Kế hoạch 772/KH-UBND năm 2026 xây dựng, củng cố và nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp

KẾ HOẠCH

XÂY DỰNG, CỦNG CỐ VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO LỰC LƯỢNG XUNG KÍCH PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI CẤP XÃ GIAI ĐOẠN 2026-2030 TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

Trong thời gian qua, tình hình thiên tai trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường, với các hiện tượng như dông, lốc, sét, mưa lớn cục bộ, sạt lở bờ sông…, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống Nhân dân. Lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã giữ vai trò nòng cốt tại cơ sở trong thực hiện phương châm “bốn tại chỗ”. Thời gian qua, các địa phương đã quan tâm xây dựng, củng cố lực lượng; tuy nhiên, vẫn còn hạn chế về tổ chức, trang thiết bị, kỹ năng và khả năng phối hợp. Nhằm tiếp tục nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, bảo đảm chủ động, kịp thời, hiệu quả; Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp ban hành Kế hoạch giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh, như sau:

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

Căn cứ Luật Phòng, chống thiên tai số 33/2013/QH13 ngày 19/6/2013 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều số 60/2020/QH14 ngày 17/6/2020;

Căn cứ Luật Phòng thủ dân sự số 18/2023/QH15 ngày 20/6/2023; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 11 luật về quân sự, quốc phòng năm 2025; Nghị định số 200/2025/NĐ-CP ngày 09/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng thủ dân sự;

Căn cứ Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 ngày 25/6/2025;

Căn cứ Chỉ thị 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai; Kết luận 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai;

Căn cứ Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 09/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng, củng cố và nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã;

Căn cứ Nghị định số 131/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường;

Căn cứ Nghị định số 16/2025/NĐ-CP ngày 04/02/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2020/NĐ-CP ngày 30/6/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Dân quân tự vệ về tổ chức xây dựng lực lượng và chế độ, chính sách đối với Dân quân tự vệ;

Căn cứ Nghị định số 66/2021/NĐ-CP ngày 06/7/2021 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều;

Căn cứ Quyết định số 42/QĐ-BCĐ ngày 24/12/2025 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia về việc Hướng dẫn hoạt động của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã;

Căn cứ Kế hoạch số 32-KH/TU ngày 31/12/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp về thực hiện Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai và Kế hoạch số 342/KH-UBND ngày 24/3/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh về việc triển khai thực hiện Kế hoạch số 32-KH/TU.

II. ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH, KẾT QUẢ GIAI ĐOẠN 2023-2025

1. Công tác chỉ đạo, điều hành

Thực hiện Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 09/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo các Sở, ban, ngành tỉnh và địa phương nghiêm túc triển khai thực hiện. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích; các địa phương tập trung kiện toàn tổ chức, củng cố lực lượng, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật, từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại cơ sở. Qua đó, công tác chỉ đạo, điều hành từng bước được tăng cường, tạo nền tảng cho việc nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã trên địa bàn tỉnh.

2. Kết quả xây dựng lực lượng xung kích cấp xã

2.1. Công tác tuyên truyền, phổ biến

Công tác tuyên truyền, phổ biến Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 09/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ và các quy định của pháp luật về tổ chức, nhiệm vụ, chế độ, chính sách đối với lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được các sở, ngành và địa phương quan tâm triển khai thực hiện.

Nội dung tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức như lồng ghép trong các hội nghị, tập huấn, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và trang thông tin điện tử của tỉnh, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành và lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại cơ sở.

2.2. Củng cố, kiện toàn Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã

Công tác củng cố, kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được các cấp, các ngành quan tâm triển khai thực hiện. Các địa phương đã chủ động rà soát, kiện toàn tổ chức, phân công nhiệm vụ, ban hành quy chế phối hợp, bảo đảm lực lượng hoạt động theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu ứng phó với các loại hình thiên tai như: lũ, sạt lở bờ sông, dông lốc, sét, mưa lớn cục bộ, triều cường, xâm nhập mặn….

