Kế hoạch 354/KH-UBND năm 2026 tăng cường công tác quản lý chất thải rắn công nghiệp, hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu trên địa bàn Thành phố Hà Nội

KẾ HOẠCH

TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN CÔNG NGHIỆP, HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CƠ SỞ THU GOM, TẬP KẾT, TÁI CHẾ PHẾ LIỆU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Với quyết tâm tạo ra bước đột phá trong công tác bảo vệ môi trường, kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả các nguồn gây ô nhiễm, trong đó tập trung vào việc quản lý chất thải rắn công nghiệp và hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu trên địa bàn Thành phố, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch tăng cường công tác quản lý chất thải rắn công nghiệp, hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu trên địa bàn thành phố Hà Nội, với các nội dung sau:

I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1. Mục đích

- Quản lý chặt chẽ nguồn phát sinh chất thải rắn công nghiệp, hoạt động thu gom, tập kết, tái chế phế liệu để ngăn chặn tình trạng xả thải không đúng quy định gây ô nhiễm môi trường. Khuyến khích tái sử dụng, tái chế chất thải rắn, biến phế liệu thành nguyên liệu sản xuất, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và hạn chế tối đa lượng chất thải phải xử lý

- Tổ chức rà soát tổng thể, thống kê đầy đủ các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân và các địa điểm đang có hoạt động thu gom, tập kết, phân loại, sơ chế, tái chế phế liệu trên địa bàn Thành phố; Đánh giá đầy đủ tình trạng pháp lý và hiện trạng hoạt động của từng cơ sở, tập trung vào công tác quản lý, sử dụng đất đai, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường và phòng cháy, chữa cháy, hoạt động điện lực, sử dụng điện, an toàn lao động trong hoạt động sản xuất và các điều kiện khác có liên quan.

- Phân loại các cơ sở theo mức độ nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, vi phạm các quy định về phòng cháy, chữa cháy, vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng đất, trật tự xây dựng, mất an toàn, ảnh hưởng đến khu dân cư; Xác định rõ các cơ sở cần kiểm tra, xử lý ngay và các cơ sở cần đưa vào diện quản lý thường xuyên.

- Xây dựng kế hoạch lộ trình di dời, đình chỉ các cơ sở gây ô nhiễm môi trường, vi phạm nghiêm trọng về phòng cháy, chữa cháy, vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng đất đai, trật tự xây dựng, mất an ninh, an toàn, ảnh hưởng đến các khu dân cư, đời sống sinh hoạt của người dân.

- Nâng cao trách nhiệm của các cấp chính quyền, các cơ sở sản xuất và đơn vị dịch vụ môi trường trong việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường

2. Yêu cầu

- Việc triển khai phải đồng bộ từ Thành phố đến các xã, phường; bảo đảm phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

- Tập trung quản lý toàn bộ quá trình phát sinh, phân loại, lưu giữ, thu gom, vận chuyển, tái chế và xử lý chất thải rắn công nghiệp, phế liệu; Kiên quyết xử lý các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu hoạt động trái phép, vi phạm nghiêm trọng hoặc không khắc phục vi phạm theo yêu cầu, kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm về môi trường đặc biệt là việc đổ, chôn, lấp, đốt hoặc xử lý chất thải trái quy định; Trường hợp có dấu hiệu tội phạm thì chuyển cơ quan có thẩm quyền điều tra, xử lý theo quy định; Ưu tiên kiểm tra các cơ sở nằm xen kẽ các khu dân cư, có khối lượng phế liệu lớn, sử dụng vật liệu dễ cháy, có hoạt động đốt, nung, nấu, nghiền, rửa, tái sinh chất thải rắn công nghiệp, phế liệu, cơ sở có phản ánh của người dân về vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, phòng chống cháy nổ, vi phạm đất đai, xây dựng, an toàn lao động, hoạt động điện lực và sử dụng điện…

- Việc xử lý phải đúng thẩm quyền, đúng trình tự, khách quan, công khai, gắn xử lý vi phạm với yêu cầu khắc phục hậu quả và kiểm tra, giám sát việc chấp hành sau xử lý.

