Nên học kỹ năng gì để không bị sa thải năm 2026?

Sa thải năm 2026 không còn là chuyện chỉ xảy ra với những người hay trễ deadline hay làm sai việc. Nhiều người đi làm đều, làm đủ phần được giao, vẫn bị gọi tên khi công ty tinh gọn. Không phải vì họ làm dở, mà vì vị trí đó không còn tạo ra giá trị như trước. Nhiều người chỉ nhận ra điều này khi bắt đầu nộp hồ sơ và tự hỏi vì sao ứng tuyển nhiều nhưng không được gọi phỏng vấn.

Thực tế này dẫn tới một câu hỏi rất thực tế: nếu tuần sau công ty phải cắt người, mình có thuộc nhóm được giữ lại không?

Nên học kỹ năng gì để không bị sa thải năm 2026? (Hình từ Internet)

Vì sao nhiều người vẫn bị sa thải dù làm việc chăm chỉ?

Cách doanh nghiệp giữ người đã khác trước rất nhiều.

Trước đây, đi làm đều, không gây rắc rối, hoàn thành việc được giao là đủ. Nhưng trong bối cảnh chi phí bị siết, bộ máy gọn hơn, công ty không còn giữ người chỉ vì “làm ổn”. Họ giữ người giúp công việc chạy nhanh hơn, làm xong ít phải sửa lại, và cho ra kết quả nhìn thấy được.

Những ai phụ thuộc quá nhiều vào quy trình cũ, công cụ cũ, hoặc chỉ quen làm đúng phần mình thường gặp bất lợi khi mọi thứ thay đổi. Không phải vì họ không cố gắng, mà vì cách họ làm việc không còn phù hợp.

Khi phải cắt giảm, họ chọn giữ người mà thiếu là thấy ngay hậu quả: việc trễ, lỗi tăng, cả đội phải chạy bù. Thực tế, trước khi rơi vào tình huống đó, thường đã có những dấu hiệu cho thấy bạn nên cân nhắc thay đổi công việc từ sớm.

Những nhóm kỹ năng giúp người đi làm trụ lại trong năm 2026

Không có quá nhiều thứ cần học. Vấn đề là học đúng những kỹ năng giúp bạn xoay được việc khi môi trường đổi.

1. Biết dùng AI và dữ liệu ở mức vừa đủ để làm việc nhanh hơn, rõ ràng hơn

Không cần rành công nghệ, cũng không cần chạy theo mọi công cụ mới. Nhưng nếu vẫn làm việc hoàn toàn thủ công trong khi xung quanh đã dùng công cụ hỗ trợ, bạn sẽ chậm hơn mà không nhận ra.

Biết dùng AI ở đây là biết áp dụng vào những việc rất bình thường: soạn nội dung nhanh hơn, tổng hợp thông tin gọn hơn, chuẩn bị báo cáo rõ hơn. Đi kèm với đó là khả năng đọc các con số liên quan đến công việc của mình, hiểu kết quả đang tốt hay xấu, và giải thích được vì sao.

Trong cùng một vị trí, người biết tận dụng công cụ thường xử lý việc nhanh hơn và ít phải sửa lại. Lâu dần, khoảng cách này đủ lớn để doanh nghiệp nhìn thấy.

2. Biết xử lý vấn đề, không chờ chỉ từng bước

Doanh nghiệp tinh gọn không còn nhiều thời gian “cầm tay chỉ việc”. Những người được giữ lại thường là người tự xử lý được tình huống phát sinh, hoặc ít nhất là chủ động đề xuất hướng làm thay vì chờ hướng dẫn chi tiết.

Sự khác biệt không nằm ở việc bạn làm bao nhiêu việc, mà ở chỗ bạn có giúp công việc trôi chảy hơn hay không. Có người làm xong phần của mình là hết, có người làm xong còn giúp giảm rắc rối cho các khâu sau. Khi áp lực tăng, nhóm thứ hai luôn được ưu tiên hơn.

Người giúp việc chạy êm thường có giá trị hơn người chỉ làm đúng phần được giao.

3. Biết học nhanh và phối hợp tốt với người khác

Công cụ đổi, quy trình đổi, cách phối hợp giữa các phòng ban cũng đổi. Người giữ được việc là người học đủ nhanh để theo kịp, và sẵn sàng bỏ cách làm cũ khi nó không còn phù hợp.

Ngoài chuyện học nhanh, phối hợp với người khác cũng là phần nhiều người hay coi nhẹ. Trao đổi rõ ràng, phản hồi đúng lúc, bàn giao đúng thứ người khác cần, để công việc không bị đứng lại giữa chừng. Khi kỹ thuật dần được tự động hóa, doanh nghiệp càng ưu tiên những người làm việc gọn gàng, đáng tin và ít tạo thêm rắc rối cho cả team. Muốn làm được điều này, người đi làm cần hiểu rõ mình đang tạo ra giá trị gì và làm sao để nâng cao giá trị bản thân trong công việc.

Vì sao nhiều người bị cắt giảm, và bạn đang chưa theo kịp ở đâu?

Không ít người rơi vào danh sách cắt giảm không phải vì làm tệ. Vấn đề thường nằm ở cách làm việc đã không còn theo kịp nhịp vận hành mới của công ty. 

- Sai lầm hay gặp nhất là nghĩ làm đủ đầu việc là ổn. Nhưng khi bộ máy gọn hơn, doanh nghiệp cần người làm ra kết quả rõ ràng và giúp việc chạy nhanh hơn, chứ không chỉ hoàn thành cho xong.

- Sai lầm thứ hai là học theo trào lưu. Học nhiều nhưng không gắn với công việc đang làm nên cuối cùng vẫn quay lại cách làm cũ, không cải thiện được gì.

- Sai lầm thứ ba là chậm điều chỉnh cách làm. Khi công cụ và quy trình thay đổi, ai phản ứng chậm sẽ tự tụt nhịp mà không nhận ra.

Nếu muốn biết mình đang chưa theo kịp ở đâu, không cần bài test phức tạp. Chỉ cần trả lời thẳng ba câu này:

- Nếu công cụ quen thuộc thay đổi, bạn có tự xử lý được công việc không?

- Khi công việc phát sinh vấn đề, bạn tự xử lý được tới đâu trước khi phải nhờ người khác?

- Trong 3 tháng gần nhất, bạn đã học thêm điều gì để phục vụ công việc hiện tại?

Câu nào khiến bạn ngập ngừng, đó thường là điểm cần ưu tiên cải thiện trước.

Kết

Không có kỹ năng nào đảm bảo bạn sẽ không bao giờ bị cắt giảm. Nhưng nếu bạn có vài kỹ năng cốt lõi, bạn sẽ bớt bị động khi biến động xảy ra. Khi công ty đổi cách vận hành, bạn vẫn biết mình cần điều chỉnh gì để theo kịp. Và nếu cần tìm một cơ hội mới, việc chọn đúng thời điểm để xin việc cũng quan trọng không kém.

Bạn cũng không cần lao vào học tất cả cùng lúc. Hãy chọn đúng một điểm đang thiếu nhất và làm ngay trong tuần này: thử một công cụ để làm việc nhanh hơn, tập cách báo cáo rõ hơn, hoặc chủ động xử lý một vấn đề nhỏ thay vì chờ người khác nhắc. Đi làm giai đoạn này, khác biệt không nằm ở việc làm nhiều hơn, mà là làm đúng hơn và tạo ra kết quả dễ nhìn thấy hơn.