Lực lượng xung kích được xây dựng trên cơ sở nòng cốt là dân quân tự vệ, công an cấp xã, đoàn thanh niên; đồng thời, được bổ sung các lực lượng như Hội Chữ thập đỏ, Cựu chiến binh, Hội Nông dân,… nhằm nâng cao khả năng phối hợp, sẵn sàng tham gia xử lý tình huống ngay từ ban đầu, nhất là tại các khu vực ven sông, kênh, rạch, vùng có nguy cơ sạt lở và ngập sâu.

Giai đoạn 2023 đến trước ngày 01/7/2025, toàn tỉnh đã xây dựng, củng cố lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã với 24.151 thành viên được tập huấn nghiệp vụ theo phương châm “bốn tại chỗ”. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, các địa phương tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức, bảo đảm duy trì hoạt động hiệu quả, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

2.3. Nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã

Trong giai đoạn 2023-2025, công tác nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức 66 lớp tập huấn với 6.568 lượt người tham dự, tập trung vào kỹ năng ứng phó các tình huống thiên tai thường xuyên xảy ra.

KẾ HOẠCH

XÂY DỰNG, CỦNG CỐ VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO LỰC LƯỢNG XUNG KÍCH PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI CẤP XÃ GIAI ĐOẠN 2026-2030 TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG THÁP

Trong thời gian qua, tình hình thiên tai trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường, với các hiện tượng như dông, lốc, sét, mưa lớn cục bộ, sạt lở bờ sông…, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống Nhân dân. Lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã giữ vai trò nòng cốt tại cơ sở trong thực hiện phương châm “bốn tại chỗ”. Thời gian qua, các địa phương đã quan tâm xây dựng, củng cố lực lượng; tuy nhiên, vẫn còn hạn chế về tổ chức, trang thiết bị, kỹ năng và khả năng phối hợp. Nhằm tiếp tục nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, bảo đảm chủ động, kịp thời, hiệu quả; Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp ban hành Kế hoạch giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh, như sau:

I. CĂN CỨ PHÁP LÝ

Căn cứ Luật Phòng, chống thiên tai số 33/2013/QH13 ngày 19/6/2013 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều số 60/2020/QH14 ngày 17/6/2020;

Căn cứ Luật Phòng thủ dân sự số 18/2023/QH15 ngày 20/6/2023; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 11 luật về quân sự, quốc phòng năm 2025; Nghị định số 200/2025/NĐ-CP ngày 09/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng thủ dân sự;

Căn cứ Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 ngày 25/6/2025;

Căn cứ Chỉ thị 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai; Kết luận 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai;

Căn cứ Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 09/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng, củng cố và nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã;

Căn cứ Nghị định số 131/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường;

Căn cứ Nghị định số 16/2025/NĐ-CP ngày 04/02/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2020/NĐ-CP ngày 30/6/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Dân quân tự vệ về tổ chức xây dựng lực lượng và chế độ, chính sách đối với Dân quân tự vệ;

Căn cứ Nghị định số 66/2021/NĐ-CP ngày 06/7/2021 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều;

Căn cứ Quyết định số 42/QĐ-BCĐ ngày 24/12/2025 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia về việc Hướng dẫn hoạt động của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã;

Căn cứ Kế hoạch số 32-KH/TU ngày 31/12/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp về thực hiện Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai và Kế hoạch số 342/KH-UBND ngày 24/3/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh về việc triển khai thực hiện Kế hoạch số 32-KH/TU.

II. ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH, KẾT QUẢ GIAI ĐOẠN 2023-2025

1. Công tác chỉ đạo, điều hành

Thực hiện Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 09/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo các Sở, ban, ngành tỉnh và địa phương nghiêm túc triển khai thực hiện. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích; các địa phương tập trung kiện toàn tổ chức, củng cố lực lượng, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật, từng bước nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại cơ sở. Qua đó, công tác chỉ đạo, điều hành từng bước được tăng cường, tạo nền tảng cho việc nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã trên địa bàn tỉnh.

2. Kết quả xây dựng lực lượng xung kích cấp xã

2.1. Công tác tuyên truyền, phổ biến

Công tác tuyên truyền, phổ biến Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 09/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ và các quy định của pháp luật về tổ chức, nhiệm vụ, chế độ, chính sách đối với lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được các sở, ngành và địa phương quan tâm triển khai thực hiện.

