Kế hoạch 361/KH-UBND năm 2025 thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng” giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn thành phố Hà Nội

KẾ HOẠCH

THỰC HIỆN ĐỀ ÁN “NÂNG CAO NHẬN THỨC CỘNG ĐỒNG VÀ QUẢN LÝ RỦI RO THIÊN TAI DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG” GIAI ĐOẠN 2026-2030 TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Thực hiện Quyết định số 553/QĐ-TTg ngày 06/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đến năm 2030”, Ủy ban nhân dân Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 328/KH-UBND ngày 31/12/2021 thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng” giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn thành phố Hà Nội. Kết quả thực hiện Đề án giai đoạn 2021-2025 đã góp phần nâng cao ý thức của cộng đồng và năng lực của chính quyền địa phương trong công tác phòng, chống thiên tai. Các cấp chính quyền đã chủ động triển khai toàn diện, hiệu quả công tác phòng, chống, ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; đảm bảo thích ứng linh hoạt, an toàn, hiệu quả. Người dân vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai được tập huấn, tuyên truyền phổ biến kỹ năng ứng phó với thiên tai; nhiều địa phương đã dần hình thành văn hóa phòng ngừa, chủ động tham gia vào công tác phòng, chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Các thiệt hại do thiên tai và sự cố được giảm thiểu tối đa, đặc biệt là các thiệt hại về người; đồng thời nhanh chóng phục hồi sản xuất, kinh tế, ổn định đời sống Nhân dân.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, tình hình thiên tai ngày càng diễn biến cực đoan, bất thường, có xu thế gia tăng cả về phạm vi và cường độ, công tác nâng cao nhận thức cộng đồng, quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng được xác định là một trong những giải pháp phi công trình quan trọng cần được thực hiện thường xuyên và xuyên suốt trong quá trình phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành kế hoạch thực hiện Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và Quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng” giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn thành phố Hà Nội với các nội dung chính như sau:

I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1. Mục đích: Cụ thể hóa các mục tiêu, nội dung tại Quyết định số 553/QĐ-TTg ngày 06/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ đến năm 2030 đảm bảo triển khai đồng bộ, hiệu quả, sát với thực tiễn triển khai công tác phòng, chống thiên tai trên địa bàn thành phố Hà Nội.

2. Yêu cầu: Các nhiệm vụ triển khai phải đảm bảo tính khách quan, thiết thực, hiệu quả, thu hút sự tham gia tích cực của cộng đồng, các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và toàn xã hội trong các hoạt động của Đề án để đảm bảo hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ của Kế hoạch.

II. MỤC TIÊU

1. Mục tiêu chung

Tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030” theo Quyết định số 553/QĐ-TTg ngày 06/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ; nâng cao năng lực, kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai cho lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai và cộng đồng dân cư, đảm bảo phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền 02 cấp; xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động thích ứng với thiên tai và biến đổi khí hậu; góp phần giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản và môi trường đặc biệt tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.

2. Mục tiêu cụ thể

Đến hết năm 2030, phấn đấu đạt được những mục tiêu sau:

- 100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khi tham gia bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh thuộc đối tượng 4 và đối tượng là cá nhân tiêu biểu, người có uy tín trong cộng đồng dân cư được phổ biến về nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trong phòng, chống, ứng phó thiên tai;

- 100% người dân ở các xã thường xuyên xảy ra bão, lũ quét, sạt lở đất, lũ, ngập lụt, hạn hán và ít nhất 50% người dân ở các khu vực khác được phổ biến kiến thức về thiên tai và kỹ năng phòng tránh thiên tai, nhất là các loại hình thiên tai thường xuyên xảy ra trên địa bàn thông qua các hình thức, nội dung phong phú như: tuyên truyền miệng; cấp phát tài liệu; tuyên truyền qua các phương tiện báo chí, nhóm zalo, facebook,...;

- 100% các bậc đào tạo phổ thông đưa nội dung phòng tránh giảm nhẹ rủi ro thiên tai vào nội dung tuyên truyền, giảng dạy;

- 100% số xã xây dựng và phê duyệt kế hoạch phòng, chống thiên tai phải có sự tham gia của cộng đồng;

- Phấn đấu 100% hộ gia đình được tiếp nhận đầy đủ thông tin về thiên tai và thông tin chỉ đạo phòng, tránh thiên tai.

