Công văn 666/PB-BTN năm 2026 tăng cường giám sát, phòng chống bệnh do vi rút Hanta do Cục Phòng bệnh ban hành

Kính gửi: Sở Y tế các tỉnh, thành phố

Theo thông tin của WHO, đầu tháng 5/2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 04/5/2026, ghi nhận 07 trường hợp (02 trường hợp được xác nhận nhiễm vi rút Hanta và 05 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 03 trường hợp tử vong, 01 bệnh nhân nguy kịch và 03 người có triệu chứng nhẹ. Trên tàu có 147 người (bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch; hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan.

Bệnh do vi rút Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người. Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh và tại nơi chuột nhiễm bệnh làm tổ hay trú ẩn, bị chuột cắn hoặc tiếp xúc trực tiếp, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng. Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn nhà, dọn kho nơi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi rất nhỏ trong không khí; người hít phải bụi có chứa mầm bệnh có thể bị nhiễm vi rút Hanta. Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trên y văn.

Vi rút Hanta là nhóm vi rút có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi do vi rút Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Thời gian ủ bệnh thường từ 2-4 tuần, có thể tới 8 tuần. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy; sau đó có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh do vi rút Hanta; điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.

Để chủ động ngăn chặn, phòng chống không để dịch bệnh lan truyền vào nước ta, Cục Phòng bệnh đề nghị Sở Y tế chỉ đạo:

1. Chủ động cập nhật thông tin dịch bệnh trên thế giới, thông tin từ người khai báo y tế để giám sát chặt chẽ người, phương tiện, hàng hóa đi từ khu vực ghi nhận trường hợp bệnh nhập cảnh Việt Nam để phát hiện sớm người mắc hoặc nghi ngờ mắc, phương tiện, hàng hóa mang hoặc có dấu hiệu mang tác nhân gây bệnh, trung gian truyền bệnh do vi rút Hanta để kịp thời cách ly, quản lý, lấy mẫu xét nghiệm, xử lý ngay tại cửa khẩu.

2. Trong quá trình giám sát, xử lý y tế (nếu có) cần thực hiện đúng theo quy trình quy định tại Nghị định số 89/2018/NĐ-CP ngày 25/6/2018 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm về kiểm dịch y tế biên giới, Quyết định số 5787/QĐ-BYT ngày 21/12/2021 của Bộ Y tế hướng dẫn khử khuẩn khu vực cảng và tàu thuyền trong phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm, lưu ý cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân.

3. Tiếp tục thực hiện giám sát và kiểm soát chuột tại cửa khẩu theo hướng dẫn của Bộ Y tế tại Quyết định số 3689/QĐ-BYT ngày 03/8/2021 hướng dẫn giám sát và kiểm soát một số véc tơ và chuột truyền bệnh tại cửa khẩu.

4. Tổ chức tập huấn cho cán bộ làm công tác kiểm soát bệnh truyền nhiễm, kiểm dịch viên y tế tại cửa khẩu về các biện pháp phòng, chống và sử dụng các biện pháp phòng hộ cá nhân.

Cục Phòng bệnh trân trọng gửi quý Sở Y tế một số tài liệu tham khảo liên quan về vi rút Hanta.

Trân trọng cám ơn./.

PHỤ LỤC:

DANH SÁCH TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hantavirus pulmonary syndrome, https://www.mayoclinic.org/diseases- conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/symptoms-causes/syc-20351838

2. Pan American Health Organization / World Health Organization (PAHO/WHO). Epidemiological Alert Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS). https://bit.ly/2OHSKpW

3. Hantavirus in the Americas: Guidelines for diagnosis, treatment, prevention and control. Available at: https://iris.paho.org/handle/10665.2/40176

4. Hantavirus Prevention, CDC: https://www.cdc.gov/hantavirus/prevention/?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html

5. Martínez Valeria, Paola N, et al.. (2020). “Super-Spreaders” and Person-to-Person Transmission of Andes Virus in Argentina. New England Journal of Medicine. 383. 2230-2241. 10.1056/NEJMoa2009040.

6. WHO, Hantavirus outbreak toolbox https://www.who.int/emergencies/outbreak-toolkit/disease-outbreak- toolboxes/hantavirus-outbreak-toolbox

7. CDC, How to Clean Up After Rodents: https://www.cdc.gov/healthy-pets/rodent-control/clean-up.html

8. Hantavirus, Washington State Department of Health, https://doh.wa.gov/sites/default/files/2025-08/420-056-Guideline-Hantavirus.pdf

9. Hantavirus Infection,MDS Manual, professional version: https://www.msdmanuals.com/professional/infectious-diseases/arboviruses- arenaviridae-and-filoviridae/hantavirus-infection

10. WHO, Handbook for management of public health events on board ships https://www.who.int/publications/i/item/9789241549462

11. WHO, Guide to Ship Sanitation, 3rd edition https://www.who.int/publications/i/item/9789241546690

12. WHO, Vector surveillance and control at ports, airports and ground crossings https://www.who.int/publications/i/item/9789241549592Standard precautions for the prevention and control of infections: aide-mémoire

Kính gửi: Sở Y tế các tỉnh, thành phố

Theo thông tin của WHO, đầu tháng 5/2026 ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng trên một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 04/5/2026, ghi nhận 07 trường hợp (02 trường hợp được xác nhận nhiễm vi rút Hanta và 05 trường hợp nghi ngờ), bao gồm 03 trường hợp tử vong, 01 bệnh nhân nguy kịch và 03 người có triệu chứng nhẹ. Trên tàu có 147 người (bao gồm 88 du khách và 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch; hiện chưa ghi nhận người Việt Nam trong nhóm hành khách, thuyền viên liên quan.