II. MỤC TIÊU

1. Mục tiêu tổng quát

- Thiết lập cơ chế quản lý thống nhất, đồng bộ đối với chất thải rắn công nghiệp và toàn bộ cơ sở thu gom, tập kết, phân loại, sơ chế, tái chế phế liệu trên địa bàn Thành phố; Không để xảy ra tình trạng xả thải chất thải rắn công nghiệp hay phế liệu ra môi trường không đúng quy định; khuyến khích tối đa khả năng tái chế, phân loại để đưa chất thải, phế liệu quay trở lại làm nguyên liệu phục vụ cho các chuỗi sản xuất. Đảm bảo các cơ sở thu gom, tập kết, phân loại, sơ chế, tái chế phế liệu hoạt động phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn kỹ thuật môi trường và an toàn phòng chống cháy nổ.

- Chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường và các lĩnh vực khác có liên quan; Từng bước đưa hoạt động thu gom, tập kết, tái chế phế liệu vào nền nếp, bảo đảm an toàn, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường, cháy nổ và ảnh hưởng đến đời sống người dân.

2. Mục tiêu cụ thể

- Các phường, xã thực hiện rà soát toàn bộ địa bàn; 100% các cơ sở, địa điểm hoạt động tập kết, tái chế phế liệu phải lập danh sách quản lý, theo dõi.

- 100% chất thải rắn công nghiệp phát sinh tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp, cụm công nghiệp được thu gom, xử lý theo quy định.

- Rà soát, đánh giá tình trạng pháp lý của từng cơ sở về đăng ký kinh doanh, đất đai, xây dựng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện chuyên ngành khác.

- Phân loại từng cơ sở theo tình trạng hoạt động, nguy cơ ô nhiễm môi trường, cháy nổ, cơ sở vi phạm, hoạt động không phép để tổ chức thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

III. GIẢI PHÁP, NHIỆM VỤ TRỌNG TÂM

1. Rà soát, thống kê, phân loại toàn bộ các cơ sở tập kết, tái chế phế liệu trên địa bàn

Tổ chức rà soát toàn diện các cơ sở thu gom, tập kết, sơ chế, tái chế phế liệu trên địa bàn; Lập danh sách cụ thể từng cơ sở, xác định vị trí, quy mô, loại hình hoạt động, tình trạng pháp lý và những vấn đề tồn tại, vi phạm. Phân loại các cơ sở theo mức độ nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, cháy nổ, mất an ninh, an toàn, ảnh hưởng đến khu dân cư, đời sống sinh hoạt của người dân để có biện pháp quản lý, xử lý phù hợp.

2. Tập trung kiểm tra, xử lý các cơ sở tiềm ẩn các nguy cơ và vi phạm

Tập trung kiểm tra công tác quản lý chất thải rắn công nghiệp đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; các cơ sở tập kết, thu gom, tái chế phế liệu hoạt động trong khu dân cư, sử dụng đất không đúng mục đích, hoạt động không phù hợp với quy hoạch, không bảo đảm các điều kiện về bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy; Cơ sở có hoạt động tập kết, đốt, nung, tái chế phế liệu gây ô nhiễm hoặc có nguy cơ cháy nổ cao, hoạt động xả thải, chôn lấp chất thải.

Kiên quyết xử lý các cơ sở vi phạm theo thẩm quyền; Yêu cầu khắc phục đầy đủ các vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, quản lý, sử dụng đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, an toàn lao động và hoạt động sử dụng điện và các quy định khác có liên quan. Đối với cơ sở tập kết, thu gom, tái chế phế liệu không đủ điều kiện hoạt động, hoạt động tại địa điểm không phù hợp hoặc gây ô nhiễm, mất an toàn, thực hiện các biện pháp yêu cầu dừng hoạt động, di dời hoặc xử lý theo quy định. Đối với các trường hợp vi phạm nghiêm trọng, tái phạm, cố tình không chấp hành hoặc có dấu hiệu tội phạm, kịp thời chuyển cơ quan có thẩm quyền kiểm tra xử lý theo quy định pháp luật.