Nội dung tuyên truyền được thực hiện bằng nhiều hình thức như lồng ghép trong các hội nghị, tập huấn, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và trang thông tin điện tử của tỉnh, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành và lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai tại cơ sở.

2.2. Củng cố, kiện toàn Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã

Công tác củng cố, kiện toàn lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được các cấp, các ngành quan tâm triển khai thực hiện. Các địa phương đã chủ động rà soát, kiện toàn tổ chức, phân công nhiệm vụ, ban hành quy chế phối hợp, bảo đảm lực lượng hoạt động theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu ứng phó với các loại hình thiên tai như: lũ, sạt lở bờ sông, dông lốc, sét, mưa lớn cục bộ, triều cường, xâm nhập mặn….

Lực lượng xung kích được xây dựng trên cơ sở nòng cốt là dân quân tự vệ, công an cấp xã, đoàn thanh niên; đồng thời, được bổ sung các lực lượng như Hội Chữ thập đỏ, Cựu chiến binh, Hội Nông dân,… nhằm nâng cao khả năng phối hợp, sẵn sàng tham gia xử lý tình huống ngay từ ban đầu, nhất là tại các khu vực ven sông, kênh, rạch, vùng có nguy cơ sạt lở và ngập sâu.

Giai đoạn 2023 đến trước ngày 01/7/2025, toàn tỉnh đã xây dựng, củng cố lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã với 24.151 thành viên được tập huấn nghiệp vụ theo phương châm “bốn tại chỗ”. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, các địa phương tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức, bảo đảm duy trì hoạt động hiệu quả, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

2.3. Nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã

Trong giai đoạn 2023-2025, công tác nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức 66 lớp tập huấn với 6.568 lượt người tham dự, tập trung vào kỹ năng ứng phó các tình huống thiên tai thường xuyên xảy ra.

Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai các huyện, thành phố (trước ngày 01/7/2025) tổ chức 76 lớp nâng cao cho 3.067 lượt lực lượng xung kích và cán bộ cơ sở, đồng thời phối hợp thực hiện 07 cuộc diễn tập cấp xã và 04 cuộc diễn tập cấp ấp, giúp nâng cao khả năng chỉ huy, điều hành và phối hợp tại chỗ.

Lực lượng vũ trang tỉnh tổ chức luyện tập và diễn tập các phương án ứng phó tình huống thực tế, bảo đảm lực lượng xung kích được thực hành kỹ năng ứng cứu, phối hợp và xử lý tình huống trong điều kiện thực tế.

Qua các hoạt động tập huấn, diễn tập, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã đã nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng thực hành và khả năng phối hợp, đáp ứng yêu cầu chủ động, kịp thời trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai trên địa bàn tỉnh.

2.4. Trang bị, phương tiện cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã

Công tác trang bị phương tiện, công cụ hỗ trợ cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã từng bước được quan tâm triển khai thực hiện. Một số địa phương đã chủ động bố trí, trang bị một số phương tiện, dụng cụ thiết yếu phục vụ công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai tại cơ sở. Trang thiết bị chủ yếu gồm: áo phao, phao cứu sinh, xuồng, ghe, máy bơm nước, loa, dụng cụ cứu hộ, cứu nạn và các phương tiện thông tin liên lạc, đáp ứng bước đầu yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, nhất là tại các khu vực thường xuyên xảy ra ngập lụt, sạt lở, dông lốc.

Nhìn chung, trong giai đoạn 2023-2025 trang thiết bị của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã vẫn còn hạn chế, chưa đồng bộ, một số nơi còn thiếu phương tiện chuyên dụng; việc bảo quản, sử dụng và bổ sung trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp.

3. Ưu điểm

Công tác chỉ đạo, điều hành được quan tâm, triển khai kịp thời, đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, tạo nền tảng cho việc tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ liên quan đến xây dựng lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai. Nhận thức của các cấp, các ngành và Nhân dân về vai trò, nhiệm vụ của lực lượng xung kích từng bước được nâng lên.

Lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được củng cố, kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh; thành phần lực lượng được mở rộng, bảo đảm tính phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau trong thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở.

Công tác đào tạo, tập huấn, diễn tập được triển khai thường xuyên, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng thực hành, khả năng chỉ huy, điều hành và phối hợp xử lý tình huống của lực lượng xung kích, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Trang thiết bị phục vụ lực lượng xung kích bước đầu được quan tâm trang bị, đáp ứng một phần yêu cầu nhiệm vụ, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng tại cơ sở, nhất là trong xử lý các tình huống thiên tai xảy ra trên địa bàn.

4. Khó khăn, hạn chế

Lực lượng xung kích tại cơ sở còn thiếu ổn định, một số nơi thường xuyên biến động, kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ nên ảnh hưởng đến tính sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ khi xảy ra thiên tai.

Công tác đào tạo, tập huấn, diễn tập tuy được triển khai nhưng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn; nội dung, hình thức một số nơi còn chưa sát với tình huống thiên tai đặc thù của địa phương; kỹ năng thực hành, khả năng phối hợp của lực lượng xung kích trong một số tình huống còn hạn chế.

Trang thiết bị, phương tiện phục vụ lực lượng xung kích còn thiếu và chưa đồng bộ; chủ yếu dựa vào nguồn hỗ trợ từ Trung ương, việc chủ động bố trí từ ngân sách địa phương còn hạn chế, dẫn đến khó khăn trong việc bảo đảm trang bị cần thiết, nhất là tại các khu vực sông nước, kênh, rạch phức tạp.

Chế độ, chính sách đối với lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được thực hiện theo quy định hiện hành; tuy nhiên, trong thực tế triển khai còn một số khó khăn, mức hỗ trợ còn thấp, chưa thực sự tạo động lực để lực lượng yên tâm, gắn bó lâu dài, nhất là khi tham gia thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện nguy hiểm, phức tạp.

III. MỤC TIÊU CỦA KẾ HOẠCH GIAI ĐOẠN 2026 - 2030

1. Mục tiêu chung

Củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, bảo đảm tổ chức tinh gọn, hoạt động ổn định, có năng lực, kỹ năng và khả năng phối hợp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng xung kích trong thực hiện phương châm “bốn tại chỗ”, chủ động tham gia phòng ngừa, kịp thời ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, góp phần giảm thiểu thiệt hại trên địa bàn tỉnh.

2. Mục tiêu cụ thể

100% xã, phường củng cố, kiện toàn Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã bảo đảm tổ chức hợp lý, hoạt động hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu nhiệm vụ.

100% lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hàng năm; trong đó, trên 90% đạt yêu cầu trở lên qua kiểm tra, đánh giá (lý thuyết và thực hành), bảo đảm khả năng tham gia ứng phó, cứu hộ, cứu nạn tại chỗ.

100% Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã được phân công nhiệm vụ cụ thể, xây dựng và thực hiện quy chế phối hợp với các lực lượng liên quan, bảo đảm sẵn sàng tham gia ứng phó khi xảy ra thiên tai.

100% xã, phường xây dựng, cập nhật phương án, kế hoạch phòng, chống thiên tai có sự tham gia của lực lượng xung kích, phù hợp với đặc thù thiên tai của địa phương.

Từng bước bảo đảm trang bị phương tiện, công cụ hỗ trợ thiết yếu cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ theo quy định và điều kiện thực tế.

IV. NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP

1. Củng cố, kiện toàn tổ chức lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã

Xây dựng, củng cố và kiện toàn Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã bảo đảm cơ cấu, số lượng, năng lực và điều kiện hoạt động theo hướng dẫn tại Quyết định số 42/QĐ-BCĐ ngày 24/12/2025 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia, phù hợp với tình hình thực tế địa phương, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ khi có tình huống thiên tai xảy ra.

Quản lý chặt chẽ lực lượng; nắm chắc số lượng, chất lượng và khả năng huy động nhân lực tại địa phương, bảo đảm duy trì lực lượng ổn định, sẵn sàng tham gia ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Phân công nhiệm vụ cụ thể; xây dựng, ban hành quy chế hoạt động, quy chế phối hợp giữa các lực lượng trên địa bàn, bảo đảm thống nhất, hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ.

