật này.

7. Ghép mô, bộ phận cơ thể của người bị nhiễm bệnh theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định.

8. Thụ tinh giữa tinh trùng, noãn giữa những người cùng dòng máu về trực hệ và giữa những người khác giới có họ trong phạm vi ba đời.

9. Quảng cáo, môi giới việc hiến, nhận bộ phận cơ thể người vì mục đích thương mại.

10. Tiết lộ thông tin, bí mật về người hiến và người được ghép trái với quy định của pháp luật.

11. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm sai lệch kết quả xác định chết não, chết tuần hoàn.

12. Cố ý truyền máu, tế bào, sản phẩm từ máu, sản phẩm từ tế bào không bảo đảm an toàn, chất lượng.

13. Không cập nhật, cố ý chậm cập nhật hoặc cập nhật không đầy đủ thông tin người hiến, người chờ ghép lên Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người.

14. Thực hiện hoạt động lấy, điều phối và ghép mô, bộ phận cơ thể người không được điều phối bởi Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người.

15. Can thiệp vào danh sách chờ ghép, thứ tự ưu tiên ghép hoặc dữ liệu điều phối quốc gia trái quy định của pháp luật.

16. Lợi dụng hoạt động điều phối mô, bộ phận cơ thể người để trục lợi hoặc ưu tiên trái quy định.

17. Tạo phôi nhằm mục đích lấy tế bào gốc.

18. Lấy mô, bộ phận cơ thể người từ bào thai.

Điều 8: Xử lý vi phạm về hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người

1. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và ngân hàng mô có hành vi vi phạm quy định của Luật này thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị cảnh cáo, đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép hoạt động; đối với ngân hàng mô thì bị thu hồi quyết định công nhận đủ điều kiện hoạt động.

2. Cảnh cáo áp dụng đối với vi phạm chưa gây ảnh hưởng đến an toàn của người hiến, người được ghép, người chờ ghép hoặc đến hoạt động điều phối mô, bộ phận cơ thể người.

3. Đình chỉ hoạt động áp dụng đối với vi phạm gây ảnh hưởng đến an toàn của người hiến, người được ghép, người chờ ghép hoặc đến tính khách quan, minh bạch của hoạt động điều phối mô, bộ phận cơ thể người.

4. Thu hồi giấy phép hoạt động hoặc quyết định công nhận đủ điều kiện thực hiện áp dụng đối với vi phạm gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, có tổ chức hoặc nhằm mục đích trục lợi.

5. Việc áp dụng các biện pháp quy định tại Điều này không loại trừ trách nhiệm hành chính, dân sự hoặc hình sự của tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định của pháp luật.

6. Việc xử lý sau khi đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép được thực hiện theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

7. Chính phủ quy định Điều này[3].

Chương II

TRUYỀN THÔNG, TƯ VẤN, VẬN ĐỘNG VÀ ĐĂNG KÝ HIẾN MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ HIẾN XÁC

Điều 9. Nội dung của truyền thông, tư vấn, vận động và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác

1. Thực hiện các hoạt động truyền thông, tư vấn, vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định tại Khoản 1 Điều 10 Luật này.

2. Tổ chức đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định tại Luật này.

3. Lập danh sách người đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định tại Điều 11 Luật này.

4. Tổ chức biểu dương, khen thưởng người hiến mô, bộ phận cơ thể người, người hiến xác và gia đình người hiến; khen thưởng tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động truyền thông, tư vấn, vận động và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác;

5. Tổ chức Ngày hiến mô, tạng Việt Nam vào ngày 20 tháng 5 hằng năm nhằm tôn vinh người hiến, gia đình người hiến và nâng cao nhận thức toàn xã hội.

Điều 10. Thông tin, truyền thông, tư vấn và vận động về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác

1. Nội dung thông tin, truyền thông, tư vấn và vận động về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác[4]:

a) Tính nhân đạo và giá trị của hành động hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác;

b) Các quy định của pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác;

c) Quyền lợi và nghĩa vụ của người hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác.

2. Tổ chức hoạt động thông tin, truyền thông, tư vấn và vận động về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác

a) Truyền thông trực tiếp, gián tiếp thông qua phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội, nền tảng kỹ thuật số và các hình thức truyền thông khác.

b) Lồng ghép thông tin truyền thông về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác vào chương trình giáo dục, đào tạo.

c) Lồng ghép thông tin truyền thông về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác vào vào hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội và tổ chức xã hội - nghề nghiệp.

