Công văn 873/QLĐĐ-ĐĐĐKĐĐ năm 2026 trả lời phản ánh kiến nghị trên Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ảnh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật do Cục Quản lý đất đai ban hành

Kính gửi: Bà Nguyễn Thị Thu Hằng
(Địa chỉ: gửi trên Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ảnh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tư pháp)

Cục Quản lý đất đai nhận được phản ánh của Bà Nguyễn Thị Thu Hằng tại hệ thống tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến Luật Đất đai năm 2024, với các nội dung như sau:

“Xin kính chào Quý Bộ. Tôi xin phép được hỏi nội dung sau đây liên quan đến quy định của pháp luật về thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu và xin Quý Bộ có hướng dẫn:

Gia đình tôi có mảnh đất do ông cha để lại từ những năm 1860 nhưng không có giấy tờ theo Điều 137 Luật đất đai. Trên sổ mục kê, bản đồ địa chính lưu tại ubnd phường: năm 1986 và năm 1998 thể hiện tên bố tôi. Gia đình thực hiện đóng thuế đất hàng năm đầy đủ, hiện còn lưu biên lai nộp thuế từ năm 1993 cho tới nay, loại thuế đất: đất ở. Từ khi gia đình tôi sử dụng mảnh đất này có nhà và công trình phụ đầy đủ. Tuy nhiên do gia đình khó khăn phải đi làm ăn xa và nhà ở cũ nát nên bị đổ từ nhiều năm trước, hiện tại chỉ còn công trình phụ diện tích công trình phụ tầm 25m2 và một khoảng sân được đổ bằng bê tông. Ngoài ra không trồng trọt chăn nuôi gì. Nay gia đình muốn xin cấp GCN quyền sử dụng đất để xin giấy phép xây dựng và xây dựng lại nhà đã bị đổ.

- Căn cứ khoản 2 Điều 138 Luật đất đai năm 2024 quy định: “2. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất từ ngày 18 tháng 12 năm 1980 đến trước ngày 15 tháng 10 năm 1993, nay được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất như sau: a) Đối với thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống nếu diện tích thửa đất bằng hoặc lớn hơn hạn mức công nhận đất ở quy định tại khoản 5 Điều 141 của Luật này thì diện tích đất ở được công nhận bằng hạn mức công nhận đất ở và không phải nộp tiền sử dụng đất……”

- Căn cứ Mục 3 của phần II, của phần C Trình tự, thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, của phần V, của phụ lục I nghị định 151/2025/NĐ-CP thì khi tiếp nhận xử lý hồ sơ xin cấp GCN lần đầu UBND cấp xã tổ chức các công việc sau: “a, trích lục bản đồ địa chính ... b, thực hiện các công việc sau: b1) Xác nhận hiện trạng sử dụng đất có hay không có nhà ở, công trình xây dựng; tình trạng tranh chấp đất đai, tài sản gắn liền với đất b2) Ngoài nội dung xác nhận theo quy định tại nội dung (b1) điểm b Mục 3 này, căn cứ vào trường hợp cụ thể thì xác nhận các nội dung sau: .... (ii) Trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 137 Luật Đất đai thì xác định nguồn gốc sử dụng đất; xác định việc sử dụng đất ổn định theo quy định tại khoản 38 Điều 3 Luật Đất đai. Việc xác nhận sử dụng đất ổn định được căn cứ vào thời gian và mục đích sử dụng đất tại một trong các giấy tờ sau đây: + Biên lai nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế nhà đất;....”

Do vậy, có khó khăn trong việc áp dụng quy định tại điều 138 Luật đất đai năm 2024 và hướng dẫn tại nghị định 151 khi cấp giấy chứng nhận cho thửa đất sử dụng ổn định, có đóng thuế đất ở ổn định từ năm 1993 đến nay, nhà bị đổ chỉ còn công trình phụ không xác định được loại đất được công nhận là đất ở hay đất gì? Kính đề nghị quý Bộ có hướng dẫn về các quy định của pháp luật đối với trường hợp của gia đình tôi để xác định được loại đất khi công nhận quyền sử dụng đất (là đất ở hay đất gì?) để đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi đi làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tôi xin chân thành cảm ơn!”.

Về nội dung này, Cục Quản lý đất đai có ý kiến như sau:

Nội dung phản ánh, kiến nghị của Bà Nguyễn Thị Thu Hằng là vụ việc cụ thể cần căn cứ trên hồ sơ, tài liệu được cơ quan có thẩm quyền tại địa phương quản lý và các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành nên Cục Quản lý đất đai không có cơ sở để trả lời cụ thể, Cục Quản lý đất đai nêu một số quy định về nguyên tắc như sau:

Việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà không có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137, không thuộc trường hợp quy định tại Điều 139 và Điều 140 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định tại Điều 138 Luật Đất đai.

Việc xác nhận sử dụng đất ổn định được căn cứ vào thời gian và mục đích sử dụng đất tại một trong các loại giấy tờ quy định tại tiết b2 (ii) điểm b khoản 3 mục II nội dung C Phần V Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, trong đó có: “Biên lai nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế nhà đất”. Như vậy, theo phản ánh của Bà thì gia đình còn lưu biên lai nộp thuế từ năm 1993 cho tới nay, loại thuế đất: đất ở, đây là loại giấy tờ làm căn cứ để xác định thời gian và mục đích sử dụng đất.

Hiện nay, theo quy định tại Điều 14, Điều 15 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP thì Chính phủ đã giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định về thẩm quyền và quy định về trình tự, thủ tục hành chính về đất đai, trong đó có trình tự, thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Do đó, Cục Quản lý đất đai đề nghị Bà nghiên cứu các quy định nêu trên và gửi kiến nghị đến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất để được hướng dẫn thực hiện thủ tục theo đúng quy định và thẩm quyền được Chính phủ giao.

Cục Quản lý đất đai mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành của Bà trong quá trình nghiên cứu, tiếp thu hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai trong thời gian tới./.