Chú trọng duy trì tính ổn định của lực lượng xung kích; hạn chế biến động, bảo đảm lực lượng nòng cốt có kinh nghiệm, được quản lý, theo dõi và huy động hiệu quả (trong đó, lực lượng dân quân tự vệ giữ vai trò nòng cốt trong Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã theo quy định tại Nghị định số 16/2025/NĐ-CP; là lực lượng chủ trì, phối hợp với các lực lượng liên quan tổ chức thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai tại cơ sở, bảo đảm thống nhất trong chỉ huy, điều hành).

2. Nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã

Tổ chức đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho lực lượng xung kích theo hướng thiết thực, phù hợp với đặc điểm thiên tai của địa phương; chú trọng kỹ năng ứng phó với các tình huống thường xuyên xảy ra như dông, lốc, sét, sạt lở bờ sông, ngập lụt, triều cường, hạn hán và xâm nhập mặn; lồng ghép huấn luyện các nội dung sát thực tế như nhận biết, cảnh báo và xử lý ban đầu tại khu vực nguy hiểm; hướng dẫn bảo đảm an toàn cho người dân tại vùng ngập sâu; kỹ năng phân luồng, hỗ trợ giao thông trong điều kiện mưa lũ; kỹ năng sơ tán, cứu hộ, cứu nạn ban đầu và phối hợp lực lượng trong tình huống khẩn cấp.

Trang bị kỹ năng tuyên truyền, vận động, nhắc nhở và xử lý tình huống đối với các hành vi tiềm ẩn nguy hiểm của người dân trong điều kiện thiên tai như vớt củi, đánh bắt thủy sản trên sông khi có lũ, nhằm bảo đảm an toàn.

Tham gia xây dựng, rà soát, cập nhật phương án ứng phó thiên tai cấp xã; bảo đảm lực lượng xung kích nắm vững nhiệm vụ, phương án xử lý theo từng tình huống cụ thể, phù hợp với đặc điểm thiên tai của địa phương.

Đẩy mạnh tổ chức diễn tập, huấn luyện thực tế theo các kịch bản thiên tai sát với tình hình địa phương, gắn với phương án phòng, chống thiên tai cấp xã; qua đó nâng cao năng lực chỉ huy, điều hành, khả năng phối hợp và xử lý tình huống ngay từ cơ sở.

Đổi mới nội dung, phương pháp tập huấn theo hướng kết hợp lý thuyết với thực hành; từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng thực hành và khả năng phối hợp của lực lượng xung kích.

3. Trang bị, phương tiện và điều kiện bảo đảm hoạt động

Rà soát, đánh giá nhu cầu trang bị phương tiện, công cụ hỗ trợ cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã phù hợp với đặc điểm thiên tai từng địa bàn; ưu tiên trang bị các phương tiện, thiết bị thiết yếu phục vụ công tác ứng phó, cứu hộ, cứu nạn tại chỗ, đặc biệt đối với khu vực sông nước, vùng trọng điểm sạt lở hoặc ngập sâu như: phao cứu sinh, xuồng, bè cứu hộ, máy bơm nước công suất lớn.

Từng bước đầu tư, bổ sung trang thiết bị, phương tiện theo khả năng cân đối ngân sách địa phương và các nguồn hợp pháp khác; đồng thời, tiếp nhận, quản lý, sử dụng hiệu quả các trang thiết bị được hỗ trợ từ Trung ương.

Tăng cường công tác quản lý, bảo quản, bảo dưỡng và sử dụng trang thiết bị, bảo đảm sẵn sàng phục vụ khi có tình huống thiên tai xảy ra.

4. Nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành và phối hợp

Tăng cường trách nhiệm của các cấp, các ngành trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác xây dựng lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã.