3. Tăng cường quản lý, phòng ngừa phát sinh cơ sở vi phạm mới

Tăng cường quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện các cơ sở, điểm t ập kết phế liệu mới phát sinh; Không để hình thành các điểm tập kết, tái chế phế liệu tự phát, quy mô lớn trong khu dân cư hoặc tại các địa điểm không phù hợp với quy hoạch. Thường xuyên kiểm tra, giám sát các cơ sở đã được xử lý, yêu cầu thực hiện đầy đủ biện pháp khắc phục và không để xảy ra t ình trạng tái phạm, hoạt động trở lại sau khi đã bị xử lý.

4. Phát triển dự án tái chế, xử lý chất thải rắn công nghiệp

Khuyến khích phát triển các dự án tái chế, xử lý chất thải rắn công nghiệp, mô hình kinh tế tuần hoàn, mô hình tái chế phế liệu sử dụng công nghệ tiên tiến, không gây ô nhiễm môi trường.

Nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ xử l ý chất thải, đặc biệt là từ công nghiệp năng lượng tái tạo theo nguyên tắc giảm thiểu, thu hồi, tái sử dụng, tái chế để giảm thiểu lượng chất thải trên địa bàn Thành phố

5. Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp và quản lý

Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trì nh rà soát, kiểm tra và xử lý; Kịp thời trao đổi thông tin, tháo gỡ khó khăn, xử lý các vụ việc phức tạp, vượt thẩm quyền của địa phương.

Từng bước xây dựng, cập nhật cơ sở dữ liệu về các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu để phục vụ quản lý, kiểm tra, giám sát.

Đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở chấp hành quy định pháp luật về môi trường, đất đai, xây dựng và phòng cháy, chữa cháy.

IV. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1. Sở Nông nghiệp và Môi trường

- Là cơ quan thường trực, chủ trì theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn và tổng hợp kết quả triển khai kế hoạch; định kỳ hàng năm, tổng hợp, báo cáo tình hình quản lý chất thải rắn công nghiệp, phế liệu trên địa bàn Thành phố, báo cáo UBND Thành phố, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình quản lý chất thải trên địa bàn Thành phố..

- Phối hợp với Cục Môi trường - Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về quản lý chất thải điện tử (khi có yêu cầu); Đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc cập nhật dữ liệu điện tử về chất thải trên địa bàn khi hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về quản lý chất thải điện tử hoàn thiện, hoạt động.

- Xây dựng nội dung đào tạo, truyền thông về phân loại, thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải rắn công nghiệp; phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã, phường, các tổ chức chính trị xã hội, hiệp hội doanh nghiệp tổ chức tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn triển khai thực hiện tại địa phương; hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) theo quy định pháp luật.

- Tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với công tác quản lý chất thải rắn công nghiệp, phế liệu của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thuộc thẩm quyền quản lý; Chủ trì hoặc phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan kiểm tra đối với các cơ sở có vi phạm về môi trường, cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm nghiêm trọng hoặc các vụ việc phức tạp, được UBND Thành phố chỉ đạo.

- Kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư, đơn vị xử lý chất thải rắn công nghiệp tham gia đầu tư dự án tái chế, xử lý chất thải rắn công nghiệp, phế liệu theo quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

2. Công an Thành phố

- Chỉ đạo Công an các phường, xã phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, nắm tình hình hoạt động của các cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu, nhất là các cơ sở có nguy cơ cao về cháy nổ, mất an ninh, trật tự.

- Tổ chức kiểm tra, xử lý các vi phạm về phòng cháy, chữa cháy theo quy định; Tập trung vào các cơ sở tập kết khối lượng lớn phế liệu, sử dụng nhà xưởng không bảo đảm an toàn hoặc nằm trong các khu dân cư.