3. Cơ quan, tổ chức, đơn vị trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thông tin, truyền thông, giáo dục kiến thức về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác.

4. Chính phủ phân công người đứng đầu cơ quan quản lý nhà nước về y tế ở trung ương có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan trong việc xây dựng và cung cấp nội dung truyền thông, tư vấn và vận động về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác.

5. Uỷ ban nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác truyền thông, tư vấn và vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác cho nhân dân trên địa bàn.

6. Các cơ quan thông tin đại chúng của Nhà nước có trách nhiệm ưu tiên về thời điểm, thời lượng phát sóng về nội dung truyền thông, tư vấn và vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác trên đài phát thanh, đài truyền hình; dung lượng và vị trí đăng trên báo in, báo hình, báo điện tử theo quy định của Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch. Việc thực hiện thông tin, giáo dục, truyền thông về hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác không thu phí, trừ trường hợp thực hiện theo hợp đồng hoặc do tổ chức, cá nhân trong nước, nước ngoài tài trợ.

7. Chính phủ phân công người đứng đầu cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa hướng dẫn chi tiết khoản 6 điều này[5].

Điều 11. Đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác

1. Điều kiện đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác

a) Người từ đủ 18 tuổi trở lên.

b) Người dưới 18 tuổi và được sự đồng ý của người thân gia đình.

2. Đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác bao gồm:

a) Đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người khi còn sống;

b) Đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết não, chết tuần hoàn;

c) Đăng ký hiến xác.

3. Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn việc đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác quy định tại Điều này.[6]

Điều 12. Thay đổi, hủy đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác

1. Hình thức thay đổi, hủy đăng ký hiến:

a) Việc thay đổi, hủy đăng ký được thực hiện trực tiếp tại cơ sở y tế hoặc Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người;

b) Việc thay đổi, hủy đăng ký được thực hiện trực tuyến trên Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người thuộc Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia;

c) Hủy đăng ký tự động.

2. Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn việc thay đổi, hủy đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác quy định tại Điều này[7].

Chương III

HIẾN MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ HIẾN XÁC

Điều 13. Các trường hợp được hiến mô, tế bào

1. Các trường hợp được hiến mô, tế bào khi còn sống:

a) Người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến mô, tế bào.

b) Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi được hiến tế bào hoặc mô tái sinh để điều trị và được người đại diện của người hiến và người hiến đồng ý, trừ hiến máu và các thành phần máu.

c) Người dưới 15 tuổi được hiến tế bào hoặc mô có khả năng tái sinh để điều trị và được người đại diện của người hiến đồng ý.

d) Người hiến máu hoặc thành phần máu phải là người từ đủ 18 tuổi đến dưới 65 tuổi

2. Các trường hợp được hiến, nhận tinh trùng, noãn, phôi khi còn sống:

a) Hiến tinh trùng: Nam từ đủ 20 tuổi trở lên.

b) Hiến noãn: nữ từ đủ 18 tuổi trở lên.

c) Hiến phôi: Cặp vợ chồng có dư phôi nhưng không có nhu cầu sử dụng số phôi này.

d) Nhận tinh trùng: Là người vợ trong cặp vợ chồng đang điều trị vô sinh và phụ nữ độc thân.

đ) Nhận noãn: là người vợ trong cặp vợ chồng đang điều trị vô sinh.

e) Nhận phôi: Người vợ trong cặp vợ chồng đang điều trị vô sinh và phụ nữ độc thân.

3. Các trường hợp được hiến mô sau khi chết, chết não, chết tuần hoàn:

a) Người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến mô sau khi chết.

b) Người dưới 18 tuổi có nguyện vọng trước khi chết thể hiện bằng lời nói hoặc bằng văn bản với cha, mẹ hoặc người giám hộ và được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

c) Trường hợp người chồng trong cặp vợ chồng chết, người vợ được phép nhận tinh trùng của người chồng hoặc nhận phôi của cặp vợ chồng để sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản nếu người vợ có nguyện vọng.

3. Chính phủ quy định cụ thể việc hiến, nhận tinh trùng, noãn, phôi khi còn sống [8].

Điều 14. Các trường hợp được hiến bộ phận cơ thể người

1. Các trường hợp được hiến bộ phận cơ thể người khi còn sống

a) Người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến bộ phận cơ thể người khi còn sống cho người là thành viên gia đình.

b) Người từ đủ 25 tuổi trở lên được hiến bộ phận cơ thể người khi còn sống cho người là không phải là thành viên gia đình.