Thực hiện nghiêm chế độ thông tin, báo cáo; kịp thời tổng hợp, đánh giá tình hình, kết quả thực hiện, khó khăn, vướng mắc để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Tăng cường phối hợp giữa lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã với các lực lượng, cơ quan, đơn vị liên quan trên địa bàn trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

5. Bảo đảm nguồn lực và cơ chế thực hiện

Chủ động bố trí kinh phí theo phân cấp để thực hiện các nhiệm vụ xây dựng, củng cố và nâng cao năng lực cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã.

Lồng ghép với các chương trình, kế hoạch có liên quan; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực hợp pháp, bao gồm nguồn hỗ trợ từ Trung ương và các nguồn hợp pháp khác.

Bảo đảm nguồn lực và cơ chế thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách theo quy định hiện hành đối với lực lượng xung kích, trong đó quan tâm chế độ hỗ trợ ngày công lao động, hỗ trợ khi bị thương hoặc hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ; đồng thời chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức thực hiện, hướng dẫn và chi trả kịp thời, đúng quy định; tổng hợp, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn.

V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh (Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh)

Chủ trì, phối hợp với các Sở, ban, ngành tỉnh và Ủy ban nhân dân xã, phường tổ chức lực lượng, phương tiện sẵn sàng tham gia phòng ngừa, ứng phó, cứu hộ, cứu nạn và khắc phục hậu quả thiên tai; kiểm tra, giám sát tổ chức, hoạt động và năng lực ứng phó lực lượng xung kích cấp xã. Báo cáo về Ủy ban nhân dân tỉnh các biện pháp củng cố, nâng cao chất lượng lực lượng, bảo đảm sẵn sàng ứng phó trong mọi tình huống.

Phối hợp với các Sở, ngành tỉnh có liên quan bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, chỉ huy và tập huấn cho lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã khi có kế hoạch; hướng dẫn địa phương tổ chức diễn tập phòng thủ dân sự.

Hướng dẫn các địa phương về trang bị, phương tiện dụng cụ cần thiết để lực lượng xung kích cấp xã thực hiện tốt nhiệm vụ khi xảy ra các tình huống động đất, sóng thần, tràn dầu, hóa chất độc xạ, bức xạ, hạt nhân,...

2. Sở Nông nghiệp và Môi trường

Hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai Kế hoạch thực hiện giai đoạn 2026-2030 tại các Sở, ban, ngành và địa phương; giám sát chất lượng thực hiện, hướng dẫn khắc phục hạn chế.

Phối hợp với các địa phương phổ biến và hướng dẫn các tài liệu triển khai cho lực lượng xung kích ở các xã, phường bằng các hình thức như tập huấn, hội nghị, hướng dẫn trực tiếp hoặc trực tuyến, đảm bảo lực lượng xung kích nắm vững kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai.

Phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh góp ý kịch bản diễn tập, bảo đảm sát với thực tiễn, đặc điểm thiên tai của địa phương.

Tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch; tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo quy định.

Tham mưu điều chỉnh, bổ sung nội dung Kế hoạch khi cần thiết và thực hiện các nhiệm vụ khác theo chỉ đạo của Trung ương và Ủy ban nhân dân tỉnh.

3. Công an tỉnh

Phối hợp với các cấp, các ngành đảm bảo an ninh, trật tự tại các địa phương khi huy động lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã tham gia ứng phó, cứu hộ, cứu nạn.

Hỗ trợ công tác thông tin, chỉ đạo, điều phối, bảo đảm an toàn cho lực lượng xung kích và Nhân dân trong các tình huống thiên tai, sự cố.

Hỗ trợ phân luồng giao thông, bảo vệ cơ sở vật chất, đảm bảo an toàn cho các hoạt động diễn tập, huấn luyện và thực hiện nhiệm vụ phòng, chống thiên tai tại cơ sở.

4. Sở Tài chính

Hướng dẫn các địa phương lập dự toán cho công tác huấn luyện, tập huấn, diễn tập và trang bị phương tiện, dụng cụ cho lực lượng xung kích. Thẩm định các dự toán liên quan đến phòng, chống thiên tai cấp xã, đảm bảo phù hợp quy định ngân sách nhà nước.