- Phối hợp với các cơ quan chức năng xác minh, xử lý các vụ việc có dấu

hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng hoặc có dấu hiệu tội phạm về môi trường, phòng cháy, chữa cháy, quản lý, sử dụng đất đai; Kịp thời tiếp nhận, giải quyết các vụ việc do cơ quan quản lý nhà nước chuyển đến.

- Chỉ đạo theo dõi, giám sát việc chấp hành đối với các cơ sở đã bị xử lý, đình chỉ hoặc yêu cầu dừng hoạt động theo quy định.

- Sớm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật với hệ thống camera an ninh, camera giám sát giao thông tích hợp AI để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát và kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi, đối tượng vi phạm.

3. Sở Xây dựng

- Phối hợp rà soát, kiểm tra việc chấp hành các quy định về trật tự xây dựng, quy hoạch đối với các công trình, nhà xưởng phục vụ hoạt động thu gom, tập kết, sơ chế, tái chế phế liệu. Hướng dẫn, phối hợp UBND các phường, xã xử lý các công trình xây dựng không phép, sai phép, xây dựng không phù hợp quy hoạch hoặc có vi phạm khác theo thẩm quyền.

- Xây dựng định mức, đơn giá cho từng hạng mục công trình, loại vật liệu tái chế từ chất thải rắn xây dựng cụ thể làm cơ sở cho công tác thiết kế, lập dự toán phục vụ cho công tác quản lý chi phí theo đúng quy định.

- Xây dựng quy trình quản lý, giám sát, kiểm soát chất lượng sản phẩm đầu ra, khả năng tiêu thụ, điều tiết, phân phối nguồn vật liệu tái chế từ chất thải rắn xây dựng và định kỳ công bố danh sách các đơn vị đủ năng lực cung cấp vật liệu tái chế từ chất thải rắn xây dựng.

4. Sở Công thương

- Chỉ đạo các cụm công nghiệp triển khai mô hình sản xuất sạch hơn, giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng và tái sử dụng chất thải trong quá trình sản xuất; 100% chất thải rắn công nghiệp phát sinh từ các cơ sở trong cụm công nghiệp được thu gom, xử lý theo quy định.

- Chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, UBND các phường, xã thực hiện hiệu quả Kế hoạch số 49/KH-UBND ngày 04/02/2026 của UBND Thành phố về thực hiện Chương trình phát triển ngành công nghiệp môi trường Việt Nam giai đoạn 2025-2030 của thành phố Hà Nội.

5. Sở Khoa học và Công nghệ

- Thúc đẩy ứng dụng và chuyển giao các giải pháp công nghệ trong thu gom, phân loại, tái chế và xử lý chất thải; ưu tiên công nghệ tiên tiến, công nghệ thu hồi năng lượng, giảm thiểu chất thải thứ cấp và tác động đến môi trường.

- Phối hợp với các sở, ngành, UBND xã, phường và các cơ quan, đơn vị liên quan xác định nhu cầu, đề xuất và tổ chức triển khai các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ quản lý, thu gom, phân loại, tái chế và xử lý chất thải trên địa bàn Thành phố.

6. Sở Tài chính

- Phối hợp theo chức năng trong việc rà soát thông tin về đăng ký kinh doanh, tình trạng hoạt động của các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có hoạt động trên lĩnh vực thu gom, xử lý chất thải rắn công nghiệp, chất thải nguy hại, tái chế phế liệu,…

- Phối hợp với các cơ quan, đơn vị tham mưu UBND Thành phố về kinh phí và các điều kiện cần thiết phục vụ triển khai Kế hoạch theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

7. Ban quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp

- Phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường và các cơ quan liên quan trong việc quản lý chất thải rắn công nghiệp tại các khu công nghệ cao, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố.

- Hướng dẫn các cơ sở trong khu công nghệ cao, khu công nghiệp bố trí các điểm tập kết các chất thải công nghiệp và phế liệu đảm bảo quy định; yêu cầu 100% cơ sở trong khu công nghệ cao, khu công nghiệp phân loại, thu gom, xử lý chất thải rắn công nghiệp theo quy định.