2. Các trường hợp được hiến bộ phận cơ thể người sau khi chết não, chết tuần hoàn:

a) Người từ đủ 18 tuổi trở lên và đã đăng ký hiến, trường hợp không có đăng ký hiến thì phải có nguyện vọng trước khi chết thể hiện bằng lời nói với cha, mẹ hoặc người giám hộ hoặc bằng văn bản và được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý. Cha mẹ hoặc người giám hộ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nguyện vọng của người hiến.

b) Trường hợp người dưới 18 tuổi hiến bộ phận cơ thể sau khi chết phải có nguyện vọng trước khi chết thể hiện bằng lời nói với cha, mẹ hoặc người giám hộ hoặc bằng văn bản và được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý.

Điều 15. Quyền lợi của người đã hiến mô, bộ phận cơ thể

1. Người đã hiến mô được chăm sóc, phục hồi sức khoẻ miễn phí ngay sau khi thực hiện việc hiến mô tại cơ sở y tế.

2. Người đã hiến bộ phận cơ thể khi còn sống có các quyền lợi sau đây:

a) Được chăm sóc, phục hồi sức khoẻ miễn phí ngay sau khi thực hiện việc hiến bộ phận cơ thể người tại cơ sở y tế và được khám sức khỏe định kỳ miễn phí;

b) Được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí theo quy định tại điểm m khoản 3 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế năm 2008 được sửa đổi, bổ sung năm 2014 và năm 2024.

c) Được ưu tiên ghép mô, bộ phận cơ thể người khi có chỉ định ghép của cơ sở y tế;

d) Được trao chứng nhận đã hiến mô, bộ phận cơ thể theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

3. Người đã hiến mô, bộ phận cơ thể sau chết não, chết tuần hoàn và hiến xác

a) Được thực hiện chế độ tổ chức tang lễ, mai táng di hài.

b) Được trao chứng nhận đã hiến mô, bộ phận cơ thể theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

4. Bộ trưởng Bộ Y tế phối hợp với các cơ quan có liên quan quy định cụ thể Điều này[9].

5. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định cụ thể chế độ tài chính về chăm sóc, phục hồi sức khoẻ miễn phí ngay sau khi thực hiện việc hiến bộ phận cơ thể người và khám sức khỏe định kỳ và cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí cho người đã hiến bộ phận cơ thể người và kinh phí tổ chức tang lễ và mai táng di hài do ngân sách nhà nước chi trả.[10]

Chương IV

LẤY, GHÉP MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ LẤY XÁC

Điều 16: Các hình thức tổ chức của cơ sở lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và lấy xác

1. Các hình thức cơ sở lấy mô, ghép mô

a) Ngân hàng mô;

b) Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được Bộ Y tế cho phép thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm.

2. Hình thức cơ sở lấy, ghép bộ phận cơ thể người: Bệnh viện

3. Các hình thức cơ sở tiếp nhận, bảo quản xác của người hiến:

a) Cơ sở giáo dục có đào tạo về khối ngành sức khỏe;

b) Bệnh viện

4. Chính phủ quy định các hình thức tổ chức của cơ sở lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người, lấy xác và bổ sung hình thức tổ chức tiếp nhận, bảo quản sau khi báo cáo xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Điều 17. Điều kiện hoạt động của cơ sở lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và lấy xác

1. Điều kiện đối với cơ sở lấy, ghép mô:

a) Đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoạt động ngân hàng mô.

b) Là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được Bộ Y tế cho phép thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm.

c) Bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng cơ bản quy định tại điểm a khoản 1 Điều 57 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh[11] trong quá trình hoạt động.

2. Điều kiện đối với cơ sở lấy, ghép bộ phận cơ thể người: Là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được Bộ Y tế cho phép thực hiện kỹ thuật lấy, ghép bộ phận cơ thể người tương ứng với bộ phận cơ thể người được lấy, ghép;

3. Chính phủ quy định cụ thể các trường hợp, điều kiện, hồ sơ, thủ tục cấp mới, cấp lại, điều chỉnh giấy phép hoạt động đối với ngân hàng mô; điều kiện về nhân lực, cơ sở vật chất, thiết bị đối với cơ sở lấy, ghép bộ phận cơ thể người và cơ sở tiếp nhận, bảo quản xác.[12]

Điều 18. Trách nhiệm của cơ sở lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và lấy xác

1. Cơ sở lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và lấy xác có trách nhiệm sau đây:

a) Đến nơi có người hiến để lấy hoặc tiếp nhận mô, bộ phận cơ thể người hoặc lấy xác.

b) Phối hợp với cơ sở có người hiến, gia đình người hiến để tổ chức lễ truy điệu;

c) Khôi phục về mặt thẩm mỹ thi thể sau khi lấy mô, bộ phận cơ thể người hoặc khi không còn nhu cầu sử dụng xác;

d) Tổ chức mai táng di hài sau khi không còn nhu cầu sử dụng xác.

đ) Thực hiện xử lý mô, bộ phận cơ thể người khi không còn sử dụng theo hướng dẫn của Bộ Y tế[13].

2. Kinh phí tổ chức tang lễ và mai táng di hài do ngân sách nhà nước chi trả theo quy định của Bộ Tài chính.[14]

Điều 19. Mục đích và điều kiện xác định chết não, chết tuần hoàn

1. Việc xác định chết não, chết tuần hoàn là cơ sở pháp lý để tiến hành lấy mô, bộ phận cơ thể người.

2. Điều kiện để xác định là chết não, chết tuần hoàn bao gồm:

a) Có đủ tiêu chuẩn về chết não, chết tuần hoàn;

b) Được các bác sĩ chuyên khoa về thần kinh, hồi sức cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh trực tiếp khám và kết luận là chết não;

c) Được các bác sĩ chuyên khoa về thần kinh, tim mạch, hồi sức cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh trực tiếp khám và kết luận là chết tuần hoàn.

3. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về tiêu chuẩn chuyên môn xác định chết não, chết tuần hoàn, cơ cấu, chuyên môn của Hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn[15].

Điều 20. Thủ tục và thẩm quyền xác định chết não, chết tuần hoàn

1. Khi người bệnh dấu hiệu chết não, chết tuần hoàn có tiềm năng hiến mô, bộ phận cơ thể người, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thành lập Hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Y tế tại khoản 3 Điều 19 Luật này.

2. Người đứng đầu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh quy định tại khoản 1 Điều này công bố kết luận chết não, chết tuần hoàn bằng văn bản sau khi có kết luận xác định chết não, chết tuần hoàn của tất cả các thành viên Hội đồng. Các thành viên Hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính khoa học, chính xác trong kết luận chết não, chết tuần hoàn của mình.

Điều 21. Điều kiện lấy mô, bộ phận cơ thể người và lấy xác ở người hiến

1. Chỉ lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống đã đăng ký hiến. Trong trường hợp cấp cứu mà cần phải ghép mô hoặc cần ghép mô cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột thì được phép lấy mô của người chưa đăng ký hiến nếu có sự đồng ý của người đó.

2. Lấy mô, bộ phận cơ thể người ở người sau khi chết não, chết tuần hoàn

a) Người chết não hoặc người chết tuần hoàn đã đăng ký hiến;

b) Người chết não hoặc người chết tuần hoàn chưa đăng ký hiến, có nguyện vọng đồng ý hiến được thể hiện bằng văn bản hoặc lời nói và phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật;

c) Người chết não hoặc người chết tuần hoàn chưa đăng ký hiến, không có nguyện vọng phản đối hiến được thể hiện bằng văn bản hoặc lời nói và phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật.

3. Lấy mô ở người sau khi chết

Đối với người chưa đăng ký hiến, sau khi chết thì phải có nguyện vọng được thể hiện bằng văn bản hoặc lời nói và có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật.

4. Lấy xác

a) Người chết đã đăng ký hiến xác;

b) Trường hợp người chết chưa đăng ký hiến xác, có nguyện vọng đồng ý hiến được thể hiện bằng văn bản hoặc lời nói và phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật;

c) Người chết không xác định được nơi cư trú cuối cùng và có giấy chứng tử do Uỷ ban nhân dân xã, phường nơi người đó chết cấp.

Điều 22. Điều kiện của người được ghép mô, bộ phận cơ thể người

1. Có chỉ định ghép của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được ghép mô, bộ phận cơ thể người.

2. Đã được đăng ký chờ ghép trong Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người, trừ trường hợp nhận bộ phận cơ thể người từ người trong gia đình. Đối với người nhận dưới 18 tuổi, phải có thêm sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật của người đó.

3. Đối với trường hợp ghép bộ phận cơ thể từ người hiến khi còn sống phải được sự đồng ý bằng văn bản của Hội đồng tư vấn lấy, ghép bộ phận cơ thể người quy định tại khoản 4 Điều 23 của Luật này.