Phối hợp các địa phương và sở ngành liên quan tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh phân bổ kinh phí thực hiện Kế hoạch giai đoạn 2026-2030. Đảm bảo các khoản chi cho huấn luyện, tập huấn, diễn tập, trang bị phương tiện, công cụ và hoạt động sẵn sàng ứng phó được thực hiện đầy đủ, đúng quy định.

Kiểm tra, giám sát việc sử dụng kinh phí của các địa phương, đảm bảo kinh phí sử dụng đúng mục đích, hiệu quả và minh bạch. Tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh các giải pháp điều chỉnh, bổ sung ngân sách nếu cần thiết.

5. Các Sở, ngành tỉnh và cơ quan đơn vị liên quan

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động phối hợp với Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp triển khai xây dựng, đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động cho lực lượng xung kích tại cơ sở.

Hỗ trợ địa phương trong quá trình xây dựng và triển khai lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã.

6. Ủy ban nhân dân xã, phường

Chỉ đạo thành lập, kiện toàn, xây dựng và ban hành quy chế hoạt động của Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã; xác định số lượng, cơ cấu, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của lực lượng xung kích.

Chỉ đạo xây dựng và ban hành quy chế phối hợp giữa Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã với các cơ quan, tổ chức, lực lượng tại địa phương, bao gồm cơ chế phối hợp trong tổ chức, huy động, huấn luyện, diễn tập, ứng phó và khắc phục hậu quả khi xảy ra thiên tai, sự cố, bảo đảm hoạt động thống nhất, hiệu quả và kịp thời.

Bố trí phòng trực, trang thiết bị, phương tiện, hậu cần, vật tư và các nguồn kinh phí hợp pháp để đảm bảo lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã sẵn sàng ứng phó kịp thời khi huy động.

Chỉ đạo xây dựng kế hoạch mua sắm, bổ sung trang thiết bị, phương tiện, vật tư cho lực lượng xung kích, bảo đảm đáp ứng yêu cầu huấn luyện, diễn tập và ứng phó kịp thời, hiệu quả.

Tổ chức huấn luyện, tập huấn, diễn tập định kỳ, nâng cao kiến thức và kỹ năng phòng, chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn cho lực lượng xung kích cấp xã.

Bảo đảm đầy đủ các chế độ, chính sách, khen thưởng và kỷ luật theo quy định của pháp luật đối với lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, bao gồm tiền lương, tiền công, phụ cấp, đào tạo, khám chữa bệnh, trang thiết bị, công cụ hỗ trợ và các chế độ khác khi thực hiện nhiệm vụ.

Kiểm tra, giám sát kết quả hoạt động của lực lượng xung kích; định kỳ báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự tỉnh qua Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, đánh giá và đề xuất các biện pháp củng cố, nâng cao chất lượng, bảo đảm sẵn sàng ứng phó.

Chủ động phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương (Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Chữ thập đỏ,…) trong việc quản lý, duy trì và huy động lực lượng tham gia Đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, bảo đảm tính ổn định, sẵn sàng tham gia thực hiện nhiệm vụ.

Trên cơ sở Kế hoạch này, Thủ trưởng các Sở, ban, ngành tỉnh và Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường chủ động chỉ đạo xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện hàng năm, bao gồm chi tiết các hoạt hoạt động và dự toán kinh phí thực hiện, đảm bảo phù hợp khả năng cân đối ngân sách và các nguồn vốn hợp pháp. Định kỳ hàng năm (trước ngày 15/12) báo cáo kết quả về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh; trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, đề nghị các đơn vị, địa phương kịp thời phản ánh về Sở Nông nghiệp và Môi trường qua Chi cục Thủy lợi (Khu phố Long Hưng, Phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp, email: [email protected]) để tổng hợp, báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, điều chỉnh./.

PHỤ LỤC

DANH MỤC NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM THỰC HIỆN KẾ HOẠCH CỦNG CỐ LỰC LƯỢNG XUNG KÍCH PHÒNG, CHỐNG THIÊN TAI CẤP XÃ GIAI ĐOẠN 2026-2030
(Kèm theo Kế hoạch số 772/KH-UBND ngày 28 tháng 5 năm 2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp)