Đi làm rồi mới thấy mình yếu kỹ năng, bắt đầu cải thiện từ đâu?

Có người đi làm vài tháng rồi bắt đầu thấy áp lực không hẳn vì công việc khó. Mà vì xung quanh ai cũng có vẻ hiểu việc rất nhanh.

Trong khi mình:

- Đọc task khá lâu vẫn chưa biết bắt đầu từ đâu

- Họp xong nhưng vẫn mơ hồ việc tiếp theo là gì

- Bị hỏi tiến độ mới nhớ ra chưa báo

- Có lúc ngồi trước màn hình cả buổi nhưng không biết mình đang vướng ở đâu.

Cái khó chịu thường không hẳn là chậm. Mà là không biết mình đang chậm ở chỗ nào. Nhiều người lúc này bắt đầu nghĩ mình không đủ năng lực. Nhưng thực tế, phần lớn người mới đi làm không thiếu khả năng. Họ chỉ lần đầu bước vào môi trường mà không ai dạy cách phối hợp, báo việc, xử lý deadline hay tự học trong công việc thật.

Cảm giác khó nhất đôi khi là không biết mình đang vướng ở đâu (Hình từ Internet)

Vì sao đi làm rồi mới thấy mình thiếu nhiều kỹ năng?

Lúc còn đi học, phần lớn mọi thứ khá rõ ràng:

- Có deadline cụ thể

- Có yêu cầu tương đối rõ

- Làm xong phần của mình là được

Nhưng khi đi làm khác hẳn. Một công việc đôi khi không chỉ cần “làm được”, mà còn cần:

- Hiểu đúng yêu cầu

- Biết hỏi khi chưa rõ

- Cập nhật tiến độ đúng lúc

- Phối hợp với người khác

- Xử lý khi công việc thay đổi giữa chừng

Nhiều kỹ năng trong số đó gần như chỉ xuất hiện khi bắt đầu làm việc thực tế. Không ai học được cách báo tiến độ chỉ bằng xem video. Cũng không ai biết cách hỏi cho đúng trước khi từng bị hiểu sai vài lần.

Có người chuyên môn không tệ. Nhưng vì thường xuyên im lặng khi gặp khó khăn, mọi người bắt đầu nghĩ người đó thiếu chủ động.

Có người làm task không quá chậm. Nhưng chỉ vì không biết chia nhỏ công việc nên deadline lúc nào cũng sát giờ.

Nghe nhỏ. Nhưng chính những thứ này thường tạo ra cảm giác “mình không theo kịp” trong giai đoạn đầu đi làm.

Đừng cố học tất cả cùng lúc

Đây là trạng thái rất nhiều người từng trải qua. Và cũng là cái bẫy dễ mắc nhất khi mới đi làm.

Nhiều người bắt đầu lao vào đủ thứ từ: Excel, giao tiếp, AI, thuyết trình rồi càng học càng thấy mình thiếu. Càng thiếu càng áp lực.

Nhưng vấn đề thường không nằm ở việc thiếu quá nhiều kỹ năng cùng lúc. Mà là chưa nhìn ra điểm nào đang làm công việc bị nghẽn nhiều nhất.

Nếu công việc đang vướng ở giao tiếp, học thêm nhiều thứ khác cũng không giải quyết được.

Nếu luôn mất rất nhiều thời gian để bắt đầu task, có thể vấn đề không phải chăm chỉ. Chỉ là chưa biết cách tách việc và xác định bước đầu tiên.

Không cần sửa mọi thứ ngay. Chỉ cần sửa đúng thứ đang làm công việc bị chậm lại nhiều nhất trước đã.

Nhiều khi chỉ sửa được một vấn đề, cảm giác công việc đã nhẹ hơn rất nhiều.