Điều 23. Điều kiện, thủ tục lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống

1. Chỉ cơ sở y tế quy định tại khoản 1 Điều 17 của Luật này mới được tiến hành lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống.

2. Cơ sở y tế trước khi tiến hành lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống có trách nhiệm sau đây:

a) Tư vấn về sức khỏe, tâm lý xã hội cho người hiến;

b) Kiểm tra các thông số sinh học của người hiến.

3. Việc lấy bộ phận cơ thể ở người sống chỉ được tiến hành sau khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Hội đồng tư vấn lấy, ghép bộ phận cơ thể người.

4. Hội đồng tư vấn lấy, ghép bộ phận cơ thể người do cơ sở y tế quy định tại khoản 1 Điều 17 của Luật này thành lập. Thành phần của Hội đồng tư vấn lấy, ghép bộ phận cơ thể người phải có ít nhất là năm người, bao gồm các chuyên gia về y tế, pháp luật và tâm lý.

5. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định cụ thể việc tư vấn, kiểm tra các thông số sinh học của người hiến mô, bộ phận cơ thể ở người sống và tổ chức, hoạt động của Hội đồng tư vấn lấy, ghép bộ phận cơ thể người.[16]

Chương V

QUẢN LÝ, SỬ DỤNG MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI

Mục 1. QUẢN LÝ, SỬ DỤNG MÔ

Điều 24. Ngân hàng mô

1. Ngân hàng mô là cơ sở y tế do cơ quan, tổ chức, cá nhân thành lập.

2. Ngân hàng mô được tiếp nhận, bảo quản, lưu giữ, sản xuất, điều chế, vận chuyển mô; cung ứng mô và các sản phẩm từ mô cho các cơ sở y tế hoặc cơ sở nghiên cứu, đào tạo y học và hợp tác quốc tế trong việc trao đổi mô và các sản phẩm từ mô.

3. Ngân hàng mô có tư cách pháp nhân và chỉ được hoạt động sau khi có giấy phép của Bộ Y tế.

4. Chính phủ quy định cụ thể loại hình tổ chức hoạt động của ngân hàng mô phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội[17].

Điều 25. Sản xuất, bảo đảm chất lượng mô và các sản phẩm từ mô

1. Việc sản xuất mô và các sản phẩm từ mô chỉ được thực hiện bởi ngân hàng mô hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện theo quy định.

2. Mô và các sản phẩm từ mô khi lưu thông trong hệ thống cung ứng mô phải được ghi nhãn theo quy định của Chính phủ[18].

3. Việc lấy, tiếp nhận, xử lý, sản xuất, bảo quản, vận chuyển, cung ứng mô và sản phẩm từ mô phải đạt các tiêu chuẩn theo quy định.

4. Việc lấy, tiếp nhận, xử lý, nuôi cấy, phân lập, tăng sinh, biệt hóa, bảo quản, vận chuyển, cung ứng tế bào và sản phẩm từ tế bào phải đạt các tiêu chuẩn theo quy định.

5. Mô và các sản phẩm từ mô trước khi ghép, điều trị cho người bệnh phải được bảo đảm chất lượng tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng.

6. Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn về bảo đảm chất lượng mô và các sản phẩm từ mô quy định tại Điều này[19].

7. Chính phủ quy định điều kiện đơn vị thực hiện nhiệm vụ kiểm nghiệm chất lượng mô và các sản phẩm từ mô[20].

Điều 26. Nghiên cứu về mô và các sản phẩm từ mô

1. Các nghiên cứu liên quan đến mô và sản phẩm từ mô phải được Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học đánh giá và cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trước khi thực hiện.

Trường hợp thực hiện nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng về mô và sản phẩm từ mô phải được Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học Quốc gia đánh giá và Bộ Y tế phê duyệt trước khi thực hiện.

2. Nội dung phê duyệt nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng về mô và sản phẩm từ mô bao gồm:

a) Đánh giá hồ sơ pháp lý và vấn đề đạo đức trong nghiên cứu y sinh học;

b) Các tiêu chí về chuyên môn kỹ thuật; tiêu chuẩn chất lượng;

c) Các tiêu chí về cơ sở thực hiện nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng bao gồm địa điểm, phòng thử nghiệm, phòng xét nghiệm, thiết bị, hệ thống quản lý chất lượng, tài liệu chuyên môn kỹ thuật và nhân sự đáp ứng thực hành tốt thử nghiệm lâm sàng;

d) Yêu cầu về giám sát người bệnh và báo cáo biến cố bất lợi trong quá trình nghiên cứu.

3. Chính phủ quy định điều này[21].

Điều 27. Sử dụng mô và các sản phẩm từ mô

Việc chỉ định sử dụng mô và các sản phẩm từ mô trong điều trị phải được thực hiện theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Điều 28. Giám sát nguy cơ liên quan đến sử dụng mô và các sản phẩm từ mô

1. Phân loại mức độ nguy cơ liên quan đến sử dụng mô và các sản phẩm từ mô là hoạt động phân loại nguy cơ theo mức độ ảnh hưởng của mô và các sản phẩm từ mô đối với sức khỏe, an toàn của người sử dụng.

2. Giám sát nguy cơ liên quan đến sử dụng mô và các sản phẩm từ mô bao gồm theo dõi, thu thập, phân tích, xử trí, báo cáo nhằm bảo đảm an toàn cho người sử dụng.

3. Việc giám sát nguy cơ, trách nhiệm và phương thức giám sát nguy cơ phải tuân thủ các nguyên tắc theo quy định.

4. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định Điều này[22].

Điều 29. Quản lý máu và hệ thống truyền máu

1. Máu và chế phẩm máu được quản lý, bảo đảm chất lượng trong toàn bộ quá trình từ tiếp nhận, xét nghiệm, điều chế, bảo quản, vận chuyển, điều phối, cung ứng, bảo đảm an toàn, truy xuất nguồn gốc và sử dụng hiệu quả. Ưu tiên đáp ứng nhu cầu cấp cứu, điều trị, phòng chống thiên tai, thảm họa, dịch bệnh và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

2. Hệ thống truyền máu quốc gia được tổ chức thống nhất theo mạng lưới chuyên môn trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm khả năng tiếp nhận, xét nghiệm, điều chế, dự trữ, điều phối, cung ứng máu và thành phần máu; quản lý chất lượng thống nhất, kết nối dữ liệu và sử dụng hiệu quả nguồn lực nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

3. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định điều này[23].

Mục 2. QUẢN LÝ, SỬ DỤNG BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI

Điều 30. Nguyên tắc điều phối ghép bộ phận cơ thể người

1. Việc điều phối mô, bộ phận cơ thể người được thực hiện thống nhất trên phạm vi toàn quốc thông qua Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người do Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người quản lý, vận hành.

2. Việc điều phối mô, bộ phận cơ thể người phải bảo đảm các nguyên tắc sau đây:

a) Hòa hợp giữa người hiến và người bệnh chờ ghép;

b) Công bằng giữa những người bệnh chờ ghép;

c) Minh bạch, khách quan;

d) Ưu tiên theo mức độ khẩn cấp, mức độ hòa hợp và hiệu quả điều trị;

đ) Tuân thủ danh sách chờ ghép quốc gia và điều phối quốc gia;

3. Việc xác định thứ tự ưu tiên ghép bộ phận cơ thể người căn cứ vào các tiêu chí sau đây:

a) Tình trạng ghép khẩn cấp;

b) Mức độ hòa hợp, mức độ nặng và hiệu quả dự kiến sau ghép;

c) Thời gian chờ ghép;

d) Các tiêu chí khác phù hợp với từng loại bộ phận cơ thể người.

Trường hợp người bệnh có mức độ ưu tiên tương đương, được xem xét thêm các tiêu chí ưu tiên bổ sung theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

4. Đối tượng ưu tiên:

a) Trẻ em;

b) Người đã hiến mô, bộ phận cơ thể người khi có chỉ định ghép;

c) Người là thành viên gia đình của người đã hiến mô, bộ phận cơ thể người;

d) Người có thời gian chờ ghép lâu nhất trong danh sách chờ ghép;

đ) Trường hợp nhiều người được ưu tiên theo các quy định tại điểm a, b, c, d, khoản này được xem xét ưu tiên hợp lý đối với người bệnh thuộc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã phát hiện, vận động, hồi sức và duy trì thành công người hiến theo nguyên tắc do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định.

5. Mọi trường hợp đã hiến mô, bộ phận cơ thể người từ người chết não, chết tuần hoàn phải được cập nhật đầy đủ, kịp thời lên Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

6. Việc ghép bộ phận cơ thể người chỉ được thực hiện sau khi có xác nhận điều phối hoặc mã điều phối quốc gia do Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người cấp theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

7. Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người thực hiện điều phối mô, bộ phận cơ thể người trên cơ sở danh sách chờ ghép quốc gia và các nguyên tắc quy định tại Điều này.

8. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện hoạt động ghép mô, bộ phận cơ thể người có trách nhiệm tuân thủ quy trình điều phối quốc gia và thực hiện việc ghép trên cơ sở xác nhận điều phối hoặc mã điều phối quốc gia theo quy định của pháp luật.

9. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định cụ thể phạm vi điều phối của Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người[24], các bộ tiêu chí, trọng số và phương thức xác định thứ tự ưu tiên đối với từng loại bộ phận cơ thể người[25].

Điều 31. Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người

1. Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Y tế, là đầu mối quốc gia về điều phối hoạt động hiến, lấy, tiếp nhận, bảo quản, vận chuyển và ghép mô, bộ phận cơ thể người, hiến, lấy xác giữa các ngân hàng mô và các cơ sở y tế trên phạm vi toàn quốc. Trung tâm có đơn vị điều phối vùng trực thuộc tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam.

2. Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người có chức năng, nhiệm vụ sau đây:

a) Truyền thông, tư vấn, vận động về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trên phạm vi toàn quốc.

b) Tiếp nhận, xử lý và quản lý thông tin đăng ký hiến; cấp, cấp lại, thay đổi hoặc hủy bỏ việc đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo quy định của pháp luật;

c) Tổ chức thực hiện điều phối việc hồi sức duy trì, xác định chết não, chết tuần hoàn, lấy, ghép, vận chuyển mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác trên phạm vi toàn quốc;

d) Tiếp nhận, quản lý, điều phối việc ghép chéo mô, bộ phận cơ thể người.

đ) Quản lý và vận hành Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người và điều phối hiến xác;

e) Xây dựng, trình cơ quan có thẩm quyền ban hành tiêu chí, quy trình, phương thức điều phối mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác;

g) Theo dõi, giám sát việc thực hiện việc điều phối mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác;

h) Thực hiện báo cáo công tác hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trên phạm vi toàn quốc;

i) Tổ chức đào tạo về truyền thông, tư vấn, vận động về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác; điều phối hiến mô, bộ phận cơ thể người và xác hiến; xác định người có tiềm năng hiến mô, bộ phận cơ thể người; xác định chết não và chết tuần hoàn.

3. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người.[26]

Điều 32. Mã hóa thông tin

1. Mọi thông tin về người hiến, người được ghép bộ phận cơ thể người phải được mã hóa thông tin và bảo mật.

2. Trong trường hợp công bố thông tin quy định tại khoản 1 Điều này thì phải bảo đảm tính vô danh để không xác định được người hiến và người được ghép, trừ các trường hợp theo quy định của Chính phủ.

3. Hồ sơ về người hiến và người được ghép phải được lưu giữ, bảo quản theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

4. Giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về mã hóa thông tin đối với mô, bộ phận cơ thể người trong hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người[27].

Chương VI

ĐIỀU KIỆN BẢO ĐẢM CHO HOẠT ĐỘNG HIẾN, LẤY, GHÉP MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ HIẾN, LẤY XÁC

Điều 33. Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người

1. Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người thuộc Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế bao gồm thông tin về các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Danh sách đăng ký hiến;

b) Danh sách người hiến và người chờ ghép;

c) Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người;

d) Quản lý hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người.

2. Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người thuộc Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế do Bộ Y tế thống nhất, tập trung quản lý, phải đáp ứng các điều kiện bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin theo quy định của pháp luật và bảo đảm liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia.

3. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh quy định tại điểm c khoản 1 Điều này có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các thông tin lên Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người.

4. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định việc xây dựng, quản lý, khai thác, sử dụng Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người[28].

Điều 34. Nguồn tài chính phục vụ hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Ngân sách nhà nước.

2. Quỹ bảo hiểm y tế.

3. Kinh phí chi trả của người được ghép;

4. Viện trợ, tài trợ, hỗ trợ của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật.

5. Nguồn tài chính hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Điều 35. Ngân sách nhà nước bảo đảm cho các hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Truyền thông, tư vấn và vận động về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác;

2. Cấp thẻ bảo hiểm y tế cho người đã hiến mô không tái sinh và bộ phận cơ thể người.

3. Bảo quản, vận chuyển mô không tái sinh, bộ phận cơ thể người và xác hiến.

4. Đánh giá, xác định người có khả năng hiến mô không tái sinh và bộ phận cơ thể người.

5. Điều phối hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác.