III. THỜI GIAN VÀ PHẠM VI

1. Thời gian: Từ năm 2026 đến năm 2030.

2. Phạm vi: Triển khai thực hiện ở các xã, phường trên địa bàn Thành phố.

Chú trọng triển khai tại các vùng nguy cơ rủi ro cao, thường xuyên chịu tác động của thiên tai (79 xã, phường ven đê và các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập úng, sạt lở,…).

IV. NỘI DUNG KẾ HOẠCH

1. Hợp phần 2: Nâng cao năng lực cho lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai, cán bộ chính quyền các cấp về quản lý, triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng.

a) Hoạt động 1: Tổ chức phổ biến nội dung nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trong phòng, chống thiên tai cho cán bộ, viên chức, cá nhân (thuộc đối tượng 4 và đối tượng là cá nhân tiêu biểu, người có uy tín trong cộng đồng dân cư) tham gia bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh hàng năm.

b) Hoạt động 2: Tổ chức đào tạo, tập huấn cho đội ngũ giảng viên, cán bộ, tổ chức, cá nhân trực tiếp thực hiện Đề án ở các cấp.

c) Hoạt động 3: Tổ chức phổ biến chính sách, cơ chế, Bộ chỉ số đánh giá giám sát thực hiện Đề án.

d) Hoạt động 4: Tập huấn nâng cao kiến thức về thiên tai, kỹ năng phòng, chống thiên tai, tăng cường năng lực thực hiện công tác tuyên truyền cho lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai tại cấp xã; tập huấn chuyên biệt cho các đối tượng dễ bị tổn thương tại cộng đồng.

đ) Hoạt động 5: Thực hiện đa dạng hóa các hình thức nâng cao năng lực cho lực lượng làm công tác phòng, chống thiên tai; các cá nhân, tổ chức trực tiếp thực hiện Đề án.

e) Hoạt động 6: Trang bị dụng cụ hỗ trợ cho đội ngũ giảng viên, tuyên truyền viên, tình nguyện viên.

2. Hợp phần 3: Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức; tăng cường năng lực, kỹ năng cho cộng đồng về giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

a) Hoạt động 1: Tổ chức tuyên truyền, truyền thông phòng, chống thiên tai đến mọi đối tượng trong cộng đồng; thực hiện đa dạng hóa tài liệu, các phương thức truyền thông tại cộng đồng, trong đó, có việc xây dựng phòng triển lãm, trưng bày hình ảnh, mô hình, tư liệu về các trận thiên tai, bài học kinh nghiệm phục vụ tham quan, học tập nâng cao nhận thức.

b) Hoạt động 2: Hướng dẫn và huy động người dân trực tiếp tham gia vào các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai trên địa bàn cấp xã như diễn tập phòng tránh thiên tai, đánh giá rủi ro thiên tai, các sự kiện liên quan.

c) Hoạt động 3: Xây dựng và nhân rộng mô hình xã điển hình về thực hiện nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trong phòng, chống thiên tai.

d) Hoạt động 4: Xây dựng cơ sở dữ liệu về tài liệu, sản phẩm truyền thông trên quy mô toàn quốc; phổ biến, chia sẻ rộng rãi đến các nhóm đối tượng trong xã hội (hoạt động do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, Ủy ban nhân dân các cấp là đơn vị phối hợp thực hiện).

đ) Hoạt động 5: Xây dựng các công trình quy mô nhỏ phục vụ công tác phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai tại cộng đồng.

e) Hoạt động 6: Lắp đặt hệ thống cảnh báo sớm phòng, chống thiên tai tại cộng đồng; thiết lập, cập nhật định kỳ thông tin bản đồ rủi ro thiên tai ở từng cộng đồng xã, thôn; phát triển cơ sở dữ liệu về quản lý rủi ro thiên tai, thông tin truyền thông; thực hiện lồng ghép kế hoạch phòng, chống thiên tai vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Chi tiết Kế hoạch các hoạt động thực hiện Đề án tại Phụ lục kèm theo.

V. KINH PHÍ THỰC HIỆN

Nguồn vốn thực hiện: Ngân sách Thành phố và Quỹ phòng, chống thiên tai Thành phố và các nguồn kinh phí hợp pháp khác (nếu có). Cụ thể:

- Ngân sách Thành phố: Chi các hoạt động mang tính chất chi thường xuyên (nhiệm vụ đào tạo, tập huấn; các hoạt động đánh giá rủi ro thiên tai; diễn tập; thông tin, tuyên truyền…) thực hiện theo đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bản hướng dẫn.