Bệnh do vi rút Hanta là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (đặc biệt là chuột) sang người. Đường lây truyền chủ yếu qua nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh và tại nơi chuột nhiễm bệnh làm tổ hay trú ẩn, bị chuột cắn hoặc tiếp xúc trực tiếp, sau đó đưa lên mắt, mũi, miệng. Khi quét dọn, hút bụi hoặc dọn nhà, dọn kho nơi có chuột nhiễm bệnh trú ẩn, chất thải khô của chuột có thể phát tán thành bụi rất nhỏ trong không khí; người hít phải bụi có chứa mầm bệnh có thể bị nhiễm vi rút Hanta. Lây truyền từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trên y văn.

Vi rút Hanta là nhóm vi rút có thể gây bệnh nặng ở người, như hội chứng phổi do vi rút Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận. Thời gian ủ bệnh thường từ 2-4 tuần, có thể tới 8 tuần. Người bệnh có thể sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy; sau đó có thể đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có thể tử vong. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh do vi rút Hanta; điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế.

Để chủ động ngăn chặn, phòng chống không để dịch bệnh lan truyền vào nước ta, Cục Phòng bệnh đề nghị Sở Y tế chỉ đạo:

1. Chủ động cập nhật thông tin dịch bệnh trên thế giới, thông tin từ người khai báo y tế để giám sát chặt chẽ người, phương tiện, hàng hóa đi từ khu vực ghi nhận trường hợp bệnh nhập cảnh Việt Nam để phát hiện sớm người mắc hoặc nghi ngờ mắc, phương tiện, hàng hóa mang hoặc có dấu hiệu mang tác nhân gây bệnh, trung gian truyền bệnh do vi rút Hanta để kịp thời cách ly, quản lý, lấy mẫu xét nghiệm, xử lý ngay tại cửa khẩu.

2. Trong quá trình giám sát, xử lý y tế (nếu có) cần thực hiện đúng theo quy trình quy định tại Nghị định số 89/2018/NĐ-CP ngày 25/6/2018 của Chính phủ Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm về kiểm dịch y tế biên giới, Quyết định số 5787/QĐ-BYT ngày 21/12/2021 của Bộ Y tế hướng dẫn khử khuẩn khu vực cảng và tàu thuyền trong phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm, lưu ý cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân.

3. Tiếp tục thực hiện giám sát và kiểm soát chuột tại cửa khẩu theo hướng dẫn của Bộ Y tế tại Quyết định số 3689/QĐ-BYT ngày 03/8/2021 hướng dẫn giám sát và kiểm soát một số véc tơ và chuột truyền bệnh tại cửa khẩu.

4. Tổ chức tập huấn cho cán bộ làm công tác kiểm soát bệnh truyền nhiễm, kiểm dịch viên y tế tại cửa khẩu về các biện pháp phòng, chống và sử dụng các biện pháp phòng hộ cá nhân.

Cục Phòng bệnh trân trọng gửi quý Sở Y tế một số tài liệu tham khảo liên quan về vi rút Hanta.

Trân trọng cám ơn./.

PHỤ LỤC:

DANH SÁCH TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hantavirus pulmonary syndrome, https://www.mayoclinic.org/diseases- conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/symptoms-causes/syc-20351838

2. Pan American Health Organization / World Health Organization (PAHO/WHO). Epidemiological Alert Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS). https://bit.ly/2OHSKpW

3. Hantavirus in the Americas: Guidelines for diagnosis, treatment, prevention and control. Available at: https://iris.paho.org/handle/10665.2/40176

4. Hantavirus Prevention, CDC: https://www.cdc.gov/hantavirus/prevention/?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html

5. Martínez Valeria, Paola N, et al.. (2020). “Super-Spreaders” and Person-to-Person Transmission of Andes Virus in Argentina. New England Journal of Medicine. 383. 2230-2241. 10.1056/NEJMoa2009040.

6. WHO, Hantavirus outbreak toolbox https://www.who.int/emergencies/outbreak-toolkit/disease-outbreak- toolboxes/hantavirus-outbreak-toolbox

7. CDC, How to Clean Up After Rodents: https://www.cdc.gov/healthy-pets/rodent-control/clean-up.html

8. Hantavirus, Washington State Department of Health, https://doh.wa.gov/sites/default/files/2025-08/420-056-Guideline-Hantavirus.pdf

9. Hantavirus Infection,MDS Manual, professional version: https://www.msdmanuals.com/professional/infectious-diseases/arboviruses- arenaviridae-and-filoviridae/hantavirus-infection

10. WHO, Handbook for management of public health events on board ships https://www.who.int/publications/i/item/9789241549462

11. WHO, Guide to Ship Sanitation, 3rd edition https://www.who.int/publications/i/item/9789241546690

12. WHO, Vector surveillance and control at ports, airports and ground crossings https://www.who.int/publications/i/item/9789241549592Standard precautions for the prevention and control of infections: aide-mémoire