6. Thiết lập và vận hành Hệ thống thông tin quốc gia về tiếp nhận và điều phối mô, bộ phận cơ thể người.

7. Thiết lập và vận hành Hệ thống thông tin quốc gia về máu, sản phẩm từ máu và tế bào trị liệu.

8. Vệ sinh cơ thể, vận chuyển, mai táng cho người hiến mô, bộ phận cơ thể người sau chết, chết não, chết tuần hoàn và người hiến xác;

9. Trao chứng nhận cho người đã hiến mô không tái sinh và bộ phận cơ thể người.

10. Khám sàng lọc, tư vấn, xét nghiệm, đánh giá điều kiện hiến mô, bộ phận cơ thể người cho người hiến

11. Bộ Y tế quy định cụ thể khoản 9, 10, Điều này[29].

13. Bộ Tài chính quy định Điều này[30].

Điều 36. Chính sách bảo hiểm y tế và viện phí đối với người được ghép mô, bộ phận cơ thể người

1. Người được ghép mô, bộ phận cơ thể người có thẻ bảo hiểm y tế được cơ quan bảo hiểm y tế thanh toán viện phí về việc ghép theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế.

2. Người được ghép mô, bộ phận cơ thể người không có thẻ bảo hiểm y tế phải thanh toán viện phí.

Điều 37. Giá dịch vụ ghép mô, bộ phận cơ thể người

Giá dịch vụ ghép mô, bộ phận cơ thể người được thực hiện theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Giá dịch vụ ghép mô, bộ phận cơ thể người bao gồm chi phí thực hiện các dịch vụ:

1. Hồi sức duy trì mô, bộ phận cơ thể người của người hiến có nguy cơ chết não, chết tuần hoàn;

2. Xác định chết não, chết tuần hoàn;

3. Lấy, đánh giá chất lượng mô, bộ phận cơ thể người;

4. Ghép mô và bộ phận cơ thể người;

5. Các nội dung chi khác theo quy định của pháp luật.

6. Các nội dung chi khác theo quy định của Chính phủ.

Điều 38. Các điều kiện bảo đảm khác cho hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác

1. Hỗ trợ trong quá trình vận chuyển bộ phận cơ thể người:

a) Cơ quan an ninh, doanh nghiệp, đơn vị vận tải hàng không, đường bộ, đường thủy nội địa và đường sắt có trách nhiệm ưu tiên bố trí đi lại cho nhân viên y tế và ưu tiên soi chiếu hành lý đối với thùng, hộp quản bộ phận cơ thể người khi có yêu cầu của Trung tâm Điều phối quốc gia hoặc người đứng đầu cơ sở y tế lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người;

b) Được lực lượng cảnh sát giao thông hỗ trợ dẫn đường trong quá trình vận chuyển trên đường bộ, đường thủy nội địa;

2. Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan quy định cụ thể về cơ chế phối hợp, hỗ trợ trong vận chuyển bộ phận cơ thể người[31].

Điều 39. Chăm sóc sức khỏe cho người được ghép mô, bộ phận cơ thể người

1. Người đã được ghép mô, bộ phận cơ thể người được chăm sóc y tế sau

khi ghép; được theo dõi sức khoẻ và khám sức khỏe định kỳ tại cơ sở y tế đã ghép hoặc cơ sở y tế được ghép mô, bộ phận cơ thể người.

2. Người đã được ghép mô, bộ phận cơ thể người ở nước ngoài nếu muốn được chăm sóc sức khoẻ sau khi ghép tại Việt Nam phải đăng ký với cơ sở y tế được ghép mô, bộ phận cơ thể người.

3. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đáp ứng yêu cầu chuyên môn về chăm sóc sức khỏe cho người sau ghép mô, bộ phận cơ thể người do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định có trách nhiệm chăm sóc sức khoẻ cho các đối tượng quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.

4. Bộ trưởng Bộ Y tế quy định quy trình chuyên môn chăm sóc sức khoẻ [32] và yêu cầu chuyên môn đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thực hiện chăm sóc sức khỏe cho người sau ghép mô, bộ phận cơ thể người[33].

Chương VII

ĐIỀU KHOẢN THI HÀNH

Điều 40. Hiệu lực thi hành

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày    tháng    năm 202

Điều 41. Điều khoản chuyển tiếp

Các ngân hàng mô, cơ sở y tế đã được cấp giấy phép hoạt động lấy, ghép, mô, bộ phận cơ thể người trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành được tiếp tục hoạt động mà không phải đáp ứng điều kiện theo quy định tại Luật này, trừ quy định về kết nối với Hệ thống thông tin về quản lý mô, bộ phận cơ thể người quy định tại Điều 33 Luật này.

Luật này đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ  thông qua ngày  tháng  năm 20...