Môi trường làm việc thật thường đánh giá cao người giúp công việc chạy được

Lúc mới đi làm, nhiều người nghĩ ai giỏi hơn là người biết nhiều hơn. Nhưng đi làm lâu sẽ thấy môi trường công việc thường đánh giá cao những người:

- Giúp mọi thứ rõ ràng hơn

- Phản hồi đúng lúc

- Ít để người khác phải đoán

- Gặp vướng biết báo sớm

- Phối hợp khiến công việc chạy trơn tru hơn

Đó là lý do có người chuyên môn chưa quá nổi bật nhưng vẫn được tin tưởng trong team. Vì ở môi trường làm việc thật, cách công việc vận hành đôi khi quan trọng không kém kết quả cuối cùng.

Hỏi lại đúng lúc giúp công việc rõ hơn và ít bị sửa sai hơn (Hình từ Internet)

Nên bắt đầu cải thiện kỹ năng từ đâu?

Bắt đầu từ thứ mình gặp mỗi ngày

Không cần chọn kỹ năng nghe hoành tráng. Nên bắt đầu từ thứ đang làm mình mệt nhất trong công việc hằng ngày.

Ví dụ:

- Thường xuyên không hiểu task → học cách hỏi

- Làm mãi không xong → học cách chia việc

- Hay quên deadline → tập quản lý tiến độ cá nhân

- Làm xong nhưng người khác vẫn sửa nhiều → tập xác nhận yêu cầu trước khi làm

Nghe đơn giản. Nhưng nhiều người lặp lại đúng một vấn đề suốt nhiều tháng mà không nhận ra.

Quan sát cách người khác xử lý công việc

Không phải để so sánh. Mà để nhìn cách họ:

- Ghi chú

- Hỏi lại

- Báo tiến độ

- Xử lý khi chưa rõ yêu cầu

- Phản hồi khi công việc có vấn đề

Nhiều kỹ năng công sở thật ra được học bằng quan sát nhiều hơn là học lý thuyết.

Ghi lại những lỗi mình thường lặp lại

Có người đi làm vài tháng nhưng vẫn lặp lại đúng một vấn đề:

- Guên báo tiến độ

- Hiểu sai yêu cầu

- Sát deadline mới bắt đầu

- Ngại hỏi khi chưa rõ vấn đề

Nếu không nhìn ra pattern này, rất dễ rơi vào cảm giác:

mình yếu toàn diện.

Trong khi thực tế, đôi khi chỉ có 1-2 điểm đang ảnh hưởng phần lớn công việc.

Có cần học thêm khóa học không?

Có. Nhưng thường chỉ hiệu quả khi đã biết mình đang yếu ở đâu.

Nếu chưa xác định được vấn đề, rất dễ rơi vào trạng thái:

- Học rất nhiều

- Xem rất nhiều

- Nhưng đi làm vẫn rối như cũ

Vì nhiều kỹ năng công việc chỉ thật sự hình thành sau va chạm thực tế. Chỉ khi từng bị hiểu sai mới thấy việc xác nhận lại yêu cầu quan trọng thế nào. Chỉ khi từng trễ deadline mới hiểu việc chia task quan trọng ra sao.

Trong đó, cách hỏi khi chưa hiểu việc ảnh hưởng nhiều hơn hầu hết mọi người nghĩ. Nhiều người không yếu chuyên môn nhưng lại mất rất nhiều thời gian chỉ vì ngại hỏi hoặc hỏi chưa đúng ý. 

Ngoài ra, cảm giác “làm mãi vẫn rối” đôi khi không đến từ năng lực mà đến từ cách xử lý vấn đề khi công việc bắt đầu phát sinh nhiều tình huống ngoài dự kiến. Phần về kỹ năng giải quyết vấn đề trong công việc cũng khá liên quan trong giai đoạn này.

Cảm giác “mình không theo kịp” là chuyện rất nhiều người từng trải qua trong 1-2 năm đầu đi làm. Khác biệt thường không nằm ở việc ai giỏi hơn ngay từ đầu. Mà là ai dần nhìn ra điểm nghẽn của mình sớm hơn và sửa đúng thứ trước.