- Định kỳ báo cáo dữ liệu quản lý chất thải tại báo cáo công tác bảo vệ môi trường các khu công nghệ cao, khu công nghiệp hàng năm theo quy định; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành trong công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm, hướng tới hình thành mô hình quản lý chất thải theo mô hình chu trình kinh tế tuần hoàn, bền vững và minh bạch trong khu công nghệ cao, khu công nghiệp.

8. UBND các phường, xã

- Thực hiện quản lý nhà nước đối với chất thải, phế liệu, nguồn thải và nguồn ô nhiễm môi trường trên địa bàn theo thẩm quyền, phân cấp và đối tượng được giao quản lý; chịu trách nhiệm trước UBND Thành phố về kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao.

- Tổ chức kiểm tra, rà soát, thống kê, cập nhật danh sách các cơ sở thu mua, tập kết, phân loại, sơ chế, tái sử dụng, tái chế phế liệu; các cơ sở phát sinh chất thải rắn công nghiệp thông thường thuộc đối tượng quản lý; xác định địa điểm hoạt động, loại hình, quy mô, nguồn gốc đất đai, tình trạng hồ sơ môi trường, phòng cháy, chữa cháy và việc chấp hành quy định pháp luật.

- Tăng cường theo dõi, kiểm tra, giám sát các cơ sở thuộc thẩm quyền quản lý; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền các hành vi đổ, thải, đốt, chôn lấp, tập kết, lưu giữ, vận chuyển, sơ chế, tái chế chất thải, phế liệu không đúng quy định; Chủ động xử lý các vi phạm thuộc thẩm quyền, lập hồ sơ, báo cáo và đề nghị cơ quan có thẩm quyền phối hợp xử lý, không để vụ việc, cơ sở tồn tại kéo dài. Phối hợp với các cơ quan nhà nước khác trong việc kiểm tra, xử lý các cơ sở có quy mô, công suất lớn hoạt động trên địa bàn.

- Tập trung xử lý các cơ sở cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu vi phạm hoạt động trong khu dân cư, sử dụng đất sai mục đích, xây dựng công trình trái phép, gây ô nhiễm môi trường, có nguy cơ cháy nổ.

- Đối với cơ sở cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu phải dừng hoạt động, đình chỉ hoạt động hoặc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, UBND các phường, xã có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, giám sát việc chấp hành, không để cơ sở cơ sở thu gom, tập kết, tái chế phế liệu tiếp tục hoạt động hoặc tái phạm.

- Nghiên cứu bổ sung quy hoạch vị trí tập trung phục vụ công tác tập kết, phân loại, tái chế chất thải rắn công nghiệp, phế liệu, tách khỏi khu dân cư.

- Đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn doanh nghiệp và nhân dân thực hiện phân loại, thu gom, chuyển giao chất thải đúng quy định.

- Định kỳ hàng năm báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường về công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn, trong đó có kết quả tình hình quản lý chất thải rắn theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường; kịp thời báo cáo các khó khăn, vướng mắc và vụ việc vượt thẩm quyền để được hướng dẫn, phối hợp xử lý.

9. Chế độ thông tin, báo cáo

- Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả thực hiện, định kỳ hàng năm báo cáo Uỷ ban nhân dân Thành phố (trước ngày 15/01 hàng năm).

- Các sở, ngành, Công an Thành phố, Ủy ban nhân dân các phường, xã khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao, định kỳ báo cáo kết quả thực hiện về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố (trước ngày 15/12 hàng năm).

Ủy ban nhân dân Thành phố yêu cầu các Sở, ngành, Công an Thành phố, UBND các phường, xã và các đơn vị có liên quan tổ chức triển khai nghiêm túc, có hiệu quả Kế hoạch này. Trong quá trình tổ chức thực hiện Kế hoạch, nếu có phát sinh vướng mắc hoặc cần phải cập nhật, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp thực tiễn, các cơ quan, tổ chức, đơn vị kịp thời báo cáo UBND Thành phố (qua Sở Nông nghiệp và Môi trường) để xem xét, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp./.