Tổng kinh phí (dự kiến): 5.718.250.000 đồng (Bằng chữ: Năm tỷ, bảy trăm mười tám triệu, hai trăm năm mươi nghìn đồng).

Trong đó:

+ Năm 2026: 1.237.718.000 đồng.

+ Năm 2027: 1.045.288.000 đồng.

+ Năm 2028: 1.195.288.000 đồng.

+ Năm 2029: 1.045.288.000 đồng.

+ Năm 2030: 1.194.668.000 đồng.

Có Phụ lục chi tiết kèm theo

- Quỹ phòng, chống thiên tai Thành phố và các nguồn kinh phí hợp pháp khác (nếu có) sẽ được huy động, sử dụng triển khai bổ sung các hoạt động của Kế hoạch tùy theo tình hình cụ thể trên cơ sở tổng hợp, đề xuất của các sở, ngành, đơn vị liên quan.

VI. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Nông nghiệp và Môi trường

- Là cơ quan đầu mối, tham mưu giúp Ủy ban nhân dân Thành phố đôn đốc, hướng dẫn, theo dõi, tổng hợp, đánh giá việc thực hiện Đề án trên địa bàn Thành phố. Tham mưu thực hiện chế độ thông tin, báo cáo theo quy định; kịp thời tổng hợp, đề xuất những khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện.

- Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, hoàn thiện, tham mưu thực hiện hiệu quả các quy định hiện hành để nâng cao hiệu quả của các hoạt động nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Thường xuyên hướng dẫn, đôn đốc, rà soát, phê duyệt danh sách cán bộ trực tiếp thực hiện đề án, đội ngũ tham gia là giảng viên, tập huấn viên các cấp; cập nhật danh sách các xã, phường thường xuyên bị thiên tai trên địa bàn Thành phố để chủ động trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

- Chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính tham mưu hướng dẫn triển khai nhiệm vụ sử dụng nguồn Quỹ phòng, chống thiên tai Thành phố thực hiện đầu tư xây dựng các công trình quy mô nhỏ phục vụ công tác phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai tại cộng đồng. Khảo sát, đánh giá nhu cầu và sự cần thiết của việc đầu tư xây dựng các công trình quy mô nhỏ phục vụ phòng, chống thiên tai, đảm bảo hiệu quả sử dụng.

- Chỉ đạo Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai lập kế hoạch, dự toán chi tiết hàng năm và tham mưu triển khai các hoạt động của Đề án.

2. Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội: Chủ trì tham mưu chỉ đạo lồng ghép, tổ chức phổ biến nội dung nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng trong phòng, chống thiên tai cho cán bộ, viên chức, cá nhân (thuộc đối tượng 4 và đối tượng là cá nhân tiêu biểu, người có uy tín trong cộng đồng dân cư) tham gia bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh hàng năm.

3. Sở Giáo dục và Đào tạo

- Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đào tạo, tập huấn, nâng cao nhận thức cho đội ngũ giảng viên, giáo viên kiến thức về phòng, chống và giảm nhẹ rủi ro thiên tai; hướng dẫn thực hiện lồng ghép một số nội dung phòng, chống thiên tai và nâng cao nhận thức cộng đồng cùng với một số môn học, hoạt động ngoại khóa của các cấp học.

- Tuyên truyền tới các cơ sở giáo dục xây dựng phương án đảm bảo an toàn cho học sinh, trang thiết bị, dụng cụ học tập và cơ sở hạ tầng giáo dục khi xảy ra các tình huống thiên tai.

4. Sở Tài chính: Trên cơ sở đề xuất của các đơn vị, căn cứ khả năng cân đối ngân sách hàng năm, tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí kinh phí thực hiện Kế hoạch theo đúng các quy định hiện hành của Nhà nước.

5. Ủy ban nhân dân các xã, phường và các sở, ban, ngành liên quan: Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, lĩnh vực, địa bàn phụ trách, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường trong quá trình triển khai thực hiện Kế hoạch; chủ động lồng ghép, bố trí kinh phí được giao hàng năm, đồng thời huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để triển khai thực hiện các hoạt động liên quan, phù hợp với nội dung của Kế hoạch trên địa bàn. Chỉ đạo tăng cường công tác thông tin, truyền thông, phổ biến, tuyên truyền các hoạt động của Kế hoạch cũng như kiến thức, kỹ năng về công tác phòng, chống thiên tai đến các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn Thành phố./.